หลายคนที่ติดต่อเรามาเล่าสถานการณ์คล้ายกัน พวกเขามีพินัยกรรมที่บ้านเกิดอยู่แล้ว มีเงินฝากในบัญชีธนาคารไทยสองหรือสามบัญชี บางทีก็มีคอนโด บางทีก็มีรถ และพวกเขาอยากรู้ว่าพินัยกรรมที่ทำไว้ที่บ้านเกิดเพียงพอหรือไม่
พินัยกรรมนั้นอาจมีผลสมบูรณ์ตามกฎหมาย แต่แทบไม่เคยเพียงพอในทางปฏิบัติ พินัยกรรมไทยฉบับสั้นที่จัดการ เฉพาะทรัพย์สินในประเทศไทย เป็นหนึ่งในรูปแบบการคุ้มครองที่ง่ายที่สุดที่ชาวต่างชาติที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยสามารถจัดเตรียมไว้ให้ครอบครัวได้
ทำไมพินัยกรรมจากต่างประเทศจึงดำเนินการในไทยได้ช้า
เมื่อมีผู้เสียชีวิต ธนาคารไทยจะระงับบัญชีไว้ การจะปลดล็อกเงินออกมาได้ โดยทั่วไปแล้วจะต้องแสดง คำสั่งศาลไทยที่แต่งตั้งผู้จัดการมรดก เช่นเดียวกันกับที่สำนักงานที่ดินหรือสำนักงานนิติบุคคลอาคารชุดสำหรับการโอนกรรมสิทธิ์
หากพินัยกรรมฉบับเดียวที่มีเป็นพินัยกรรมต่างประเทศ ครอบครัวจะต้องนำเอกสารนั้นเข้าสู่ศาลไทย ซึ่งโดยปกติหมายถึง:
- ต้นฉบับหรือสำเนาที่รับรองแล้วของพินัยกรรมต่างประเทศ
- คำแปลภาษาไทยที่รับรองแล้ว
- การรับรองเอกสารจากต่างประเทศ (legalisation หรือ apostille)
- ในบางกรณี ต้องมีหลักฐานเกี่ยวกับกฎหมายต่างประเทศที่ทำให้พินัยกรรมนั้นสมบูรณ์
ไม่มีข้อใดที่เป็นไปไม่ได้ แต่ใช้เวลานาน และบัญชีจะยังคงถูกระงับไว้ในระหว่างนั้น พินัยกรรมไทยที่เขียนในรูปแบบที่ศาลคุ้นเคยเป็นประจำจะตัดขั้นตอนเหล่านี้ออกไปได้เกือบทั้งหมด
สิ่งที่พินัยกรรมไทยฉบับง่ายมักมี
สำหรับชาวต่างชาติที่มีทรัพย์สินในไทยไม่ซับซ้อน เอกสารฉบับนี้อาจสั้นได้ ดังนี้
- ข้อมูลระบุตัวตนของคุณ พร้อมรายละเอียดหนังสือเดินทาง และข้อความระบุว่าพินัยกรรมฉบับนี้ครอบคลุมเฉพาะทรัพย์สินที่ตั้งอยู่ในประเทศไทย
- ทรัพย์สิน โดยอธิบายให้ชัดเจนพอจะระบุได้ว่าเป็นอะไร เช่น ชื่อธนาคาร สาขา เลขที่บัญชี ยูนิตและชื่ออาคารชุด ทะเบียนรถ
- ใครได้รับอะไร รวมถึงผู้รับประโยชน์สำรองไว้ด้วย หากผู้รับคนแรกเสียชีวิตก่อนคุณ
- ผู้จัดการมรดกตามพินัยกรรมหรือผู้ที่เสนอให้เป็นผู้จัดการมรดก พร้อมบุคคลสำรอง
- ข้อกำหนดที่รักษาพินัยกรรมที่ทำไว้ในประเทศบ้านเกิดของคุณ สำหรับทรัพย์สินที่อยู่นอกประเทศไทย
- ลายมือชื่อและพยานสองคน โดยทุกคนต้องอยู่พร้อมหน้ากันในเวลาเดียวกัน
การจัดหน้าแบบสองภาษา ไทย–อังกฤษ โดยให้ทั้งสองภาษาเทียบกันไป จะช่วยให้คุณอ่านสิ่งที่ตนเองลงนามได้อย่างชัดเจน และช่วยให้ศาลกับธนาคารอ่านฉบับภาษาไทยได้
การลงนาม: จุดที่พินัยกรรมที่ทำเองมักล้มเหลว
กฎหมายไทยยอมรับรูปแบบของพินัยกรรมหลายประเภท รูปแบบที่ชาวต่างชาติใช้กันมากที่สุดคือ พินัยกรรมแบบธรรมดา ซึ่งต้องทำเป็นหนังสือ ลงวันที่ และลงลายมือชื่อของคุณต่อหน้าพยาน สองคนที่อยู่พร้อมกัน จากนั้นพยานทั้งสองจึงลงลายมือชื่อต่อหน้าคุณ
ความล้มเหลวที่เราเห็นแทบทุกกรณีมักเกี่ยวกับพยาน ดังนี้
- ผู้รับพินัยกรรมลงลายมือชื่อเป็นพยาน พยานและคู่สมรสของพยานไม่อาจรับทรัพย์สินใด ๆ ตามพินัยกรรมได้ หากภรรยาชาวไทยของคุณเป็นผู้รับพินัยกรรมแต่เพียงผู้เดียว เธอจึงเป็นพยานไม่ได้ เช่นเดียวกับบุคคลอื่นใดที่ได้รับทรัพย์สินตามพินัยกรรม หรือคู่สมรสของบุคคลนั้น
- พยานลงลายมือชื่อกันคนละวัน พยานต้องอยู่พร้อมกันในขณะที่คุณลงลายมือชื่อ
- พยานคนหนึ่งขาดคุณสมบัติตามกฎหมาย พยานต้องเป็นผู้บรรลุนิติภาวะ มีสติสัมปชัญญะสมบูรณ์ และไม่เป็นคนตาบอด หูหนวก หรือเป็นใบ้
พินัยกรรมที่บกพร่องในประเด็นเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องเสียไปทั้งหมดทุกกรณี แต่การยกทรัพย์สินให้พยานเป็นโมฆะ และในครัวเรือนที่มีสมาชิกเพียงสองคน ทรัพย์สินที่ยกให้ดังกล่าวมักเป็นเนื้อหาทั้งหมดของพินัยกรรม
คอนโดต้องตรวจสอบแยกต่างหาก
บัญชีธนาคารนั้นง่ายกว่า เพราะเงินสามารถโอนให้ใครก็ได้ แต่คอนโดแตกต่างออกไป การที่ผู้รับประโยชน์ชาวต่างชาติจะจดทะเบียนยูนิตในชื่อของตนเองได้หรือไม่ ขึ้นอยู่กับโควตาการถือครองของชาวต่างชาติในอาคารนั้น และคุณสมบัติของบุคคลนั้นเอง
หากผู้รับประโยชน์เป็นคู่สมรสไทยหรือบุตรไทย มักไม่มีปัญหา แต่หากผู้รับประโยชน์เป็นญาติชาวต่างชาติ ควรตรวจสอบเรื่องนี้ก่อนลงนามในพินัยกรรม พินัยกรรมไม่ควรให้สัญญาในสิ่งที่สำนักงานคอนโดมิเนียมจะปฏิเสธการจดทะเบียน
ความผิดพลาดที่ทำให้พินัยกรรมของคุณเป็นโมฆะที่บ้าน
พินัยกรรมฉบับหลังจะเพิกถอนพินัยกรรมฉบับก่อนในส่วนที่มีข้อขัดแย้งกัน เทมเพลตพินัยกรรมมาตรฐานมักมีข้อความเช่น "ข้าพเจ้าขอเพิกถอนพินัยกรรมฉบับก่อน ๆ ทั้งหมด"
หากชาวต่างชาติลงนามในพินัยกรรมไทยที่มีข้อความดังกล่าว ครอบครัวที่บ้านเกิดอาจโต้แย้งในภายหลังว่าพินัยกรรมไทยได้ยกเลิกพินัยกรรมในประเทศบ้านเกิดไปด้วย วิธีแก้ไขคือการร่างที่ง่ายมาก พินัยกรรมไทยควรระบุว่าครอบคลุม เฉพาะทรัพย์สินในประเทศไทย และไม่เพิกถอนพินัยกรรมใด ๆ ที่จัดการทรัพย์สินในที่อื่น ส่วนพินัยกรรมในประเทศบ้านเกิดก็ควรมีข้อความที่สอดคล้องกัน
หมั่นอัปเดตรายการบัญชีให้เป็นปัจจุบัน
พินัยกรรมที่ระบุว่า "บัญชีของข้าพเจ้าที่ธนาคาร X" ย่อมไม่เกิดประโยชน์ หากบัญชีดังกล่าวถูกปิดไปแล้วและเงินถูกย้ายไปที่อื่น ทุกครั้งที่คุณเปิดหรือปิดบัญชี หรือซื้อหรือขายหน่วยลงทุน ควรอัปเดตบัญชีรายการทรัพย์สินให้เป็นปัจจุบัน คุณยังสามารถทำพินัยกรรมฉบับใหม่แบบสั้น ๆ ได้ด้วย พินัยกรรมนั้นสามารถแก้ไขหรือจัดทำฉบับใหม่แทนได้ตลอดเวลาตราบเท่าที่คุณยังมีชีวิตอยู่และมีสติสัมปชัญญะสมบูรณ์
สิ่งที่ครอบครัวของคุณยังต้องดำเนินการ
พินัยกรรมไทยไม่ได้ตัดขั้นตอนทางศาลออกไป แต่เปลี่ยนลักษณะของคำร้อง ทายาทและผู้จัดการมรดกที่เสนอไว้ระบุชื่อไว้แล้ว ทรัพย์สินระบุไว้แล้ว ไม่มีเอกสารต่างประเทศที่ต้องแปลและพิสูจน์ สำหรับมรดกส่วนใหญ่ นั่นคือความแตกต่างระหว่างคำร้องตามปกติกับคำร้องที่มีข้อโต้แย้ง
สำหรับภาพรวมทั้งหมด รวมถึงสิ่งที่เกิดขึ้นกับทรัพย์สินในไทยเมื่อไม่มีพินัยกรรม โปรดดูคู่มือเกี่ยวกับพินัยกรรมและการรับมรดกในประเทศไทยสำหรับชาวต่างชาติ
📌 ดูเพิ่ม: พินัยกรรมและมรดก · พินัยกรรมและมรดกของชาวต่างชาติ
หากคุณต้องการพินัยกรรมไทยแบบสองภาษาฉบับสั้นที่ครอบคลุมบัญชีธนาคารไทยหรือคอนโดของคุณ พูดคุยกับทีมของเรา ได้ที่ฝ่ายงานมรดกของเรา
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะเจาะจง
