หลักแรก: ต้องมีชื่ออยู่ในบัญชี
BOI ไม่ได้ส่งเสริมทุกธุรกิจที่ลงทุนมาก ส่งเสริมเฉพาะกิจการที่มีชื่ออยู่ในบัญชีประเภทกิจการที่ให้การส่งเสริม บัญชีที่ใช้อยู่คือประกาศคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนที่ 9/2565 ใช้คู่กับประกาศที่ 8/2565 ว่าด้วยนโยบายและหลักเกณฑ์ ทั้งสองฉบับใช้กับคำขอที่ยื่นตั้งแต่วันที่ 3 มกราคม 2566
บัญชีนี้ถูกแก้ไขเป็นระยะ ในปี 2568 ถึง 2569 มีประกาศแก้ไขเงื่อนไขของประเภทกิจการหลายฉบับ และมีประกาศที่ 4/2568 ซึ่งกำหนดเพิ่มว่ากระบวนการผลิตต้องทันสมัยและมีสาระสำคัญเพียงพอ ก่อนยื่นคำขอจึงต้องตรวจเงื่อนไขของประเภทกิจการจากประกาศฉบับล่าสุดเสมอ ไม่ใช่จากสรุปที่เผยแพร่ไว้หลายปีก่อน
10 หมวดในบัญชีประเภทกิจการ
| หมวด | ชื่อหมวด |
|---|---|
| 1 | อุตสาหกรรมการเกษตร อาหาร และเทคโนโลยีชีวภาพ |
| 2 | อุตสาหกรรมการแพทย์ |
| 3 | อุตสาหกรรมเครื่องจักรและยานยนต์ |
| 4 | อุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ |
| 5 | อุตสาหกรรมโลหะและวัสดุ |
| 6 | อุตสาหกรรมเคมีและปิโตรเคมี |
| 7 | สาธารณูปโภค |
| 8 | อุตสาหกรรมดิจิทัล |
| 9 | อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ |
| 10 | บริการที่มีมูลค่าสูง |
แต่ละหมวดแยกเป็นประเภทกิจการย่อย เช่น ผลิตภัณฑ์หนึ่งชนิดหรือบริการหนึ่งแบบ และแต่ละประเภทระบุกลุ่มสิทธิประโยชน์กับเงื่อนไขของตัวเอง กิจการผลิตสองชนิดที่อยู่ในหมวดเดียวกันจึงอาจได้สิทธิประโยชน์ต่างกันมาก
ตัวอย่างประเภทกิจการที่นักลงทุนต่างชาติถามบ่อย
| ประเภทกิจการ | ข้อ | กลุ่ม | เงื่อนไขสำคัญ |
|---|---|---|---|
| พัฒนาซอฟต์แวร์ แพลตฟอร์มดิจิทัล หรือเนื้อหาดิจิทัล | 8.1.1 | A2 | ค่าจ้างบุคลากรไอทีสัญชาติไทยไม่น้อยกว่า 1.5 ล้านบาทต่อปี |
| ศูนย์ข้อมูล (Data Center) | 8.2.1 | ตามเงื่อนไขของประกาศ | กำลังไฟสำหรับอุปกรณ์ไอทีไม่น้อยกว่า 2 เมกะวัตต์ และได้มาตรฐาน ISO/IEC 27001 |
| สำนักงานใหญ่ข้ามประเทศ (IBC) | 10.1.2 | B | ทุนจดทะเบียนชำระแล้วไม่น้อยกว่า 10 ล้านบาท พนักงานที่มีทักษะไม่น้อยกว่า 10 คน |
| ศูนย์จัดหาจัดซื้อชิ้นส่วนระหว่างประเทศ (IPO) | 10.1.3 | B | ทุนจดทะเบียนชำระแล้วไม่น้อยกว่า 10 ล้านบาท |
| การวิจัยและพัฒนา | 10.2 | A1 | ตามเงื่อนไขของประกาศ |
| การออกแบบทางวิศวกรรม | 10.3 | A1 | พนักงานไทยไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 |
| ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ | 10.4 | A1 | ตามเงื่อนไขของประกาศ |
| ศูนย์สอบเทียบมาตรฐาน | 10.5 | A1 | ตามเงื่อนไขของประกาศ |
ตารางนี้เป็นตัวอย่างจากบัญชี ไม่ใช่รายการทั้งหมด กิจการผลิตในหมวด 1 ถึง 6 มีประเภทย่อยจำนวนมากและกลุ่มสิทธิประโยชน์ขึ้นกับผลิตภัณฑ์ กิจการดิจิทัลและบริการที่นักลงทุนต่างชาติสนใจมากอธิบายแยกไว้ในคู่มือ BOI สำหรับซอฟต์แวร์ ธุรกิจดิจิทัล และ IBC
กิจการที่ไม่มีในบัญชี
ถ้ากิจการไม่มีชื่ออยู่ในบัญชี ขอรับการส่งเสริมไม่ได้ ไม่ว่าจะลงทุนเท่าไร กรณีที่พบบ่อยคือการซื้อมาขายไป บัญชีปัจจุบันไม่ได้ส่งเสริมการค้าเป็นกิจการโดยลำพัง การค้าได้รับส่งเสริมเฉพาะเมื่อเป็นส่วนหนึ่งของประเภทกิจการที่บัญชีเปิดไว้ เช่น IBC ต้องทำการค้าควบคู่กับบริการหลักให้บริษัทในเครือ และการพัฒนาซอฟต์แวร์ตามข้อ 8.1.1 ตัดการขายปลีกและขายส่งออกจากขอบเขต
สำหรับธุรกิจที่ไม่เข้าบัญชี ทางที่เหลือสำหรับบริษัทต่างชาติคือใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว สนธิสัญญาไมตรีกับสหรัฐฯ สำหรับนักลงทุนอเมริกัน หรือการทำธุรกิจที่ไม่อยู่ในบัญชีท้าย พ.ร.บ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว เปรียบเทียบไว้ในคู่มือต่างชาติถือหุ้น 100% ในไทย
กลุ่มสิทธิประโยชน์ A1+ ถึง B
| กลุ่ม | ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล | วงเงิน |
|---|---|---|
| A1+ | 10 ถึง 13 ปี | ไม่จำกัด |
| A1 | 8 ปี | ไม่จำกัด |
| A2 | 8 ปี | ไม่เกินร้อยละ 100 ของเงินลงทุน ไม่รวมค่าที่ดินและทุนหมุนเวียน |
| A3 | 5 ปี | ไม่เกินร้อยละ 100 ของเงินลงทุน |
| A4 | 3 ปี | ไม่เกินร้อยละ 100 ของเงินลงทุน |
| B | ไม่ได้รับ | ยกเว้นอากรเครื่องจักร และอากรวัตถุดิบที่ใช้ผลิตเพื่อส่งออก 1 ปี |
ทุกกลุ่มได้สิทธิประโยชน์ที่ไม่ใช่ภาษีตาม พ.ร.บ. ส่งเสริมการลงทุน ได้แก่ การนำช่างฝีมือและผู้ชำนาญการต่างชาติพร้อมคู่สมรสและผู้อยู่ในอุปการะเข้ามา (มาตรา 25) การได้รับอนุญาตทำงานในตำแหน่งที่ได้รับอนุมัติ (มาตรา 26) การถือกรรมสิทธิ์ที่ดินเพื่อประกอบกิจการ (มาตรา 27) และการส่งเงินออกนอกประเทศเป็นเงินตราต่างประเทศ (มาตรา 37)
ระยะยกเว้นภาษีเงินได้นับจากวันที่เริ่มมีรายได้จากกิจการที่ได้รับการส่งเสริม (มาตรา 31) และเงินปันผลจากกิจการที่ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้ไม่ต้องนำไปรวมคำนวณภาษี (มาตรา 34)
สิทธิประโยชน์เพิ่มตามคุณค่าของโครงการและที่ตั้ง
ประกาศที่ 10/2565 ให้ยกเว้นภาษีเงินได้เพิ่ม 1 ถึง 5 ปี สำหรับโครงการที่ลงทุนหรือใช้จ่ายในเรื่องที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศ ได้แก่ การวิจัยและพัฒนา ค่าธรรมเนียมการใช้สิทธิในเทคโนโลยีที่พัฒนาในประเทศ การออกแบบ การสนับสนุนสถาบันด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี การฝึกอบรมทักษะขั้นสูงหรือการรับนักศึกษาฝึกงาน และการพัฒนาผู้ประกอบการท้องถิ่น โครงการที่ใช้จ่ายด้านวิจัยและพัฒนาไม่น้อยกว่าร้อยละ 1 ของยอดขายสามปีแรกหรือ 200 ล้านบาท อาจได้ยกเว้นภาษีรวมได้ถึง 13 ปีโดยไม่จำกัดวงเงิน
ที่ตั้งก็มีผล โครงการที่ตั้งในนิคมอุตสาหกรรมหรือเขตอุตสาหกรรมที่ได้รับการส่งเสริมได้ยกเว้นภาษีเงินได้เพิ่ม 1 ปี และโครงการใน 20 จังหวัดที่มีรายได้ต่อหัวต่ำได้เพิ่ม 3 ปี ระยะยกเว้นภาษีทั้งหมดรวมกันต้องไม่เกิน 13 ปี
เงื่อนไขขั้นต่ำที่ใช้กับเกือบทุกโครงการ
- เงินลงทุนขั้นต่ำ ไม่น้อยกว่า 1 ล้านบาท ไม่รวมค่าที่ดินและทุนหมุนเวียน เว้นแต่ประเภทกิจการกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น กิจการที่ใช้ความรู้เป็นหลักบางประเภทใช้เกณฑ์ค่าจ้างพนักงานต่อปีแทน
- มูลค่าเพิ่ม ไม่น้อยกว่าร้อยละ 20 ของรายได้ ยกเว้นบางกิจการ เช่น เกษตรและอาหาร และอิเล็กทรอนิกส์และชิ้นส่วน ใช้เกณฑ์ร้อยละ 10
- อัตราส่วนหนี้สินต่อทุน ไม่เกิน 3 ต่อ 1 สำหรับโครงการริเริ่ม
- เครื่องจักร ต้องเป็นเครื่องจักรใหม่ เครื่องจักรใช้แล้วจากต่างประเทศที่อายุไม่เกิน 5 ปีใช้ได้เมื่อมีหนังสือรับรองประสิทธิภาพ เครื่องจักรอายุเกิน 5 ปีแต่ไม่เกิน 10 ปีใช้ได้แต่ไม่นับเป็นวงเงินยกเว้นภาษี และเครื่องจักรใช้แล้วไม่ได้รับยกเว้นอากรขาเข้า
- มาตรฐาน ISO 9000 หรือ ISO 14000 สำหรับโครงการที่เงินลงทุนตั้งแต่ 10 ล้านบาท ต้องได้รับภายใน 2 ปีนับแต่เปิดดำเนินการเต็มโครงการ ถ้าไม่ได้ ระยะยกเว้นภาษีถูกตัด 1 ปี
- รายงานการศึกษาความเป็นไปได้ สำหรับโครงการที่เงินลงทุนเกิน 2,000 ล้านบาท
สัดส่วนผู้ถือหุ้นต่างชาติ
ประกาศที่ 8/2565 ข้อ 7 กำหนดให้กิจการที่อยู่ในบัญชีหนึ่งท้าย พ.ร.บ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ต้องมีผู้มีสัญชาติไทยถือหุ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 51 บัญชีหนึ่งรวมถึงการทำนา การทำไร่ทำสวน การเลี้ยงสัตว์ และการทำประมงในน่านน้ำไทย กิจการเกษตรบางประเภทในหมวด 1 จึงต้องวางโครงสร้างให้คนไทยถือหุ้นข้างมาก ส่วนกิจการในบัญชีสองและบัญชีสามไม่จำกัดสัดส่วนหุ้นต่างชาติ เว้นแต่คณะกรรมการกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น
มาตรการบางมาตรการตั้งใจให้กับวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมของคนไทยโดยเฉพาะ เช่น มาตรการสำหรับ SME ที่ลดเงินลงทุนขั้นต่ำเหลือ 500,000 บาท แต่ต้องมีบุคคลสัญชาติไทยถือหุ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 51 และกรรมการผู้มีอำนาจส่วนใหญ่ต้องเป็นคนไทย บริษัทต่างชาติจึงใช้มาตรการเหล่านี้ไม่ได้
ลำดับการตรวจว่ากิจการของท่านขอ BOI ได้ไหม
- เขียนสิ่งที่บริษัทจะทำให้ชัด ว่าผลิตอะไร หรือให้บริการอะไร แก่ใคร และขั้นตอนไหนทำในไทย
- หาประเภทกิจการที่ตรงในประกาศที่ 9/2565 และประกาศแก้ไขฉบับล่าสุด
- อ่านเงื่อนไขเฉพาะของประเภทนั้น เช่น เงินลงทุนหรือค่าจ้างขั้นต่ำ กระบวนการผลิตที่ต้องมี และกำหนดเปิดดำเนินการ
- ตรวจเงื่อนไขทั่วไป ทั้งมูลค่าเพิ่ม อัตราส่วนหนี้สินต่อทุน เครื่องจักร และมาตรฐาน ISO
- ตรวจว่ากิจการอยู่ในบัญชีหนึ่งท้าย พ.ร.บ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวหรือไม่ เพื่อรู้สัดส่วนหุ้นที่ทำได้
- ดูสิทธิประโยชน์เพิ่มตามคุณค่าของโครงการและที่ตั้ง แล้วจึงตัดสินใจเรื่องที่ตั้งโครงการ
รายการตรวจสอบ
- ประเภทกิจการที่เลือกมีชื่ออยู่ในบัญชีฉบับล่าสุด
- ทราบกลุ่มสิทธิประโยชน์และวงเงินยกเว้นภาษีของประเภทนั้น
- เงินลงทุนหรือค่าจ้างขั้นต่ำถึงเกณฑ์
- มูลค่าเพิ่ม อัตราส่วนหนี้สินต่อทุน และเครื่องจักรเข้าเงื่อนไข
- สัดส่วนหุ้นต่างชาติทำได้ตามที่วางไว้
- วางแผนรับมาตรฐาน ISO ถ้าเงินลงทุนตั้งแต่ 10 ล้านบาท
- พิจารณาสิทธิประโยชน์เพิ่มจากการวิจัย การฝึกอบรม และที่ตั้ง
อ่านต่อ
- ขั้นตอนขอ BOI ตั้งแต่ยื่นคำขอจนได้บัตรส่งเสริม
- ต่างชาติถือหุ้น 100% ในไทยได้ทางไหนบ้าง
- BOI สำหรับบริษัทซอฟต์แวร์ ธุรกิจดิจิทัล และ IBC
- หลังได้บัตรส่งเสริม BOI: เงื่อนไขที่ต้องทำ
- นักลงทุนต่างชาติในไทย: ภาพรวมกฎหมายที่ต้องรู้
- บริการ: ที่ปรึกษากฎหมายการลงทุน BOI และนักลงทุนต่างชาติ
- บริการ: รับเขียนแผนธุรกิจ

