คำตอบหลัก
สิทธิยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลของ BOI เป็นเพียงหนึ่งในหลายสิทธิบนบัตรส่งเสริม และไม่ได้สิ้นสุดพร้อมสิทธิอื่น ทุกสิทธิมีฐานกฎหมาย เงื่อนไข และนาฬิกาของตัวเอง ภาษีเงินได้ตามมาตรา 31 นับจากวันที่เริ่มมีรายได้จากกิจกรรมที่ได้รับส่งเสริม และไม่เกินแปดปีตามที่ประกาศของคณะกรรมการกำหนด ส่วนสิทธิที่ดิน สิทธิเครื่องจักร การอนุญาตผู้ชำนาญการต่างชาติ และหน้าที่รายงานตามโครงการ อาจยังอยู่ต่อหลังวันนั้น
ก่อนวางแผนอะไร ให้ทำตารางสิทธิจากบัตรส่งเสริมก่อน แล้วค่อยให้ฝ่ายบัญชีคำนวณภาระภาษีหลังหมดช่วงยกเว้น ตัวเลขและระยะเวลาจริงมาจากบัตรของบริษัทและประกาศของ BOI ที่ใช้กับโครงการนั้น บทความนี้ไม่ให้อัตราภาษี ข้อมูล ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569
ใครควรอ่านส่วนไหน
| ขั้นของบริษัท | ส่วนที่ควรอ่านก่อน |
|---|---|
| เพิ่งได้บัตรส่งเสริม (ยังเหลือหลายปี) | หัวข้อ 1, 2 และ 7 เพื่อเก็บหลักฐานวันเริ่มมีรายได้ ระวังเพดานสิทธิ และวางสัญญาระหว่างบริษัทแต่แรก |
| โครงการเดินอยู่ (ปีสุดท้ายของช่วงยกเว้น) | หัวข้อ 3 ถึง 6 และรายการตรวจสอบ เพื่อเตรียมงบภาษี กระแสเงินสด และการแยกรายได้ |
| หมดช่วงยกเว้นแล้วหรือกำลังจะเปลี่ยนแปลง | หัวข้อ 3, 4, 7 และ 8 เพื่อตรวจหน้าที่ที่ยังเหลือ และคุยกับ BOI ก่อนตัดสินใจขยายหรือปรับโครงการ |
1. บัตรส่งเสริมให้สิทธิอะไรบ้าง และแต่ละสิทธิหมดเมื่อไร
อย่าถามว่า "สิทธิ BOI หมดเมื่อไร" ให้ถามทีละสิทธิ ตารางนี้อธิบายหลักตามพระราชบัญญัติ ส่วนระยะเวลา เพดาน และเงื่อนไขที่ใช้กับบริษัทจริงอยู่ในบัตรและประกาศของ BOI
| สิทธิ | หลักตามพระราชบัญญัติ | สิ่งที่ต้องตรวจในบัตร |
|---|---|---|
| ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล | มาตรา 31: ยกเว้นภาษีจากกำไรสุทธิของกิจกรรมที่ได้รับส่งเสริม ไม่เกินแปดปีนับจากวันที่เริ่มมีรายได้ โดยคณะกรรมการอาจพิจารณาสัดส่วนกับเงินลงทุนที่ไม่รวมค่าที่ดินและทุนหมุนเวียน | ระยะเวลา เพดานวงเงินที่ใช้ได้ วันเริ่มมีรายได้ ยอดที่ใช้ไปแล้ว |
| ช่วงลดหย่อนครึ่งหนึ่ง (ถ้าบัตรให้) | คณะกรรมการอาจกำหนดสิทธิประโยชน์ภาษีรูปแบบอื่นไว้ในบัตรหรือประกาศ ระยะเวลาและเงื่อนไขขึ้นอยู่กับบัตรของแต่ละบริษัท | บัตรให้ช่วงลดหย่อนต่อจากช่วงยกเว้นหรือไม่ ระยะเวลาและเงื่อนไขเป็นอย่างไร |
| ยกเว้นหรือลดอากรขาเข้าเครื่องจักร | มาตรา 28 และ 29 | บัญชีรายการเครื่องจักรที่อนุมัติ กำหนดนำเข้า |
| ลดอากรวัตถุดิบหรือวัสดุจำเป็น | มาตรา 30: คณะกรรมการอาจลดอากรได้ไม่เกินร้อยละเก้าสิบของอัตราปกติ ครั้งละไม่เกินหนึ่งปี ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด | บัตรให้สิทธินี้หรือไม่ และคราวละเท่าใด |
| ถือกรรมสิทธิ์ที่ดิน | มาตรา 27: ถือที่ดินเพื่อประกอบกิจการที่ได้รับส่งเสริมในขอบเขตที่คณะกรรมการเห็นสมควร ถ้าผู้ได้รับส่งเสริมเป็นต่างชาติและเลิกหรือโอนกิจการ ต้องจำหน่ายที่ดินภายในหนึ่งปี | เงื่อนไขที่ดินในบัตร และผลหากเลิกกิจการ |
| ผู้ชำนาญการและแรงงานต่างชาติ | มาตรา 24 ถึง 26: เป็นไปตามกฎหมายคนเข้าเมืองและการทำงานของคนต่างด้าว ตามที่คณะกรรมการอนุมัติ | จำนวนตำแหน่งที่อนุมัติ ระยะเวลา |
| ยกเว้นเงินปันผลและค่าสิทธิ | มาตรา 33 และ 34: ค่าสิทธิตามสัญญาที่คณะกรรมการอนุมัติ ยกเว้นห้าปีนับจากวันที่เริ่มมีรายได้ และเงินปันผลยกเว้นตลอดช่วงที่ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล | สัญญาที่ได้รับอนุมัติ นาฬิกาห้าปีของค่าสิทธิ |
สังเกตว่า นาฬิกาของค่าสิทธิตามมาตรา 33 (ห้าปี) กับของเงินปันผลตามมาตรา 34 (ตลอดช่วงยกเว้น) ไม่ใช่นาฬิกาเดียวกับภาษีเงินได้ตามมาตรา 31 ถ้าบริษัทใช้สัญญาค่าสิทธิหรือจ่ายปันผลจากกำไรของกิจการที่ได้รับส่งเสริม ต้องวางแผนวันที่ของแต่ละสิทธิแยกกัน
2. สิทธิยกเว้นภาษีนับจากวันไหน และใช้ไปแล้วเท่าไร
ตรวจสามอย่างก่อนบอกใครว่าสิทธิหมดเมื่อไร
- วันเริ่มมีรายได้จากกิจกรรมที่ได้รับส่งเสริม: มาตรา 31 นับระยะเวลาจากวันนี้ ไม่ใช่วันออกบัตร หากบริษัทขายล็อตแรกช้ากว่าที่คาด วันสิ้นสุดก็เลื่อนตาม ต้องตรงกับเอกสารที่ยื่นหรือแจ้ง BOI
- เพดานวงเงินที่ใช้ได้: ประกาศของคณะกรรมการอาจกำหนดเพดานเป็นสัดส่วนกับเงินลงทุน (มาตรา 31 วรรคแรกให้พิจารณาสัดส่วนนี้) เมื่อกำไรที่ได้รับยกเว้นสะสมถึงเพดาน สิทธิอาจหมดก่อนครบปี ต้องดูว่าบัตรของบริษัทกำหนดเพดานไว้อย่างไร
- ยอดที่ใช้ไปแล้ว: ให้ฝ่ายบัญชีทำตารางกำไรสุทธิจากกิจกรรมที่ได้รับส่งเสริมรายปี เทียบกับเพดาน เพื่อรู้ว่าปีสุดท้ายที่ยกเว้นเต็มจำนวนคือปีใด
ถ้ามีผลขาดทุนในช่วงยกเว้น มาตรา 31 ให้คณะกรรมการอนุญาตให้ยกขาดทุนรายปีไปหักจากกำไรสุทธิหลังหมดช่วงยกเว้นได้ไม่เกินห้าปีนับจากวันสิ้นสุดช่วงยกเว้น จะเลือกหักปีใดปีหนึ่งหรือหลายปีก็ได้ สิทธินี้ต้องได้รับอนุญาตและต้องมีหลักฐานผลขาดทุนที่แยกได้ จึงควรเก็บงบแยกกิจกรรมไว้ตั้งแต่ปีแรก
3. หน้าที่ตามโครงการอะไรที่ไม่หมดไปพร้อมสิทธิภาษี
การที่ช่วงยกเว้นภาษีหมดไม่ได้แปลว่าหน้าที่ตามบัตรหมดทั้งหมด ให้ตรวจรายการต่อไปนี้ทีละข้อ
- ข้อห้ามเรื่องเครื่องจักร: มาตรา 40 ห้ามใช้เครื่องจักรที่ได้รับยกเว้นหรือลดอากรเพื่อวัตถุประสงค์อื่น หรือให้ผู้อื่นใช้ และห้ามย้ายโรงงานไปที่อื่นนอกจากที่บัตรกำหนด ภายในระยะเวลาที่คณะกรรมการกำหนด ซึ่งไม่น้อยกว่าห้าปีและไม่เกินสิบห้าปี เว้นแต่ได้รับอนุญาต ช่วงนี้อาจยาวกว่าช่วงยกเว้นภาษีของบริษัท
- เงื่อนไขในบัตร: เช่น การเปิดดำเนินการ สัดส่วนผู้ถือหุ้น เงินลงทุน การจ้างงาน และข้อกำหนดเฉพาะกิจการ ซึ่งอาจมีผลเป็นระยะเวลาของโครงการ ไม่ใช่เฉพาะช่วงที่ยกเว้นภาษี
- การรายงาน: ให้ตรวจว่าระบบรายงานของ BOI ยังต้องส่งข้อมูลต่อหรือไม่ และสถานะโครงการต้องปิดอย่างไร (ดูรายละเอียดที่ หลังได้บัตรส่งเสริม BOI)
- ที่ดินและบุคลากรต่างชาติ: สิทธิตามมาตรา 27 และ 24 ถึง 26 มีเงื่อนไขของตัวเอง ตรวจว่าสิ้นสุดเมื่อใดหรือต่อเนื่องตลอดโครงการ (ดู พนักงานต่างชาติและ BOI)
สรุปเป็นหลักว่า อย่าเหมารวมว่าสิทธิภาษีหมดแล้วหน้าที่ตามโครงการหมดทั้งหมด ให้ทบทวนเงื่อนไขทีละข้อร่วมกับฝ่ายบัญชี
4. หลังหมดสิทธิ ยังต้องแยกรายได้ที่ได้รับส่งเสริมกับรายได้อื่นหรือไม่
ถ้าบริษัทมีกิจกรรมที่ได้รับส่งเสริมกับกิจกรรมอื่นในนิติบุคคลเดียวกัน การแยกรายได้ ต้นทุน และค่าใช้จ่ายมีความสำคัญทั้งตอนที่มีสิทธิและหลังจากนั้น เพราะ
- สิทธิที่เหลือและเงื่อนไขที่ยังมีผลผูกกับกิจกรรมที่ได้รับส่งเสริมโดยเฉพาะ
- การคำนวณผลขาดทุนที่ยกไปหักตามมาตรา 31 ต้องแยกได้ว่ามาจากกิจกรรมใด
- การตรวจสอบย้อนหลังของ BOI หรือกรมสรรพากรอาจขอดูหลักฐานช่วงยกเว้น
หลักการแยก ตัวอย่างวิธีปันส่วนต้นทุนร่วม และข้อควรระวัง อ่านต่อที่ BOI กับกิจกรรมอื่นในบริษัทเดียวกัน เรื่องที่ว่าสัดส่วนปันส่วนใดยอมรับได้ในทางภาษี ให้ถามนักบัญชีหรือผู้สอบบัญชี
5. สัญญาระหว่างบริษัทในกลุ่มและราคาโอน ควรทบทวนอะไร
ช่วงยกเว้นภาษีอาจทำให้กลุ่มบริษัทไม่สนใจราคาระหว่างกัน เพราะกำไรไทยไม่ถูกเก็บภาษี เมื่อสิทธิหมด ราคาเหล่านี้ถูกจับตามากขึ้น ควรทบทวน
- สัญญาซื้อขายและบริการระหว่างบริษัทแม่ บริษัทในเครือ และบริษัทไทย ว่าเขียนราคาและขอบเขตงานไว้ชัดหรือไม่
- ค่าบริหารจัดการ ค่าสิทธิ และค่าใช้จ่ายร่วมของกลุ่ม ว่ามีหลักฐานการให้บริการจริง และสัญญาที่ได้รับอนุมัติจาก BOI (ถ้ามีสิทธิตามมาตรา 33) ยังตรงกับรูปแบบการจ่ายจริงหรือไม่
- เอกสารราคาโอนของบริษัทในช่วงยกเว้น ว่าครบเพียงพอจะใช้ต่อหลังหมดสิทธิหรือไม่
- ราคาที่เคยตั้งโดยคิดว่าไม่มีภาษี อาจต้องปรับให้สะท้อนบทบาทและความเสี่ยงจริงของบริษัทไทย
การประเมินราคาโอนและผลทางภาษีเป็นงานของนักบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษี ส่วนสำนักงานกฎหมายช่วยดูว่าสัญญาเขียนตรงกับสิ่งที่ทำจริงและตรงกับเงื่อนไขที่ BOI อนุมัติ
6. งบภาษี กระแสเงินสด และเงินปันผลควรเตรียมอย่างไร
ให้ฝ่ายการเงินเตรียมสิ่งเหล่านี้ล่วงหน้า โดยให้นักบัญชีหรือผู้สอบบัญชีกำหนดวิธีคำนวณ
- งบประมาณภาษีตั้งแต่ปีแรกที่ต้องเสียภาษี: ใส่ภาระภาษีลงประมาณการกำไรและกระแสเงินสดของปีนั้น ไม่ใช่รอให้ถึงวันยื่นแบบ
- ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี: ช่วงเปลี่ยนจากยกเว้นเป็นเสียภาษีอาจมีผลต่อรายการรอการตัดบัญชีในงบการเงิน ให้ผู้สอบบัญชีให้ความเห็นเรื่องการรับรู้
- เงินปันผล: มาตรา 34 ยกเว้นเงินปันผลจากกิจกรรมที่ได้รับยกเว้นภาษีตลอดช่วงที่ยกเว้น เมื่อพ้นช่วงนั้น การปฏิบัติต่อเงินปันผล รวมถึงปันผลที่จ่ายจากกำไรช่วงยกเว้น เป็นเรื่องที่ต้องให้นักบัญชียืนยัน ก่อนประกาศจ่ายปันผลในช่วงรอยต่อ
- ต้นทุนใหม่: ราคาขาย ต้นทุนนำเข้า และสัญญาระยะยาวที่ตั้งราคาโดยมีภาษีเป็นศูนย์ ควรเปิดเจรจาใหม่หรือประเมินผลต่อกำไร
7. ก่อนทำอะไรต่อ มีทางเลือกอะไรให้คุยกับ BOI
BOI มีคำขอหลายประเภทให้บริษัทที่ผ่านช่วงเริ่มต้นไปแล้ว เช่น คำขอโครงการใหม่ โครงการขยายกำลังการผลิต และคำขอตามมาตรการเพิ่มประสิทธิภาพหรือปรับปรุงที่ BOI ประกาศไว้ นี่เป็นเพียงประเภทของคำขอที่ควรนำไปหารือกับ BOI และที่ปรึกษา ไม่ใช่การรับรองว่าบริษัทจะมีสิทธิ ผลขึ้นอยู่กับประเภทกิจการ ประกาศที่ใช้ ณ วันยื่น และการพิจารณาของคณะกรรมการ ตรวจประกาศล่าสุดที่หน้าประกาศของ BOI ก่อนเสมอ
ข้อควรทำก่อนยื่นอะไรเพิ่ม
- ยังไม่นับสิทธิใหม่เป็นรายได้ในแผนการเงิน จนกว่าจะมีบัตรหรือหนังสืออนุมัติ
- ตรวจว่าการลงทุนที่เริ่มแล้วกระทบสิทธิหรือเงื่อนไขของบัตรเดิมหรือไม่
- ถ้าจะซื้อหรือขายบริษัท ให้ดูประเด็นบัตรส่งเสริมใน ซื้อบริษัทที่ได้รับส่งเสริมจาก BOI
8. รายการตรวจสอบก่อนและหลังสิทธิภาษีหมด
- ทำตารางสิทธิจากบัตรทีละสิทธิ: ฐาน ระยะเวลา เพดาน เงื่อนไข วันสิ้นสุด
- ยืนยันวันที่เริ่มมีรายได้กับเอกสารที่ BOI และฝ่ายบัญชีใช้
- ทำตารางกำไรของกิจกรรมที่ได้รับส่งเสริมรายปีเทียบกับเพดาน
- ตรวจผลขาดทุนในช่วงยกเว้นและสิทธิยกไปหัก
- ตรวจบัญชีรายการเครื่องจักรและระยะเวลาห้ามตามมาตรา 40
- ตรวจหน้าที่รายงานและเงื่อนไขอื่นที่ยังเหลือ
- ทบทวนสัญญาระหว่างบริษัทและเอกสารราคาโอน
- ให้ฝ่ายบัญชีวางงบภาษี ภาษีรอตัดบัญชี และแผนปันผล
- ตั้งวันนัดคุยกับ BOI เรื่องทางเลือก ก่อนวันสิ้นสุดอย่างน้อยหนึ่งรอบบัญชี
ตัวอย่างสมมติ
ตัวอย่างนี้ไม่ใช่คดีจริง ตัวเลขและเหตุการณ์เป็นเพียงภาพประกอบ บริษัท ก. ผลิตชิ้นส่วนพลาสติก ได้บัตรส่งเสริมซึ่งให้ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลตามระยะเวลาและเพดานที่บัตรกำหนด ฝ่ายบัญชีเตรียมสรุปสิทธิ แล้วพบว่า
- วันเริ่มมีรายได้ที่ใช้นับช่วงยกเว้นเป็นวันขายล็อตแรก ซึ่งช้ากว่าวันออกบัตรเกือบสองปี จึงยังมีเวลาอีกนานกว่าที่ผู้บริหารเข้าใจ
- กำไรที่ยกเว้นสะสมใกล้ถึงเพดานวงเงิน สิทธิจึงอาจหมดก่อนครบจำนวนปี
- เครื่องฉีดสองเครื่องยังอยู่ในระยะเวลาห้ามใช้ผิดวัตถุประสงค์ตามเงื่อนไขของบริษัท แม้ช่วงยกเว้นภาษีจะหมดแล้ว
- สัญญาค่าบริหารจัดการกับบริษัทแม่ตั้งราคาในช่วงที่ไม่มีภาษี ไม่มีเอกสารรองรับการให้บริการ
บริษัทจึงทำตารางสิทธิ ให้ผู้สอบบัญชีวางงบภาษีสำหรับปีแรกที่ต้องเสียภาษี แก้สัญญากับบริษัทแม่ให้ตรงกับบริการจริง และนัด BOI เพื่อหารือประเภทคำขอที่เหมาะกับแผนขยายโดยยังไม่ตัดสินใจก่อนได้คำตอบ ผลของแต่ละบริษัทขึ้นอยู่กับบัตร ประกาศ และข้อเท็จจริงของตน
อย่าเข้าใจผิด
- "สิทธิภาษีหมดแล้ว หน้าที่ตามโครงการหมดด้วย" ไม่เสมอไป ข้อห้ามเรื่องเครื่องจักรตามมาตรา 40 รายงาน และเงื่อนไขในบัตรอาจยังมีผล ต้องตรวจเป็นรายข้อ
- "นับสิทธิจากวันที่ได้บัตร" มาตรา 31 นับจากวันที่เริ่มมีรายได้จากกิจกรรมที่ได้รับส่งเสริม
- "ทุกสิทธิหมดวันเดียวกัน" ภาษีเงินได้ ค่าสิทธิ เงินปันผล เครื่องจักร ที่ดิน และผู้ชำนาญการต่างชาติ มีฐานและระยะเวลาต่างกัน
- "ได้สิทธิยกเว้นครบแปดปีเสมอ" แปดปีเป็นเพดานสูงสุดตามมาตรา 31 ระยะเวลาและเพดานวงเงินจริงมาจากบัตรและประกาศของ BOI
- "ขอ BOI รอบใหม่แล้วจะได้สิทธิภาษีอีก" ไม่มีหลักประกัน ผลขึ้นอยู่กับประเภทกิจการ ประกาศ และดุลพินิจของคณะกรรมการ
- "สำนักงานกฎหมายคำนวณภาษีหลังหมดสิทธิให้ได้" การคำนวณภาษี ภาษีรอตัดบัญชี และการปฏิบัติต่อเงินปันผลเป็นงานของนักบัญชีหรือผู้สอบบัญชี
ข้อจำกัดของบทความนี้: อธิบายหลักของพระราชบัญญัติส่งเสริมการลงทุนฉบับภาษาอังกฤษ และไม่ครอบคลุมประกาศคณะกรรมการแต่ละฉบับ มาตรการเฉพาะกิจการหรือพื้นที่ หรือผลทางภาษีเฉพาะราย ข้อมูล ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 ประกาศและเงื่อนไขอาจเปลี่ยน ให้ยืนยันกับ BOI
อ่านเพิ่มเติม
- หลังได้บัตรส่งเสริม BOI: กำหนดเวลา รายงาน และการเพิกถอนสิทธิ
- กิจกรรม BOI กับกิจกรรมอื่นในบริษัทเดียวกัน
- ซื้อบริษัทที่ได้รับส่งเสริมจาก BOI: ตรวจอะไรก่อนโอนหุ้น
- Work Permit และวีซ่าผ่านช่องทาง BOI
สิทธิยกเว้นภาษีเป็นเพียงหนึ่งนาฬิกาบนบัตร ให้แยกสิทธิและหน้าที่ทีละข้อ แล้วให้นักบัญชีวางงบภาษีก่อนวันสิ้นสุด
หากบริษัทต้องการทบทวนบัตรส่งเสริม เงื่อนไขที่ยังเหลือ สัญญาระหว่างบริษัท และเตรียมหารือกับ BOI สำนักงานช่วยอ่านบัตรและเอกสาร แยกสิทธิและหน้าที่ ตรวจสัญญา และประสานแนวทางกับที่ปรึกษาบัญชี แต่ไม่ใช่สำนักงานบัญชี ไม่คำนวณหรือรับรองภาษี ไม่ใช่ BOI และไม่รับรองว่าจะได้สิทธิใหม่ ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูบริการที่เกี่ยวข้อง: บริการด้านการลงทุน และ บัญชีและภาษี
คู่มือนี้จัดทำโดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่นที่ก่อตั้งขึ้นในปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะราย

