คำตอบหลัก
การว่าจ้างทนายความไทยจากต่างประเทศให้ติดตามหนี้จะราบรื่น เมื่อตกลงสามเรื่องตั้งแต่ต้น คือ หลักฐาน สถานะอายุความ และงบประมาณเป็นระยะพร้อมจุดตัดสินใจ หลังจากนั้นเจ้าหนี้ควรได้รับรายงานสั้น ๆ สม่ำเสมอ ที่บอกว่าเรื่องอยู่ตรงไหนและต้องตัดสินใจอะไรต่อไป
หลักกฎหมาย (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และพระราชบัญญัติการทวงถามหนี้) อายุความทั่วไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์คือ 10 ปี (มาตรา 193/30) แต่หนี้การค้าหลายประเภทมีอายุความสองปี (มาตรา 193/34) และการที่ลูกหนี้รับสภาพหนี้ทำให้อายุความสะดุดหยุดลง (มาตรา 193/14) ข้อตกลงประนีประนอมยอมความที่ศาลรับรองมีผลเป็นคำพิพากษา (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 138) และคำพิพากษาต้องบังคับคดีภายใน 10 ปี (มาตรา 274) ผู้ประกอบธุรกิจทวงถามหนี้ต้องจดทะเบียนตามพระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 ซึ่งกำหนดมาตรฐานการติดต่อลูกหนี้ไว้ด้วย
มุมมองเชิงปฏิบัติของเรา ส่งชุดหลักฐานครบถ้วนก่อน ขอความเห็นเป็นหนังสือเรื่องอายุความและศาลที่มีเขตอำนาจ อนุมัติงบประมาณทีละระยะ และเขียนไว้ว่าใครมีอำนาจตกลงประนีประนอม
สำหรับมุมมองของเจ้าหนี้ต่อกระบวนการเอง โปรดดู การติดตามหนี้ในไทยโดยไม่ต้องออกจากสำนักงานใหญ่
1. สำนักงานที่ว่าจ้างควรส่งหลักฐานอะไร
| หลักฐาน | สิ่งที่ต้องส่ง | เหตุที่สำคัญ |
|---|---|---|
| สัญญาและเงื่อนไข | สัญญาที่ลงนามแล้ว ใบยืนยันคำสั่งซื้อ เงื่อนไขการค้า รวมถึงกฎหมายที่ใช้บังคับและข้อกำหนดเรื่องศาลหรืออนุญาโตตุลาการ (ถ้ามี) | กำหนดศาลที่มีเขตอำนาจและเงื่อนไขที่ข้อเรียกร้องอาศัย |
| ใบแจ้งหนี้และการส่งมอบ | ใบแจ้งหนี้ ใบส่งของ บันทึกการตรวจรับหรือการอนุมัติ | พิสูจน์จำนวนหนี้และการส่งมอบสินค้าหรือบริการ |
| หนังสือโต้ตอบ | อีเมล ข้อความแชท และจดหมายเกี่ยวกับหนี้ โดยเฉพาะข้อความที่รับสภาพหรือโต้แย้ง | การรับสภาพอาจทำให้อายุความสะดุดหยุดลง ข้อโต้แย้งบ่งบอกข้อต่อสู้ที่อาจเกิดขึ้น |
| รายการบัญชี | รายการเคลื่อนไหวบัญชีที่แสดงใบแจ้งหนี้ การชำระเงิน และใบลดหนี้ | เป็นฐานคำนวณจำนวนที่เรียกร้อง |
| หลักประกัน | หนังสือค้ำประกัน จำนอง เช็ค ข้อตกลงสงวนกรรมสิทธิ์ | ช่องทางอื่นในการได้รับชำระหนี้ |
| รายละเอียดลูกหนี้ | ชื่อที่จดทะเบียนในประเทศไทยที่ถูกต้อง เลขทะเบียน ที่อยู่ กรรมการ | ฟ้องนิติบุคคลให้ถูกราย |
| ขั้นตอนที่ทำไปแล้ว | หนังสือทวงถามที่ส่งไป บันทึกของตัวแทนทวงหนี้ ข้อเสนอประนีประนอมที่ให้หรือได้รับ | หลีกเลี่ยงการทำซ้ำหรือขัดแย้งกับขั้นตอนก่อนหน้า |
| คำพิพากษาหรือคำชี้ขาด | สำเนารับรอง (ถ้ามี) | เปลี่ยนช่องทางดำเนินการ ดูข้อ 8 |
การแปลและแบบพิธี เมื่อยื่นเอกสารภาษาต่างประเทศต่อศาลไทย ศาลจะสั่งให้จัดทำคำแปลภาษาไทยที่มีการรับรองทั้งฉบับหรือเฉพาะส่วนสำคัญ (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 46) หนังสือมอบอำนาจที่ลงนามในต่างประเทศมักต้องรับรองโดยโนตารีปับลิกและรับรองนิติกรณ์ผ่านสถานทูตหรือสถานกงสุลไทย ประเทศไทยได้เข้าเป็นภาคีอนุสัญญา Apostille แล้ว แต่อนุสัญญามีผลบังคับใช้กับไทยเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 เท่านั้น
2. ก่อนว่าจ้างตรวจสอบอะไรเกี่ยวกับลูกหนี้ได้บ้าง
- ข้อมูลนิติบุคคล ที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: ชื่อที่จดทะเบียน สถานะ (ดำเนินกิจการ เลิก หรืออยู่ระหว่างชำระบัญชี) กรรมการ อำนาจลงนาม ที่อยู่ที่จดทะเบียน และงบการเงินที่ยื่นไว้
- ข้อมูลการล้มละลายและการบังคับคดี ที่กรมบังคับคดี: ลูกหนี้ล้มละลาย อยู่ระหว่างฟื้นฟูกิจการ หรือถูกบังคับคดีอยู่แล้วหรือไม่
- สิ่งที่เจ้าหนี้ทราบอยู่แล้ว: สถานประกอบการ ยานพาหนะ ลูกค้าที่เป็นหนี้ลูกหนี้ ธนาคารที่ลูกหนี้ใช้ชำระเงิน
ข้อจำกัด ไม่มีการตรวจบัญชีธนาคารของลูกหนี้ได้ทั่วไปก่อนมีคำพิพากษา กฎหมายข้อมูลส่วนบุคคลจำกัดข้อมูลที่รวบรวมได้เกี่ยวกับบุคคลธรรมดา และข้อมูลที่ผู้สืบสวนได้มาต้องได้มาโดยชอบด้วยกฎหมาย ทนายความไทยควรระบุเป็นหนังสือว่าตรวจอะไร เมื่อใด และอะไรที่ตรวจไม่ได้
หากลูกหนี้เป็นบริษัทที่เหลือทรัพย์สินน้อย คำถามจะกลายเป็นว่าการติดตามหนี้คุ้มกับค่าใช้จ่ายหรือไม่ ซึ่งเป็นการตัดสินใจของลูกค้าตามผลการประเมิน
3. ข้อเรียกร้องยังอยู่ในอายุความหรือไม่
ตรวจอายุความก่อน ระยะเวลาขึ้นอยู่กับประเภทของข้อเรียกร้องและคู่กรณี
- อายุความทั่วไปคือ 10 ปี (มาตรา 193/30)
- หนี้การค้าหลายประเภทของพ่อค้า ผู้ผลิต และผู้ให้บริการ สำหรับสินค้าที่ส่งมอบหรืองานที่ทำ มีอายุความสองปี (มาตรา 193/34) ข้อเรียกร้องบางประเภทที่คล้ายกันมีอายุความยาวกว่านั้นตามธุรกิจของลูกหนี้ จึงต้องตรวจระยะเวลาที่แน่ชัดตามข้อเท็จจริง
- การรับสภาพหนี้เป็นหนังสือ การชำระหนี้บางส่วน หรือการให้ประกันของลูกหนี้ทำให้อายุความสะดุดหยุดลง (มาตรา 193/14) และเริ่มนับอายุความใหม่
ส่งเอกสารทุกฉบับที่อาจเป็นการรับสภาพหนี้ให้ทนายความไทย อีเมลสั้น ๆ จากฝ่ายการเงินของลูกหนี้ที่ยอมรับยอดคงค้างก็เปลี่ยนผลการวิเคราะห์ได้
4. ควรแบ่งงบประมาณเป็นระยะอย่างไร
| ระยะ | สิ่งที่เกิดขึ้น | การตัดสินใจของลูกค้า |
|---|---|---|
| 1. การประเมิน | ตรวจหลักฐาน ตรวจลูกหนี้ อายุความ ศาลที่มีเขตอำนาจ | ดำเนินการต่อหรือไม่ และทางใด |
| 2. การทวงถาม | หนังสือทวงถามอย่างเป็นทางการพร้อมกำหนดเวลา | รอ เจรจา หรือฟ้อง |
| 3. การเจรจา | แผนผ่อนชำระ หลักประกัน เงื่อนไขประนีประนอม | ยอมรับเงื่อนไขภายในอำนาจตกลงประนีประนอม |
| 4. การดำเนินคดี | ยื่นฟ้อง นัดพิจารณา คำพิพากษา | สู้คดีจนมีคำพิพากษาหรือประนีประนอม |
| 5. การบังคับคดี | ยึดและอายัดทรัพย์ผ่านกรมบังคับคดี | ติดตามทรัพย์สินใด เทียบต้นทุนกับผลตอบแทนที่คาด |
| 6. การล้มละลาย | คำร้องขอให้ล้มละลายหรือยื่นขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการ | เฉพาะเมื่อช่วยให้ได้รับชำระหนี้ |
ตกลงประมาณการสำหรับแต่ละระยะ และอย่าเริ่มระยะถัดไปโดยไม่ได้รับอนุมัติ ค่าธรรมเนียมศาล ค่าส่งหมาย ค่าแปล และค่าใช้จ่ายในการบังคับคดี เป็นค่าใช้จ่ายที่ออกแทน นอกเหนือจากค่าวิชาชีพ คู่มือนี้ไม่ระบุตัวเลขค่าบริการ
หากท่านเป็นสำนักงานหรือตัวแทนที่ว่าจ้าง โปรดตรวจกฎวิชาชีพของท่านเองก่อนตกลงข้อตกลงค่าบริการใด ๆ กับทนายความไทย
5. ใครอนุมัติการประนีประนอมได้
เขียนอำนาจตกลงประนีประนอมไว้ก่อนเริ่มเจรจา
- ใครฝ่ายเจ้าหนี้มีอำนาจอนุมัติเงื่อนไข
- เงื่อนไขขั้นต่ำที่ทนายความไทยรับได้โดยไม่ต้องกลับมาถาม
- ยอมให้ผ่อนชำระหรือไม่ และนานเท่าใด
- ต้องมีหลักประกันอะไร และจะเกิดอะไรขึ้นเมื่อผิดนัด
การประนีประนอมยอมความในศาลที่ศาลรับรองมีผลเป็นคำพิพากษา (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 138) หากลูกหนี้ผิดนัดชำระงวด เจ้าหนี้บังคับคดีได้โดยไม่ต้องเริ่มคดีใหม่ ส่วนข้อตกลงนอกศาลเป็นเพียงสัญญา เมื่อผิดนัด เจ้าหนี้มักต้องฟ้องตามสัญญานั้น คำพิพากษาใด ๆ ต้องบังคับคดีภายใน 10 ปี (มาตรา 274)
6. พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้มีผลต่องานอย่างไร
พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 กำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจติดตามทวงถามหนี้ต้องจดทะเบียน ทนายความที่ทำงานให้ลูกค้าซึ่งเป็นเจ้าหนี้ได้รับการปฏิบัติแตกต่างจากผู้ประกอบธุรกิจทวงถามหนี้ และทนายความที่ประกอบธุรกิจทวงถามหนี้ต้องจดทะเบียนกับสภาทนายความ
ไม่ว่าใครเป็นผู้ติดต่อลูกหนี้ แนวปฏิบัติที่ปลอดภัยคือทำตามมาตรฐานการปฏิบัติของพระราชบัญญัติ
- แจ้งว่าใครติดต่อลูกหนี้และติดต่อแทนใคร
- ติดต่อลูกหนี้ในเวลาและสถานที่ที่เหมาะสมเท่านั้น
- ไม่ข่มขู่ ดูหมิ่น หรือทำให้หลงผิด
- ไม่เปิดเผยหนี้ต่อบุคคลภายนอก เช่น ครอบครัว นายจ้าง หรือลูกค้าของลูกหนี้
หากบริษัทติดตามหนี้ในต่างประเทศเคยติดต่อลูกหนี้แล้ว ให้แจ้งทนายความไทยว่าติดต่ออย่างไร เมื่อใด และพูดอะไรไป
7. ตัวอย่างรายงานสถานะ (สมมติ)
ตัวอย่างด้านล่างเป็นเรื่องสมมติทั้งหมด คู่กรณีและเหตุการณ์ถูกสมมติขึ้นเพื่อแสดงรูปแบบเท่านั้น
สถานะคดี — บริษัท เอ็กซ์แซมเพิล ซัพพลายส์ จำกัด กับ บริษัท เอ็กซ์แซมเพิล รีเทล (ประเทศไทย) จำกัด (สมมติ)
สำนักงานที่ว่าจ้าง: [สำนักงานต่างประเทศ] รายงานฉบับที่: 3 วันที่: [วันที่]
1. ขณะนี้อยู่ที่ใด
ระยะที่ 3 (การเจรจา) ส่งหนังสือทวงถามเมื่อ [วันที่]
ลูกหนี้ตอบเมื่อ [วันที่]: ยอมรับใบแจ้งหนี้ แต่โต้แย้งดอกเบี้ยชำระล่าช้า
2. ความเปลี่ยนแปลงนับแต่รายงานครั้งก่อน
หนังสือตอบของลูกหนี้รับสภาพหนี้ส่วนต้นเงิน
หมายเหตุอายุความ: การรับสภาพหนี้ทำให้อายุความสะดุดหยุดลง มีสำเนาอยู่ในแฟ้ม
3. การตรวจลูกหนี้
บริษัทดำเนินกิจการตามข้อมูลของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าลงวันที่ [วันที่]
ไม่พบข้อมูลล้มละลายหรือฟื้นฟูกิจการ ค้นที่กรมบังคับคดีเมื่อ [วันที่]
4. เรื่องที่ต้องให้ลูกค้าตัดสินใจ
ก. ยอมรับการผ่อนชำระต้นเงินและตัดดอกเบี้ยหรือไม่
(เกินอำนาจประนีประนอมในปัจจุบัน)
ข. หากไม่ตกลงกันภายใน [วันที่] ขออนุมัติประมาณการระยะที่ 4
5. งบประมาณ
ระยะที่ 3: อยู่ในประมาณการ แนบประมาณการระยะที่ 4 เพื่อขออนุมัติ
6. ขั้นตอนถัดไปและวันที่
ประชุมโดยไม่ผูกพัน (without prejudice) กับทนายความของลูกหนี้เมื่อ [วันที่]
ให้รายงานแต่ละฉบับยาวไม่เกินหนึ่งหน้า และวางเรื่องที่ต้องตัดสินใจไว้ใกล้ส่วนบนพร้อมวันที่ต้องได้คำตอบ
8. กรณีคำพิพากษาหรือคำชี้ขาดของต่างประเทศ
- คำพิพากษาของศาลต่างประเทศ โดยทั่วไปประเทศไทยไม่บังคับตามคำพิพากษาของศาลต่างประเทศโดยตรง เจ้าหนี้มักต้องยื่นฟ้องคดีใหม่ต่อศาลไทย และใช้คำพิพากษาต่างประเทศเป็นพยานหลักฐาน ศาลไทยพิจารณาข้อเรียกร้องด้วยตนเอง
- คำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการต่างประเทศ ตามพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 คำชี้ขาดต่างประเทศบังคับได้หากอยู่ภายใต้สนธิสัญญาที่ไทยเป็นภาคี (มาตรา 41) ต้องยื่นคำร้องภายในสามปีนับแต่วันที่คำชี้ขาดอาจบังคับได้ (มาตรา 42)
หากข้อพิพาทยังไม่ยุติ ความแตกต่างเหล่านี้อาจสำคัญเมื่อเลือกระหว่างศาลกับอนุญาโตตุลาการในสัญญากับลูกค้าชาวไทยในอนาคต
9. เช็กลิสต์
- ส่งชุดหลักฐานครบถ้วน รวมหนังสือโต้ตอบทั้งหมด
- ยืนยันชื่อที่จดทะเบียนและสถานะที่ถูกต้องของลูกหนี้
- ขอความเห็นเป็นหนังสือเรื่องอายุความและศาลที่มีเขตอำนาจก่อนสิ่งอื่น
- ตกลงงบประมาณเป็นระยะ พร้อมจุดตัดสินใจของแต่ละระยะ
- เขียนอำนาจตกลงประนีประนอมไว้ก่อนเจรจา
- แจ้งทนายความไทยเรื่องการติดต่อทวงถามที่เคยมีมาก่อน
- ขอรายงานหนึ่งหน้าที่วางเรื่องที่ต้องตัดสินใจไว้ด้านบน
- กรณีมีคำพิพากษาหรือคำชี้ขาดต่างประเทศ ให้ตรวจช่องทางดำเนินการตั้งแต่ตอนรับเรื่อง
อ่านเพิ่มเติม
- การติดตามหนี้ในไทยโดยไม่ต้องออกจากสำนักงานใหญ่
- ใบแจ้งหนี้ค้างชำระจากลูกค้าธุรกิจในประเทศไทย
- การทวงหนี้และบังคับคดีในประเทศไทย
- คดีแพ่งในประเทศไทยใช้เวลานานเท่าใด
ส่งหลักฐาน ตกลงเรื่องอายุความและงบประมาณเป็นระยะก่อน และเขียนไว้ว่าใครมีอำนาจตกลงประนีประนอมก่อนเริ่มเจรจา
เราทำงานให้เจ้าหนี้ในการติดตามหนี้ในไทย ทั้งที่เจ้าหนี้ว่าจ้างโดยตรงหรือผ่านทนายความหรือตัวแทนทวงหนี้ในต่างประเทศ ปรึกษาเบื้องต้น โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ หนังสือทวงถาม การสืบหาทรัพย์สิน และ คดีแพ่ง
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

