ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
คู่มือคดีแพ่ง

ไกล่เกลี่ยหนี้บัตรเครดิตที่ศาล: ขอผ่อนอย่างไร และต้องตรวจอะไรก่อนเซ็นยอมความ

ไกล่เกลี่ยก่อนฟ้อง ระหว่างคดี และหลังมีคำพิพากษา ต่างกันอย่างไร ทำข้อเสนอจากเงินที่จ่ายได้จริง เงินก้อนกับผ่อนชำระ ข้อตกลงนอกศาลกับคำพิพากษาตามยอม และรายการตรวจเจ็ดข้อก่อนลงชื่อ

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมคดีแพ่งและบังคับคดี17 พฤศจิกายน 256916 นาที
ไกล่เกลี่ยหนี้บัตรเครดิตที่ศาล: ขอผ่อนอย่างไร และต้องตรวจอะไรก่อนเซ็นยอมความ

คำตอบหลัก

การไกล่เกลี่ยหนี้บัตรเครดิตที่ศาลทำได้สามจังหวะ คือก่อนฟ้อง ระหว่างคดี และหลังมีคำพิพากษา สิ่งที่ลูกหนี้ต้องรู้คือ ข้อตกลงที่ลงชื่อในห้องไกล่เกลี่ยไม่ใช่แค่การคุย ถ้าศาลให้คำพิพากษาตามยอม ข้อตกลงนั้นกลายเป็นคำพิพากษาที่เจ้าหนี้บังคับคดีได้ และแก้ไขได้ยาก

ข้อเสนอที่ดีมาจากเงินที่คุณจ่ายได้จริงทุกเดือนหลังหักค่าใช้จ่ายที่จำเป็น ไม่ใช่ตัวเลขที่เสนอให้ผ่านวันนัดไปก่อน ถ้าเสนอสูงเกินกำลังแล้วผิดงวด ผลที่ตามมามักแย่กว่าไม่ได้ตกลง และก่อนลงชื่อให้ตรวจเจ็ดเรื่องในหัวข้อ 6 ให้ครบ เจ้าหนี้ไม่มีหน้าที่ต้องยอมลดหรือยอมผ่อนตามที่เสนอ ผลขึ้นอยู่กับเจ้าหนี้และข้อเท็จจริงของแต่ละราย

บทความนี้เหมาะกับใคร

สถานการณ์ของคุณอ่านหัวข้อไหนเป็นพิเศษ
ยังไม่ถูกฟ้อง แต่กำลังจะผิดนัดหรือได้หนังสือทวงถามหัวข้อ 1 (ไกล่เกลี่ยก่อนฟ้อง) 2 3 และ 6
ได้รับหมายศาลแล้วหัวข้อ 1 2 4 5 6 และ 8
มีคำพิพากษาแล้วหัวข้อ 1 (หลังพิพากษา) 6 7 และ 8

1. ไกล่เกลี่ยก่อนฟ้อง ระหว่างคดี และหลังพิพากษา ต่างกันอย่างไร

ช่วงเวลาใครเริ่ม และเกิดอะไรขึ้นข้อควรรู้
ก่อนฟ้องบุคคลที่จะเป็นคู่ความยื่นคำร้องต่อศาลที่มีเขตอำนาจ ขอให้ศาลแต่งตั้งผู้ประนีประนอม ศาลถามอีกฝ่ายว่าสมัครใจเข้าร่วมหรือไม่ (มาตรา 20 ตรี ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง)อีกฝ่ายไม่ยินยอมก็ไม่เกิดการไกล่เกลี่ย คู่กรณีมาศาลด้วยตนเอง จะมีทนายมาด้วยหรือไม่ก็ได้
ระหว่างคดีหลังเจ้าหนี้ฟ้องแล้ว ศาลมักจัดให้มีการไกล่เกลี่ยในวันนัด และคุณหรือเจ้าหนี้เสนอตกลงกันได้ตลอดเวลาคดีบัตรเครดิตที่ธนาคารฟ้องผู้ถือบัตรมักดำเนินตามวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค ซึ่งหมายเรียกจะกำหนดวันนัดเดียวสำหรับไกล่เกลี่ย ให้การ และสืบพยาน ให้อ่านหมายเรียกของตัวเองว่าศาลกำหนดอะไรไว้
หลังพิพากษายื่นคำขอไกล่เกลี่ยกับกรมบังคับคดี ที่สำนักงานบังคับคดีใกล้บ้านหรือทางเว็บไซต์ไม่มีค่าใช้จ่ายสำหรับคู่กรณี แต่การยื่นขอไม่ได้ทำให้การยึดหรืออายัดหยุดเองโดยอัตโนมัติ

ไกล่เกลี่ยก่อนฟ้อง จบด้วยคำพิพากษาได้

ถ้าคู่กรณีตกลงกันได้ ผู้ประนีประนอมเสนอข้อตกลงต่อศาล ศาลพิจารณาว่าข้อตกลงตรงตามเจตนาของคู่กรณี สุจริต เป็นธรรม และไม่ฝ่าฝืนกฎหมายหรือไม่ แล้วคู่กรณีจึงลงชื่อ ในวันทำข้อตกลงนั้น คู่สัญญาอาจขอให้ศาลพิพากษาตามยอมได้ โดยแสดงเหตุผลความจำเป็น และมาตรา 138 ใช้บังคับโดยอนุโลม ตามตัวบทระบุว่าการขอและดำเนินการตามมาตรานี้ไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาล

มีจุดที่ต้องระวังอย่างหนึ่ง ถ้าการไกล่เกลี่ยก่อนฟ้องสิ้นสุดโดยไม่สำเร็จ และอายุความครบกำหนดไปแล้วหลังยื่นคำร้องหรือจะครบภายในหกสิบวันนับแต่การไกล่เกลี่ยสิ้นสุด มาตรา 20 ตรี ให้ขยายอายุความออกไปอีกหกสิบวัน ถ้าคุณสงสัยว่าหนี้ขาดอายุความ ให้ปรึกษาทนายก่อนยื่นคำร้องหรือก่อนลงชื่อในอะไรก็ตาม (ดู อายุความหนี้บัตรเครดิต)

หลังพิพากษา ไกล่เกลี่ยกับกรมบังคับคดี

กรมบังคับคดีรับไกล่เกลี่ยหนี้ภายหลังศาลมีคำพิพากษา ไม่เสียค่าธรรมเนียมให้คู่กรณี ยื่นขอที่สำนักงานบังคับคดีในพื้นที่ หรือทางระบบออนไลน์ที่กรมประกาศไว้ ระหว่างนี้ถ้าเจ้าหนี้ยังไม่ตกลงชะลอ การยึดหรืออายัดที่ดำเนินไปแล้วอาจยังอยู่ เรื่องที่ถูกอายัดบัญชีหรือเงินเดือน ดู ธนาคารหักเงินในบัญชีกับอายัดเงินเดือนต่างกันอย่างไร

2. จะเตรียมข้อเสนอจากความสามารถชำระจริงอย่างไร

หลักคือ เสนอเฉพาะตัวเลขที่คุณจ่ายได้ทุกเดือนไปตลอดสัญญา ไม่ใช่ตัวเลขที่ฟังดูดีในวันนัด ถ้าข้อตกลงไปไม่รอด คุณจะต้องกลับมาเจรจาใหม่ และเจ้าหนี้อาจเรียกให้ชำระทั้งหมด (ดูหัวข้อ 6 ข้อ 5)

ทำตารางรายรับรายจ่ายสามเดือนล่าสุดก่อน

  1. รายรับที่แน่นอน เงินเดือนสุทธิ รายได้ที่เข้าประจำ ไม่นับโบนัสหรือรายได้ที่ไม่แน่ใจ
  2. ค่าใช้จ่ายที่ขาดไม่ได้ ค่าอาหาร ค่าเดินทางไปทำงาน ค่าเช่าหรือผ่อนที่อยู่ ค่าน้ำไฟ ค่ารักษาพยาบาล ค่าเล่าเรียนบุตร และเงินที่ต้องส่งดูแลครอบครัว
  3. เงินเหลือสำหรับชำระหนี้ รายรับลบค่าใช้จ่ายที่ขาดไม่ได้ กันเงินสำรองไว้บ้างสำหรับเรื่องฉุกเฉิน
  4. หนี้ทุกก้อน ไม่ใช่เฉพาะก้อนที่ถูกฟ้อง ใครเป็นเจ้าหนี้ ยอดค้างเท่าไร มีคดีหรือยัง
  5. เงินก้อนที่หาได้ เงินออม เงินจากญาติ หรือเงินจากขายทรัพย์สินที่ไม่จำเป็น และเงินก้อนนี้ใช้ได้โดยไม่กระทบค่าใช้จ่ายที่ขาดไม่ได้หรือไม่

ข้อสำคัญคือ เงินเหลือเดือนละเท่าไรเป็นงบรวมของหนี้ทุกก้อน ไม่ใช่ตัวเลขต่อเจ้าหนี้ ถ้าเหลือ 3,000 บาทต่อเดือนและมีเจ้าหนี้สามราย การรับปากรายละ 3,000 บาทคือรับปากเก้าพันบาท ซึ่งคุณไม่มี ดูตัวอย่างในหัวข้อ 7 และถ้าถูกฟ้องหลายคดีพร้อมกัน ดู บัตรเครดิตหลายใบ ถูกฟ้องหลายคดี

3. เงินก้อนปิดหนี้กับผ่อนชำระ ต้องเปรียบเทียบอะไร

ไม่มีทางใดดีกว่าเสมอไป ให้เปรียบเทียบด้วยตัวเลขจริงของคุณ

เรื่องที่เทียบเงินก้อนผ่อนเป็นงวด
ยอดรวมที่จ่ายเจ้าหนี้บางรายอาจลดให้ถ้าได้เงินเร็ว แต่ไม่ใช่หน้าที่ที่เขาต้องยอมอาจยังมีดอกเบี้ยระหว่างผ่อน ต้องถามว่าคิดหรือไม่ และคิดจากฐานไหน
ความเสี่ยงผิดนัดจบในครั้งเดียว ไม่มีงวดให้พลาดยิ่งผ่อนนาน ยิ่งมีโอกาสที่รายได้เปลี่ยนจนจ่ายไม่ไหว
กระทบเงินสำรองใช้เงินออมหรือเงินกู้ใหม่ ต้องไม่ไปสร้างหนี้ใหม่ที่หนักกว่าไม่แตะเงินสำรองในคราวเดียว แต่ผูกรายได้ไปหลายเดือนหรือหลายปี
ปิดเรื่องได้เมื่อไรปิดเร็ว ขอเอกสารปิดหนี้และถอนการบังคับคดีได้เร็วปิดเมื่อชำระงวดสุดท้าย

ข้อควรระวังสำหรับเงินก้อน อย่ากู้เงินนอกระบบหรือเงินแพงมาจ่ายเพื่อให้คดีจบ และอย่าจ่ายเงินก้อนก่อนที่ข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรและระบุว่าชำระครบแล้วหนี้ระงับ

สำหรับการผ่อน ถ้าส่วนลดมีเงื่อนไข เช่น ลดให้ถ้าจ่ายตรงงวด ให้ดูหัวข้อ 6 ข้อ 6 ให้ละเอียด และอ่านเรื่องส่วนลดกับเอกสารปิดหนี้ต่อใน ส่วนลดหนี้บัตรเครดิตกับหนังสือปิดบัญชี

4. อะไรที่นำไปเจรจาได้ และไม่รับรองว่าเจ้าหนี้ต้องยอม

ประเด็นที่ลูกหนี้เจรจาได้ในทางปฏิบัติ ได้แก่

  • ยอดที่ยอมรับ ต้นเงินเท่าไร ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมที่เรียกมาถูกต้องหรือไม่ และเจ้าหนี้ลดส่วนไหนได้
  • ดอกเบี้ยต่อจากนี้ จะคิดอีกหรือไม่ จากฐานใด และตั้งแต่วันไหน ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่าดอกเบี้ย ค่าปรับ และค่าธรรมเนียมบัตรเครดิตรวมกันได้ไม่เกิน 16% ต่อปี (ข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศไทย) ใช้เป็นข้อมูลประกอบการตรวจยอด และเงื่อนไขของบัตรแต่ละใบอาจต่างกัน
  • ระยะเวลา กี่งวดทั้งหมด
  • ค่างวด งวดละเท่าไร และถ้าให้งวดแรกต่ำแล้วค่อยเพิ่ม จะเพิ่มเมื่อไร
  • เงินก้อน จ่ายเงินก้อนส่วนหนึ่งก่อนแล้วผ่อนส่วนที่เหลือได้หรือไม่

เจ้าหนี้ไม่มีหน้าที่ต้องยอมทุกข้อ เขาอาจปฏิเสธ ต่อรองกลับ หรือขอหลักฐานรายได้ ให้เตรียมใจไว้ว่ารอบแรกอาจไม่จบ และอย่าพูดหรือเขียนอะไรที่ผูกมัดเกินกว่าที่คุณจะทำได้

5. ไม่เห็นด้วยกับยอดหนี้ ต้องแยกข้อโต้แย้งออกจากข้อเสนอชำระอย่างไร

สองเรื่องนี้ต้องแยกกัน เพราะถ้ารวมกัน เจ้าหนี้อาจตีความว่าการเสนอผ่อนของคุณคือการยอมรับยอดทั้งก้อน

ข้อโต้แย้งเรื่องยอด คือสิ่งที่คุณขอให้ตรวจ เช่น เงินที่จ่ายไปแล้วไม่ถูกหักออก ดอกเบี้ยคิดสูงกว่าที่ควร ค่าธรรมเนียมที่ไม่เคยแจ้ง หรือรายการใช้บัตรที่ไม่ใช่ของคุณ เรื่องนี้ใช้หลักฐาน ได้แก่ใบแจ้งหนี้ สลิปการโอน และสัญญาบัตร (ดู ฟ้องยอดผิด ชำระแล้วไม่ถูกบันทึก)

ข้อเสนอชำระ คือสิ่งที่คุณจ่ายได้ เช่น เดือนละเท่าไร เริ่มเมื่อไร ใช้บอกความสามารถของคุณ

วิธีแยก

  1. ยอมรับส่วนที่ตรวจแล้วว่าถูก เช่น "ต้นเงินส่วนนี้ ตามเอกสารหน้า…"
  2. ระบุส่วนที่คุณยังโต้แย้งและขอให้ตรวจ พร้อมแนบหลักฐาน
  3. เสนอการชำระโดยระบุว่าเป็นการชำระตามยอดที่ตกลงกันในเอกสารนี้ ไม่ใช่การยอมรับส่วนที่ยังโต้แย้ง
  4. ถ้าตกลงกันได้ ให้ข้อตกลงระบุยอดที่ตกลงเป็นตัวเลขชัด ถ้อยคำที่เขียนว่า "ลูกหนี้ยอมรับว่าเป็นหนี้ตามฟ้องทั้งหมด" ให้ถามทนายก่อนลงชื่อ

ข้อควรระวังเรื่องอายุความ การชำระหนี้บางส่วนหรือการรับสภาพหนี้เป็นหนังสืออาจทำให้อายุความสะดุดหยุดตามมาตรา 193/14 และเริ่มนับใหม่ตามมาตรา 193/15 ขณะที่ข้อตกลงที่ระงับข้อพิพาทหรือคำพิพากษาตามยอมมีอายุความสิบปีตามมาตรา 193/32 ถ้าคุณคิดว่าหนี้อาจขาดอายุความ ให้ปรึกษาทนายก่อนเสนออะไรหรือลงชื่ออะไร และอย่าหยุดจ่ายเพื่อรอให้หนี้ขาดอายุความ

6. ก่อนลงชื่อ ตรวจเจ็ดเรื่องนี้

ถ่ายเอกสารฉบับร่างไว้ อ่านทุกบรรทัด และถามทุกข้อที่ไม่เข้าใจ ก่อนลงชื่อให้ตรวจเจ็ดเรื่องนี้ครบ

ข้อ 1 ยอดหนี้ที่ตกลงกันแน่นอนเท่าไร

ต้องเป็นตัวเลขชัด ไม่ใช่ "ตามยอดที่ธนาคารคำนวณ" ถามว่ายอดนี้รวมต้นเงิน ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม ค่าทนาย และค่าฤชาธรรมเนียมแล้วเท่าไร แยกเป็นกี่ส่วน ถ้ายอดต่างจากที่คุณคำนวณ ให้ขอรายละเอียดก่อนลงชื่อ

ข้อ 2 มีดอกเบี้ยเพิ่มเติมหรือไม่ และคิดจากฐานใด

ถ้าข้อตกลงบอกให้ผ่อนแต่ยังคิดดอกเบี้ย ต้องรู้ว่าอัตราเท่าไร คิดจากยอดคงเหลือหรือยอดเดิม และเริ่มคิดวันไหน ผ่อนไปสิบสองเดือนแล้วยอดยังไม่ลดก็เกิดขึ้นได้ถ้าดอกเบี้ยกินค่างวด ถ้าตกลงให้ไม่คิดดอกเบี้ย ต้องเขียนไว้ตรง ๆ

ข้อ 3 กำหนดวันชำระ

วันชำระงวดแรกคือวันไหน งวดต่อไปวันที่เท่าไรของเดือน จ่ายผ่านบัญชีใด และนับว่าชำระแล้วเมื่อไร (วันที่โอน หรือวันที่เงินเข้าบัญชีเจ้าหนี้) ระบุเป็นวันที่ปฏิทินและจำนวนเงิน ถ้าวันครบกำหนดตรงวันหยุด ต้องรู้ว่าจ่ายก่อนหรือหลังได้

ข้อ 4 เงินที่จ่ายนำไปหักส่วนใด

ถ้าไม่ระบุ เจ้าหนี้อาจนำเงินไปตัดค่าธรรมเนียมและดอกเบี้ยก่อนต้นเงิน ทำให้ต้นเงินลดช้า ให้ถามและเขียนไว้ว่าเงินแต่ละงวดตัดดอกเบี้ย ต้นเงิน และค่าใช้จ่ายตามลำดับใด

ข้อ 5 ผิดนัดแล้วเกิดผลอะไร

อ่านข้อนี้ให้ละเอียดที่สุด ถามว่าผิดงวดหนึ่งงวด ล่าช้าสองสามวัน หรือจ่ายไม่ครบ ถือว่าผิดนัดหรือไม่ มีระยะเวลาผ่อนผันก่อนหรือไม่ และเมื่อผิดนัดเจ้าหนี้เรียกชำระทั้งหมดได้เลยหรือต้องส่งหนังสือแจ้งก่อน และจะบังคับคดีได้อย่างไร (ดู เซ็นยอมความแล้วผ่อนไม่ไหว)

ข้อ 6 ส่วนลดมีเงื่อนไขให้กลับไปเรียกยอดเดิมหรือไม่

เจ้าหนี้บางรายตกลงลดยอดโดยมีเงื่อนไขว่าลดให้ถ้าชำระตรงเวลาทุกงวด ถ้าผิดนัดจะกลับไปเรียกยอดเดิมก่อนลด หรือรวมดอกเบี้ยที่งดไว้ ต้องเขียนไว้ชัดว่าส่วนลดเป็นการลดถาวรหรือมีเงื่อนไขกลับคืน และถ้าเรียกคืน จะเรียกอย่างไร ยอดเท่าไร ตัวเลขนี้เปลี่ยนความหมายของข้อตกลงทั้งฉบับ ควรคำนวณเตรียมไว้ว่าถ้าผิดนัด คุณอาจต้องจ่ายเท่าไร

ข้อ 7 หลักฐานการชำระครบ และใครปิดคดีหรือถอนการบังคับคดี

เมื่อชำระครบ คุณต้องได้อะไร เช่น หนังสือรับรองการชำระครบหรือปิดบัญชี และใครไปแจ้งศาลหรือสำนักงานบังคับคดีให้ถอนการยึดหรืออายัด ภายในกี่วัน ถ้าเป็นคำพิพากษาตามยอม ต้องระบุว่าใครยื่นเรื่องถอนการบังคับคดี เก็บใบโอน สลิป และเอกสารปิดหนี้ทุกใบ อย่าคิดว่าจ่ายครบแล้วเรื่องจะปิดเอง

7. ตัวอย่างสมมติ: เงินเหลือเดือนละ 3,000 บาท แบ่งอย่างไร

ตัวอย่างสมมติเพื่อแสดงวิธีคิดเท่านั้น ตัวเลขทั้งหมดเป็นสมมติ ไม่ใช่อัตราที่ศาลกำหนด ไม่ใช่มาตรฐาน และไม่ใช่ผลที่เจ้าหนี้จะยอม

สมมติว่าสมชาย (ชื่อสมมติ) ตรวจรายรับรายจ่ายแล้ว เหลือเงินสำหรับชำระหนี้เดือนละ 3,000 บาท เป็นงบรวมสำหรับหนี้ทุกก้อน ไม่ใช่รายละ 3,000 บาท เขามีหนี้สามก้อน

เจ้าหนี้ยอดค้างสมมติสัดส่วนแบ่งงบเดือนละ 3,000 บาท
ธนาคาร ก (บัตรเครดิต ถูกฟ้องแล้ว)60,000 บาท60%1,800 บาท
ธนาคาร ข (บัตรเครดิต)30,000 บาท30%900 บาท
สินเชื่อส่วนบุคคล ค10,000 บาท10%300 บาท
รวม100,000 บาท3,000 บาท

การแบ่งตามสัดส่วนเป็นเพียงวิธีตั้งต้นวิธีหนึ่ง ไม่ใช่กฎ และไม่ใช่สิ่งที่เจ้าหนี้ต้องยอมรับ เจ้าหนี้บางรายอาจไม่รับข้อเสนอ หรือหนี้ที่มีคดีและบังคับคดีใกล้เข้ามาอาจต้องจัดลำดับก่อน

ข้อสังเกตจากตัวอย่าง

  • ยอดรวม 100,000 บาท หาร 3,000 บาทต่อเดือน ได้ประมาณ 34 เดือน ถ้าไม่มีดอกเบี้ยเลย ถ้ายังมีดอกเบี้ย จำนวนเดือนจะมากขึ้น จึงต้องถามข้อ 2 ในหัวข้อ 6
  • ถ้าสมชายรับปากธนาคาร ก เดือนละ 3,000 บาทเต็ม ธนาคาร ข และสินเชื่อ ค จะไม่ได้อะไรเลย และอาจตามมาด้วยคดีใหม่
  • ถ้าสมชายมีเงินออม 20,000 บาท เขาอาจลองเสนอเงินก้อนกับธนาคาร ข (ยอดค้าง 30,000 บาท) เพื่อดูว่าได้ส่วนลดหรือไม่ โดยต้องไม่ใช้เงินสำรองจนหมด ถ้าเจ้าหนี้ไม่ลดก็ไม่มีหน้าที่ต้องลด ในกรณีนั้นเขาต้องกลับมาเปรียบเทียบตามตารางหัวข้อ 3

8. ข้อตกลงนอกศาลกับคำพิพากษาตามยอม ต่างกันอย่างไร

เรื่องข้อตกลงนอกศาลคำพิพากษาตามยอม
ฐานทางกฎหมายสัญญาประนีประนอมยอมความ คือสัญญาที่คู่สัญญาระงับข้อพิพาทด้วยการต่างยอมผ่อนผันให้กัน (มาตรา 850 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์)ถ้าคู่ความตกลงกันในศาล ศาลจดรายงานข้อตกลงและพิพากษาไปตามนั้น (มาตรา 138 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง)
ผลต่อสิทธิเรียกร้องเรียกร้องที่แต่ละฝ่ายสละระงับสิ้นไป และแต่ละฝ่ายได้สิทธิตามที่ระบุในสัญญา (มาตรา 852)เป็นคำพิพากษา เจ้าหนี้ขอบังคับคดีตามคำพิพากษาได้ภายในสิบปีนับแต่วันพิพากษา (มาตรา 274 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง)
ถ้าผิดนัดขึ้นอยู่กับสิ่งที่ตกลงและสถานะของคดี เจ้าหนี้อาจต้องฟ้องหรือดำเนินคดีต่อเจ้าหนี้อาจขอบังคับคดีตามคำพิพากษาได้ตามเงื่อนไขที่ตกลง
การแก้ไขภายหลังแก้ได้ถ้าทั้งสองฝ่ายตกลงแก้ยากกว่า อุทธรณ์ได้เฉพาะเมื่อมีข้อกล่าวอ้างว่าฉ้อฉล ฝ่าฝืนความสงบเรียบร้อยของประชาชน หรือคำพิพากษาไม่ตรงกับข้อตกลง
อายุความอายุความของการเรียกร้องตามสัญญาประนีประนอมและคำพิพากษาที่ถึงที่สุด ยาวสิบปี (มาตรา 193/32)เช่นเดียวกัน

ถ้ามีคดีอยู่และคุณทำข้อตกลงนอกศาล คดีไม่หยุดเองโดยอัตโนมัติ ให้ถามว่าเจ้าหนี้จะถอนฟ้องหรือขอเลื่อนคดีอย่างไร และเมื่อใด ข้อตกลงต้องเขียนไว้ให้ชัด เพราะมาตรา 138 พูดถึงกรณีที่คู่ความประนีประนอมกันโดยไม่ได้ถอนคำฟ้อง ซึ่งศาลจะพิพากษาตามยอม

สิ่งที่ควรถามก่อนเลือก ต้องการให้ข้อตกลงมีผลเป็นคำพิพากษาหรือไม่ ฝั่งเจ้าหนี้มักชอบเพราะบังคับคดีได้ง่าย ฝั่งลูกหนี้ ถ้ามั่นใจว่าจ่ายได้ตลอด คำพิพากษาตามยอมอาจเป็นเงื่อนไขที่เจ้าหนี้ยอมลดให้ แต่ถ้าไม่มั่นใจ ผลของการผิดนัดจะหนักกว่า ให้คิดจากกรณีเลวร้ายก่อน

9. ถ้าตกลงกันไม่ได้ คดีจะเดินต่ออย่างไร

  • ก่อนฟ้อง ถ้าอีกฝ่ายไม่ยินยอมหรือไกล่เกลี่ยไม่สำเร็จ เจ้าหนี้ยังฟ้องได้ ตามข้อสังเกตเรื่องอายุความในหัวข้อ 1
  • หลังฟ้อง คดีเดินต่อ ลูกหนี้ต้องให้การตามที่หมายศาลกำหนด และศาลอาจสืบพยานแล้วมีคำพิพากษา อย่าไม่ไปศาลหรือไม่ให้การเพราะคิดว่ากำลังเจรจาอยู่ (ดู เตรียมตัวเมื่อถูกฟ้องบัตรเครดิต)
  • หลังพิพากษา เจ้าหนี้ขอบังคับคดีเพื่อยึดหรืออายัดทรัพย์ได้ คุณขอไกล่เกลี่ยกับกรมบังคับคดีได้ตามหัวข้อ 1 ถ้าถูกอายัดเงินเดือนหรือเงินในบัญชี ดูข้อมูลเพิ่มใน ลูกหนี้ถูกฟ้องและบังคับคดี

10. เอกสารที่ควรเตรียมก่อนวันไกล่เกลี่ย

  • หมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง (ถ้าถูกฟ้องแล้ว) พร้อมเอกสารท้ายฟ้อง
  • ใบแจ้งหนี้หรือใบแจ้งยอดบัตรเครดิตย้อนหลัง และสัญญาหรือข้อตกลงการใช้บัตร
  • หนังสือทวงถามหรือหนังสือแจ้งโอนหนี้ทุกฉบับ
  • สลิปโอน ใบเสร็จ หรือรายการเดินบัญชีที่แสดงว่าเคยชำระแล้ว
  • ตารางรายรับรายจ่ายสามเดือน พร้อมสลิปเงินเดือนหรือหลักฐานรายได้
  • รายชื่อหนี้ทุกก้อน ยอดค้าง และเจ้าหนี้
  • ข้อเสนอที่เตรียมไว้เป็นลายลักษณ์อักษร ระบุเงินก้อน (ถ้ามี) ค่างวด จำนวนงวด และวันชำระ
  • บันทึกข้อโต้แย้งเรื่องยอด พร้อมหลักฐานแยกจากข้อเสนอชำระ
  • บัตรประชาชนและเอกสารที่ศาลหรือสำนักงานบังคับคดีกำหนดให้นำมา
  • ปากกา สมุดจด และเวลาอ่านเอกสารร่างข้อตกลงก่อนลงชื่อ ขอเวลาอ่านได้

อย่าเข้าใจผิด

ที่มักเข้าใจที่ถูกต้อง
ไกล่เกลี่ยก็แค่ไปคุย ไม่ผูกพันอะไรถ้าตกลงและลงชื่อ ข้อตกลงมีผลผูกพันตามที่เขียน และการไกล่เกลี่ยก่อนฟ้องอาจจบด้วยคำพิพากษาตามยอมได้ตามมาตรา 20 ตรี
เสนอผ่อนเยอะ ๆ ไว้ก่อนให้ผ่านวันนัด แล้วค่อยหาทางจ่ายผิดงวดแล้วเจ้าหนี้อาจเรียกชำระทั้งหมดหรือบังคับคดีตามที่ตกลงไว้ เสนอเฉพาะที่จ่ายได้จริง
เสนอผ่อนแล้วแปลว่ายอมรับยอดที่เจ้าหนี้เรียกทั้งหมดควรแยกข้อโต้แย้งเรื่องยอดออกจากข้อเสนอชำระ และอย่าลงชื่อในถ้อยคำที่ยอมรับยอดที่ยังไม่ได้ตรวจ
3,000 บาทที่เหลือต่อเดือน ต้องเสนอให้ทุกเจ้าหนี้รายละ 3,000 บาทเป็นงบรวมของหนี้ทุกก้อน ต้องแบ่งกัน ตัวอย่างในหัวข้อ 7 เป็นสมมติ ไม่ใช่อัตราที่ศาลกำหนด
ไกล่เกลี่ยแล้วคดีหยุดแน่ ๆคดีไม่หยุดเอง ขึ้นอยู่กับข้อตกลงและการถอนฟ้องหรือการพิพากษาตามยอม และการยื่นขอไกล่เกลี่ยหลังพิพากษาไม่ทำให้การยึดอายัดหยุดเองโดยอัตโนมัติ
ได้ส่วนลดแล้ว ผิดนัดก็ไม่เป็นไร ยอดที่ลดไม่กลับมาข้อตกลงบางฉบับให้กลับไปเรียกยอดเดิมถ้าผิดนัด ต้องอ่านเงื่อนไขข้อ 6
ชำระครบแล้วเรื่องจบเองต้องได้เอกสารชำระครบ และต้องมีผู้ไปปิดคดีหรือถอนการบังคับคดีตามที่ตกลง

อ่านเพิ่มเติม

ไกล่เกลี่ยได้ผลเมื่อข้อเสนอมาจากเงินที่จ่ายได้จริง แยกการโต้แย้งยอดออกจากข้อเสนอชำระ และตรวจยอด ดอกเบี้ย วันชำระ การตัดชำระ ผลผิดนัด เงื่อนไขส่วนลด และเอกสารปิดหนี้ให้ครบก่อนลงชื่อ

เราช่วยอ่านคำฟ้องและตรวจยอดหนี้ จัดทำข้อเสนอชำระจากรายรับรายจ่ายจริง ไปไกล่เกลี่ยกับลูกความ ตรวจหรือร่างถ้อยคำข้อตกลงและคำพิพากษาตามยอม ยกข้อต่อสู้ในคดี และเจรจาในขั้นบังคับคดี เราไม่ใช่โครงการปรับโครงสร้างหนี้หรือธนาคาร และไม่อาจรับรองว่าเจ้าหนี้จะลดหนี้หรือยอมรับข้อเสนอ ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ คดีแพ่ง และ การระงับข้อพิพาททางเลือก


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ไกล่เกลี่ยหนี้บัตรเครดิตที่ศาลแล้วต้องจ่ายทันทีไหม+

ไม่แน่เสมอไป ขึ้นอยู่กับสิ่งที่ตกลงกัน ข้อตกลงอาจให้จ่ายเป็นเงินก้อนภายในวันที่กำหนด หรือผ่อนเป็นงวด และเจ้าหนี้บางรายอาจขอให้จ่ายงวดแรกในวันตกลง ให้ถามให้ชัดและอ่านวันชำระเงินทุกงวดในเอกสารก่อนลงชื่อ ถ้าลงชื่อแล้ว ข้อตกลงนั้นผูกพันคุณตามที่เขียนไว้

ไกล่เกลี่ยก่อนฟ้องที่ศาลทำได้หรือไม่ และจบด้วยคำพิพากษาได้จริงหรือ+

ทำได้ตามมาตรา 20 ตรี ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง บุคคลที่จะเป็นคู่ความยื่นคำร้องขอให้ศาลแต่งตั้งผู้ประนีประนอมก่อนมีการฟ้องได้ ศาลจะสอบถามอีกฝ่ายว่าสมัครใจเข้าร่วมหรือไม่ ถ้าตกลงกันได้และศาลเห็นว่าข้อตกลงเป็นธรรมและไม่ฝ่าฝืนกฎหมาย ในวันทำข้อตกลงคู่สัญญาอาจขอให้ศาลมีคำพิพากษาตามยอมได้ ซึ่งไม่ใช่การคุยที่ไม่มีผลผูกพันเสมอไป

ไม่เห็นด้วยกับยอดหนี้ ควรเสนอผ่อนหรือไม่+

ทำสองเรื่องแยกกัน ข้อแรกคือตรวจและโต้แย้งยอดที่คิดว่าไม่ถูก เช่น ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม หรือการชำระที่ไม่ถูกบันทึก ข้อสองคือบอกว่าคุณจ่ายได้เดือนละเท่าไร อย่าลงชื่อในเอกสารที่ระบุว่ายอมรับยอดรวมก้อนหนึ่ง ถ้ายังไม่ได้ตรวจยอดนั้น

ข้อตกลงนอกศาลกับคำพิพากษาตามยอมต่างกันอย่างไร+

ข้อตกลงนอกศาลเป็นสัญญาประนีประนอมตามมาตรา 850 และ 852 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ถ้าผิดข้อตกลง เจ้าหนี้อาจต้องดำเนินคดีต่อ ส่วนคำพิพากษาตามยอมตามมาตรา 138 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง เป็นคำพิพากษาของศาล อุทธรณ์ได้เฉพาะเหตุที่กฎหมายกำหนด และเจ้าหนี้บังคับคดีตามคำพิพากษาได้ภายในสิบปี ผลจึงหนักกว่าและแก้ไขยากกว่า

ถ้ามีคำพิพากษาแล้ว ยังขอไกล่เกลี่ยได้อีกไหม+

ได้ กรมบังคับคดีรับไกล่เกลี่ยหนี้ภายหลังศาลมีคำพิพากษา ไม่มีค่าใช้จ่ายสำหรับคู่กรณี ยื่นคำขอได้ที่สำนักงานบังคับคดีใกล้บ้านหรือทางเว็บไซต์ของกรมบังคับคดี แต่การยื่นขอไกล่เกลี่ยไม่ได้ทำให้การยึดหรืออายัดหยุดเองโดยอัตโนมัติ ต้องดูว่าเจ้าหนี้ตกลงชะลอหรือไม่

ตกลงกันไม่ได้ คดีจะเดินต่ออย่างไร+

คดีเดินต่อตามขั้นตอนปกติ ถ้ายังไม่ได้ให้การ ก็ต้องให้การตามที่หมายศาลกำหนด และคดีอาจสืบพยานและมีคำพิพากษา การไกล่เกลี่ยที่ไม่สำเร็จไม่ได้ทำให้คุณเสียสิทธิต่อสู้คดี แต่ข้อเสนอและการยอมรับที่คุณเขียนหรือลงชื่อไว้อาจถูกนำมาอ้างได้ จึงควรระวังถ้อยคำ

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา