ชาวต่างชาติที่ทำงานในไทยมักเข้าใจว่ามีวีซ่าก็พอ — แต่ไม่ใช่ สถานะตรวจคนเข้าเมืองกับสิทธิในการทำงานของท่านจัดการแยกกัน และต้องสอดคล้องกันตลอดช่วงการจ้างงาน
วีซ่าไม่ใช่สิทธิในการทำงาน
วีซ่าหรือการขยายระยะเวลาพำนัก ของท่าน (กรณีทำงานมักเป็น Non-Immigrant B) คือสิทธิที่จะอยู่ในไทย ส่วนใบอนุญาตทำงาน ที่ออกแยกต่างหากโดยกระทรวงแรงงาน คือสิทธิที่จะทำงาน และใช้ได้เฉพาะนายจ้าง ตำแหน่ง ลักษณะงาน และสถานที่ที่ระบุไว้เท่านั้น วีซ่าเพียงอย่างเดียวไม่อนุญาตให้ทำงาน และแม้แต่การ "ช่วยงาน" โดยไม่รับเงินก็อาจสร้างความเสี่ยงได้ หากเข้าลักษณะการปฏิบัติงานให้ธุรกิจ
ใบอนุญาตทำงานยังโอนไม่ได้ เปลี่ยนนายจ้าง ตำแหน่ง ลักษณะงาน หรือสถานที่ อาจต้องแก้ไขหรือออกใหม่ก่อน
ฝั่งบริษัทก็สำคัญ
บริษัทไทยจ้างชาวต่างชาติอย่างอิสระไม่ได้ โดยหลักเกณฑ์ทั่วไปสำหรับบริษัทจำกัดของไทยทั่วไป หน่วยงานมักดูที่ทุนจดทะเบียนราว 2 ล้านบาท และลูกจ้างคนไทย 4 คนต่อใบอนุญาตทำงานของต่างชาติ 1 ใบ ทั้งนี้อาจมีเกณฑ์ที่ผ่อนปรนหรือแตกต่างออกไป เช่น กรณีสมรสกับคนไทย กรณีสาขา/สำนักงานผู้แทน หรือกิจการที่ได้รับการส่งเสริม BOI หากท่านกำลังวางใจในข้อเสนอจ้างงาน ควรยืนยันก่อนว่านายจ้างมีคุณสมบัติครบจริง
สามกำหนดเวลาที่เงียบ ๆ แต่สร้างปัญหา
- การขยายระยะเวลาพำนัก — สิทธิอยู่ระยะยาวมาจากการขยายเวลาที่ยื่นในไทย ไม่ใช่วีซ่าระยะสั้นที่ประทับจากต่างประเทศ ต่ออายุก่อนหมด
- Re-Entry Permit — ออกนอกประเทศโดยไม่มีใบนี้อาจทำให้สิทธิพำนักหรือการขยายเวลาที่มีอยู่สิ้นผล แม้เหลือเวลาอีกหลายเดือน
- การรายงานตัว 90 วัน — หากพำนักเกิน 90 วันต่อเนื่อง ต้องแจ้งที่อยู่ต่อ ตม. ทุก 90 วัน เป็นการแจ้ง ไม่ใช่การต่ออายุ แต่ถ้าพลาดมีค่าปรับและปัญหาในทางปฏิบัติภายหลัง
หากเกิดปัญหาขึ้นแล้ว
การ overstay มีค่าปรับรายวัน และเมื่อเกินระยะเวลาบางช่วงอาจทำให้ถูกห้ามเข้าประเทศ การออกโดยมอบตัวเองต่างจากการถูกจับกุมหรือถูกตรวจพบขณะ overstay อย่างมาก — การถูกจับมักทำให้ผลหนักกว่าและถูกห้ามเข้านานกว่า อย่าเพิ่งมุ่งหน้าไปสนามบินแล้วหวังว่าจะรอด — ปรึกษาก่อน เพราะการออกที่จัดการดีกับการถูกตรวจพบที่ด่านให้ผลต่างกันมาก
📌 อ่านฉบับเต็ม: วีซ่าและใบอนุญาตทำงานในไทย — คู่มือฉบับสมบูรณ์ · บริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงาน · ทนายเรื่อง Work Permit และวีซ่าในขอนแก่น