ซื้อบ้าน–ที่ดิน ตรวจอะไรก่อนเซ็น–ก่อนโอน ไม่ให้โดนหลอก

ตรวจสี่อย่างเป็นอย่างน้อย คือโฉนดหรือเอกสารสิทธิว่าประเภท เนื้อที่ และชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ตรงกับผู้ขายหรือไม่ ภาระผูกพันว่ามีจำนอง อายัด ภาระจำยอม หรือคดีความติดอยู่ไหม แนวเขตและการรังวัดว่าเนื้อที่จริงตรงกับโฉนด และผังเมืองกับข้อจำกัดการใช้ที่ดินว่าใช้ตามที่ตั้งใจได้จริงหรือเปล่า

ดูเงื่อนไขการวางมัดจำ กำหนดโอน ผู้รับผิดชอบค่าธรรมเนียมและภาษี และเงื่อนไขริบมัดจำหรือคืนเงิน ที่สำคัญคือหากผู้ขายผิดสัญญา ควรเขียนให้ชัดว่าผู้ซื้อมีสิทธิอะไรบ้าง ไม่ใช่ปล่อยให้ตีความกันทีหลัง

สามเรื่อง คือการซื้อจากผู้ที่ไม่ใช่เจ้าของกรรมสิทธิ์ตัวจริง การโอนเงินก่อนตรวจสอบเอกสารให้ครบ และการซื้อโครงการที่ยังไม่มีใบอนุญาตหรือเอกสารไม่ครบ ทั้งสามอย่างเกิดจากการรีบตัดสินใจก่อนตรวจ

เพราะโฉนดบอกว่าใครเป็นเจ้าของและมีเนื้อที่เท่าไร แต่ไม่ได้บอกว่าใช้ที่ดินทำอะไรได้บ้าง ผังเมืองและข้อจำกัดการใช้ที่ดินต่างหากที่กำหนดว่าท่านจะใช้ที่ดินตามที่ตั้งใจไว้ได้จริงหรือไม่

ก่อนวางมัดจำหรือโอน เพราะเป็นจุดที่เงินยังไม่ออกจากมือและยังแก้ไขเงื่อนไขได้ การให้ทนายตรวจเอกสารและสัญญาในขั้นนี้มีต้นทุนน้อยกว่าการตามแก้ปัญหาหลังโอนไปแล้วมาก