ซื้อคอร์สคลินิกเสริมความงามแล้วคลินิกปิด ขอคืนเงินอย่างไร

คำตอบหลัก

ถ้าคุณจ่ายเงินซื้อคอร์สความงามหรือดูแลผิวล่วงหน้าไว้แล้วคลินิกปิดตัว จุดเริ่มต้นคือสัญญาที่ลงนามและหลักฐานการจ่ายเงิน คลินิกปิดไม่ได้ทำให้หนี้หายไป คุณยังมีสิทธิเรียกส่วนที่ยังไม่ได้ใช้ แต่จะได้เงินจริงหรือไม่ขึ้นอยู่กับว่าธุรกิจหรือเจ้าของยังมีทรัพย์สินจ่ายหรือไม่ จึงควรรีบทำหนังสือเรียกร้อง และเก็บเอกสารทุกชิ้น

หลักกฎหมายและ สคบ. ตามมาตรา 391 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เมื่อฝ่ายหนึ่งใช้สิทธิเลิกสัญญาแล้ว แต่ละฝ่ายต้องให้อีกฝ่ายกลับคืนสู่ฐานะเดิม และเงินที่ต้องคืนให้บวกดอกเบี้ยนับแต่เวลาที่ได้รับไว้ สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ประกาศให้ธุรกิจบริการเสริมความงามเป็นธุรกิจควบคุมสัญญา ต้องใช้สัญญามาตรฐาน ตามที่ สคบ. สรุปไว้ รวมถึงสิทธิขอเงินคืนตามส่วนที่ยังไม่ได้ใช้ เมื่อธุรกิจปิด หยุดให้บริการ หรือย้ายสถานที่จนใช้สาขาอื่นไม่ได้ โดยเงินสด โอน หรือเช็คต้องคืนภายใน 15 วัน และบัตรเครดิตภายใน 45 วัน นับแต่วันบอกเลิกสัญญา

ความเห็นเชิงปฏิบัติของเรา สิทธิทางกฎหมายมักชัดกว่าการเก็บเงินได้จริง ให้ทำสามอย่างพร้อมกัน คือ ส่งหนังสือเรียกร้อง ร้องเรียน สคบ. และถ้าจ่ายด้วยบัตรให้แจ้งธนาคาร หากยังไม่ได้ผล การฟ้องเป็นคดีผู้บริโภคมีต้นทุนต่ำและง่ายกว่าที่หลายคนคิด

1. คุณอยู่ในสถานการณ์ไหน

วิธีแก้ขึ้นกับข้อเท็จจริง จึงควรแยกให้ออกก่อน

สำหรับกรณี (ก) และ (ข) ตามที่ สคบ. สรุปไว้ เหตุที่บอกเลิกและขอเงินคืนตามส่วนได้ ได้แก่ ธุรกิจปิด หยุดหรือย้ายจนสาขาอื่นไม่เหมาะกับคุณ ให้บริการไม่ได้ตามสัญญาหรือล่าช้าเกินสมควร แพทย์รับรองว่าบริการอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ หรือโอนสิทธิให้บุคคลอื่นโดยคุณไม่ยินยอม

2. ประกาศ สคบ. ให้สิทธิอะไรบ้าง

ที่ สคบ. ระบุ ข่าวของ สคบ. ลงวันที่ 15 กันยายน 2568 อธิบายประกาศของคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา ตามที่สรุปไว้ ประกาศใช้กับบริการเสริมความงามที่ให้ต่อเนื่องตามจำนวนครั้งหรือช่วงเวลา กำหนดให้ใช้สัญญามาตรฐาน และให้สิทธิยกเลิกภายใน 7 วันโดยไม่มีเงื่อนไข พร้อมคืนเงินเต็มจำนวน หากยังไม่ได้เริ่มใช้บริการ ประกาศของเทศบาลท้องถิ่นฉบับปี 2569 ระบุชื่อประกาศว่า "ให้ธุรกิจการให้บริการเสริมความงามเป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา พ.ศ. 2568 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569" และระบุว่าครอบคลุมคอร์ส หัตถการ ดูแลผิวพรรณ รูปร่าง และศัลยกรรม

ที่เราตรวจสอบไม่ได้ เราเปิดตัวประกาศในราชกิจจานุเบกษาไม่ได้ จึงยืนยันวันบังคับใช้ไม่ได้ และไม่ทราบว่าคอร์สที่ซื้อก่อนหน้านั้นอยู่ในขอบเขตหรือไม่ ก่อนอ้างข้อใดข้อหนึ่ง ให้โทรสอบถาม สคบ. สายด่วน 1166 เพื่อขอตัวประกาศฉบับปัจจุบัน และเทียบวันที่กับวันที่คุณซื้อคอร์ส

แม้ประกาศไม่ครอบคลุมสัญญาเก่า เส้นทางตามมาตรา 391 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ก็ยังใช้ได้

3. คลินิกมีใบอนุญาตสถานพยาบาลหรือไม่ และสำคัญอย่างไร

หลักกฎหมาย (พ.ร.บ.สถานพยาบาล พ.ศ. 2541) สถานพยาบาลคือสถานที่ซึ่งจัดไว้เพื่อประกอบโรคศิลปะ วิชาชีพเวชกรรม การพยาบาล หรือทันตกรรมเป็นปกติธุระ (มาตรา 4) ห้ามประกอบกิจการสถานพยาบาลโดยไม่ได้รับใบอนุญาต (มาตรา 16) และมีโทษทางอาญา (มาตรา 57 ตามตัวบทที่ประกาศ) ผู้รับอนุญาตที่จะเลิกกิจการต้องแจ้งเป็นหนังสือและทำรายงานแนวทางปฏิบัติต่อผู้ป่วยให้ผู้อนุญาตทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 15 วัน (มาตรา 44) นี่คือตัวบทเดิมปี 2541 ควรตรวจฉบับปัจจุบันว่ามีการแก้ไขหรือไม่

เหตุที่เรื่องนี้เกี่ยวกับการขอเงินคืน

• ช่วยให้รู้ว่าผู้ประกอบกิจการตามกฎหมายคือใคร จะได้เรียกเงินถูกคน
• เป็นช่องทางร้องเรียน กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) รับเรื่องผ่านสายด่วน 1426 ในเวลาราชการ และส่งต่อให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตรวจสอบ
• ใบอนุญาตหมดอายุหรือไม่มีใบอนุญาตทำให้เรื่องร้องเรียนหนักแน่นขึ้น แต่ไม่ได้ทำให้เกิดสิทธิขอเงินคืนเอง สิทธิขอเงินคืนมาจากสัญญาและประมวลกฎหมายแพ่งฯ

ตรวจว่าเป็นสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาตหรือไม่ได้จากระบบตรวจสอบของกองสถานพยาบาลและการประกอบโรคศิลปะ (mrd.hss.moph.go.th) ธุรกิจความงามบางแห่งไม่ใช่คลินิก เช่น ร้านสปาที่ขายแพ็กเกจผิว อาจเป็นร้านค้าทั่วไป ซึ่งอยู่ภายใต้กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคเท่านั้น

4. คอร์สที่ใช้ไปบางส่วนคำนวณเงินคืนอย่างไร

เราไม่พบสูตรคำนวณตามกฎหมายที่ตายตัว สคบ. สรุปไว้เพียงว่าให้คืน "ตามส่วน" ของที่ยังไม่ได้ใช้ ให้ทำตามลำดับนี้

1. ดูสัญญาก่อน หลายฉบับระบุราคาต่อครั้งหรือสูตรคำนวณไว้
2. เริ่มจากยอดที่จ่ายจริง ไม่ใช่ราคาป้าย ใช้ยอดที่ออกจากบัญชีหลังหักส่วนลด
3. นับครั้งที่ใช้ไปแล้ว ใช้บันทึกการรักษา ใบเสร็จ และแชต
4. ครั้งแถมให้ระวัง ถ้าคลินิกแถมครั้งฟรี ให้เถียงเรื่องนี้เฉพาะเมื่อสัญญานับรวมอยู่ในราคา
5. ขอคืนส่วนที่เหลือ พร้อมดอกเบี้ยนับแต่วันที่ได้รับเงิน ตามที่มาตรา 391 กำหนดสำหรับเงินที่ต้องคืน เราไม่ระบุอัตราไว้ ให้ตรวจอัตราตามกฎหมายปัจจุบันตอนคำนวณ

ตัวอย่างสมมติ ลูกค้าจ่าย 30,000 บาท ซื้อ 10 ครั้ง ใช้ไป 5 ครั้ง หากคิดตามส่วนอย่างตรงไปตรงมาจะได้ 15,000 บาท สำหรับ 5 ครั้งที่เหลือ ถ้าสัญญาตีมูลค่าครั้งแรก ๆ สูงกว่า คลินิกจะอ้างให้คืนน้อยลง และมาตรา 4 พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรมอาจเกี่ยวข้อง (ดูหัวข้อ 7)

5. ต้องเตรียมเอกสารอะไร

• ใบเสร็จ สลิปโอน และใบแจ้งยอดบัตรที่แสดงยอดและวันที่จ่าย
• สัญญาคอร์สหรือใบสั่งซื้อ รวมถึงรูปถ่ายของเอกสารนั้น
• แชต (LINE, Facebook, Instagram) ที่ชักชวนซื้อ ระบุจำนวนครั้ง หรือเงื่อนไขการคืนเงิน
• โฆษณาหรือโปรโมชันที่คุณอาศัย เก็บเป็นภาพหน้าจอพร้อมวันที่
• รายการครั้งที่ใช้และวันที่ พร้อมบันทึกการรักษา (ถ้ามี)
• หลักฐานว่าคลินิกปิด เช่น รูปถ่าย ป้ายประกาศหน้าร้าน เพจที่ปิดไป หรือจดหมายตีกลับ

ถ้าไม่มีสัญญาเป็นหนังสือ ดูคู่มือเรื่อง สัญญาปากเปล่าบังคับใช้ได้ในไทยหรือไม่

6. ช่องทางไหนก่อนหลัง

1. หนังสือเรียกร้อง ระบุสัญญา ยอดที่จ่าย สิ่งที่ได้รับแล้ว จำนวนที่เรียก และกำหนดเวลา (โดยทั่วไป 7 ถึง 15 วัน) ส่งทุกที่อยู่ที่มีด้วยวิธีที่พิสูจน์การรับได้ บริการหนังสือทวงถามของเราช่วยจัดทำได้
2. ร้องเรียน สคบ. โทร 1166 หรือผ่านเว็บไซต์และแอปของ สคบ. สคบ. เป็นหน่วยงานกำกับดูแลด้านผู้บริโภค และตามมาตรา 19 พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคและสมาคมหรือมูลนิธิที่ได้รับรองอาจฟ้องคดีแทนผู้บริโภคได้
3. โต้แย้งรายการบัตรเครดิต ถ้าจ่ายด้วยบัตร ให้สอบถามธนาคารผู้ออกบัตรเรื่องการโต้แย้งรายการกรณีไม่ได้รับบริการ เป็นกระบวนการของธนาคารและเครือข่ายบัตร กรอบเวลาและเอกสารธนาคารเป็นผู้กำหนด จึงควรถามทันที วิธีจ่ายอื่นโดยทั่วไปไม่มีช่องทางนี้
4. ร้องเรียน สบส. ถ้าเป็นสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต แจ้ง สบส. (1426) โดยเฉพาะถ้าปิดโดยไม่แจ้งผู้อนุญาตหรือทิ้งผู้ป่วยโดยไม่มีเวชระเบียน
5. ศาล คดีผู้บริโภค (หัวข้อ 7)
6. ตำรวจ เฉพาะเมื่อข้อเท็จจริงชี้ว่ามีการฉ้อโกง ดูโดนโกงออนไลน์ แจ้งความอย่างไร

7. ฟ้องได้ไหม และเสียค่าใช้จ่ายเท่าไร

หลักกฎหมาย (พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551) คดีผู้บริโภคคือคดีแพ่งระหว่างผู้บริโภคกับผู้ประกอบธุรกิจ เกี่ยวกับสิทธิหรือหน้าที่อันเนื่องมาจากการบริโภคสินค้าหรือบริการ (มาตรา 3) ผู้บริโภคได้รับยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมทั้งปวง แต่ไม่รวมความรับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมชั้นที่สุด และศาลอาจสั่งให้ชำระค่าธรรมเนียมที่ยกเว้น หากฟ้องโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร เรียกค่าเสียหายเกินสมควร หรือประพฤติตนไม่เรียบร้อย (มาตรา 18) ฟ้องด้วยวาจาหรือเป็นหนังสือก็ได้ ถ้าฟ้องด้วยวาจา เจ้าพนักงานคดีบันทึกคำฟ้องแล้วให้โจทก์ลงลายมือชื่อ (มาตรา 20) และถ้าข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการให้บริการอยู่ในความรู้เห็นโดยเฉพาะของผู้ประกอบธุรกิจ ภาระพิสูจน์ในประเด็นนั้นตกแก่ผู้ประกอบธุรกิจ (มาตรา 29)

ข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม มาตรา 4 พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 ใช้กับสัญญาระหว่างผู้บริโภคกับผู้ประกอบธุรกิจและสัญญาสำเร็จรูป ข้อตกลงที่ทำให้ผู้ประกอบธุรกิจได้เปรียบเกินสมควรเป็นข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม และบังคับได้เพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควร ตัวอย่างที่กฎหมายยกไว้รวมถึงข้อตกลงยกเว้นหรือจำกัดความรับผิดจากการผิดสัญญา ข้อ "ไม่คืนเงินไม่ว่ากรณีใด" ในสัญญาสำเร็จรูปเป็นข้อที่ศาลอาจลดทอนได้ แต่ใช้เป็นข้อต่อสู้ได้ ไม่ใช่หลักประกันผล

ความเห็นเชิงปฏิบัติของเรา การฟ้องคุ้มเมื่อธุรกิจหรือเจ้าของยังมีทรัพย์สินหรือบัญชีธนาคาร หากนิติบุคคลเลิกกิจการหรือล้มละลายแล้ว การบังคับคดีอาจเก็บเงินยาก ดูทวงหนี้ ฟ้อง และบังคับคดี และคู่มือเจ้าหนี้ในคดีล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ เรื่องระยะเวลาดูคดีแพ่งใช้เวลานานแค่ไหน

8. รายการตรวจสอบ

1. หยุดจ่ายงวดหรือเติมเงินเพิ่ม
2. รวบรวมใบเสร็จ สลิป สัญญา แชต และโฆษณา
3. ตรวจว่าคลินิกมีใบอนุญาตหรือไม่ และใครเป็นผู้ประกอบกิจการตามกฎหมาย
4. คำนวณสิ่งที่ได้รับแล้วและส่วนที่ยังไม่ได้ใช้
5. ถ้าจ่ายด้วยบัตร แจ้งธนาคารทันที
6. ส่งหนังสือเรียกร้องพร้อมกำหนดเวลา
7. ร้องเรียน สคบ. (1166) และ สบส. (1426) ถ้าเป็นสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต
8. หากไม่ได้เงิน พิจารณาฟ้องคดีผู้บริโภค และขอคำปรึกษาก่อนฟ้องนิติบุคคลที่ปิดหรือล้มละลาย
9. แจ้งความเมื่อข้อเท็จจริงชี้ว่ามีการฉ้อโกงเท่านั้น

อ่านเพิ่มเติม

• สัญญาปากเปล่าบังคับใช้ได้ในไทยหรือไม่
• โดนโกงออนไลน์ แจ้งความอย่างไรให้มีโอกาสได้เงินคืน
• ทวงหนี้ ฟ้องลูกหนี้ และบังคับคดี
• คดีแพ่งในประเทศไทยใช้เวลานานแค่ไหน
• คู่มือเจ้าหนี้ในคดีล้มละลายและการฟื้นฟูกิจการ

คลินิกที่ปิดตัวยังเป็นหนี้คุณในส่วนคอร์สที่ไม่ได้ใช้ ดังนั้นให้เก็บหลักฐานการจ่ายเงิน ทำหนังสือเรียกร้อง และใช้ สคบ. ธนาคาร และศาลผู้บริโภคควบคู่กัน

เราจัดทำหนังสือทวงถามและดำเนินคดีผู้บริโภคในฐานะคดีแพ่ง ปรึกษาเบื้องต้นฟรี โทร 092-254-2045 หรือส่งรายละเอียดให้เรา ดูบริการหนังสือทวงถาม หนังสือบอกกล่าวทางกฎหมาย และคดีแพ่ง

บทความนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ