Glossary
สารานุกรมกฎหมาย
คำศัพท์ทางกฎหมายและคำอธิบายเพื่อความเข้าใจที่ดีขึ้น
Privacy
- พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA)
- กฎหมายของไทยที่กำหนดสิทธิและหน้าที่เกี่ยวกับการเก็บ ใช้ และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล มีผลบังคับใช้เต็มรูปแบบในปี พ.ศ. 2565
Investment
- สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI)
- หน่วยงานของรัฐที่ส่งเสริมการลงทุนทั้งในและต่างประเทศ ให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีและไม่ใช่ภาษีแก่ผู้ที่ได้รับการส่งเสริม
Business
- พ.ร.บ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
- กฎหมายที่ควบคุมการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวในประเทศไทย กำหนดประเภทธุรกิจที่สงวนหรือต้องขออนุญาต
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD)
- หน่วยงานในสังกัดกระทรวงพาณิชย์ที่ดูแลการจดทะเบียนนิติบุคคล การจองชื่อ การแก้ไขข้อมูลบริษัท และการรับงบการเงินประจำปี เป็นจุดเริ่มต้นของการตั้งบริษัทในประเทศไทย
- ทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร
- ทนายความที่ได้รับอนุญาตจากสภาทนายความให้รับรองลายมือชื่อและเอกสาร สำหรับนำไปใช้ต่อหน่วยงานหรือในต่างประเทศ ประเทศไทยไม่มีระบบโนตารีพับลิกแบบต่างประเทศ จึงใช้ช่องทางนี้แทน
International Trade
- INCOTERMS
- เงื่อนไขการส่งมอบสินค้าระหว่างประเทศตามมาตรฐาน ICC ใช้ระบุภาระความรับผิดชอบของผู้ขายและผู้ซื้อ
IP
- อนุสิทธิบัตร
- สิทธิคุ้มครองสิ่งประดิษฐ์ที่มีอายุการคุ้มครองสั้นกว่าสิทธิบัตรปกติ ใช้กับสิ่งประดิษฐ์ที่ไม่ซับซ้อนมาก
Family & Inheritance
- พินัยกรรมแบบธรรมดา (มาตรา 1656)
- พินัยกรรมที่ทำเป็นหนังสือ ลงวันที่ และลงลายมือชื่อต่อหน้าพยานสองคน เป็นรูปแบบที่นิยมใช้มากที่สุด
- ผู้จัดการมรดก
- บุคคลที่ศาลตั้งขึ้นเพื่อรวบรวมทรัพย์มรดก ชำระหนี้ของกองมรดก และแบ่งทรัพย์ให้ทายาทตามสิทธิ ทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียเป็นผู้ร้องขอต่อศาล
- สินสมรส และ สินส่วนตัว
- สินสมรสคือทรัพย์ที่ได้มาระหว่างสมรส โดยหลักแบ่งกันคนละส่วนเท่ากันเมื่อหย่า ส่วนสินส่วนตัวคือทรัพย์ที่มีก่อนสมรสหรือได้รับมรดกเฉพาะตัว ซึ่งไม่ต้องแบ่ง ทรัพย์ที่ปนกันเป็นจุดที่ต้องใช้หลักฐานทางการเงิน
Immigration
- วีซ่าธุรกิจ Non-B (Non-Immigrant B)
- วีซ่าสำหรับชาวต่างชาติที่เข้ามาทำงานหรือประกอบธุรกิจในไทย เป็นเงื่อนไขเบื้องต้นก่อนยื่นขอใบอนุญาตทำงาน
- ใบอนุญาตทำงาน (Work Permit)
- เอกสารที่กระทรวงแรงงานออกให้ อนุญาตให้ชาวต่างชาติทำงานเฉพาะตำแหน่งและนายจ้างที่ระบุไว้ ออกแยกต่างหากจากวีซ่า
- การรายงานตัว 90 วัน
- ชาวต่างชาติที่พำนักในไทยต่อเนื่องตั้งแต่ 90 วันขึ้นไป ต้องแจ้งที่อยู่ปัจจุบันต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองทุก 90 วัน
- วีซ่าผู้พำนักระยะยาว (LTR Visa)
- วีซ่าอายุสูงสุด 10 ปี สำหรับผู้มีความมั่งคั่งสูง ผู้เกษียณ ผู้ทำงานทางไกล และผู้เชี่ยวชาญทักษะสูง พร้อมสิทธิประโยชน์ทางภาษีและการรายงานตัวปีละครั้ง
- SMART Visa
- วีซ่าสำหรับผู้เชี่ยวชาญ ผู้บริหาร นักลงทุน และสตาร์ทอัพในอุตสาหกรรมเป้าหมายที่ BOI กำหนด ผู้ถือไม่ต้องมีใบอนุญาตทำงานแยกต่างหาก
- การอยู่เกินกำหนด (Overstay)
- การพำนักในไทยเกินวันที่วีซ่าอนุญาต มีค่าปรับเป็นรายวันและอาจถูกขึ้นบัญชีห้ามเข้าประเทศ ควรปรึกษาทนายก่อนเดินทางออก
- Re-Entry Permit (ใบอนุญาตกลับเข้ามาในราชอาณาจักร)
- เอกสารที่ทำให้วีซ่าที่ยังไม่หมดอายุไม่ถูกยกเลิกเมื่อเดินทางออกนอกประเทศ มีทั้งแบบเข้าออกครั้งเดียวและหลายครั้ง
- การแจ้งที่พักคนต่างด้าว (ตม.30)
- หน้าที่ของเจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้ครอบครองเคหสถานที่ต้องแจ้งต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองเมื่อมีคนต่างด้าวเข้าพัก เป็นคนละเรื่องกับการรายงานตัว 90 วัน ซึ่งเป็นหน้าที่ของตัวชาวต่างชาติเอง
Litigation
- โจทก์ และ จำเลย
- โจทก์คือฝ่ายที่ยื่นฟ้องคดีต่อศาล ส่วนจำเลยคือฝ่ายที่ถูกฟ้อง ในคดีอาญาที่พนักงานอัยการเป็นผู้ฟ้อง ผู้เสียหายอาจเข้าเป็นโจทก์ร่วมได้
- อายุความ
- ระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดให้ต้องใช้สิทธิเรียกร้องหรือฟ้องคดี หากปล่อยให้ล่วงพ้นไปอาจเสียสิทธิ ระยะเวลาต่างกันไปตามประเภทของสิทธิและคดี จึงควรตรวจสอบตั้งแต่เนิ่น ๆ
- หมายเรียก
- หนังสือที่เจ้าพนักงานหรือศาลออกเพื่อเรียกให้บุคคลไปพบตามวันเวลาที่กำหนด การได้รับหมายเรียกยังไม่ใช่การถูกพิพากษาว่าผิด แต่ควรปรึกษาทนายก่อนไปให้ถ้อยคำ
- การประกันตัว (ปล่อยชั่วคราว)
- การขอให้ปล่อยผู้ต้องหาหรือจำเลยชั่วคราวระหว่างดำเนินคดี ยื่นได้ในชั้นพนักงานสอบสวน ชั้นอัยการ และชั้นศาล การอนุญาตเป็นดุลพินิจที่พิจารณาจากความหนักเบาของข้อหา น้ำหนักพยานหลักฐาน และความเสี่ยงที่จะหลบหนี
- การบังคับคดี
- ขั้นตอนหลังศาลมีคำพิพากษาแล้ว เพื่อให้ได้รับชำระตามคำพิพากษาจริง เช่น การยึดหรืออายัดทรัพย์ของลูกหนี้ตามคำพิพากษาแล้วนำออกขายทอดตลาด ชนะคดีจึงยังไม่เท่ากับได้เงิน
- การครอบครองปรปักษ์
- การที่ผู้อื่นเข้าครอบครองที่ดินที่มีกรรมสิทธิ์ของผู้อื่นโดยสงบ เปิดเผย และด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ ต่อเนื่องตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด จนอาจร้องขอให้ได้กรรมสิทธิ์ไป องค์ประกอบทุกข้อต้องครบและพิสูจน์ได้
- ค่าชดเชย
- เงินที่นายจ้างต้องจ่ายให้ลูกจ้างเมื่อเลิกจ้าง คำนวณเป็นขั้นบันไดตามอายุงานและอิงค่าจ้างอัตราสุดท้าย แยกต่างหากจากสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และการที่กิจการขาดทุนไม่ใช่เหตุยกเว้นการจ่าย
- พนักงานตรวจแรงงาน
- เจ้าหน้าที่ของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานที่ลูกจ้างยื่นคำร้องได้เมื่อถูกค้างค่าจ้างหรือไม่ได้รับสิทธิ มีอำนาจสั่งให้นายจ้างจ่าย เป็นทางเลือกคู่กับการฟ้องศาลแรงงาน ซึ่งไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาล
Accounting & Tax
- ผู้ทำบัญชี และ ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต
- ผู้ทำบัญชีคือผู้จัดทำบัญชีและงบการเงินของกิจการ ส่วนผู้สอบบัญชีรับอนุญาตคือผู้ตรวจสอบและแสดงความเห็นต่องบการเงินนั้น เป็นคนละบทบาทและตามกฎหมายเป็นคนละคนกัน
- งบการเงิน
- รายงานฐานะและผลการดำเนินงานของกิจการที่นิติบุคคลต้องจัดทำและนำส่งเป็นประจำทุกปี แม้ในปีที่ไม่มีรายได้ก็ยังมีหน้าที่นำส่ง การไม่ยื่นตามกำหนดอาจมีเบี้ยปรับและความรับผิดต่อกรรมการ
- งบเปล่า
- งบการเงินของบริษัทที่ยังไม่ได้ประกอบกิจการหรือไม่มีรายได้ในรอบปี ซึ่งยังต้องจัดทำและนำส่งตามกำหนดเช่นเดียวกับบริษัทที่มีรายได้ การเข้าใจผิดว่าไม่มีรายได้แล้วไม่ต้องยื่นเป็นสาเหตุของเบี้ยปรับที่พบบ่อย
- ภาษีหัก ณ ที่จ่าย
- ภาษีที่ผู้จ่ายเงินมีหน้าที่หักไว้จากจำนวนที่จ่ายและนำส่งกรมสรรพากรแทนผู้รับ พร้อมออกหนังสือรับรองการหักให้ อัตราต่างกันไปตามประเภทของเงินได้
- การจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)
- การขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มกับกรมสรรพากร ซึ่งกิจการต้องดำเนินการเมื่อรายได้ถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด และตามมาด้วยหน้าที่ออกใบกำกับภาษีและยื่นแบบเป็นรายเดือน
- ภาษีเงินได้นิติบุคคล
- ภาษีที่จัดเก็บจากกำไรสุทธิของนิติบุคคล ซึ่งต้องยื่นแบบทั้งรอบครึ่งปีและรอบสิ้นปีตามกำหนด อัตราและสิทธิประโยชน์อาจต่างไปสำหรับกิจการที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุน