บัญชีม้าเทาอ่อน เทาเข้ม ดำ ต่างกันอย่างไร และแต่ละระดับแก้ยังไง

ทำไมสองคนที่ "ติดบัญชีม้า" เหมือนกัน แต่เจอไม่เหมือนกัน

ลูกความสองรายเล่ามาคล้ายกันว่าบัญชีมีปัญหา แต่รายหนึ่งแค่ทำธุรกรรมออนไลน์บางอย่างไม่ได้ ส่วนอีกรายเปิดบัญชีใหม่ที่ไหนก็ไม่ผ่านเลยแม้แต่ธนาคารที่ไม่เคยใช้

ความต่างนี้ไม่ใช่ความบังเอิญ แต่มาจาก ระดับสถานะที่บัญชีถูกจัดไว้ในระบบ ซึ่งคนทั่วไปเรียกกันว่า ม้าเทาอ่อน ม้าเทาเข้ม และม้าดำ

การรู้ว่าตัวเองอยู่ระดับไหนสำคัญมาก เพราะ วิธีแก้ของแต่ละระดับไม่เหมือนกัน และการเดินผิดทางทำให้เสียเวลาเป็นเดือนโดยไม่ได้อะไรกลับมา

คู่มือนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับคดีเฉพาะราย รายละเอียดการจัดระดับและขั้นตอนอาจต่างกันในแต่ละธนาคารและแต่ละช่วงเวลา ควรตรวจสอบสถานะจริงของบัญชีท่านกับธนาคารเจ้าของบัญชี และปรึกษาทนายตั้งแต่เนิ่น ๆ

ถ้าเรื่องของท่านเพิ่งเริ่มและยังไม่รู้ภาพรวมทั้งหมด แนะนำให้อ่าน คู่มือสู้คดีบัญชีม้า ควบคู่ไปด้วย

แต่ละระดับต่างกันตรงไหน

ระดับเทาอ่อน — มีเหตุสงสัย ยังไม่มีอะไรยืนยัน

บัญชีเข้าข่ายมีพฤติกรรมธุรกรรมที่ระบบมองว่าผิดปกติ หรือมีข้อมูลเบื้องต้นบางอย่างที่ทำให้ถูกเฝ้าระวัง แต่ยังไม่มีคำร้องทุกข์ที่ระบุถึงบัญชีนั้นโดยตรง

อาการที่มักเจอ ทำธุรกรรมบางประเภทไม่ได้ วงเงินโอนถูกลด หรือถูกขอให้เข้าไปยืนยันตัวตนที่สาขา

สิ่งที่ต้องทำ จัดการให้จบตั้งแต่ระดับนี้ เพราะแก้ง่ายที่สุด ไปที่สาขา ถามให้ชัดว่าถูกจำกัดด้วยเหตุใด และเตรียมหลักฐานที่มาของเงินในบัญชีให้พร้อม คนจำนวนมากปล่อยผ่านเพราะ "ยังพอใช้ได้" แล้วเรื่องบานปลายไปอีกระดับ

ระดับเทาเข้ม — มีเรื่องเชื่อมโยงถึงบัญชีแล้ว

ระดับนี้คือจุดที่คนค้นหาคำว่า "แก้ยังไง" มากที่สุด เพราะผลกระทบเริ่มรุนแรงจริง มักหมายถึงบัญชีที่มีข้อมูลเชื่อมโยงกับการร้องเรียนเรื่องฉ้อโกงเข้ามาแล้ว แม้เจ้าของบัญชีจะยังไม่ถูกแจ้งข้อหา

อาการที่มักเจอ ถูกจำกัดธุรกรรมเป็นวงกว้าง เปิดบัญชีใหม่ที่ธนาคารอื่นไม่ผ่าน และในหลายกรณีเริ่มมีการติดต่อจากพนักงานสอบสวน

สิ่งที่ต้องทำ ต้องแก้สองทางพร้อมกัน ทางหนึ่งคือหาให้ได้ว่าเรื่องต้นทางอยู่ที่สถานีใด อีกทางคือรวบรวมหลักฐานที่มาของเงินให้ครบถ้วน การไปธนาคารอย่างเดียวไม่พอ เพราะธนาคารไม่ใช่ผู้ถือสำนวน

ระดับดำ — มีข้อมูลยืนยันชัดเจน

หมายถึงบัญชีที่มีข้อมูลยืนยันเชื่อมโยงกับความผิดชัดเจนกว่าระดับเทา เช่น มีคำร้องทุกข์ระบุถึงบัญชีนั้นโดยตรง หรือมีข้อสรุปจากกระบวนการที่เกี่ยวข้องแล้ว

อาการที่มักเจอ บัญชีถูกอายัด ใช้เงินไม่ได้ เปิดบัญชีใหม่ไม่ได้ และเกือบทุกกรณีมีคดีอาญาเดินคู่ขนานอยู่

สิ่งที่ต้องทำ ระดับนี้ต้องแก้ที่คดีเป็นหลัก ไม่ใช่ที่ธนาคาร ตราบใดที่สำนวนยังไม่มีข้อสรุปว่าท่านไม่เกี่ยวข้อง การขอปลดสถานะกับธนาคารอย่างเดียวแทบไม่มีทางสำเร็จ

ลำดับที่ควรทำ ไม่ว่าอยู่ระดับไหน

ขั้นที่ 1 — รู้สถานะจริงของตัวเองก่อน ติดต่อธนาคารเจ้าของบัญชีเพื่อขอทราบว่าถูกจำกัดด้วยเหตุใดและมาจากที่ใด อย่าเดาจากสิ่งที่แอปแสดง

ขั้นที่ 2 — หาต้นทางให้เจอ ต้องรู้ว่ามีคำร้องทุกข์อยู่ที่สถานีใด กี่เรื่อง เพราะทุกขั้นตอนหลังจากนี้ผูกกับข้อมูลชุดนี้ทั้งหมด ขั้นนี้เป็นขั้นที่คนทำเองแล้วติดมากที่สุด และเป็นขั้นที่ทนายช่วยได้ชัดที่สุด

ขั้นที่ 3 — ประกอบเรื่องราวของเงินให้ครบ เงินเข้ามาจากใคร ด้วยเหตุใด และออกไปที่ใด ต้องมีเอกสารรองรับทุกทอดเท่าที่หาได้ ทั้งสลิป ประวัติการสนทนา สัญญา หรือหลักฐานการซื้อขาย

ขั้นที่ 4 — ยื่นคำร้องพร้อมหลักฐานไปที่ต้นทาง ไม่ใช่ยื่นแต่กับธนาคาร

ขั้นที่ 5 — ใช้ผลจากต้นทางไปขอทบทวนสถานะ เมื่อมีข้อสรุปในทางที่เป็นคุณแล้ว จึงนำไปประกอบคำขอกับธนาคาร

สิ่งที่ทำให้เรื่องแย่ลงทันที

• เปิดบัญชีในชื่อคนอื่นหรือใช้บัญชีคนอื่นรับเงินแทน — เป็นความผิดใหม่ที่ร้ายแรงกว่าเดิม และทำลายความน่าเชื่อถือของข้อต่อสู้เดิมทั้งหมด
• ไม่ไปตามหมายเรียก เพราะคิดว่าไม่เกี่ยวกับตัวเอง
• ให้ปากคำโดยไม่มีทนาย ในเรื่องที่ยังไม่รู้ข้อเท็จจริงของตัวเองครบ
• จ่ายเงินให้คนที่ติดต่อมาโดยไม่ตรวจสอบ ว่าเป็นผู้เสียหายตัวจริงหรือไม่ — อ่านวิธีทำให้ถูกได้ที่ คู่มือไกล่เกลี่ยคดีบัญชีม้า
• รอให้หายเอง — สถานะไม่หลุดเองตามเวลา ต้องมีคนเดินเรื่อง

ระหว่างที่ยังติดสถานะ

เรื่องที่กระทบชีวิตประจำวันจริงมากกว่าที่คนคาด คือช่องทางรับเงินเดือน การชำระหนี้ที่ตัดผ่านบัญชีเดิม และค่าใช้จ่ายประจำที่ผูกไว้

แจ้งนายจ้างและเจ้าหนี้ล่วงหน้าก่อนถึงกำหนด อย่ารอให้ผิดนัดก่อนแล้วค่อยอธิบาย และเก็บหลักฐานความเสียหายที่เกิดจากการถูกจำกัดธุรกรรมไว้ทั้งหมด เพราะอาจใช้ประกอบการเรียกร้องในภายหลังได้

สรุปสั้น

หลักเดียวที่ใช้ได้ทุกระดับ คือแก้ที่ต้นทาง ไม่ใช่ที่ปลายทาง — ธนาคารเป็นผู้ใช้ข้อมูล ไม่ใช่ผู้สร้างข้อมูล

ถ้าไม่แน่ใจว่าบัญชีของท่านอยู่ระดับใดหรือต้นทางอยู่ที่ไหน โทรมาที่ 092-254-2045 ปรึกษาเบื้องต้นไม่มีค่าใช้จ่าย หรือเขียนเรื่องของท่านมาที่ /contact

คู่มือนี้จัดทำโดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในขอนแก่น ก่อตั้ง พ.ศ. 2529 เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับคดีเฉพาะ