ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
คู่มือกฎหมายอสังหาริมทรัพย์

เพื่อนบ้านต่อเติมจนบ้านร้าว ต้องเก็บหลักฐานและใช้ความเห็นวิศวกรอย่างไร

เพื่อนบ้านตอกเสาเข็ม ขุดดิน หรือใช้เครื่องจักรหนัก แล้วบ้านของท่านเริ่มร้าว: เก็บหลักฐานก่อน–หลังอย่างไร ทำไมต้องให้วิศวกรอิสระประเมินสาเหตุ ทำรายการความเสียหายอย่างไร และเริ่มจากหนังสือแจ้ง การขอให้หน่วยงานท้องถิ่นตรวจ และการเจรจาเป็นลายลักษณ์อักษร

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมคดีที่ดิน21 พฤศจิกายน 256914 นาที
เพื่อนบ้านต่อเติมจนบ้านร้าว ต้องเก็บหลักฐานและใช้ความเห็นวิศวกรอย่างไร

คำตอบหลัก

เมื่อบ้านเริ่มร้าวหลังเพื่อนบ้านตอกเสาเข็ม ขุดดิน หรือใช้เครื่องจักรหนัก สิ่งที่ต้องทำก่อนคือเก็บหลักฐานให้ครบ แล้วให้วิศวกรอิสระที่มีคุณสมบัติตรวจและทำรายงานเป็นหนังสือ สาเหตุของรอยร้าวต้องให้วิศวกรประเมิน ไม่ควรสรุปจากรูปถ่ายเพียงอย่างเดียว เพราะบ้านร้าวได้จากหลายเหตุ และรอยร้าวเก่ากับรอยร้าวใหม่ดูใกล้เคียงกันได้

หลักฐานที่มีน้ำหนักมักมาจากสี่ส่วนที่ต่อกัน คือ สภาพบ้านก่อนและหลัง ลำดับเวลาของงานก่อสร้างข้างเคียง เอกสารของโครงการ เช่น ใบอนุญาต แบบ และชื่อผู้รับเหมา และรายงานของวิศวกร เมื่อมีสี่ส่วนนี้แล้วจึงทำรายการความเสียหาย ส่งหนังสือแจ้ง และเจรจา ถ้าเจรจาไม่สำเร็จจึงค่อยพิจารณาศาล

จุดที่ต้องระวังที่สุดคืออายุความ มาตรา 448 กำหนด 1 ปีนับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้ที่จะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน หรือ 10 ปีนับแต่วันทำละเมิด ดูรายละเอียดในหัวข้อ 8

บทความนี้เหมาะกับท่านที่อยู่ขั้นใด

ขั้นอ่านหัวข้อไหนเป็นพิเศษ
ยังไม่มีข้อพิพาท (เพื่อนบ้านเพิ่งบอกว่าจะต่อเติม หรือเพิ่งเริ่มงาน)หัวข้อ 2, 3 และ 4 ถ่ายภาพและวัดสภาพบ้านก่อน ตกลงให้วิศวกรสำรวจก่อนเริ่มงานหนัก
เริ่มมีปัญหา (เห็นรอยร้าว ประตูฝืด กระเบื้องแตก ระหว่างหรือหลังงาน)หัวข้อ 1, 5, 6 และ 7 รายงานวิศวกร รายการความเสียหาย และหนังสือแจ้ง
ได้รับหนังสือหรือมีคดีแล้ว (อีกฝ่ายปฏิเสธ มีทนายตอบ หรือถูกฟ้อง)หัวข้อ 7, 8 และ 9 ใครอาจรับผิด อายุความ และลำดับก่อนถึงศาล

1. รอยร้าวบอกอะไรได้ และบอกอะไรไม่ได้

รอยร้าวมีหลายแบบ เส้นเล็กตามรอยต่อผนังกับเสาอาจมาจากการหดตัวของปูนหรืออุณหภูมิ ส่วนรอยร้าวเฉียง รอยร้าวกว้างขึ้นเรื่อย ๆ พื้นลาด ประตูหน้าต่างบิดเบี้ยว อาจเกี่ยวกับการทรุดตัวของฐานราก ท่านดูด้วยตาได้ว่ามีอะไรผิดปกติ แต่ผลของงานก่อสร้างข้างเคียงต่อโครงสร้างบ้านเป็นเรื่องที่ต้องประเมินจากข้อมูลทางวิศวกรรม เช่น ชนิดฐานราก สภาพดิน ระยะห่าง วิธีทำงาน และประวัติการเคลื่อนตัว

  • รูปถ่ายแสดงได้ว่า มีรอยอยู่ตรงไหน ใหญ่เท่าไร ถ่ายเมื่อไร
  • รูปถ่ายแสดงไม่ได้ว่า รอยนั้นเกิดจากงานข้างเคียงหรือจากสาเหตุอื่น
  • ข้ออ้างของเพื่อนบ้านว่า "บ้านท่านร้าวอยู่แล้ว" ก็ตอบไม่ได้ด้วยรูปถ่ายหลังเกิดเหตุเพียงอย่างเดียวเช่นกัน

เพราะเหตุนี้ ทั้งสองฝ่ายจึงต้องการความเห็นของวิศวกร และการเก็บหลักฐานก่อน–หลังเป็นสิ่งที่ทำให้ความเห็นนั้นมีข้อมูลรองรับ

2. หลักฐานก่อนและหลังงานก่อสร้าง ควรเก็บอะไร

หลักการคือทำให้ตรวจย้อนได้ว่า ใครถ่ายอะไร ที่ไหน เมื่อไร ด้วยอุปกรณ์อะไร

รายการวิธีเก็บ
ภาพถ่ายและวิดีโอแบบมีวันที่ถ่ายทั้งภายในและภายนอกบ้าน ผนัง พื้น เพดาน เสา รั้ว ทางเดิน ถ่ายภาพกว้างและภาพใกล้ วางไม้บรรทัดหรือสเกลข้างรอยร้าว เก็บไฟล์ต้นฉบับไว้ ไม่ตัดต่อหรือบีบอัดไฟล์
การวัดรอยร้าววัดความกว้างและความยาวด้วยเครื่องมือวัด ทำเครื่องหมายปลายรอยด้วยดินสอพร้อมวันที่ วัดซ้ำทุกสัปดาห์หรือทุกเดือนแล้วจดตาราง ถ้าวิศวกรแนะนำให้ติดเกจวัดรอยร้าว (crack gauge) ให้ติดตามที่เขาบอก
ภาพเก่าก่อนเริ่มงานค้นรูปในโทรศัพท์ คลาวด์ โซเชียล รูปงานเลี้ยง รูปซ่อมแซมบ้าน รูปประกาศขายหรือให้เช่า
สภาพอื่นที่ผิดปกติประตูหน้าต่างปิดไม่สนิท พื้นเอียง น้ำขังจุดใหม่ ท่อรั่ว ก๊อกเปลี่ยนแรงดัน จดวันที่สังเกตเห็นครั้งแรก
คำให้การพยานเขียนชื่อ ที่อยู่ ความสัมพันธ์ และสิ่งที่เห็นของคนในบ้าน ผู้เช่า แม่บ้าน ช่างที่เคยซ่อม และเพื่อนบ้านด้านอื่น

อย่าซ่อมก่อนถ่ายภาพและให้วิศวกรดู ถ้าต้องซ่อมฉุกเฉินเพื่อความปลอดภัย ให้ถ่ายก่อนซ่อม เก็บใบเสนอราคาและใบเสร็จ และแจ้งเป็นหนังสือว่าซ่อมเพราะเหตุใด

3. ทำลำดับเหตุการณ์ของงานก่อสร้างอย่างไร

ตารางลำดับเวลาช่วยให้เห็นว่ารอยร้าวเกิดหลังงานช่วงใด ท่านจดเพิ่มทุกครั้งที่มีเหตุการณ์ และเก็บบันทึกตั้งแต่เริ่มรู้ว่าจะมีงานข้างบ้าน

วันที่เหตุการณ์หลักฐานที่มี
เริ่มรู้ว่าจะมีงานประกาศ ป้ายหน้างาน คำบอกจากเพื่อนบ้านรูปป้าย ข้อความแชท
วันเริ่มขุดหรือตอกเสาเข็มชนิดงาน เครื่องจักรที่ใช้ ช่วงเวลาที่ทำวิดีโอ รูปเครื่องจักร
วันที่รู้สึกสั่นสะเทือนความแรง ระยะเวลา ใครอยู่ด้วยบันทึกสั้น ๆ ในวันนั้น
วันที่เห็นรอยร้าวใหม่ตำแหน่ง ขนาดรูปมีวันที่ ผลวัด
วันที่แจ้งเพื่อนบ้านหรือผู้รับเหมาแจ้งด้วยวิธีใด ใครรับทราบหนังสือ ใบตอบรับไปรษณีย์ ข้อความ
วันที่แจ้งหน่วยงานเลขรับเรื่อง ชื่อผู้รับสำเนาหนังสือ ใบรับ

ข้อมูลที่เกี่ยวกับวันที่ควรจดแยกอีกบรรทัดว่า "วันที่รู้ว่าใครเป็นผู้ทำงาน" เพราะอายุความ 1 ปีตามมาตรา 448 นับจากวันที่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้ที่จะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน

4. เอกสารฝั่งเพื่อนบ้านและผู้รับเหมา ขออะไรได้บ้าง

เอกสารเหล่านี้ช่วยให้วิศวกรประเมินได้แม่นขึ้น ท่านอาจไม่ได้ครบทั้งหมด ลองขอจากเพื่อนบ้านก่อน และขอจากหน่วยงานท้องถิ่นเท่าที่ท่านมีสิทธิตามขั้นตอนของหน่วยงานนั้น

  • ใบอนุญาตก่อสร้างหรือต่อเติม และแบบแปลนที่ยื่นขออนุญาต (ถ้าจำเป็นต้องมี)
  • ชื่อเจ้าของโครงการ ชื่อผู้รับเหมา ชื่อผู้ควบคุมงาน และข้อมูลติดต่อ
  • วิธีทำงานที่ใช้ เช่น เสาเข็มตอกหรือเสาเข็มเจาะ ความลึกของการขุด การค้ำยันดิน
  • ช่วงเวลาทำงานจริง
  • ประกันภัยงานก่อสร้างหรือประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอกของผู้รับเหมา (ถ้ามี)
  • รูปหรือรายงานที่ฝั่งเขาถ่ายสภาพบ้านข้างเคียงก่อนเริ่มงาน (ถ้ามี)

ถ้าท่านขอแล้วเขาไม่ให้ ให้เก็บคำขอและวันที่ขอไว้ ไม่ต้องเข้าไปถ่ายในเขตที่ดินของเขา ถ่ายจากพื้นที่ของท่านหรือจากที่สาธารณะเท่านั้น

5. วิศวกรอิสระและรายงาน ควรมีอะไร

เลือกวิศวกรที่มีคุณสมบัติและไม่มีส่วนได้เสียกับเพื่อนบ้านหรือผู้รับเหมา ท่านถามได้ว่าเขามีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรควบคุมในสาขาที่เกี่ยวข้องหรือไม่ และเคยทำรายงานประเมินความเสียหายของอาคารหรือไม่ รายงานที่ใช้งานได้ควรมีอย่างน้อยดังนี้

  • ผู้ว่าจ้าง วันที่ตรวจ ผู้ตรวจ คุณสมบัติ และข้อมูลที่ได้รับ
  • สภาพบ้าน: ชนิดโครงสร้าง ฐานราก อายุ การซ่อมแซมที่ผ่านมา
  • แผนผังและตำแหน่งรอยร้าวทุกจุด พร้อมขนาด ภาพถ่าย และผลวัด
  • ข้อมูลงานข้างเคียง: ประเภทงาน ระยะห่าง ช่วงเวลา
  • การวิเคราะห์ว่ารอยร้าวแต่ละกลุ่มสอดคล้องกับงานข้างเคียงหรือไม่ มีสาเหตุอื่นหรือไม่ และระดับความมั่นใจของข้อสรุป
  • ข้อเสนอแนะ: ซ่อมด่วน ติดตามผล ค้ำยัน หรืออพยพชั่วคราว และแนวทางซ่อมถาวร
  • ข้อจำกัดของการตรวจ เช่น ตรวจเฉพาะสายตาหรือมีการเจาะสำรวจ

ถ้างานข้างเคียงยังไม่เสร็จ ให้วิศวกรติดตามซ้ำเป็นช่วง เพราะรอยร้าวที่ขยายต่อเนื่องเป็นข้อมูลสำคัญ ท่านเป็นผู้ว่าจ้าง แต่ไม่ควรขอให้เขียนสรุปตามที่ท่านต้องการ รายงานที่เป็นกลางเชื่อถือได้มากกว่า ถ้าผลออกมาว่าสาเหตุหลักไม่ใช่งานข้างเคียง ท่านจะได้ทราบก่อนส่งหนังสือเรียกร้อง

6. รายการความเสียหาย ทำอย่างไร

ทำเป็นตาราง แยกรายการและมีหลักฐานทุกบรรทัด ตัวเลขที่ใส่ต้องมาจากเอกสารจริง ไม่ใช่ประมาณลอย ๆ

หมวดตัวอย่างรายการหลักฐาน
ค่าซ่อมแซมซ่อมผนัง พื้น หลังคา ระบบไฟ ระบบน้ำใบเสนอราคาจากผู้รับเหมาอย่างน้อยสองราย ใบเสร็จ รูปก่อนซ่อมและหลังซ่อม
ค่าตรวจและรายงานค่าวิศวกร ค่ารังวัดหรือสำรวจใบเสร็จ สัญญาว่าจ้าง
ที่พักชั่วคราวค่าเช่าที่พัก ค่าย้ายของ ค่าเก็บของ ในช่วงที่อยู่ไม่ได้สัญญาเช่า ใบเสร็จ คำแนะนำวิศวกรให้ย้ายออก
การใช้ประโยชน์ที่เสียไปห้องที่ใช้ไม่ได้ ธุรกิจหรือรายได้เช่าที่เสียไปสัญญาเช่า บัญชีรายได้ ภาพห้อง
ทรัพย์สินเสียหายเฟอร์นิเจอร์ เครื่องใช้ ของตกแต่งภาพ ใบเสร็จซื้อ ใบเสนอราคาซ่อม
ค่าอื่นที่จำเป็นค่าเดินทางไปติดตามเรื่อง ค่าส่งหนังสือใบเสร็จ

ข้อควรระวัง ท่านเรียกได้เฉพาะความเสียหายที่เกี่ยวเนื่องกับงานข้างเคียงตามที่วิศวกรประเมิน ถ้ารอยร้าวบางจุดมีมาก่อนหรือมาจากเหตุอื่น รายการควรแยกให้ชัด เพื่อให้ตัวเลขเรียกร้องน่าเชื่อถือและไม่ถูกปฏิเสธทั้งก้อน ส่วนค่าซ่อมที่ทำให้บ้านดีกว่าเดิม เช่น เปลี่ยนวัสดุรุ่นใหม่ เพื่อนบ้านอาจโต้แย้งว่าไม่ใช่ความเสียหาย

7. ใครอาจต้องรับผิด และกฎหมายใดเกี่ยวข้อง

ผู้ที่อาจเกี่ยวข้อง

  • เจ้าของโครงการหรือเพื่อนบ้านที่ต่อเติม ถ้าเป็นผู้สั่งงานหรือควบคุมวิธีทำงาน
  • ผู้รับเหมา ถ้างานทำโดยประมาทเลินเล่อ เช่น ไม่ค้ำยันดิน เลือกวิธีตอกที่ไม่เหมาะกับระยะห่าง
  • ผู้ออกแบบหรือผู้ควบคุมงาน อาจเกี่ยวข้องในบางกรณี ขึ้นอยู่กับหน้าที่ในสัญญา

ใครต้องรับผิดจริงขึ้นกับข้อเท็จจริง เช่น ใครเป็นนายจ้างของผู้ทำงาน ใครกำหนดวิธีทำ ใครรู้หรือควรรู้ถึงความเสี่ยง ท่านจึงควรระบุทั้งเจ้าของและผู้รับเหมาในหนังสือแจ้ง ไม่ต้องเลือกว่าจะเรียกใครคนเดียวตั้งแต่ต้น

มาตรา 420 และมาตรา 1337

  • มาตรา 420: ผู้ใดจงใจหรือประมาทเลินเล่อ ทำต่อบุคคลอื่นโดยผิดกฎหมายให้เขาเสียหายถึงแก่ชีวิต ร่างกาย อนามัย เสรีภาพ ทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใด ผู้นั้นทำละเมิดและต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน โดยทั่วไปผู้เสียหายต้องแสดงว่ามีการกระทำ มีความเสียหาย และความเสียหายเกิดจากการกระทำนั้น ซึ่งเป็นเหตุที่ต้องมีรายงานวิศวกรรองรับ
  • มาตรา 1337: เมื่อบุคคลใช้สิทธิของตนเป็นเหตุให้เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินที่ควรคิดหรือคาดหมายได้ว่าจะเป็นไปตามปกติและเหตุอันควร เมื่อเอาสภาพและตำแหน่งที่อยู่ของทรัพย์สินมาคำนึงประกอบ เจ้าของอสังหาริมทรัพย์มีสิทธิปฏิบัติการเพื่อยังความเสียหายหรือเดือดร้อนนั้นให้สิ้นไป และไม่ตัดสิทธิเรียกเอาค่าทดแทน

พูดอย่างง่าย การก่อสร้างบนที่ดินของตนเป็นสิ่งที่ทำได้ แต่ถ้าผลกระทบต่อบ้านข้างเคียงเกินกว่าที่คนทั่วไปคาดได้ตามสภาพของพื้นที่ ผู้ได้รับผลกระทบอาจเรียกให้ยุติความเสียหายและเรียกค่าทดแทนได้ ว่าผลกระทบระดับใดถือว่า "เกินสมควร" เป็นข้อเท็จจริงที่ศาลพิจารณาเป็นรายกรณี ท่านไม่ควรถือว่ามีรอยร้าวแล้วชนะแน่

หมายเหตุเรื่องการขุดใกล้แนวเขต: บทความนี้ไม่ได้ลงรายละเอียดเรื่องการขุดดินติดแนวเขตโดยเฉพาะ ถ้ากรณีของท่านมีประเด็นเรื่องแนวเขตหรือรั้วรุกล้ำ ให้ดูบทความ คดีที่ดิน พิพาทแนวเขต ประกอบ

8. อายุความ: ต้องเริ่มดำเนินการก่อนเมื่อไร

มาตรา 448 กำหนดว่า สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายอันเกิดแต่มูลละเมิดขาดอายุความเมื่อพ้น 1 ปี นับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน หรือเมื่อพ้น 10 ปี นับแต่วันทำละเมิด และถ้าเรียกค่าเสียหายในมูลอันเป็นความผิดมีโทษตามกฎหมายอาญาและมีอายุความทางอาญายาวกว่านั้น ให้ใช้อายุความที่ยาวกว่า

ในทางปฏิบัติ

  • ระยะ 1 ปีสั้นมาก ถ้าเจรจากันเรื่อย ๆ โดยไม่มีข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร เวลาอาจผ่านไปโดยไม่รู้ตัว
  • วันที่ "รู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้ต้องรับผิด" เป็นข้อเท็จจริงที่อีกฝ่ายอาจโต้แย้ง จึงควรจดว่าท่านรู้เมื่อไรและรู้อย่างไร
  • การแจ้งหรือเจรจาไม่ได้ทำให้อายุความหยุดโดยอัตโนมัติ ปรึกษาทนายความว่าควรทำอะไรเพื่อรักษาสิทธิ ก่อนเวลาจะใกล้หมด
  • ถ้าเกิดความเสียหายเพิ่มภายหลัง (รอยร้าวขยาย) การนับเวลาอาจต้องพิจารณาเฉพาะกรณี

9. ขั้นแรกที่ควรทำ: หนังสือแจ้ง หน่วยงานท้องถิ่น และเจรจา

ก. หนังสือแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรถึงเพื่อนบ้านและผู้รับเหมา

ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนพร้อมใบตอบรับ หรือวิธีที่พิสูจน์ได้ว่าอีกฝ่ายได้รับ เนื้อหาควรสั้น เป็นข้อเท็จจริง ได้แก่ วันที่เริ่มสังเกต รอยร้าวที่พบ (แนบรูปและตาราง) ขอให้ระงับหรือปรับวิธีงานที่อาจกระทบบ้านจนกว่าวิศวกรจะตรวจ ขอเอกสารโครงการ เชิญให้ฝ่ายเขาส่งวิศวกรร่วมตรวจ ขอให้แจ้งบริษัทประกัน (ถ้ามี) และกำหนดเวลาตอบ ไม่ต้องใช้ถ้อยคำข่มขู่หรือกล่าวหาว่าเขาตั้งใจทำลาย

ข. ขอให้หน่วยงานท้องถิ่นตรวจสอบ

หน่วยงานท้องถิ่น (เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล หรือกรุงเทพมหานคร แล้วแต่ที่ตั้ง) ดูแลเรื่องการอนุญาตและควบคุมการก่อสร้างอาคารในพื้นที่ ท่านยื่นหนังสือขอให้เจ้าหน้าที่ตรวจว่างานข้างเคียงมีใบอนุญาตหรือไม่ และทำตามแบบที่อนุญาตหรือไม่ แล้วเก็บสำเนาเรื่องที่ยื่นพร้อมวันที่รับ ผลตรวจอาจเป็นข้อมูลประกอบ แต่หน่วยงานไม่ได้ตัดสินเรื่องค่าเสียหายระหว่างท่านกับเพื่อนบ้าน และไม่ได้ทดแทนรายงานวิศวกรของท่าน

ค. เจรจาและทำข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร

ข้อตกลงที่ดีควรระบุ สิ่งที่อีกฝ่ายจะทำ (ซ่อม จ่ายเงิน หรือทั้งสองอย่าง) ใครเป็นผู้ซ่อมและมาตรฐานงาน กำหนดเวลา วิธีตรวจรับงาน ผู้ที่รับผิดชอบถ้ามีความเสียหายเพิ่มจากงานเดียวกัน และผลของข้อตกลงต่อสิทธิเรียกร้องที่เหลือ อย่าเซ็นใบปลดหนี้หรือยอมรับเงินที่เขียนว่า "ไม่ติดใจเรียกร้องใด ๆ อีก" ก่อนวิศวกรประเมินความเสียหายทั้งหมด เพราะรอยร้าวบางแบบปรากฏเพิ่มทีหลัง

ง. ศาลเป็นทางสุดท้าย

ถ้าเจรจาไม่สำเร็จ หรืออายุความใกล้ถึง ท่านจึงพิจารณาฟ้อง ใช้เอกสารจากข้อ 2 ถึง 6 เป็นพื้นฐาน ศาลอาจเรียกวิศวกรมาเบิกความหรือตั้งผู้เชี่ยวชาญ ค่าใช้จ่าย เวลา และความไม่แน่นอนของผลเป็นเหตุผลที่คนส่วนใหญ่เลือกเจรจาก่อนถ้าทำได้

10. เช็กลิสต์ก่อนส่งหนังสือแจ้ง

  • ถ่ายภาพและวิดีโอทั้งหลังแล้ว เก็บไฟล์ต้นฉบับ
  • วัดและทำเครื่องหมายรอยร้าวแต่ละจุด จดตารางวันที่
  • รวมภาพเก่าก่อนเริ่มงาน และรายชื่อพยาน
  • ทำตารางลำดับเหตุการณ์ของงานก่อสร้าง
  • ขอใบอนุญาต แบบ และชื่อผู้รับเหมาจากเพื่อนบ้านแล้ว
  • ว่าจ้างวิศวกรอิสระและได้รายงานเป็นหนังสือ
  • ทำรายการความเสียหายพร้อมใบเสนอราคาและใบเสร็จ
  • จดวันที่ที่ท่านรู้ว่าใครเป็นผู้ทำงาน และนับอายุความ
  • ส่งหนังสือแจ้งแบบมีหลักฐานการรับ
  • ยื่นเรื่องต่อหน่วยงานท้องถิ่นและเก็บสำเนา
  • ยังไม่เซ็นใบปลดหนี้หรือรับเงินตามข้อความ "ไม่ติดใจเรียกร้อง"

ตัวอย่างสมมติ: ตอกเสาเข็มข้างบ้านสองชั้น

ตัวอย่างนี้ไม่ใช่คดีจริง ตัวเลขใช้เพื่ออธิบายเท่านั้น

คุณสมศักดิ์อาศัยในบ้านสองชั้นอายุ 15 ปี เห็นป้ายประกาศว่าข้างบ้านจะสร้างอาคารสามชั้น เขาถ่ายภาพและวิดีโอทั้งหลัง วัดรอยร้าวเส้นเล็กที่มีอยู่เดิมสองจุดแล้วจดตาราง หลังผู้รับเหมาเริ่มตอกเสาเข็มสามสัปดาห์ เขารู้สึกสั่นสะเทือนทุกวัน และพบรอยร้าวเฉียงใหม่ที่ผนังชั้นล่าง กับประตูหลังเริ่มปิดไม่สนิท

เขาไม่ตอบโต้หน้างาน แต่ถ่ายรูปและวัดรอยร้าวใหม่ จดวันที่ แล้วขอสำเนาใบอนุญาตจากเพื่อนบ้าน ซึ่งให้ชื่อผู้รับเหมา เขาว่าจ้างวิศวกรอิสระ รายงานระบุว่า รอยเฉียงใหม่ที่ผนังชั้นล่างสอดคล้องกับช่วงงานตอกเสาเข็ม ส่วนรอยเส้นเล็กเดิมสองจุดไม่เกี่ยวกับงานข้างเคียง และแนะนำให้ติดตามผลทุกเดือน

คุณสมศักดิ์ทำรายการความเสียหาย สมมติว่าใบเสนอราคาซ่อมสองรายอยู่ระหว่าง 80,000 ถึง 100,000 บาท (ตัวเลขสมมติ) ไม่รวมค่ารายงานวิศวกร เขาส่งหนังสือลงทะเบียนถึงเจ้าของโครงการและผู้รับเหมา แนบรายงานและรายการ ขอประชุมเจรจา และยื่นเรื่องต่อหน่วยงานท้องถิ่นเพื่อตรวจสอบใบอนุญาต หลังเจรจาสองรอบ ฝ่ายผู้รับเหมาตกลงซ่อมตามมาตรฐานที่วิศวกรกำหนดและเสนอให้ติดตามรอยร้าวอีกหกเดือน คุณสมศักดิ์ให้ทำข้อตกลงเป็นหนังสือที่ระบุว่าถ้ามีความเสียหายเพิ่มจากงานเดียวกัน สิทธิของเขาไม่สิ้นสุด

ข้อสังเกต: เขาได้ผลเพราะมีหลักฐานก่อน–หลังและรายงานวิศวกรที่แยกรอยเดิมออกจากรอยใหม่ ถ้าเขาส่งเพียงรูปถ่ายหลังเหตุและกล่าวว่า "ร้าวเพราะท่านตอกเสาเข็ม" อีกฝ่ายก็ปฏิเสธได้ง่าย

อย่าเข้าใจผิด

ความเข้าใจผิดที่ถูกต้อง
"ถ่ายรูปรอยร้าวแล้วฟ้องได้เลย ภาพก็บอกสาเหตุ"ภาพบอกว่ามีรอยร้าว ไม่บอกสาเหตุ สาเหตุต้องให้วิศวกรที่มีคุณสมบัติประเมินจากหน้างานและเอกสาร
"บ้านร้าวหลังเขาก่อสร้างแปลว่าเขาผิด"ลำดับเวลาที่ตรงกันเป็นข้อมูลสำคัญ แต่ยังต้องดูว่ามีสาเหตุอื่นหรือไม่ และงานทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อหรือไม่
"มีใบอนุญาตแล้ว เขาไม่ต้องรับผิด"การมีใบอนุญาตไม่ได้แปลว่าทำงานโดยไม่ประมาทเสมอไป ผลต่อบ้านข้างเคียงยังต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริงและรายงานวิศวกร
"หน่วยงานท้องถิ่นมาตรวจแล้วจะสั่งให้เขาชดใช้ให้"หน่วยงานดูเรื่องการอนุญาตและการควบคุมอาคาร ไม่ได้ชี้ขาดค่าเสียหายระหว่างเพื่อนบ้าน
"เจรจากันเรื่อย ๆ ได้ ไม่ต้องรีบ"อายุความ 1 ปีตามมาตรา 448 นับจากวันที่รู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้ต้องรับผิด การเจรจาไม่ได้หยุดนับโดยอัตโนมัติ
"ต้องฟ้องศาลก่อนจึงจะเรียกร้องได้"โดยปกติเริ่มที่หนังสือแจ้งและเจรจา ศาลเป็นทางสุดท้าย
"เซ็นรับเงินซ่อมแล้ว รอยร้าวใหม่ก็เรียกได้อีก"ถ้าเอกสารเขียนว่าไม่ติดใจเรียกร้องอีก อาจถูกใช้ยันสิทธิ จึงต้องอ่านข้อความและให้วิศวกรประเมินก่อน

ขอบเขตของบทความ บทความนี้เป็นแนวทางทั่วไปสำหรับบ้านพักอาศัยที่ได้รับผลกระทบจากงานก่อสร้างข้างเคียงบนที่ดินเอกชน ไม่ครอบคลุมโครงการภาครัฐ งานของหน่วยงาน เหตุสาธารณภัย การเรียกร้องจากประกันภัยโดยละเอียด กรณีที่ท่านเองเป็นผู้จ้างก่อสร้าง หรือกรณีที่บ้านเป็นคอนโดมิเนียมที่ความเสียหายอยู่ในส่วนกลาง ข้อเท็จจริงที่ต่างออกไปอาจทำให้คำตอบเปลี่ยน

อ่านเพิ่มเติม

สรุป: ให้เก็บหลักฐานก่อน–หลังและลำดับเหตุการณ์ ให้วิศวกรอิสระประเมินสาเหตุเป็นหนังสือ ทำรายการความเสียหายพร้อมเอกสาร แล้วแจ้งและเจรจาเป็นลายลักษณ์อักษร โดยดูอายุความ 1 ปีตามมาตรา 448 ไว้ตลอด

ทีมคดีที่ดินของเรารับปรึกษาเรื่องการเตรียมหลักฐาน การประสานวิศวกรหรือผู้เชี่ยวชาญ การร่างหนังสือแจ้ง การเจรจา และการดำเนินคดี แต่ไม่ใช่วิศวกร ไม่วินิจฉัยสาเหตุทางโครงสร้าง และไม่รับรองผลของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา — เรารักษาความลับ


คู่มือนี้จัดทำโดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในขอนแก่น ก่อตั้ง พ.ศ. 2529 เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะราย ผลของแต่ละเรื่องขึ้นกับเอกสารสิทธิและข้อเท็จจริงในพื้นที่

คำถามที่พบบ่อย

บ้านร้าวหลังเพื่อนบ้านตอกเสาเข็ม ถ่ายรูปรอยร้าวส่งให้เขาก็พอใช่ไหม+

ไม่พอ รูปถ่ายแสดงว่ามีรอยร้าวและร้าวเมื่อไร แต่บอกไม่ได้ว่าร้าวเพราะอะไร สาเหตุของรอยร้าวอาจมาจากทรุดตัวตามอายุบ้าน ดินชื้นแห้ง การออกแบบเดิม หรืองานก่อสร้างข้างเคียง การชี้ว่าสาเหตุคืออะไรเป็นงานของวิศวกรที่มีคุณสมบัติ ซึ่งต้องดูสภาพหน้างานและเอกสารประกอบ ภาพถ่ายใช้เป็นหลักฐานประกอบรายงานของวิศวกรได้ แต่ไม่ควรใช้สรุปสาเหตุด้วยตัวเอง

ถ้าไม่เคยถ่ายรูปบ้านก่อนเขาก่อสร้าง ยังมีทางพิสูจน์ไหม+

ยังมีทาง เช่น รูปหรือวิดีโอเก่าในโทรศัพท์ที่มีวันที่ รูปงานเลี้ยงหรือรูปครอบครัวที่เห็นผนังพื้นหลัง ใบเสร็จหรือภาพงานทาสีซ่อมเมื่อไม่นานมานี้ คำให้การของคนที่เห็นสภาพบ้านก่อนหน้า และความเห็นวิศวกรว่ารอยร้าวเก่าหรือใหม่ แต่พยานหลักฐานจะอ่อนกว่ากรณีที่มีภาพก่อนเริ่มงานอย่างชัดเจน ดังนั้นถ้าเพิ่งทราบว่าข้างบ้านจะก่อสร้าง ควรถ่ายภาพและวัดรอยร้าวทั้งหลังทันที

ใครอาจต้องรับผิดชอบเมื่อบ้านเสียหายจากงานก่อสร้างข้างเคียง+

อาจเป็นเจ้าของโครงการ ผู้รับเหมา หรือทั้งสองฝ่าย ขึ้นอยู่กับว่าใครเป็นผู้สั่งและควบคุมงาน ใครทำงานอย่างไร และมีความจงใจหรือประมาทเลินเล่อหรือไม่ มาตรา 420 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยผู้ทำละเมิดที่จงใจหรือประมาทเลินเล่อทำให้ทรัพย์สินของผู้อื่นเสียหาย ส่วนมาตรา 1337 ให้เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ที่ได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินที่ควรคาดหมายได้ตามปกติ มีสิทธิปฏิบัติการเพื่อยังความเสียหายหรือเดือดร้อนนั้นให้สิ้นไป โดยไม่ตัดสิทธิเรียกค่าทดแทน การปรับใช้กับกรณีของท่านต้องดูข้อเท็จจริงและรายงานวิศวกร

เรียกค่าเสียหายจากการละเมิดมีอายุความเท่าไร+

มาตรา 448 กำหนดว่าสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายจากมูลละเมิดขาดอายุความเมื่อพ้น 1 ปีนับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้ที่จะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน หรือเมื่อพ้น 10 ปีนับแต่วันทำละเมิด และถ้าการกระทำเป็นความผิดอาญาที่มีอายุความทางอาญายาวกว่านั้น ให้ใช้อายุความที่ยาวกว่า ระยะ 1 ปีนับจากวันรู้ จึงสั้นมาก ควรจดวันที่เห็นรอยร้าวและวันที่รู้ว่าใครทำงานไว้ตั้งแต่ต้น และปรึกษาทนายความก่อนเวลาจะหมด

ควรให้หน่วยงานท้องถิ่นเข้ามาตรวจหรือไม่+

ควรพิจารณาแจ้งเป็นหนังสือ เพราะหน่วยงานท้องถิ่น เช่น เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล หรือกรุงเทพมหานคร ดูแลเรื่องการอนุญาตและการควบคุมอาคารในพื้นที่ ท่านขอให้ตรวจได้ว่างานข้างเคียงมีใบอนุญาตหรือไม่ และทำตามแบบหรือไม่ บันทึกเรื่องร้องเรียนและวันที่รับเรื่องยังเป็นหลักฐานลำดับเหตุการณ์ได้ด้วย แต่หน่วยงานไม่ได้ทำหน้าที่ชี้ขาดเรื่องค่าเสียหายระหว่างเพื่อนบ้าน

ต้องฟ้องศาลทันทีหรือไม่+

ไม่จำเป็นต้องเริ่มที่ศาล ปกติเริ่มจากเก็บหลักฐาน ให้วิศวกรอิสระทำรายงาน ส่งหนังสือแจ้งเพื่อนบ้านและผู้รับเหมา แล้วเจรจาและทำข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร ศาลเป็นทางสุดท้ายเมื่อเจรจาไม่สำเร็จ แต่ต้องคำนึงอายุความไว้ด้วย จึงไม่ควรเจรจานานจนเลยกำหนด

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา