คำถามที่ตัดสินทุกอย่าง
ก่อนจดทะเบียนอะไรก็ตาม มีคำถามหนึ่งที่ต้องตอบอย่างซื่อตรง — บริษัทนี้ขายอะไรกันแน่ และใครเป็นคนออกใบแจ้งหนี้
กฎหมายไทยไม่ได้ปฏิบัติต่อการผลิต การค้า และการบริการเหมือนกัน และข้อจำกัดสำหรับธุรกิจที่คนต่างด้าวถือหุ้นผูกอยู่กับกิจกรรมที่ประกอบในประเทศไทย จัดประเภทถูกก็เห็นเส้นทางชัด จัดประเภทผิดก็จะไปเจอปัญหาในปีที่สาม ตอนตรวจสอบสถานะ ตอนธนาคารทบทวน หรือตอนต่อใบอนุญาต
คู่มือนี้ว่าด้วย การจัดประเภทธุรกิจของท่านโดยเฉพาะ ไม่ใช่การอธิบายกรอบกฎหมาย ซึ่งคู่มือนักลงทุนต่างชาติ ของเราครอบคลุมไว้ครบแล้ว
คู่มือนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะราย เกณฑ์ทุนจดทะเบียน ค่าธรรมเนียม และบัญชีธุรกิจที่ถูกจำกัด อยู่ในคู่มือนักลงทุนและมีการเปลี่ยนแปลง เราตรวจสอบสถานะปัจจุบันให้ตามกิจกรรมของท่าน
1. ชุดคำถามเพื่อจัดประเภท
นี่คือคำถามที่เราใช้วางตำแหน่งของกิจกรรม ส่วนใหญ่ท่านตอบเองได้ตั้งแต่ตอนนี้ และคำตอบมักทำให้เส้นทางชัดขึ้นเอง
- ขายอะไร — สินค้า บริการ หรือขายพ่วงกันโดยที่บริการคือตัวสินค้าจริง
- ใครออกใบแจ้งหนี้ — นิติบุคคลไทย หรือบริษัทแม่ในต่างประเทศ
- ลูกค้าคือใคร — บุคคลภายนอกในไทย บริษัทในเครือ หรือลูกค้านอกประเทศไทย
- งานทำที่ไหนจริง — ในไทย ต่างประเทศ หรือแบ่งกัน
- สินค้ามีการโอนกรรมสิทธิ์ในไทยหรือไม่ หรือนิติบุคคลไทยไม่เคยเป็นเจ้าของเลย
- มีพนักงานอยู่ที่นี่ไหม และทำอะไร
- มีคลังสินค้า สต๊อก หรือสถานประกอบการถาวรหรือไม่
- รับงานให้บริษัทในเครือ ให้บุคคลภายนอก หรือทั้งสองอย่าง
- ใครรับความเสี่ยงทางการค้า ในแต่ละธุรกรรม
- อีกสามปีจะหน้าตาแบบไหน — เพราะโครงสร้างที่เลือกไว้ตอนนำร่อง มักยังอยู่ตอนธุรกิจขยาย
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุด คือบริษัทที่จดทะเบียนตามแบบสำเร็จรูป ลอกวัตถุประสงค์มาจากบริษัทอื่น แล้วเพิ่งมาดูทีหลังว่าจริง ๆ ทำอะไรอยู่
2. "ลูกค้าเราเป็นบริษัทต่างชาติในไทยทั้งนั้น"
เรื่องนี้มาบ่อยมาก โดยเฉพาะบริษัทจัดหาสินค้า ซัพพลายเชน และประสานงานที่ตั้งขึ้นเพื่อรองรับธุรกิจอื่นของบริษัทแม่ในไทย
มันไม่ได้ทำให้อยู่นอกข้อจำกัด ข้อจำกัดผูกกับกิจกรรมที่ประกอบในประเทศไทยและกับผู้ถือหุ้นของบริษัทที่ประกอบกิจกรรมนั้น ไม่ได้ผูกกับสัญชาติของลูกค้า
"เราออกใบแจ้งหนี้จากสำนักงานใหญ่เท่านั้น" และ "พนักงานเราเป็นลูกจ้างของบริษัทแม่ในทางเทคนิค" ก็เช่นเดียวกัน ทั้งสองข้อควรตรวจอย่างซื่อตรง เพราะบ่อยครั้งจริงในทางรูปแบบแต่ไม่จริงในทางเนื้อหา — และสิ่งที่ถูกพิจารณาคือเนื้อหา
3. เส้นทางที่ธุรกิจบริการหรือการค้าเลือกได้จริง 4 ทาง
คู่มือนักลงทุนของเราแจกแจงเส้นทางไว้ครบทุกทาง ในจำนวนนั้น ธุรกิจบริการ การค้า หรือจัดหาสินค้า มักเลือกกันอยู่ 4 ทาง
ร่วมทุนโดยคนไทยถือหุ้นข้างมาก — หุ้นส่วนจริงที่มีส่วนร่วมจริง ได้ผลดีเมื่อหุ้นส่วนนำอะไรที่จับต้องได้มาให้ ทั้งลูกค้า ใบอนุญาต หรือการดำเนินงานในพื้นที่ ได้ผลแย่เมื่อ "หุ้นส่วน" เป็นแค่ชื่อในทะเบียนผู้ถือหุ้น
ใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว — เป็นคำขอที่อยู่ในดุลพินิจ ไม่ใช่การจดทะเบียน เหมาะกับบางกิจกรรมและคุ้มที่จะรอ แต่ไม่ใช่คำตอบตั้งต้น
กิจการที่ได้รับการส่งเสริม — เมื่อสิ่งที่ท่านทำอยู่ในประเภทที่ได้รับการส่งเสริม นี่มักเป็นทางที่สะอาดที่สุดสู่การถือหุ้นข้างมากหรือทั้งหมด และมีสิทธิประโยชน์อื่นพ่วงมาด้วย ควรทดสอบก่อนสรุปว่ามีแต่ทางขอใบอนุญาต
ออกแบบกิจกรรมใหม่ — ทางเลือกที่ถูกใช้น้อยที่สุด บางครั้งการปรับเล็กน้อยว่าใครออกใบแจ้งหนี้ งานทำที่ไหน หรือนิติบุคคลใดถืออะไร ย้ายธุรกิจไปอยู่ในการจัดประเภทที่ต่างออกไปได้อย่างชอบด้วยกฎหมาย เพราะเนื้อหาเปลี่ยนไปจริง
เส้นทางที่เหลือและเกณฑ์ปัจจุบัน ดูที่คู่มือนักลงทุน
4. เมื่อไหร่ที่เราแนะนำว่า อย่า ยื่นขอใบอนุญาต
ที่ปรึกษาที่คิดค่าบริการจากการยื่นคำขอมักไม่พูดเรื่องนี้ เราจะบอกว่าไม่ควรยื่นเมื่อ
- มีประเภทกิจการที่ได้รับการส่งเสริมซึ่งไปถึงเป้าได้เร็วกว่าและมีอัปไซด์มากกว่า
- กิจกรรมสามารถออกแบบใหม่ให้อยู่ในประเภทที่ไม่ถูกจำกัดได้อย่างชอบด้วยกฎหมาย
- คำขออ่อนในเนื้อหา และระยะเวลาจะทำให้ธุรกิจติดค้าง
- อำนาจควบคุมทางธุรกิจที่ต้องการ ทำได้ด้วยการร่วมทุนจริงที่วางกลไกกำกับดูแลไว้ดี
- กิจกรรมนั้นเมื่ออธิบายตามความจริงแล้ว เราไม่คิดว่าควรนำเสนอเป็นอย่างอื่น
5. สิ่งที่ผู้รับจดทะเบียนกำลังขายจริง ๆ เมื่อเสนอ "คนไทย 51%"
จะมีคนเสนอเรื่องนี้แน่ ควรรู้ว่ามันคืออะไร
แพ็กเกจมักมาพร้อมเอกสารสร้างความสบายใจ — หนังสือข้อตกลงแนบท้าย ใบโอนหุ้นที่ไม่ลงวันที่ สัญญาจำนำหุ้น สัญญากู้ที่บันทึกเงินซึ่งไม่เคยให้กู้จริง และบางครั้งหุ้นบุริมสิทธิที่ให้สิทธิออกเสียงเอียงข้างอย่างมาก
ถามข้อเดียว: ถ้าผู้ถือหุ้นไทยไม่ให้ความร่วมมือในวันพรุ่งนี้ ท่านบังคับอะไรได้จริง
ถ้าคำตอบขึ้นอยู่กับเอกสารกองนั้นทั้งหมด สิ่งที่ท่านได้มาไม่ใช่โครงสร้าง แต่เป็นข้อตกลงที่ใช้ได้ตราบที่ทุกฝ่ายยังพอใจ และมันจะโผล่ในจังหวะที่คาดเดาได้ — ตอนตรวจสอบสถานะเพื่อขายกิจการ ตอนธนาคารทบทวน ตอนต่อใบอนุญาต หรือตอนแตกหักกับผู้ถือหุ้น และเป็นจังหวะที่แย่ที่สุดเสมอ
เราไม่รับทำโครงสร้างแบบนี้ สิ่งที่เราทำคือบอกว่าเส้นทางที่ชอบด้วยกฎหมายเส้นไหนให้อำนาจควบคุมอย่างที่ท่านต้องการจริง และใช้เวลาเท่าไร
ถ้าท่านมีโครงสร้างแบบนี้อยู่แล้วและอยากย้ายไปสู่รูปแบบที่อธิบายได้ นั่นเป็นเรื่องของการเรียงลำดับ ซึ่งแต่ละขั้นมีผลทางภาษีและใบอนุญาต แก้ได้ และแก้ก่อนที่ผู้จะซื้อกิจการหรือหน่วยงานจะหยิบขึ้นมาพูด ง่ายกว่ามาก
6. กับดักเฉพาะของบริษัทจัดหาสินค้า ซัพพลายเชน และตัวแทน
- คลังสินค้า การเก็บสต๊อกในไทยเปลี่ยนการวิเคราะห์ แม้นิติบุคคลไทยจะไม่เคยเป็นเจ้าของสินค้า
- ออกใบแจ้งหนี้แทนบริษัทแม่ นิติบุคคลไทยเป็นคู่สัญญาในการขาย หรือเป็นผู้ให้บริการแก่การขายนั้น — คือประเด็นทั้งหมด
- รับงานให้บริษัทในเครือ การให้บริการบริษัทในกลุ่มไม่ได้อยู่นอกข้อจำกัดโดยอัตโนมัติ
- พนักงานทำงานให้ลูกค้าของบริษัทแม่ ให้ดูว่าเขาให้บริการใครจริง ไม่ใช่ดูว่าใครเซ็นสลิปเงินเดือน
- โตจนกลายเป็นกิจกรรมอื่น สำนักงานผู้แทนที่ค่อย ๆ เริ่มเจรจาและปิดการขาย ได้เปลี่ยนสภาพไปแล้ว
7. สิ่งที่ต้องส่งมาเพื่อจัดประเภทให้จบในนัดเดียว
- ขายอะไร พร้อมตัวอย่างใบแจ้งหนี้หรือร่างสัญญา
- โครงสร้างกลุ่มบริษัท — ใครถืออะไร บริษัทแม่อยู่ที่ไหน
- ลูกค้าอยู่ที่ไหนและเป็นใคร
- แผนกำลังคนและงานที่คนเหล่านั้นทำ
- มีสินค้าเกี่ยวข้องหรือไม่ จะเก็บหรือโอนกรรมสิทธิ์ในไทยหรือไม่
- เอกสารจดทะเบียนและวัตถุประสงค์ของนิติบุคคลไทยที่มีอยู่เดิม
- วันเริ่มดำเนินการเป้าหมาย และสิ่งที่ผูกพันกับวันนั้นแล้ว
มีเท่านี้เรามักบอกได้ตั้งแต่ในนัดว่าเส้นทางไหนเปิดอยู่ เราแนะนำเส้นไหน และแต่ละเส้นใช้เวลาราวเท่าไร
สรุปสั้น
| สถานการณ์ | เริ่มที่ |
|---|---|
| ยังไม่จดทะเบียน | ชุดคำถามจัดประเภท — ก่อนบริษัทจะเกิด |
| จดทะเบียนตามแบบสำเร็จรูปไปแล้ว | ทบทวนอย่างซื่อตรงว่าธุรกิจทำอะไรอยู่จริง |
| ถูกเสนอแพ็กเกจคนไทย 51% | ถามว่าถ้าผู้ถือหุ้นเดินออกไป ท่านบังคับอะไรได้ |
| ถูกบอกว่ามีแต่ทางขอใบอนุญาต | ทดสอบว่ากิจการที่ได้รับการส่งเสริมใช้ได้ไหม |
| มีโครงสร้างที่ไม่มั่นใจอยู่ | วางแผนลำดับการแก้ ก่อนผู้จะซื้อกิจการเจอ |
การจัดประเภทถูกมากก่อนจดทะเบียน และแพงมากหลังจดทะเบียน เป็นการตัดสินใจที่ย้อนกลับยากที่สุดในการเข้าตลาดไทย
เราออกความเห็นเรื่องการจัดประเภทเป็นภาษาจีน ญี่ปุ่น เกาหลี และอังกฤษ ปรึกษาเบื้องต้นไม่มีค่าใช้จ่าย โทร 092-254-2045 หรือเขียนเรื่องของท่านมาที่ /contact — ดูเพิ่มที่ จดทะเบียนบริษัท และ ใบอนุญาตประกอบธุรกิจ
คู่มือนี้จัดทำโดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในขอนแก่น ก่อตั้ง พ.ศ. 2529 เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะ