ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
กฎหมายธุรกิจ

ใบหุ้นหาย หรือทะเบียนผู้ถือหุ้นไม่ตรงกัน ต้องแก้อะไรก่อนโอนหุ้นหรือรับนักลงทุน

ใบหุ้น สมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นของบริษัท และบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นที่ยื่น DBD (บอจ.5) เป็นเอกสารสามชุดที่มักไม่ตรงกัน อธิบายวิธีขอออกใบหุ้นแทนฉบับที่หาย วิธีไล่หาเอกสารโอนเพื่อแก้ทะเบียน และเมื่อใดที่ความไม่ตรงกันกลายเป็นข้อพิพาทเรื่องสิทธิในหุ้น

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมกฎหมายธุรกิจ21 พฤศจิกายน 256914 นาที
ใบหุ้นหาย หรือทะเบียนผู้ถือหุ้นไม่ตรงกัน ต้องแก้อะไรก่อนโอนหุ้นหรือรับนักลงทุน

คำตอบหลัก

บริษัทจำกัดมักมีเอกสารเกี่ยวกับหุ้นสามชุดที่ควรบอกเรื่องเดียวกันแต่ไม่ตรงกัน ได้แก่ ใบหุ้น ที่ผู้ถือหุ้นเก็บไว้ สมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น ที่บริษัทต้องจัดทำเอง และ บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) ที่ยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ก่อนขายหุ้นหรือรับนักลงทุน ควรทำให้สามชุดนี้ตรงกันและมีเอกสารโอนรองรับทุกรายการ ผู้ซื้อ นักลงทุน และธนาคารมักขอดูทั้งสามชุด

ข้อสำคัญคือ บอจ.5 เป็นการยื่นข้อมูลต่อหน่วยงาน ไม่ได้เป็นหลักฐานความเป็นเจ้าของหุ้นด้วยตัวเอง สิทธิในหุ้นมาจากการได้หุ้นมาโดยชอบ เช่น การซื้อ การโอนที่ทำถูกแบบ หรือการรับมรดก การที่ชื่อปรากฏใน บอจ.5 จึงไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเจ้าของ และการที่ชื่อไม่ปรากฏก็ไม่ได้แปลว่าไม่ใช่เจ้าของเสมอไป ส่วนศาลจะให้น้ำหนักใบหุ้น ทะเบียน และ บอจ.5 เปรียบเทียบกันอย่างไร ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานอื่นในแต่ละเรื่อง จึงไม่ควรเดาว่าเอกสารฉบับใดชนะเสมอ

ถ้าใบหุ้นหาย ให้ตรวจสมุดทะเบียนก่อนว่ายังมีชื่อผู้ถือหุ้นและเลขหมายหุ้นครบ แล้วขอให้บริษัทออกใบหุ้นแทนตามขั้นตอนในข้อบังคับ ถ้าทะเบียนไม่ตรงกับ บอจ.5 หรือใบหุ้น ให้ไล่หาเอกสารโอนก่อนแก้ ถ้าไล่แล้วพบว่ามีคนอ้างสิทธิต่างจากที่บริษัทบันทึกไว้ ให้หยุดและขอคำปรึกษา อย่าแก้เอกสารให้เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

คู่มือนี้จำกัดเฉพาะบริษัทจำกัด ไม่ครอบคลุมบริษัทมหาชนหรือหุ้นที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์

คู่มือนี้เหมาะกับสถานการณ์ไหน

ขั้นของเรื่องอ่านส่วนไหนก่อน
กำลังวางแผน จะเพิ่มทุน ขายหุ้น หรือรับนักลงทุน และอยากตรวจเอกสารล่วงหน้าข้อ 1, 2, 7 และเช็กลิสต์ในข้อ 8
กำลังเจรจา ผู้ซื้อหรือนักลงทุนขอดูใบหุ้นและทะเบียน แล้วพบว่าใบหุ้นหายหรือตัวเลขไม่ตรงกันข้อ 3, 4, 5
ทำไปแล้ว โอนหุ้นไปแล้วแต่ไม่ได้แก้ทะเบียน หรือมีผู้โต้แย้งสิทธิในหุ้นข้อ 5, 6 และข้อ "อย่าเข้าใจผิด"

1. ใบหุ้น สมุดทะเบียน และ บอจ.5 ต่างกันอย่างไร

เอกสารใครทำและเก็บบอกอะไรน้ำหนักโดยสรุป
ใบหุ้นบริษัทออกให้ผู้ถือหุ้นเก็บไว้ (มาตรา 1127)ชื่อบริษัท เลขหมายหุ้น มูลค่าหุ้น เงินที่ชำระแล้ว ชื่อผู้ถือหุ้น ลายมือชื่อกรรมการและตราบริษัทถ้ามี (มาตรา 1128)เป็นใบสำคัญสำหรับหุ้น แต่การโอนหุ้นชนิดระบุชื่อต้องทำเป็นหนังสือตามมาตรา 1129 ไม่ใช่แค่ส่งมอบใบหุ้น
สมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นบริษัททำและเก็บเอง (มาตรา 1138)ชื่อและที่อยู่ผู้ถือหุ้น หุ้นแยกตามเลขหมายและเงินที่ชำระ วันที่ลงทะเบียนเป็นผู้ถือหุ้น วันที่ขาดจากการเป็นผู้ถือหุ้นกฎหมายให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นพยานหลักฐานที่ถูกต้องในเรื่องที่ต้องลงทะเบียน (มาตรา 1141) ผู้โต้แย้งนำพยานหลักฐานอื่นมาหักล้างได้ และการโอนหุ้นระบุชื่อใช้ยันบริษัทหรือบุคคลภายนอกไม่ได้จนกว่าจะจดแจ้งลงทะเบียน (มาตรา 1129)
บอจ.5บริษัทจัดทำและยื่นต่อนายทะเบียนที่ DBDบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นตามที่บริษัทแจ้งเป็นการยื่นข้อมูล ไม่ได้ตรวจสอบสิทธิในหุ้นแทนผู้ถือหุ้น และไม่ได้เป็นตัวสร้างสิทธิ

อ่านตารางนี้เป็นภาพรวมเท่านั้น ข้อบังคับของบริษัทอาจกำหนดเงื่อนไขเพิ่ม เช่น ต้องให้กรรมการอนุมัติก่อนโอนหุ้นชนิดระบุชื่อลงในใบหุ้น มาตรา 1129 เองบอกว่าหุ้นโอนกันได้โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมของบริษัท เว้นแต่เป็นหุ้นชนิดระบุชื่อลงในใบหุ้นซึ่งข้อบังคับกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น

ถ้าหุ้นมาจากมรดก ดูรายละเอียดเรื่องการแก้ทะเบียนในคู่มือ หุ้นบริษัทที่ได้มาเป็นมรดก ส่วนขั้นตอนยื่นแก้รายการอื่นที่ DBD ดู การเปลี่ยนแปลงรายการหลังจดทะเบียนบริษัท หน้านี้ไม่ซ้ำเนื้อหาของสองหน้านั้น

2. ทำไมทั้งสามชุดจึงไม่ตรงกัน

สาเหตุที่พบบ่อยในบริษัทขนาดเล็กและบริษัทครอบครัว:

  • โอนหุ้นกันแล้วแต่ไม่ได้จดแจ้งในทะเบียน ผู้โอนกับผู้รับโอนเซ็นเอกสารกันเอง แต่ไม่ได้ส่งให้บริษัทลงรายการ
  • ไม่ได้ยื่นรายชื่อผู้ถือหุ้นฉบับใหม่ที่ DBD ทะเบียนของบริษัทอัปเดตแล้วแต่รายชื่อที่ยื่นไว้เป็นของเก่า หรือกลับกัน
  • ใบหุ้นไม่ถูกเรียกคืนและยกเลิก ผู้ขายยังถือใบหุ้นเดิม ขณะที่ทะเบียนเปลี่ยนชื่อแล้ว
  • หนังสือโอนไม่ครบแบบ เช่น ไม่มีพยาน หรือไม่ระบุเลขหมายหุ้น ซึ่งมาตรา 1129 กำหนดไว้สำหรับหุ้นชนิดระบุชื่อ
  • เอกสารเก่าสูญหาย เมื่อเปลี่ยนผู้จัดทำบัญชี เปลี่ยนที่ตั้งสำนักงาน หรือผู้ก่อตั้งเสียชีวิตแล้วไม่มีใครรู้ว่าเก็บไว้ที่ใด
  • จดตัวเลขผิด เช่น เลขหมายหุ้นซ้ำหรือขาด หรือจำนวนหุ้นรวมไม่เท่าทุนจดทะเบียน

ส่วนใหญ่แก้ได้ด้วยเอกสารและมติที่เหมาะสม แต่ต้องรู้ก่อนว่าฉบับไหนเป็นความจริง

3. ใบหุ้นหาย ขอออกใบหุ้นแทนอย่างไร

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในมาตราที่อ้างถึงในคู่มือนี้บอกว่าบริษัทต้องทำใบหุ้นและมอบให้ผู้ถือหุ้น (มาตรา 1127) และใบหุ้นต้องมีข้อความตามมาตรา 1128 แต่ไม่ได้กำหนดขั้นตอนการออกใบหุ้นแทนฉบับที่หาย ในทางปฏิบัติบริษัทจึงทำตามข้อบังคับของตนและแนวปฏิบัติที่กรรมการกำหนด ลำดับที่ใช้กันทั่วไปคือ

  1. ตรวจทะเบียนก่อน ขอสำเนาหน้าทะเบียนที่มีชื่อผู้ถือหุ้น เลขหมายหุ้น และจำนวนเงินที่ชำระแล้ว เพื่อยืนยันว่าบริษัทยังบันทึกว่าท่านถือหุ้นนั้นอยู่
  2. แจ้งความเอกสารหาย ขอใบรับแจ้งเอกสารหายจากสถานีตำรวจ ระบุเลขหมายหุ้นและจำนวนหุ้นให้ชัด
  3. ทำหนังสือขอออกใบหุ้นแทน ส่งถึงบริษัท แนบสำเนาบัตรประชาชน สำเนาใบแจ้งความ และหนังสือรับรองว่าใบหุ้นเดิมไม่ได้ถูกโอนหรือจำนำที่ใด (ถ้าบริษัทขอ) ผู้ถือหุ้นบางบริษัทต้องทำหนังสือรับผิดชอบความเสียหายหากใบเดิมโผล่มาภายหลัง
  4. กรรมการมีมติ ที่ประชุมกรรมการอนุมัติให้ออกใบหุ้นแทนตามเงื่อนไขในข้อบังคับ บางบริษัทกำหนดให้ประกาศหรือรอระยะหนึ่งก่อนออก ให้ตรวจข้อบังคับของบริษัท
  5. ออกใบหุ้นใหม่ ให้ข้อความครบตามมาตรา 1128 และมีลายมือชื่อกรรมการอย่างน้อยหนึ่งคนกับตราบริษัทถ้ามี ใช้เลขหมายหุ้นเดิม ระบุชัดบนใบว่า "ออกแทนใบหุ้นฉบับที่สูญหาย" พร้อมวันที่
  6. บันทึกในทะเบียน จดว่าใบเดิมถูกยกเลิกเพราะสูญหายและออกฉบับใหม่ เก็บใบแจ้งความ มติ และหนังสือขอไว้ในแฟ้มของบริษัท

ถ้าไม่ทราบว่าใบหุ้นอยู่กับใคร เช่น อาจถูกเอาไปวางเป็นประกันหรือคู่สัญญาเก่าถืออยู่ ให้ตรวจก่อนว่ามีใครอ้างสิทธิหรือไม่ แล้วค่อยออกใบแทน เพราะใบสองฉบับที่ใช้เลขเดียวกันจะทำให้เกิดปัญหากับผู้ซื้อในภายหลัง

หมายเหตุ หากข้อบังคับกำหนดว่าบริษัทมีหุ้นที่ไม่ออกใบหุ้นหรือยังไม่เคยออกใบหุ้นให้ผู้ถือหุ้นเลย ให้ถือว่าเป็นอีกกรณีหนึ่ง ควรให้บริษัทออกใบหุ้นตามกฎหมายก่อนทำธุรกรรม

4. ทะเบียนไม่ตรงกัน เปรียบเทียบอย่างไรก่อนแก้

อย่าเพิ่งแก้ตัวเลขใดจนกว่าจะเปรียบเทียบครบ ทำตารางเปรียบเทียบรายผู้ถือหุ้นดังนี้

ผู้ถือหุ้นทะเบียน (ชื่อ จำนวน เลขหมายหุ้น)บอจ.5 ล่าสุดใบหุ้นที่ออกเอกสารโอนผลเปรียบเทียบ
(ชื่อ)......มี/ไม่มี/หายมี/ไม่มีตรงกัน / ไม่ตรงกัน เพราะอะไร

เกณฑ์ตรวจแต่ละแถว:

  • ผลรวมหุ้นทั้งหมด ตรงกับทุนจดทะเบียนและจำนวนหุ้นที่ออกจำหน่ายหรือไม่
  • เลขหมายหุ้นไม่ซ้ำและไม่ขาด (ทะเบียนตามมาตรา 1138 บันทึกหุ้นแยกตามเลขหมาย)
  • เงินที่ชำระแล้วต่อหุ้น ตรงกับงบการเงินและหลักฐานการชำระค่าหุ้นหรือไม่
  • ทุกครั้งที่เปลี่ยนมือ มีเอกสารโอนที่ทำถูกแบบ หนังสือ ลายมือชื่อทั้งสองฝ่าย พยานอย่างน้อยหนึ่งคน และระบุเลขหมายหุ้น (มาตรา 1129 สำหรับหุ้นชนิดระบุชื่อ)
  • มีเงื่อนไขในข้อบังคับ เรื่องการโอนหรือไม่ และได้ทำตามหรือไม่
  • วันที่ วันลงทะเบียนและวันที่ขาดจากการเป็นผู้ถือหุ้นต่อเนื่องกัน ไม่มีช่วงที่หุ้นไม่มีเจ้าของ

แหล่งหลักฐานที่ใช้ไล่หา: สัญญาซื้อขายหุ้น หนังสือโอน หลักฐานการชำระเงิน มติและรายงานการประชุมกรรมการและผู้ถือหุ้น เอกสารที่ยื่นต่อ DBD ในแต่ละปี งบการเงินและงบแสดงฐานะผู้ถือหุ้น แฟ้มที่ผู้จัดทำบัญชีและผู้สอบบัญชีถืออยู่ และสำเนาที่ผู้โอนหรือผู้รับโอนเก็บไว้

5. แก้ทะเบียนที่ไม่ตรงกันอย่างไร

เมื่อไล่เอกสารครบและทุกฝ่ายยอมรับตรงกันว่าความจริงเป็นอย่างไร ให้แก้ตามลำดับ

  1. หาเอกสารโอนต้นฉบับหรือสำเนาที่ถูกต้อง ถ้าหนังสือโอนไม่ครบแบบตามมาตรา 1129 การแก้ทะเบียนอย่างเดียวไม่ทำให้การโอนสมบูรณ์ ให้ปรึกษาก่อนว่าจะให้คู่สัญญาทำเอกสารใหม่หรือยืนยันการโอนอย่างไร
  2. ให้กรรมการอนุมัติ ถ้าข้อบังคับกำหนด เช่น ข้อบังคับให้กรรมการต้องเห็นชอบการโอนหุ้นชนิดระบุชื่อ ให้ทำมติกรรมการรับรองรายการนั้น พร้อมระบุเลขหมายหุ้นและวันที่ที่โอน
  3. แก้สมุดทะเบียน บันทึกชื่อและที่อยู่ผู้รับโอน เลขหมายหุ้น วันที่ลงทะเบียน และวันที่ผู้โอนขาดจากการเป็นผู้ถือหุ้นตามมาตรา 1138 ใช้วิธีเพิ่มรายการแก้ไขพร้อมวันที่และลายมือชื่อผู้แก้ อย่าลบหรือเขียนทับรายการเดิมโดยไม่ทิ้งร่องรอย
  4. เรียกคืนใบหุ้นเดิมและออกใบใหม่ถ้าจำเป็น ยกเลิกใบหุ้นที่ชื่อผู้ถือหุ้นไม่ตรงกับทะเบียนแล้ว บันทึกว่ายกเลิก
  5. ยื่นบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นที่ถูกต้องต่อนายทะเบียน ให้ รายชื่อ จำนวนหุ้น และเลขหมายหุ้นใน บอจ.5 ตรงกับทะเบียนที่แก้แล้ว ตรวจรายละเอียดและแบบฟอร์มล่าสุดที่เว็บไซต์ DBD (https://www.dbd.go.th/) ก่อนยื่น เพราะหน่วยงานอาจเปลี่ยนแบบหรือวิธียื่น
  6. เก็บชุดเอกสารเดียว รวมทะเบียนที่แก้ สำเนาเอกสารโอน มติ และหลักฐานการยื่น ไว้ในแฟ้มเดียวสำหรับผู้ซื้อหรือนักลงทุน

ข้อควรระวัง: การแก้ทะเบียนเป็นการบันทึกความจริงที่มีเอกสารรองรับ ไม่ใช่การสร้างความจริงใหม่ ถ้าทะเบียนเดิมผิดเพราะมีการโอนที่ไม่มีเอกสาร ให้ทำเอกสารยืนยันโดยคู่สัญญาที่เกี่ยวข้องก่อน

6. เมื่อความไม่ตรงกันเป็นสัญญาณของข้อพิพาท

ความไม่ตรงกันส่วนใหญ่เป็นเรื่องเอกสาร แต่ให้หยุดและปรึกษาทนายก่อนแก้อะไรทั้งสิ้น หากพบสัญญาณต่อไปนี้

  • มีคนอ้างว่าตนซื้อหรือรับโอนหุ้นแล้ว แต่ทะเบียนไม่มีชื่อ
  • ผู้โอนปฏิเสธว่าไม่ได้เซ็นหนังสือโอน หรือลายมือชื่อถูกโต้แย้ง
  • ใบหุ้นฉบับเดียวกันถูกอ้างโดยสองคน หรือมีใบหุ้นที่ซ้ำเลขหมาย
  • หุ้นถูกวางเป็นหลักประกัน หรือถูกอายัดหรือยึดโดยเจ้าหนี้ ดู การยึดหุ้นของลูกหนี้
  • ผู้ถือหุ้นรายหนึ่งขอตรวจทะเบียน แล้วบริษัทหรือกรรมการอีกฝ่ายไม่ให้ดู
  • มีการแก้ไขทะเบียนย้อนหลังโดยไม่มีเอกสาร หรือโดยกรรมการเพียงคนเดียวก่อนการเจรจาสำคัญ

ในสถานการณ์เหล่านี้อย่าลบ เขียนทับ หรือ "แก้ให้ตรงกัน" เพื่อเอื้อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง การแก้เอกสารย้อนหลังที่ไม่มีหลักฐานรองรับอาจกลายเป็นหลักฐานที่ทำร้ายผู้แก้เอง และอาจนำไปสู่ความรับผิดอื่นได้ สิ่งที่ควรทำคือ เก็บเอกสารเดิมทุกฉบับในสภาพเดิม ถ่ายสำเนาทะเบียน ใบหุ้น และ บอจ.5 ณ วันที่พบปัญหา ห้ามใครแก้ทะเบียนจนกว่าจะรู้ว่าใครมีสิทธิอะไร และให้ทนายไล่ลำดับหลักฐานก่อน ผู้ถือหุ้นส่วนน้อยที่สงสัยว่าทะเบียนถูกแก้ ดูสิทธิของตนใน สิทธิของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย

7. จะทำให้พร้อมก่อนเพิ่มทุน ขายหุ้น หรือรับนักลงทุนได้อย่างไร

ผู้ซื้อและนักลงทุนมักตรวจสิทธิในหุ้นเป็นรายการแรก ให้ทำก่อนเริ่มเจรจา

  1. จัดทำตารางเปรียบเทียบตามข้อ 4 ทุกผู้ถือหุ้น
  2. แก้ความไม่ตรงกันที่เป็นเรื่องเอกสารตามข้อ 5 ให้เสร็จก่อนเปิดห้องข้อมูล
  3. ออกใบหุ้นแทนให้ผู้ที่ใบหายตามข้อ 3
  4. ตรวจข้อบังคับและข้อตกลงผู้ถือหุ้นว่ามีสิทธิซื้อก่อนหรือเงื่อนไขการโอนหรือไม่ เรื่องการเพิ่มหุ้นใหม่ดู การเจือจางหุ้นและสิทธิจองก่อน
  5. เตรียมคำชี้แจงสั้น ๆ สำหรับรายการที่แก้ย้อนหลัง ว่าแก้เพราะอะไรและมีเอกสารใดรองรับ ผู้ซื้อที่เห็นรายการแก้ไขที่มีเหตุผลและเอกสารมักสบายใจกว่าผู้ที่เห็นทะเบียนสะอาดผิดปกติ

8. เอกสารที่ควรเตรียม

  • สำเนาสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นฉบับปัจจุบันทุกหน้า
  • บอจ.5 ฉบับล่าสุดและฉบับก่อนหน้าอย่างน้อยสองปี
  • ใบหุ้นทุกใบที่ออกไว้ และรายการใบที่ไม่พบ
  • หนังสือโอนหุ้นทุกฉบับ พร้อมลายมือชื่อผู้โอน ผู้รับโอน และพยาน
  • ข้อบังคับของบริษัทฉบับล่าสุดที่จดทะเบียน และข้อตกลงผู้ถือหุ้นถ้ามี
  • มติกรรมการและผู้ถือหุ้นที่เกี่ยวกับการออกหุ้น การโอน และการเพิ่มทุน
  • หลักฐานการชำระค่าหุ้น
  • ใบแจ้งความและหนังสือขอออกใบหุ้นแทน (กรณีใบหายเท่านั้น)
  • ตารางเปรียบเทียบตามข้อ 4 พร้อมบันทึกว่ารายการใดแก้และแก้ด้วยเอกสารอะไร
  • หลักฐานการยื่นแก้ไข บอจ.5 ต่อ DBD

9. ตัวอย่างสมมติ: ขายหุ้นก่อนรับนักลงทุน แล้วพบว่าไม่ตรงกันสามจุด

ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติเพื่ออธิบาย ไม่ใช่คดีจริง ตัวเลขใช้เพื่อประกอบเท่านั้น

บริษัท ก จำกัด มีผู้ถือหุ้นสามคนและหุ้นรวม 10,000 หุ้น นักลงทุนรายหนึ่งขอตรวจเอกสารก่อนเข้าถือหุ้น แล้วพบว่า

  1. ใบหุ้นของคุณสมชายหาย (ถือ 3,000 หุ้น) สมุดทะเบียนยังมีชื่อเขาถือเลขหมาย 1–3,000
  2. คุณมาลีขายหุ้น 2,000 หุ้นให้คุณวิชัยเมื่อสามปีก่อน ทั้งสองมีหนังสือโอนที่เซ็นและมีพยานหนึ่งคน แต่บริษัทไม่ได้แก้ทะเบียน และ บอจ.5 ยังมีชื่อคุณมาลี
  3. บอจ.5 ล่าสุดรวม 10,000 หุ้น แต่ทะเบียนรวม 10,500 เพราะรายการหนึ่งจดเลขหมายหุ้นซ้ำ

ทางแก้ที่เหมาะสม: (1) คุณสมชายแจ้งความ ทำหนังสือถึงบริษัท กรรมการมีมติออกใบหุ้นแทน ใช้เลขหมายเดิมและระบุว่าออกแทนฉบับที่หาย (2) บริษัทแก้ทะเบียนตามหนังสือโอนที่มีอยู่ ลงวันที่ที่คุณวิชัยเป็นผู้ถือหุ้น และยื่น บอจ.5 ให้ตรง (3) ไล่หาที่มาของเลขหมายที่ซ้ำจากมติและหนังสือโอน แล้วแก้ที่รายการผิดโดยมีเหตุผลกำกับ

ถ้าในข้อ 2 คุณมาลีบอกว่าไม่เคยเซ็นหนังสือโอน เรื่องนี้เปลี่ยนจากงานเอกสารเป็นข้อพิพาท ให้หยุดแก้ทะเบียนและปรึกษาทนายก่อน

อย่าเข้าใจผิด

  • "มีชื่อใน บอจ.5 แปลว่าเป็นเจ้าของหุ้น" ไม่เสมอไป บอจ.5 เป็นการยื่นข้อมูลต่อ DBD ไม่ได้เป็นหลักฐานความเป็นเจ้าของด้วยตัวเอง สิทธิในหุ้นต้องดูที่ที่มาของหุ้นและเอกสารโอน
  • "ใบหุ้นอยู่ที่ใคร คนนั้นเป็นเจ้าของ" ไม่เสมอไป การโอนหุ้นระบุชื่อต้องทำเป็นหนังสือตามมาตรา 1129 ไม่ใช่ส่งมอบใบหุ้นอย่างเดียว และใช้ยันบริษัทหรือบุคคลภายนอกไม่ได้จนกว่าจะจดแจ้งในทะเบียน
  • "สมุดทะเบียนถูกเสมอ" กฎหมายให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าถูกต้องเท่านั้น (มาตรา 1141) ผู้โต้แย้งนำพยานหลักฐานอื่นมาหักล้างได้
  • "ใบหุ้นหาย ก็หมดสิทธิในหุ้น" ไม่ใช่ ให้ตรวจทะเบียนและขอใบแทน
  • "แก้ทะเบียนให้ตรงกับ บอจ.5 ก็จบ" ถ้าแก้โดยไม่มีเอกสารรองรับ อาจทำให้ปัญหาแย่ลง ต้องหาเอกสารโอนก่อนว่าฉบับไหนถูก
  • "ถ้าไม่ตรงกัน เลือกฉบับที่ดูดีสำหรับนักลงทุนได้" ไม่ได้ การแก้เอกสารเพื่อเอื้อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งในขณะที่มีข้อโต้แย้ง อาจกลายเป็นหลักฐานที่ทำร้ายตัวเอง

ข้อจำกัดของคู่มือนี้ คู่มือนี้อธิบายหลักทั่วไปสำหรับบริษัทจำกัด ขั้นตอนออกใบหุ้นแทน เงื่อนไขการโอนหุ้น และเอกสารที่ DBD ต้องการ ขึ้นกับข้อบังคับของแต่ละบริษัทและแบบฟอร์มที่หน่วยงานใช้ ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 ให้ตรวจที่เว็บไซต์ DBD ก่อนยื่น การที่ศาลให้น้ำหนักเอกสารแต่ละชุดอย่างไรขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละเรื่อง คู่มือนี้ไม่ใช่การรับรองผลของคดีใด และไม่ครอบคลุมเรื่องภาษีจากการโอนหุ้น ซึ่งให้นักบัญชีหรือผู้สอบบัญชีตรวจ

อ่านเพิ่มเติม

เอกสารหุ้นควรเป็นความจริงชุดเดียวกัน คือ ใบหุ้น ทะเบียน และ บอจ.5 ตรงกันและมีเอกสารโอนรองรับ แต่ถ้ามีคนโต้แย้งสิทธิในหุ้น ให้หยุดแก้ แล้วขอคำปรึกษาก่อน

เราช่วยตรวจประวัติสิทธิในหุ้น เปรียบเทียบทะเบียน ใบหุ้น เอกสารโอน และ บอจ.5 จัดทำเอกสารขอออกใบหุ้นแทนและมติกรรมการ และเตรียมชุดเอกสารบริษัทให้พร้อมสำหรับการขายหุ้นหรือรับนักลงทุน เราไม่ใช่ที่ปรึกษาภาษีหรือนักบัญชี และไม่สามารถรับรองผลของข้อพิพาทหรือผลการเจรจากับอีกฝ่าย ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ งานเลขานุการบริษัท และ ที่ปรึกษากฎหมายธุรกิจและกฎหมายบริษัท


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ใบหุ้นหาย ยังเป็นผู้ถือหุ้นอยู่หรือไม่+

การทำใบหุ้นหายไม่ได้ทำให้ความเป็นผู้ถือหุ้นหายไปในตัว สิ่งที่หายคือเอกสารที่บริษัทออกให้เป็นคู่มือแก่ผู้ถือหุ้น ชื่อของผู้ถือหุ้นยังควรปรากฏในสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นของบริษัท ให้ขอตรวจทะเบียนก่อน แล้วแจ้งบริษัทเป็นหนังสือเพื่อขอออกใบหุ้นแทนตามวิธีที่ข้อบังคับและมติกรรมการของบริษัทกำหนด

ใบหุ้น สมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น และ บอจ.5 อะไรเป็นหลักฐานความเป็นเจ้าของหุ้น+

ไม่มีเอกสารใดชนะเอกสารอื่นโดยอัตโนมัติ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1141 ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นเป็นพยานหลักฐานที่ถูกต้องในเรื่องที่กฎหมายให้ลงทะเบียน แต่เป็นข้อสันนิษฐานที่มีผู้โต้แย้งได้ ส่วน บอจ.5 เป็นบัญชีรายชื่อที่บริษัทยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เป็นการยื่นข้อมูล ไม่ได้เป็นตัวสร้างสิทธิในหุ้นด้วยตัวเอง ศาลจะให้น้ำหนักเอกสารใดอย่างไรย่อมขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานอื่นในแต่ละคดี

ทะเบียนผู้ถือหุ้นไม่ตรงกับ บอจ.5 แก้อย่างไร+

เริ่มจากหาเอกสารโอนหุ้นและมติกรรมการที่เกี่ยวข้อง ตรวจว่าการโอนทำถูกตามแบบและตามข้อบังคับหรือไม่ แล้วแก้สมุดทะเบียนให้ตรงกับความจริงที่มีเอกสารรองรับ จากนั้นจึงยื่นบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นฉบับที่ถูกต้องต่อนายทะเบียน อย่าแก้ตัวเลขให้ตรงกันก่อนรู้ว่าเอกสารฉบับใดถูก

ไม่มีหนังสือโอนหุ้นเหลืออยู่ จะทำอย่างไร+

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1129 กำหนดให้การโอนหุ้นชนิดระบุชื่อทำเป็นหนังสือ มีลายมือชื่อผู้โอนและผู้รับโอน และมีพยานอย่างน้อยหนึ่งคนรับรองลายมือ มิฉะนั้นเป็นโมฆะ หากหาต้นฉบับไม่พบ ให้ไล่หาสำเนาจากทั้งสองฝ่าย บริษัท ผู้สอบบัญชี และเอกสารประกอบการยื่น แล้วปรึกษาทนายก่อนตัดสินใจว่าจะแก้ทะเบียนหรือให้ทำเอกสารใหม่

ใบหุ้นที่ออกแทนต้องมีข้อความอะไรบ้าง+

ต้องมีข้อความตามมาตรา 1128 ได้แก่ ชื่อบริษัท เลขหมายหุ้น มูลค่าหุ้น จำนวนเงินที่ใช้แล้วถ้ายังชำระไม่เต็ม และชื่อผู้ถือหุ้น พร้อมลายมือชื่อกรรมการอย่างน้อยหนึ่งคนและตราบริษัทถ้ามี ควรระบุชัดว่าเป็นใบหุ้นที่ออกแทนฉบับที่หาย และเก็บบันทึกการออกไว้ในแฟ้มบริษัท

ความไม่ตรงกันของเอกสารหุ้นบอกอะไรได้บ้าง+

ส่วนมากเป็นความเลินเล่อทางเอกสาร เช่น โอนแล้วไม่ได้จดแจ้ง หรือลืมยื่นรายชื่อใหม่ แต่บางครั้งเป็นสัญญาณว่าอีกฝ่ายอ้างสิทธิในหุ้นต่างจากที่บริษัทบันทึกไว้ หากมีผู้โต้แย้งสิทธิ ให้หยุดแก้เอกสารและปรึกษาทนายก่อน

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา