ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
กฎหมายธุรกิจ

ยอดสั่งซื้อเพิ่ม แต่ส่งงานช้าลง: หาคอขวดก่อนซื้อเครื่องจักรหรือเพิ่มคนอย่างไร

วิธีหาคอขวดของสายงานก่อนลงทุนเครื่องจักรหรือรับคนเพิ่ม ตั้งแต่วาดขั้นตอนงาน วัดกำลังผลิตต่อขั้น เวลารอ งานสะสม เวลาเปลี่ยนงาน งานแก้ และเครื่องหยุด พร้อมเปรียบเทียบทางเลือก และจุดที่ต้องทบทวนในสัญญาขาย สัญญาซื้อเครื่อง และคำสัญญาเรื่องวันส่งมอบ

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมกฎหมายธุรกิจ21 พฤศจิกายน 256915 นาที
ยอดสั่งซื้อเพิ่ม แต่ส่งงานช้าลง: หาคอขวดก่อนซื้อเครื่องจักรหรือเพิ่มคนอย่างไร

คำตอบหลัก

เมื่อยอดสั่งซื้อเพิ่มแต่ส่งงานช้าลง อย่าเพิ่งซื้อเครื่องหรือรับคนเพิ่ม ให้หาก่อนว่า ขั้นไหนในสายงานเป็นตัวจำกัดทั้งสาย ซึ่งเรียกว่าคอขวด ทั้งสายส่งงานได้เท่ากำลังของขั้นที่ช้าที่สุดเท่านั้น การเพิ่มกำลังที่ขั้นอื่นแทบไม่ทำให้ส่งมอบได้เร็วขึ้น งานแค่ไปกองหน้าคอขวดมากกว่าเดิม

วิธีหาไม่ยาก วาดขั้นตอนงานตามที่ทำจริงตั้งแต่รับออเดอร์ถึงส่งมอบ แล้ววัดต่อขั้นหกอย่าง คือกำลังทำงานต่อชั่วโมง เวลารอคิว งานสะสมหน้าขั้นนั้น เวลาเปลี่ยนงาน งานแก้หรือของเสีย และเวลาที่เครื่องหรือคนหยุด เมื่อรู้คอขวดแล้วจึงเปรียบเทียบว่าจะแก้ด้วยวิธีทำงาน ตารางงาน ล่วงเวลาหรือกะ จ้างผลิตภายนอก ซื้อเครื่อง หรือรับคน

ส่วนที่เกี่ยวกับกฎหมาย ตัวเลขกำลังผลิตเป็นเรื่องบริหาร แต่ผลของมันไปอยู่ในสัญญา ถ้าฝ่ายขายรับปากวันส่งมอบหรือเบี้ยปรับไว้เกินกำลังจริง บริษัทอาจต้องรับผิดต่อลูกค้า และถ้าสัญญาซื้อเครื่องไม่กำหนดวันส่งมอบ การทดสอบรับมอบ และการรับประกันให้ชัด เงินลงทุนก็เสี่ยงโดยไม่จำเป็น

คู่มือนี้เน้นการหาคอขวดในสายงาน หากคำถามของคุณคือควรเพิ่มพนักงานหรือไม่ ดู ก่อนรับพนักงานเพิ่ม ตรวจภาระงานและต้นทุนอย่างไร และหากตัดสินใจซื้อเครื่องจักรจากต่างประเทศ ดู การนำเข้าเครื่องจักรสำหรับโรงงานใหม่

ใครควรอ่านส่วนไหน

สถานะของคุณส่วนที่ควรอ่าน
ก่อนตัดสินใจ ยังไม่ซื้อหรือรับคนข้อ 1 ถึง 5 หาคอขวดและเปรียบเทียบทางเลือก ข้อ 8 และ 9 ดูสัญญาที่ต้องทบทวนก่อนผูกพันเงิน
ระหว่างดำเนินการ ซื้อเครื่องหรือรับคนไปแล้วข้อ 2 ถึง 3 วัดว่าเครื่องหรือคนใหม่ช่วยคอขวดจริงหรือไม่ ข้อ 9 ตรวจเงื่อนไขทดสอบรับมอบและรับประกัน
เมื่อตัวเลขไม่เป็นไปตามแผน ส่งช้ากว่าที่ตกลงกับลูกค้าข้อ 7 ตัวอย่างสมมติ ข้อ 8 สัญญาที่ฝ่ายขายรับปากไว้ และข้อ 10 เช็กลิสต์

1. จะวาดขั้นตอนงานอย่างไรให้เห็นคอขวด

วาดตามที่ทำจริง ไม่ใช่ตามคู่มือหรือแผนผังเก่า ให้คนที่ทำงานหน้างานจริงมาร่วมวาด เพราะขั้นที่ถูกเติมขึ้นเองในทางปฏิบัติ เช่น รอเซ็นอนุมัติหรือย้ายงานข้ามแผนก มักเป็นจุดที่งานติด

  • เขียนทุกขั้นเป็นกล่องเรียงตามลำดับ ตั้งแต่รับออเดอร์จนถึงส่งมอบและเก็บเงิน
  • ใต้แต่ละกล่อง ระบุว่าใครหรือเครื่องไหนทำ และมีกี่ชุด
  • ระบุจุดที่งานต้องรอ เช่น รอวัตถุดิบ รอข้อมูลลูกค้า รอตรวจ รอรถ
  • ระบุจุดที่งานย้อนกลับมาแก้ เพราะเป็นกำลังที่เสียไปโดยไม่ได้ผลผลิตเพิ่ม
  • ติดตามงานหนึ่งชิ้นจริงตั้งแต่ต้นจนจบ จดเวลาเข้าและออกของแต่ละขั้น

สำหรับธุรกิจบริการ กล่องอาจเป็น รับเรื่อง ขอข้อมูลเพิ่ม ตรวจเอกสาร จัดทำงาน หัวหน้าตรวจ ลูกค้าอนุมัติ ส่งมอบ ข้อควรระวังคือขั้นรอข้อมูลจากลูกค้าและขั้นรออนุมัติมักกินเวลามากกว่าขั้นลงมือทำ

2. ต้องวัดอะไรบ้างในแต่ละขั้น

วัดให้ครบหกอย่างก่อนสรุปอะไร ใช้ช่วงเวลาอย่างน้อยหนึ่งถึงสองสัปดาห์ที่มีงานปกติ และจดตามจริง ไม่ใช่ประมาณจากความรู้สึก

ตัวชี้วัดความหมายอ่านอย่างไร
กำลังทำงานต่อขั้น (throughput)จำนวนงานที่ขั้นนั้นทำเสร็จต่อชั่วโมงหรือต่อวัน ตามที่ทำได้จริงขั้นที่ตัวเลขต่ำสุดเป็นผู้ต้องสงสัยหลักของคอขวด
เวลารอคิวเวลาที่งานนั่งรออยู่หน้าขั้นนั้น ก่อนมีคนหรือเครื่องมาทำเวลารอยาวมากหน้าขั้นใด แสดงว่าขั้นนั้นรับงานไม่ทัน
งานสะสม (WIP)จำนวนงานที่ค้างอยู่ระหว่างขั้นกองงานใหญ่หน้าขั้นเดียว มักชี้คอขวด กองงานเล็กหลังคอขวดเป็นเรื่องปกติ
เวลาเปลี่ยนงาน (set-up)เวลาที่ใช้ปรับเครื่อง เปลี่ยนแม่พิมพ์ เปลี่ยนสี หรือเปลี่ยนใบสั่ง ซึ่งไม่ได้ผลิตอะไรถ้าเปลี่ยนงานบ่อย เวลานี้กินกำลังที่คอขวดไปมาก
งานแก้และของเสียสัดส่วนงานที่ต้องทำซ้ำหรือทิ้งงานแก้ที่คอขวดหรือหลังคอขวดทำให้กำลังที่ใช้ได้จริงต่ำกว่าตัวเลขบนกระดาษ
เวลาเครื่องหยุดหรือคนไม่อยู่เวลาที่ขั้นนั้นทำงานไม่ได้ เช่น เครื่องเสีย รอซ่อม พักกะ ขาดวัตถุดิบเวลาหยุดที่คอขวดเท่ากับกำลังของทั้งสายหายไป

ข้อควรระวังคือวัดกำลังที่ใช้ได้จริงหลังหักเวลาเปลี่ยนงาน เครื่องหยุด และงานแก้ ตัวเลขกำลังตามป้ายเครื่องมักสูงกว่าที่ทำได้จริง และเป็นสาเหตุที่คนซื้อเครื่องใหม่ทั้งที่เครื่องเดิมยังมีกำลังซ่อนอยู่

3. คอขวดอยู่ที่ขั้นไหน และแยกจากขั้นที่แค่ดูยุ่งอย่างไร

ขั้นที่ดูยุ่งที่สุดไม่ได้เป็นคอขวดเสมอไป คอขวดคือขั้นที่กำลังที่ใช้ได้จริงต่ำสุดเมื่อเทียบกับปริมาณงานที่ต้องผ่านมัน ตรวจตามลำดับนี้

  1. หาขั้นที่มีงานกองหน้าขั้นมากที่สุดและเวลารอนานที่สุด
  2. เทียบกำลังที่ใช้ได้จริงของขั้นนั้นกับยอดงานต่อวันที่ต้องส่ง ถ้ากำลังต่ำกว่ายอดงาน ขั้นนั้นคือคอขวด
  3. ดูว่าขั้นหลังคอขวดว่างรองาน แปลว่าคอขวดจำกัดทั้งสาย
  4. ทดสอบด้วยการช่วยขั้นนั้นชั่วคราว เช่น ย้ายคนหรือเลื่อนงานแก้ไปทำนอกคอขวด แล้วดูว่ายอดส่งมอบเพิ่มจริงหรือไม่

คอขวดย้ายที่ได้ เมื่อแก้ขั้นหนึ่งแล้ว ขั้นถัดไปจะกลายเป็นตัวจำกัดใหม่ จึงควรวัดซ้ำทุกครั้งที่แก้ และคอขวดบางครั้งไม่ใช่เครื่อง แต่เป็นคนเฉพาะทางคนเดียว ผู้อนุมัติคนเดียว หรือการรอข้อมูลจากภายนอก

4. ทำไมซื้อเครื่องหรือเพิ่มคนที่ไม่ใช่คอขวดจึงไม่ช่วย

สายงานเป็นเหมือนท่อที่แคบตรงจุดเดียว เติมน้ำที่ต้นท่อมากขึ้นไม่ทำให้น้ำไหลออกปลายท่อเร็วขึ้น ถ้าซื้อเครื่องหรือรับคนที่ขั้นต้นน้ำ งานจะไหลมากองหน้าคอขวดเร็วขึ้น งานสะสมเพิ่ม เวลารอเพิ่ม และการส่งช้ากว่าเดิมอาจแย่ลง ถ้าเพิ่มหลังคอขวด ขั้นนั้นก็จะว่างรองาน

ผลทางการเงินคือเงินลงทุนและค่าจ้างเพิ่มขึ้น แต่ยอดส่งมอบเท่าเดิม ก่อนอนุมัติงบ ให้ถามผู้เสนอว่าเครื่องหรือคนที่ขอ อยู่ที่ขั้นคอขวดหรือไม่ และกำลังที่ใช้ได้จริงของขั้นนั้นจะเพิ่มเท่าไร ส่วนการคำนวณผลตอบแทนการลงทุนควรให้ผู้ทำบัญชีหรือผู้สอบบัญชีช่วยดู

5. ทางเลือกในการเพิ่มกำลังที่คอขวดมีอะไรบ้าง

ลองเรียงจากทางที่ใช้เงินน้อยและย้อนกลับได้ง่ายไปหาทางที่ผูกพันมาก ตารางนี้เป็นกรอบคิด ไม่ใช่ข้อสรุป ผลจริงขึ้นกับสายงานของแต่ละธุรกิจ

ทางเลือกใช้เมื่อจุดที่ต้องระวัง
ปรับวิธีทำงานและตารางงานเวลาเปลี่ยนงานสูง งานแก้มาก งานรอข้อมูลหรืออนุมัติต้องวัดก่อนและหลัง อาจต้องฝึกคนและเปลี่ยนวิธีรับออเดอร์
จัดลำดับงานใหม่ เช่น รวมงานชนิดเดียวกันเข้าด้วยกันเปลี่ยนงานบ่อยอาจกระทบวันส่งของลูกค้าบางราย ต้องดูสัญญาที่รับปากไว้
ล่วงเวลาหรือเพิ่มกะที่คอขวดความต้องการพุ่งชั่วคราวต้องเป็นไปตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน (ดูข้อ 6) และไม่เหมาะเป็นวิธีถาวร
จ้างผลิตหรือจ้างทำบางขั้นภายนอกคอขวดเป็นขั้นเฉพาะ หรือความต้องการไม่แน่นอนต้องมีสัญญาควบคุมคุณภาพ วันส่ง ความลับ และความรับผิดต่อลูกค้าปลายทาง
ซื้อหรือเช่าเครื่องเพิ่มคอขวดคือกำลังเครื่อง และปรับวิธีแล้วยังไม่พอเงินลงทุนสูงและส่งมอบใช้เวลา ต้องตรวจสัญญาซื้อ (ดูข้อ 9)
รับคนเพิ่มคอขวดคือกำลังคนที่ขั้นนั้นจริงต้องดูต้นทุนและภาระงานทั้งระบบ ดูคู่มือเรื่องการรับพนักงานเพิ่มที่อ้างไว้ข้างต้น

ข้อสังเกตคือสองแถวแรกมักทำได้เร็วและถูกที่สุด จึงควรลองก่อนผูกพันเงินกับเครื่องหรือคนประจำ

6. ล่วงเวลาและเพิ่มกะ ต้องระวังเรื่องกฎหมายแรงงานอย่างไร

การให้ลูกจ้างทำงานล่วงเวลาหรือเพิ่มกะที่ขั้นคอขวดเป็นวิธีเสริมที่ใช้กันทั่วไป แต่กฎหมายคุ้มครองแรงงานวางกรอบไว้ ขอพูดเป็นหลักกว้าง ๆ เท่านั้น

  • งานล่วงเวลาโดยทั่วไปต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้างเป็นรายครั้งหรือตามที่กฎหมายกำหนด ไม่ใช่บังคับได้ตามใจ
  • มีค่าตอบแทนเพิ่มสำหรับงานล่วงเวลาและงานในวันหยุด ตามที่กฎหมายและข้อตกลงกำหนด
  • มีเพดานและข้อจำกัดเรื่องชั่วโมงทำงาน และข้อจำกัดเพิ่มเติมสำหรับงานบางประเภทและลูกจ้างบางกลุ่ม
  • การทำงานเป็นกะต้องมีการจัดเวลาพักตามที่กฎหมายกำหนด

ตัวเลขชั่วโมงและอัตราที่ใช้บังคับอาจเปลี่ยนตามประกาศ จึงควรตรวจกับกระทรวงแรงงานหรือให้ทนายตรวจก่อนใช้จริง ถ้าต้องใช้ล่วงเวลาเป็นประจำเพื่อให้ทันส่ง นั่นเป็นสัญญาณว่าคอขวดยังไม่ได้ถูกแก้ ดู ข้อมูลกฎหมายคุ้มครองแรงงานจากกระทรวงแรงงาน

7. ตัวอย่างสมมติ: โรงงานบรรจุภัณฑ์ที่ยอดสั่งเพิ่มแต่ส่งช้า

ตัวอย่างนี้ไม่ใช่เรื่องจริง ตัวเลขทั้งหมดเป็นเพียงภาพประกอบเพื่ออธิบายวิธีคิด

โรงงานสมมติรับพิมพ์และขึ้นรูปกล่อง ยอดสั่งเพิ่มจนต้องส่งวันละ 450 ชิ้น แต่ส่งได้ราว 360 ชิ้น งานค้างเพิ่มขึ้นทุกสัปดาห์ ผู้จัดการคิดจะซื้อเครื่องประกอบเพิ่ม จึงวัดสายงานก่อน ได้ตัวเลขดังนี้ (กะละ 8 ชั่วโมง)

ขั้นกำลังต่อชั่วโมงเวลาที่ใช้ทำงานจริงต่อวันกำลังที่ทำได้จริงต่อวันงานสะสมหน้าขั้น
ตัดแผ่น1208 ชั่วโมง960น้อย
พิมพ์606 ชั่วโมง (เปลี่ยนงานวันละ 2 ครั้ง ครั้งละ 1 ชั่วโมง)360มากที่สุด
ประกอบ908 ชั่วโมง720น้อย
ตรวจและแพ็ก1008 ชั่วโมง800น้อย

ขั้นพิมพ์เป็นคอขวด กำลังที่ทำได้จริง 360 ชิ้นต่อวัน เท่ากับยอดส่งจริงพอดี ขั้นประกอบมีกำลังเหลือมาก การซื้อเครื่องประกอบเพิ่มจึงไม่ช่วย

ทางแก้ที่ลองตามลำดับ

  • ลดเวลาเปลี่ยนงานจาก 1 ชั่วโมงเหลือครึ่งชั่วโมง โดยเตรียมแม่พิมพ์และสีไว้ล่วงหน้าขณะเครื่องยังเดินอยู่ เวลาทำงานจริงเพิ่มเป็น 7 ชั่วโมง กำลังเป็น 420 ชิ้นต่อวัน
  • รวมใบสั่งที่ใช้สีเดียวกันให้พิมพ์ต่อเนื่อง ลดการเปลี่ยนงานเหลือวันละครั้ง ครั้งละครึ่งชั่วโมง เวลาทำงานจริงเป็น 7.5 ชั่วโมง กำลังเป็น 450 ชิ้นต่อวัน เท่ากับยอดส่งที่ต้องการ
  • ถ้ายอดยังพุ่งเกินนี้ จึงพิจารณาล่วงเวลาที่ขั้นพิมพ์ จ้างพิมพ์ภายนอกบางงาน หรือเครื่องพิมพ์เครื่องที่สอง

สังเกตว่าสองวิธีแรกใช้เงินน้อยและทำได้เร็ว ส่วนการจัดลำดับงานใหม่ต้องดูวันส่งของลูกค้าแต่ละราย ผู้จัดการจึงเปิดสัญญาและใบยืนยันคำสั่งซื้อก่อนปรับลำดับ ผลจริงของโรงงานอื่นอาจต่างออกไป ขึ้นกับสายงานและตัวเลขที่วัดได้

8. ฝ่ายขายรับปากอะไรไว้กับลูกค้า และควรทบทวนอะไร

ยอดสั่งเพิ่มมักมาพร้อมคำสัญญาของฝ่ายขาย เช่น วันส่งมอบ เวลาตอบสนอง ลำดับก่อนหลัง และเบี้ยปรับ ก่อนปรับสายงานหรือซื้อเครื่อง ควรรวบรวมสิ่งที่รับปากไว้ทั้งหมดมาเทียบกับกำลังที่ทำได้จริง

  • วันส่งมอบ ระบุเป็นวันที่แน่นอน ภายในกี่วันนับจากใบสั่ง หรือตามกำลังที่มี และเริ่มนับจากเมื่อไร
  • เบี้ยปรับหรือค่าเสียหายจากส่งช้า ระบุเป็นอัตราต่อวัน มีเพดานหรือไม่ และเป็นการเรียกแทนหรือเพิ่มจากค่าเสียหายจริง
  • ลำดับก่อนหลัง ลูกค้ารายใหญ่หรือรายที่มีสัญญาระยะยาวได้สิทธิก่อนหรือไม่ และการเลื่อนงานรายหนึ่งกระทบรายอื่นอย่างไร
  • ปริมาณขั้นต่ำและเงื่อนไขการสั่ง บริษัทรับปากว่าต้องรับออเดอร์ได้เท่าไรในช่วงเวลาหนึ่ง
  • ข้อยกเว้นเมื่อส่งไม่ทัน เหตุสุดวิสัย การที่ลูกค้าส่งข้อมูลหรือวัตถุดิบล่าช้า และสิทธิขยายเวลา

หลักทั่วไปในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์คือเมื่อลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ให้ต้องตามความประสงค์อันแท้จริงแห่งมูลหนี้ เจ้าหนี้เรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายที่เกิดจากการนั้นได้ (มาตรา 215) ถ้าสัญญากำหนดเบี้ยปรับไว้เมื่อไม่ชำระหนี้ เจ้าหนี้อาจเรียกเบี้ยปรับแทนการชำระหนี้ได้ (มาตรา 380) และหากเบี้ยปรับที่ริบสูงเกินส่วน ศาลลดลงเป็นจำนวนพอสมควรได้ (มาตรา 383) ว่าจะรับผิดเท่าไรหรือไม่ ขึ้นอยู่กับถ้อยคำของสัญญา เหตุของความล่าช้า และข้อเท็จจริง

ถ้าพบว่าคำสัญญาข้อใดเกินกำลังจริง อย่าเงียบแล้วหวังว่าจะส่งทัน ให้ดูว่ามีช่องเจรจาแก้วันส่งหรือขอขยายเวลาอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรได้หรือไม่ และกำหนดแนวทางให้ฝ่ายขายตรวจกำลังกับฝ่ายผลิตก่อนรับปากครั้งต่อไป ดูเรื่องเหตุสุดวิสัยกับต้นทุนที่เพิ่มขึ้นเพิ่มเติมที่ เหตุสุดวิสัยกับต้นทุนที่เพิ่มขึ้นในสัญญา

9. ก่อนซื้อเครื่องจักร ควรดูอะไรในสัญญาซื้อ

หากวัดแล้วพบว่าคอขวดคือกำลังเครื่องจริงและปรับวิธีแล้วไม่พอ การซื้อเครื่องเป็นการลงทุนที่ผูกพันนาน สัญญากับผู้จัดหาจึงควรชัดในเรื่องเหล่านี้

หัวข้อควรระบุอะไร
กำหนดส่งมอบและติดตั้งวันส่งมอบ วันติดตั้ง ใครรับผิดชอบการขนส่ง การติดตั้ง และผลของการส่งช้า เช่น สิทธิเรียกค่าเสียหายหรือบอกเลิก
การทดสอบรับมอบเกณฑ์ที่ใช้ตัดสินว่าเครื่องผ่าน เช่น กำลังต่อชั่วโมง อัตราของเสีย ใครทดสอบ ที่ไหน และเมื่อไม่ผ่านต้องทำอย่างไร
การจ่ายเงินแบ่งงวดอย่างไร เงินงวดสุดท้ายผูกกับการผ่านการทดสอบหรือไม่
การรับประกันระยะเวลา ครอบคลุมอะไร ไม่ครอบคลุมอะไร และใครออกค่าแรงและค่าขนส่งตอนซ่อม
อะไหล่และบริการหลังการขายมีอะไหล่หรือไม่ นานเท่าไร เวลาตอบสนองเมื่อเครื่องเสีย
การฝึกอบรมและเอกสารผู้จัดหาฝึกคนและส่งคู่มือหรือไม่
กฎหมายที่ใช้และการระงับข้อพิพาทถ้าซื้อจากต่างประเทศ ควรกำหนดให้ชัด

กฎหมายเรื่องซื้อขายวางหลักว่าเมื่อทรัพย์สินที่ขายชำรุดบกพร่องจนเสื่อมราคาหรือเสื่อมความเหมาะสมแก่ประโยชน์อันมุ่งจะใช้ตามปกติหรือตามสัญญา ผู้ขายต้องรับผิดตามที่กฎหมายกำหนด (มาตรา 472) แต่ในทางปฏิบัติ ควรเขียนเกณฑ์ทดสอบและการรับประกันลงสัญญาให้ชัด และอย่าอาศัยเพียงหลักทั่วไป โดยเฉพาะเมื่อสัญญาอาจมีข้อจำกัดความรับผิดของผู้ขาย

เรื่องภาษีนำเข้า พิธีการศุลกากร และการนำเข้าเครื่องจักร ดูที่ การนำเข้าเครื่องจักรสำหรับโรงงานใหม่ ส่วนเรื่องภาษีและผลตอบแทนการลงทุน ให้นักบัญชีหรือผู้สอบบัญชีตรวจ

10. เช็กลิสต์ก่อนตัดสินใจซื้อเครื่องหรือรับคนเพิ่ม

  • วาดขั้นตอนงานตามที่ทำจริง และตามติดงานหนึ่งชิ้นตั้งแต่ต้นจนจบ
  • เก็บตัวเลขต่อขั้นอย่างน้อยหนึ่งถึงสองสัปดาห์ ได้แก่ กำลังที่ใช้ได้จริง เวลารอ งานสะสม เวลาเปลี่ยนงาน งานแก้ และเวลาหยุด
  • ระบุขั้นคอขวดและยืนยันด้วยการช่วยขั้นนั้นชั่วคราวว่ายอดส่งเพิ่มจริง
  • ลองปรับวิธีทำงาน เวลาเปลี่ยนงาน และตารางงานที่คอขวดก่อน
  • ถ้าจะใช้ล่วงเวลาหรือเพิ่มกะ ตรวจเงื่อนไขกฎหมายแรงงานล่าสุดก่อน
  • รวบรวมสิ่งที่ฝ่ายขายรับปากไว้ทุกฉบับ เช่น วันส่ง เบี้ยปรับ ลำดับก่อนหลัง และปริมาณขั้นต่ำ
  • เทียบคำสัญญากับกำลังที่ทำได้จริง และระบุลูกค้าที่เสี่ยงส่งไม่ทัน
  • ก่อนซื้อเครื่อง ตรวจสัญญาผู้จัดหาเรื่องวันส่งมอบ ทดสอบรับมอบ การรับประกัน อะไหล่ และการจ่ายเงินงวดสุดท้าย
  • ให้ผู้ทำบัญชีหรือผู้สอบบัญชีตรวจการคำนวณผลตอบแทนและภาษี
  • วัดซ้ำหลังแก้ทุกครั้ง เพราะคอขวดอาจย้ายไปขั้นอื่น

อย่าเข้าใจผิด

  • เข้าใจว่า งานช้าเพราะเครื่องหรือคนไม่พอ ที่ถูกคือ ส่วนมากกำลังเสียไปที่ขั้นเดียว อาจเป็นเวลาเปลี่ยนงาน งานแก้ หรือการรอ ควรวัดก่อนซื้อ
  • เข้าใจว่า ขั้นที่ดูยุ่งที่สุดคือคอขวด ที่ถูกคือ คอขวดคือขั้นที่กำลังที่ใช้ได้จริงต่ำสุดเมื่อเทียบกับยอดงาน ไม่ใช่ขั้นที่คนวิ่งวุ่นมากที่สุด
  • เข้าใจว่า เพิ่มกำลังตรงไหนก็ช่วยให้ส่งเร็วขึ้น ที่ถูกคือ เพิ่มที่ขั้นอื่นนอกคอขวดไม่ช่วย งานแค่ไปกองหน้าคอขวด
  • เข้าใจว่า ให้ทำล่วงเวลาไปก่อนแล้วปัญหาหาย ที่ถูกคือ ล่วงเวลามีกรอบตามกฎหมายแรงงาน และถ้าต้องใช้เป็นประจำ แสดงว่าคอขวดยังไม่ถูกแก้
  • เข้าใจว่า คำสัญญาของฝ่ายขายเป็นเรื่องทางการค้าที่ไม่เกี่ยวกับกำลังผลิต ที่ถูกคือ วันส่งมอบและเบี้ยปรับที่รับปากไว้อาจทำให้บริษัทต้องรับผิด ควรเทียบกับกำลังจริงก่อนรับงาน
  • เข้าใจว่า ผู้ขายเครื่องจักรรับประกันกำลังผลิตให้อยู่แล้ว ที่ถูกคือ ขึ้นกับสิ่งที่เขียนในสัญญา ควรเขียนเกณฑ์ทดสอบรับมอบและการรับประกันให้ชัดก่อนจ่ายเงินงวดสุดท้าย

ข้อจำกัดของคู่มือนี้ เป็นแนวคิดทั่วไป ไม่ได้ออกแบบสายงานหรือคำนวณกำลังผลิตให้โรงงานเฉพาะราย ซึ่งเป็นงานของวิศวกรอุตสาหการหรือผู้ชำนาญด้านการผลิต และไม่ได้ให้ตัวเลขชั่วโมงหรืออัตราล่วงเวลา ภาษี หรือผลตอบแทนการลงทุน คำตอบจริงอาจเปลี่ยนตามถ้อยคำของสัญญาและข้อเท็จจริง

อ่านเพิ่มเติม

คอขวดคือขั้นเดียวที่กำหนดว่าทั้งสายส่งงานได้เท่าไร จึงควรวัดและแก้ขั้นนั้นก่อนซื้อเครื่องหรือรับคน และเทียบกำลังจริงกับสิ่งที่ฝ่ายขายรับปากและสิ่งที่เขียนในสัญญาซื้อเครื่องก่อนผูกพันเงินลงทุน

เราช่วยบริษัททบทวนสิ่งที่รับปากลูกค้าในสัญญาขาย ใบสั่งซื้อ และเงื่อนไขส่งมอบ ตรวจสัญญาซื้อเครื่องจักรหรือจ้างผลิตภายนอกเรื่องวันส่ง ทดสอบรับมอบ การรับประกัน และความรับผิด และช่วยจัดทำแผนปรับปรุงปฏิบัติการให้สอดคล้องกับสัญญาเหล่านั้น เราไม่ใช่วิศวกรอุตสาหการ นักบัญชี หรือที่ปรึกษาภาษี และไม่สามารถรับรองผลของการเจรจากับลูกค้าหรือผู้จัดหา ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ แผนธุรกิจ และ สัญญาและเอกสาร


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ยอดสั่งซื้อเพิ่มแต่ส่งงานช้าลง ควรเริ่มตรวจจากตรงไหน+

เริ่มจากวาดขั้นตอนงานตั้งแต่รับออเดอร์จนถึงส่งมอบ แล้วเก็บตัวเลขสั้น ๆ ของแต่ละขั้น คือจำนวนงานที่ทำได้ต่อชั่วโมงหรือต่อวัน เวลาที่งานรอคิว จำนวนงานสะสมหน้าขั้นนั้น เวลาเปลี่ยนงาน อัตราของเสียหรืองานแก้ และเวลาที่เครื่องหยุด ขั้นที่งานกองอยู่หน้าเครื่องหรือหน้าคนมากที่สุดและทำได้ช้าที่สุด มักเป็นคอขวด

คอขวดคืออะไร และทำไมการเพิ่มกำลังที่จุดอื่นจึงไม่ช่วย+

คอขวดคือขั้นที่ทำได้น้อยที่สุดในสายงาน จึงกำหนดว่าทั้งสายส่งงานได้เท่าไร ถ้าเพิ่มเครื่องหรือเพิ่มคนที่ขั้นอื่น งานจะไปกองหน้าคอขวดมากขึ้น แต่ยอดส่งมอบไม่เพิ่ม เพราะทั้งสายยังออกได้เท่ากำลังของคอขวด

ทำงานล่วงเวลาหรือเพิ่มกะ ใช้แก้ปัญหานี้ได้หรือไม่+

ใช้เสริมระยะสั้นที่ขั้นคอขวดได้ แต่ต้องทำตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน เช่น ต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้างตามที่กฎหมายกำหนด จ่ายค่าตอบแทนตามที่กฎหมายบังคับ และไม่ทำให้ลูกจ้างทำงานเกินขอบเขตที่กฎหมายอนุญาต ควรตรวจประกาศและข้อกำหนดล่าสุดจากกระทรวงแรงงานก่อนใช้ และไม่ควรใช้เป็นวิธีถาวรแทนการแก้กระบวนการ

ต้องทบทวนสัญญาอะไรบ้างก่อนซื้อเครื่องจักรหรือเพิ่มกำลังผลิต+

ทบทวนสองฝั่ง ฝั่งขาย ดูว่าฝ่ายขายรับปากวันส่งมอบ เบี้ยปรับ การให้ลำดับก่อนหลัง และปริมาณขั้นต่ำกับลูกค้าไว้อย่างไร ฝั่งซื้อ ดูสัญญากับผู้จัดหาเครื่องว่ากำหนดวันส่งมอบ การติดตั้ง การทดสอบรับมอบ การรับประกัน อะไหล่ และผลของการส่งช้าไว้อย่างไร ก่อนผูกพันเงินลงทุน

ถ้าส่งงานให้ลูกค้าช้ากว่าที่ตกลง ต้องรับผิดอย่างไร+

ขึ้นอยู่กับสัญญาและเหตุของความล่าช้า หากลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ให้ตรงตามความประสงค์อันแท้จริงแห่งมูลหนี้ เจ้าหนี้เรียกค่าสินไหมทดแทนได้ตามมาตรา 215 หากสัญญากำหนดเบี้ยปรับไว้ เจ้าหนี้อาจเรียกเบี้ยปรับได้ตามมาตรา 380 และถ้าสูงเกินส่วน ศาลลดลงได้ตามมาตรา 383 ควรส่งสัญญาให้ทนายอ่านก่อนตอบลูกค้า

ธุรกิจบริการที่มีงานค้างใช้วิธีเดียวกันได้หรือไม่+

ได้ หลักเดียวกัน คือวาดลำดับงานของลูกค้าหนึ่งราย เช่น รับเรื่อง ตรวจเอกสาร ผลิตงาน อนุมัติ ส่งมอบ แล้ววัดว่างานรอที่ขั้นไหนนานที่สุด งานค้างของธุรกิจบริการมักเกิดที่ขั้นรอข้อมูลจากลูกค้า รออนุมัติ หรือรอคนเฉพาะทางคนเดียว ไม่ได้เกิดจากจำนวนคนทั้งหมดไม่พอเสมอไป

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา