บัตรส่งเสริมคือสัญญาที่มีเงื่อนไข
บัตรส่งเสริมให้สิทธิประโยชน์ภายใต้เงื่อนไขที่ระบุไว้ในบัตร ทั้งผลิตภัณฑ์หรือบริการ กำลังผลิต ที่ตั้ง เงินลงทุน และเงื่อนไขเฉพาะของประเภทกิจการ ตราบใดที่บริษัทยังใช้สิทธิประโยชน์อยู่ เงื่อนไขเหล่านี้ยังผูกพันอยู่ ปัญหาที่พบบ่อยไม่ได้เกิดจากเจตนาฝ่าฝืน แต่เกิดจากธุรกิจเปลี่ยนไปโดยไม่มีใครขอแก้ไขโครงการให้ตรงกับความจริง
งานหลังได้บัตรแบ่งได้เป็นห้าเรื่อง คือ กำหนดเวลา รายงาน การใช้สิทธิประโยชน์ การเปลี่ยนแปลงโครงการ และการรักษาเงื่อนไขไว้ตลอดระยะที่ได้สิทธิ
กำหนดเวลาหลังออกบัตร
| เรื่อง | กำหนดเวลา |
|---|---|
| นำเข้าเครื่องจักร | ภายใน 30 เดือนนับแต่วันออกบัตร |
| ยื่นขอเปิดดำเนินการเต็มโครงการ | ภายใน 36 เดือนนับแต่วันออกบัตร |
| การพัฒนาซอฟต์แวร์ แพลตฟอร์ม หรือเนื้อหาดิจิทัล (ข้อ 8.1.1) | เปิดดำเนินการเต็มโครงการภายใน 12 เดือน ขยายไม่ได้ |
| มาตรฐาน ISO 9000 หรือ ISO 14000 (โครงการตั้งแต่ 10 ล้านบาท) | ภายใน 2 ปีนับแต่เปิดดำเนินการเต็มโครงการ |
กำหนดเวลาทั่วไปขอขยายได้ตามหลักเกณฑ์ของสำนักงาน แต่ต้องยื่นก่อนครบกำหนด และบางประเภทกิจการขยายไม่ได้ การเปิดดำเนินการเต็มโครงการหมายถึงการแสดงว่าบริษัทลงทุนและดำเนินการได้ครบตามเงื่อนไขในบัตรแล้ว ทั้งเงินลงทุน เครื่องจักร กำลังผลิต และเงื่อนไขเฉพาะ ไม่ใช่แค่เริ่มผลิตหรือเริ่มขาย
รายงานผ่านระบบ e-Monitoring
บริษัทที่ได้รับส่งเสริมต้องรายงานผ่านระบบ e-Monitoring ของ BOI โครงการที่ยังไม่เปิดดำเนินการเต็มโครงการรายงานความก้าวหน้าในเดือนกุมภาพันธ์และกรกฎาคม และโครงการที่เปิดดำเนินการแล้วรายงานผลการดำเนินงานในเดือนกรกฎาคม รายงานครอบคลุมการปฏิบัติตามเงื่อนไข เช่น มาตรฐาน ISO และรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม ถ้าโครงการต้องทำ
รายงานที่ค้างส่งไม่ได้กระทบแค่สถานะในระบบ แต่กระทบงานอื่นของบริษัทด้วย เช่น การยื่นต่อใบอนุญาตทำงานของพนักงานต่างชาติผ่านช่องทาง BOI ซึ่งพิจารณาจากสถานะของโครงการ รายละเอียดอยู่ในคู่มือ Work Permit และวีซ่าผ่านช่องทาง BOI
การใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีและอากร
อากรเครื่องจักร ใช้ผ่านระบบ eMT บริษัทยื่นบัญชีรายการเครื่องจักรหลักให้สำนักงานพิจารณา ซึ่งใช้เวลาประมาณ 60 วันทำการ แล้วจึงสั่งปล่อยเครื่องจักรแต่ละครั้งผ่านระบบ ซึ่งอนุมัติได้ภายใน 3 ชั่วโมง ประเด็นการวางแผนนำเข้าเครื่องจักรและเครื่องจักรใช้แล้วอธิบายไว้ในคู่มือนำเข้าเครื่องจักรสำหรับโรงงานใหม่
อากรวัตถุดิบเพื่อส่งออก ใช้ผ่านระบบ RMTS Online ต้องยื่นบัญชีรายการวัตถุดิบและสูตรการผลิตให้อนุมัติก่อน แล้วจึงตัดบัญชีตามปริมาณที่ส่งออกจริง
ภาษีเงินได้นิติบุคคล ระยะยกเว้นภาษีเริ่มนับจากวันที่มีรายได้จากกิจการที่ได้รับส่งเสริม ไม่ใช่วันออกบัตร (มาตรา 31) บริษัทต้องแยกรายได้และค่าใช้จ่ายของกิจการที่ได้รับส่งเสริมออกจากรายได้อื่น เพราะรายได้นอกขอบเขตบัตรไม่ได้รับยกเว้น ผลขาดทุนในระยะยกเว้นภาษีนำไปหักได้อีก 5 ปีหลังพ้นระยะ และเงินปันผลจากกิจการที่ได้รับยกเว้นภาษีไม่ต้องนำไปรวมคำนวณภาษี (มาตรา 34)
การเปลี่ยนแปลงที่ต้องขออนุญาตก่อน
เรื่องต่อไปนี้ต้องยื่นขอแก้ไขโครงการ ไม่ใช่แจ้งภายหลัง
- เปลี่ยนทุนจดทะเบียนหรือสัดส่วนผู้ถือหุ้น กรณีเพิ่มสัดส่วนหุ้นต่างชาติ สำนักงานอาจขอหลักฐานการนำเงินเข้ามาจากต่างประเทศ
- เปลี่ยนหรือเพิ่มผลิตภัณฑ์หรือบริการ
- เปลี่ยนกำลังผลิต
- ย้ายที่ตั้งโครงการ
- เปลี่ยนเงื่อนไขอื่นที่ระบุในบัตร
เมื่อเอกสารครบ สำนักงานพิจารณาคำขอแก้ไขประเภทนี้ภายในประมาณ 5 วันทำการ เวลาที่เสียจริงจึงมักอยู่ที่การรู้ตัวช้า ไม่ใช่ที่ขั้นตอนของ BOI
บริษัทต่างชาติที่ประกอบกิจการในบัญชีสองหรือบัญชีสามท้าย พ.ร.บ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ได้หนังสือรับรองตามมาตรา 12 สำหรับกิจการที่ได้รับส่งเสริมเท่านั้น ถ้าขยายไปทำธุรกิจอื่นนอกบัตร ต้องพิจารณาใบอนุญาตตามกฎหมายนั้นแยกต่างหาก ดูคู่มือต่างชาติถือหุ้น 100% ในไทย
เครื่องจักรที่ได้รับยกเว้นอากร
มาตรา 40 แห่ง พ.ร.บ. ส่งเสริมการลงทุน ให้คณะกรรมการกำหนดระยะเวลาระหว่าง 5 ถึง 15 ปี ซึ่งในช่วงนั้นบริษัทห้ามนำเครื่องจักรที่ได้รับยกเว้นอากรไปใช้นอกกิจการที่ได้รับส่งเสริม ห้ามให้ผู้อื่นใช้ และห้ามย้ายสถานที่ประกอบกิจการโดยไม่ได้รับอนุญาต มาตรา 41 ให้คณะกรรมการอนุญาตให้ขาย จำนอง ให้เช่า หรือย้ายเครื่องจักรได้เป็นรายกรณี
ข้อนี้กระทบการตัดสินใจทางธุรกิจหลายอย่าง เช่น การให้บริษัทในเครือใช้สายการผลิตร่วม การนำเครื่องจักรไปค้ำประกันเงินกู้ หรือการย้ายโรงงาน ควรขออนุญาตก่อนลงมือ
พนักงานต่างชาติ
สิทธินำช่างฝีมือและผู้ชำนาญการต่างชาติเข้ามาตามมาตรา 25 และ 26 ผูกกับตำแหน่งที่ได้รับอนุมัติ ไม่ใช่ตัวบุคคล ประกาศสำนักงานที่ ป.8/2568 เพิ่มหลักเกณฑ์การอนุญาตช่างฝีมือและผู้ชำนาญการต่างชาติสำหรับบัตรส่งเสริมที่ออกตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 รวมถึงเกณฑ์สัดส่วนพนักงานไทยสำหรับกิจการผลิตขนาดใหญ่ บริษัทที่ได้บัตรในช่วงนี้ควรตรวจแผนบุคลากรกับหลักเกณฑ์ใหม่ก่อนขออนุมัติตำแหน่ง
เมื่อสิทธิประโยชน์ถูกเพิกถอน
มาตรา 54 ถ้าบริษัทไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไข คณะกรรมการอาจเพิกถอนสิทธิประโยชน์ทั้งหมดหรือบางส่วน แต่ถ้าการไม่ปฏิบัติตามไม่ได้เกิดจากเจตนา ต้องมีหนังสือเตือนพร้อมกำหนดเวลาให้แก้ไขก่อน
มาตรา 55 ถ้าถูกเพิกถอนทั้งหมด ให้ถือเสมือนบริษัทไม่เคยได้รับสิทธิประโยชน์ ต้องชำระอากรของเครื่องจักรและวัตถุดิบที่ได้รับยกเว้นตามสภาพ ราคา และอัตราในวันที่นำเข้า ถ้าถูกเพิกถอนบางส่วน ชำระเฉพาะส่วนที่ถูกเพิกถอน และต้องติดต่อกรมศุลกากรภายใน 1 เดือน
มาตรา 56 ถ้าบริษัทเลิกกิจการ ควบรวม หรือโอนกิจการ บัตรส่งเสริมมีผลต่อไปได้ไม่เกิน 3 เดือน ผู้รับโอนต้องยื่นขอรับการส่งเสริมภายในระยะเวลานั้น การซื้อขายหรือปรับโครงสร้างกลุ่มบริษัทที่มีบัตรส่งเสริมจึงต้องวางขั้นตอน BOI ไว้ในกำหนดการปิดดีลตั้งแต่ต้น
รายการตรวจสอบหลังได้บัตร
- ทำตารางกำหนดเวลานำเข้าเครื่องจักร เปิดดำเนินการเต็มโครงการ และมาตรฐาน ISO
- ตั้งผู้รับผิดชอบรายงาน e-Monitoring เดือนกุมภาพันธ์และกรกฎาคม
- ยื่นบัญชีรายการเครื่องจักรและวัตถุดิบก่อนสินค้ามาถึง
- แยกบัญชีรายได้และค่าใช้จ่ายของกิจการที่ได้รับส่งเสริม
- ขออนุญาตก่อนเปลี่ยนผู้ถือหุ้น ทุน ผลิตภัณฑ์ กำลังผลิต หรือที่ตั้ง
- ขออนุญาตก่อนขาย จำนอง ให้เช่า หรือย้ายเครื่องจักรที่ได้รับยกเว้นอากร
- ตรวจแผนบุคลากรต่างชาติกับหลักเกณฑ์ปี 2568
- ใส่ขั้นตอน BOI ในแผนซื้อขายกิจการหรือปรับโครงสร้างกลุ่มบริษัท
