คำตอบหลัก
พนักงานที่ขอลาเพราะเรื่องทหาร การบวช หรือหน้าที่ตามกฎหมาย มักถูกจัดรวมเป็น "ลาพิเศษ" แต่ในกฎหมายแรงงานไทยมีสถานะต่างกัน และต้องแยกก่อนตอบพนักงาน
- ลาเพื่อรับราชการทหาร เป็นสิทธิตาม มาตรา 35 ในการเรียกพลเพื่อตรวจสอบ เพื่อฝึกวิชาทหาร หรือเพื่อทดลองความพรั่งพร้อมตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร และ มาตรา 58 ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างวันลานั้น ปีหนึ่งไม่เกิน 60 วัน
- ลาเพื่อการฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้ความสามารถ เป็นสิทธิตาม มาตรา 36 แต่ให้ไปตามหลักเกณฑ์ในกฎกระทรวง ตัวมาตราไม่ได้บอกว่าต้องจ่ายค่าจ้างหรือไม่
- ลาอุปสมบท (บวช) ไม่มีมาตราใน พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานที่ให้สิทธิลา จึงเป็นเรื่องของนโยบายบริษัท ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน สัญญา หรือการตกลงเป็นรายกรณี ซึ่งบริษัทกำหนดเงื่อนไขและค่าจ้างได้เอง ภายใต้ข้อห้ามทั่วไป เช่น ไม่เลือกปฏิบัติโดยไม่มีหลักเกณฑ์
- หน้าที่ตามกฎหมายอื่น เช่น ไปตามหมายเรียก หรือไปศาลในฐานะพยาน พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานไม่มีวันลาประเภทนี้โดยเฉพาะ ต้องดูว่าเข้า "ลากิจธุระอันจำเป็น" ตามมาตรา 34 (ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี จ่ายค่าจ้างไม่เกิน 3 วันตามมาตรา 57/1) หรือนโยบายบริษัทหรือไม่
ข้อมูลเลขมาตราในคู่มือนี้อ่านจากฉบับรวมการแก้ไขถึงปี 2568 ของกระทรวงแรงงาน ข้อมูล ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 ควรตรวจกฎกระทรวงและประกาศล่าสุดจากเว็บไซต์กระทรวงแรงงานก่อนใช้จริง
คู่มือนี้ใช้กับใคร
| สถานการณ์ของท่าน | อ่านหัวข้อ |
|---|---|
| วางนโยบายก่อนเกิดเรื่อง ยังไม่มีใครขอลา | 1, 2, 3, 4, 8, 9 |
| เกิดเรื่องกับพนักงานคนหนึ่ง ได้รับหมายเรียกหรือแจ้งขอบวช | 1, 2, 4, 5, 6, 7 |
| มีข้อร้องเรียนหรือข้อพิพาทแล้ว เช่น ไม่อนุมัติ ไม่จ่ายค่าจ้าง หรือเลิกจ้างหลังกลับมา | 2, 6, 7, 10 |
เรื่องข้อบังคับ สัญญา การลา และการตรวจแรงงานโดยรวม อ่านต่อที่ ตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมายแรงงานสำหรับนายจ้าง คู่มือนี้เจาะเฉพาะลาทหาร ลาบวช และลาเพราะหน้าที่ตามกฎหมาย
1. ลาสามกลุ่มนี้ต่างกันอย่างไรในตัวบท
มาตรา 5 นิยาม "วันลา" ว่าเป็นวันที่ลูกจ้างลาป่วย ลาเพื่อทำหมัน ลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็น ลาเพื่อรับราชการทหาร ลาเพื่อการฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้ความสามารถ หรือลาเพื่อคลอดบุตร ไม่มี "ลาอุปสมบท" อยู่ในรายการ
| ประเภท | ที่มา | สิทธิตามกฎหมาย | ค่าจ้าง |
|---|---|---|---|
| ลารับราชการทหาร | มาตรา 35 | มี ในการเรียกพลเพื่อตรวจสอบ เพื่อฝึกวิชาทหาร หรือเพื่อทดลองความพรั่งพร้อมตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร | มาตรา 58 จ่ายเท่าค่าจ้างวันทำงาน ปีละไม่เกิน 60 วัน |
| ลาฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้ | มาตรา 36 | มี ตามหลักเกณฑ์และวิธีการในกฎกระทรวง | ตัวมาตราและมาตรา 57–59 ไม่กำหนดให้จ่าย ต้องตรวจกฎกระทรวง |
| ลากิจธุระอันจำเป็น | มาตรา 34 | มี ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี | มาตรา 57/1 จ่ายไม่เกิน 3 วันทำงานต่อปี |
| ลาอุปสมบท | ไม่มีมาตรา | ไม่มีตามกฎหมายแรงงาน | แล้วแต่นโยบายบริษัท |
| หน้าที่ตามกฎหมายอื่น | ไม่มีวันลาเฉพาะ | ดูมาตรา 34 หรือนโยบายบริษัท | ดูมาตรา 57/1 หรือนโยบายบริษัท |
ตารางนี้ตอบเรื่อง "ขั้นต่ำตามกฎหมาย" บริษัทให้มากกว่านี้ได้เสมอ และสิ่งที่ให้แล้วควรเขียนเป็นหลักเกณฑ์ ไม่ใช่ให้เป็นรายตัวโดยไม่มีเกณฑ์
2. ลาเพื่อรับราชการทหาร: สิทธิและค่าจ้างได้เท่าไร
ตัวบทมาตรา 35 ระบุสามกรณี คือ การเรียกพลเพื่อตรวจสอบ การฝึกวิชาทหาร และการทดลองความพรั่งพร้อม ทั้งสามเป็นไปตาม "กฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร" ซึ่งเป็นกฎหมายอีกฉบับ คู่มือนี้ไม่ได้ตรวจเนื้อหาของกฎหมายนั้น
สิ่งที่อ่านได้จากตัวบทโดยตรง
- มีสิทธิลา นายจ้างไม่ควรปฏิเสธเมื่อพนักงานแสดงหมายเรียกหรือคำสั่งที่เข้าลักษณะ
- ค่าจ้าง ตามมาตรา 58 ให้จ่ายเท่ากับค่าจ้างในวันทำงานตลอดระยะเวลาที่ลา แต่ปีหนึ่งต้องไม่เกิน 60 วัน ส่วนที่เกิน 60 วันในปีเดียวกัน กฎหมายแรงงานไม่ได้กำหนดให้จ่าย บริษัทจะจ่ายต่อหรือไม่เป็นเรื่องนโยบาย
- ลูกจ้างรายผลงาน มาตรา 60 ให้จ่ายค่าจ้างวันลาตามมาตรา 58 เท่ากับค่าจ้างโดยเฉลี่ยในวันทำงานของงวดการจ่ายก่อนวันลา
- อายุงาน มาตรา 19 ให้นับวันลารวมเป็นระยะเวลาการทำงานของลูกจ้างตามพระราชบัญญัตินี้ด้วย
ข้อที่ตัวบทไม่ได้ตอบ และควรระวัง
- มาตรา 35 ไม่ได้เขียนว่า "เกณฑ์ทหาร" หรือการเข้ารับราชการเป็นทหารกองประจำการเป็นระยะยาว ถ้าพนักงานแจ้งว่าต้องเข้ารับราชการต่อเนื่องหลายเดือนหรือเป็นปี อย่าสรุปว่าจ่ายค่าจ้างตลอดช่วงนั้น และอย่าสรุปว่าสัญญาจ้างสิ้นสุดเอง ให้ตรวจเอกสารที่ทางราชการออก ข้อตกลงในสัญญาจ้าง และขอคำปรึกษาก่อนทำหนังสือใด ๆ
- ตัวบทไม่ได้กำหนดว่าต้องแจ้งล่วงหน้ากี่วัน หรือต้องยื่นเอกสารอะไร จึงให้บริษัทกำหนดวิธีแจ้งที่สมเหตุสมผลไว้ในข้อบังคับได้ แต่ต้องไม่ทำให้สิทธิตามกฎหมายหมดไป เช่น ไม่อนุมัติเพราะแจ้งช้า ทั้งที่หมายเรียกมาถึงพนักงานช้าเอง
3. ลาเพื่อฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้: ตัวบทเปิดทางไว้แต่ต้องดูกฎกระทรวง
มาตรา 36 ให้สิทธิลาเพื่อการฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้ความสามารถ "ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง" แปลว่ารายละเอียด เช่น ลาได้กี่วัน อบรมแบบใด ต้องแจ้งอย่างไร อยู่ในกฎกระทรวง ไม่ได้อยู่ในตัวพระราชบัญญัติ
- ในมาตราที่ว่าด้วยการจ่ายค่าจ้างวันลา คือ 57 (ลาป่วยและลาทำหมัน) 57/1 (ลากิจ) 58 (ลาทหาร) และ 59 (ลาคลอด) ไม่มีวันลาฝึกอบรมรวมอยู่
- เราไม่ได้ยืนยันเนื้อหากฎกระทรวงในคู่มือนี้ ถ้าพนักงานอ้างสิทธิลาอบรม ให้ตรวจกฎกระทรวงฉบับที่ใช้บังคับกับขั้นตอนและจำนวนวันก่อนตอบ อย่าปฏิเสธทันที และอย่าให้สัญญาปากเปล่าว่าได้ค่าจ้าง
- ถ้าบริษัทส่งพนักงานไปอบรมเอง เป็นการสั่งให้ทำงานตามหน้าที่ ไม่ใช่การลา ให้ทำเป็นคำสั่งหรืออีเมลที่ชัดเจน
4. ลาอุปสมบท: ไม่มีสิทธิตามกฎหมายแรงงาน จึงต้องเขียนนโยบายเอง
ข้อนี้ควรพูดตรง ๆ กับทั้งพนักงานและผู้บริหาร ในฉบับรวมการแก้ไขที่ตรวจ ไม่พบคำว่าอุปสมบทหรือบวชในตัวพระราชบัญญัติ พนักงานเอกชนจึงไม่มี "สิทธิลาบวชตามกฎหมายแรงงาน" ที่นายจ้างฝืนไม่ได้ ซึ่งไม่ได้แปลว่าบริษัทควรปฏิเสธ บริษัทหลายแห่งให้ลาบวชเพราะเป็นสวัสดิการและช่วยรักษาพนักงาน เพียงแต่ต้องเป็นสิ่งที่เขียนไว้ชัด
ทางเลือกที่บริษัทใช้ได้
| ทางเลือก | ใช้เมื่อ | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| ใช้วันลาพักผ่อนประจำปี | พนักงานทำงานครบ 1 ปีและมีวันเหลือ (มาตรา 30 ให้ไม่น้อยกว่า 6 วันทำงานต่อปี) | นายจ้างเป็นผู้กำหนดวันหยุดหรือกำหนดตามที่ตกลงกัน ไม่ใช่ให้ลูกจ้างเลือกฝ่ายเดียว ควรตกลงเป็นหนังสือ |
| ลาโดยไม่รับค่าจ้าง | บริษัทอนุมัติให้หยุดแต่ไม่จ่าย | ควรทำหนังสืออนุมัติ ระบุวันเริ่ม วันกลับ และสถานะสวัสดิการระหว่างลา |
| วันลาบวชตามนโยบายบริษัท | ต้องการเป็นสวัสดิการประจำ | เขียนในข้อบังคับหรือคู่มือพนักงานพร้อมเกณฑ์ ใช้เหมือนกันทุกคน |
| ลากิจ | พนักงานเสนอใช้วันลากิจ | มาตรา 34 คือ "กิจธุระอันจำเป็น" ไม่ได้บอกว่าการบวชเข้าหรือไม่เข้า บริษัทกำหนดเกณฑ์ในข้อบังคับได้ |
หัวข้อที่นโยบายลาบวชควรตอบ
- ใครมีสิทธิ เช่น ต้องผ่านการทำงานมาครบกี่เดือน ผ่านทดลองงานแล้วหรือยัง
- ลาได้ครั้งเดียวในช่วงที่ทำงานกับบริษัทหรือหลายครั้ง
- จำนวนวันสูงสุด และขยายได้หรือไม่ ถ้าขยายต้องแจ้งอย่างไร
- แจ้งล่วงหน้ากี่วัน และเอกสารที่ขอ เช่น หนังสือหรือกำหนดการจากวัด
- จ่ายค่าจ้างหรือไม่ จ่ายเต็มหรือบางส่วน ใช้ได้กี่วัน
- กลับมาทำงานเมื่อไร ตำแหน่งและเงินเดือนเป็นอย่างไร
- นับเป็นอายุงานหรือไม่ (ดูหัวข้อ 7)
ตัวเลขวันและเงื่อนไขในนโยบายเป็นการตัดสินใจของบริษัท ไม่ใช่ตัวเลขตามกฎหมาย
5. หน้าที่ตามกฎหมายอื่น: ศาล หมายเรียก และงานราชการ
พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานไม่มี "ลาเพราะหน้าที่ตามกฎหมาย" เป็นประเภทกว้างที่ใช้ได้ทุกกรณี สิ่งที่พนักงานมักเรียกว่าหน้าที่ตามกฎหมาย เช่น ถูกเรียกไปให้ถ้อยคำ ไปศาลในฐานะพยาน ไปตรวจร่างกายตามคำสั่งหน่วยงานรัฐ ต้องแยกเป็นสองชั้น
- เป็นลาทหารตามมาตรา 35 หรือไม่ ถ้าเอกสารเป็นการเรียกตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร ให้ใช้หัวข้อ 2
- ถ้าไม่ใช่ ให้ดูว่าเข้ากรอบ "กิจธุระอันจำเป็น" ตามมาตรา 34 หรือนโยบายบริษัทที่ให้เพิ่ม ถ้าบริษัทไม่มีวันลากรณีนี้ ควรกำหนดไว้ เช่น ลาไปตามหมายเรียกโดยแสดงเอกสาร
หลักการที่ใช้ได้ทุกกรณี
- ขอสำเนาหมายเรียกหรือหนังสือเรียก และเก็บไว้ในแฟ้ม
- ถ้าเป็นหมายหรือคำสั่งที่มีโทษเมื่อไม่ไป อย่าให้พนักงานเสี่ยงฝ่าฝืนเพียงเพราะงานเร่ง
- ถ้าพนักงานต้องไปในฐานะคู่ความในคดีส่วนตัว นั่นเป็นเรื่องส่วนตัวมากกว่าหน้าที่ ให้ใช้วันลาตามนโยบาย
6. เอกสารและขั้นตอนแจ้ง: ขอเท่าที่จำเป็น
ตัวบทมาตรา 35 และ 36 ไม่ได้กำหนดแบบฟอร์มหรือระยะเวลาแจ้ง ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานจึงเป็นที่กำหนดหลักเกณฑ์ได้ ตามมาตรา 108 ที่ให้ข้อบังคับต้องมีวันลาและหลักเกณฑ์การลา (บังคับเมื่อมีลูกจ้างรวมกันตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป)
| ประเภท | เอกสารที่ขอได้ | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| ลาทหาร | สำเนาหมายเรียกหรือหนังสือเรียกจากหน่วยทหาร | ขอแค่เอกสารที่ยืนยันวันและประเภท ไม่ขอสำเนาบัตรหรือประวัติเกินจำเป็น |
| ลาอบรม | หนังสือเชิญ หรือหลักฐานการอบรม | ตรวจกับกฎกระทรวงตามมาตรา 36 |
| ลาบวช | แบบคำขอ วันที่เข้าพิธี หนังสือหรือกำหนดการจากวัด | ขอเฉพาะที่ใช้ยืนยันวันและช่วงเวลา |
| ลาตามหมายเรียก | สำเนาหมายหรือหนังสือเรียก | ระวังข้อมูลคดี เก็บเท่าที่จำเป็น |
เอกสารเหล่านี้มีข้อมูลส่วนบุคคล เช่น ข้อมูลการเกณฑ์ทหารหรือการบวช ซึ่งอาจเกี่ยวกับความเชื่อทางศาสนา ให้เก็บในแฟ้มที่เข้าถึงได้เฉพาะ HR และกำหนดระยะเวลาเก็บ ดูหลักทั่วไปที่ PDPA กับข้อมูลลูกจ้างและงาน HR
ขั้นตอนที่ควรเขียนไว้
- พนักงานยื่นแบบคำขอพร้อมเอกสารถึง HR และหัวหน้า
- HR ตรวจว่าเป็นลาประเภทใด ตอบเป็นหนังสือหรืออีเมล ระบุวัน ค่าจ้าง และวันกลับ
- หัวหน้าเตรียมส่งต่องาน
- เมื่อกลับมา พนักงานแจ้งกลับและส่งหลักฐานการเข้าร่วม ถ้านโยบายกำหนด
- HR บันทึกวันลาในระบบ ให้ตรงกับการจ่ายค่าจ้าง
7. ค่าจ้าง อายุงาน และสิทธิอื่นระหว่างลา
- ค่าจ้างลาทหาร จ่ายตามมาตรา 58 ไม่เกิน 60 วันต่อปี
- ค่าจ้างลาบวชและลาอบรม ไม่มีมาตราบังคับในตัวพระราชบัญญัติ ให้ยึดนโยบายบริษัทและกฎกระทรวง (กรณีอบรม)
- อายุงาน มาตรา 19 ให้นับวันลา วันที่นายจ้างอนุญาตให้หยุดงานเพื่อประโยชน์ของลูกจ้าง รวมเป็นระยะเวลาการทำงานตาม พ.ร.บ.นี้ ลาทหารเป็นวันลาตามนิยาม ส่วนลาบวชที่บริษัทอนุญาตเข้าลักษณะวันที่อนุญาตให้หยุดเพื่อประโยชน์ของลูกจ้าง เพื่อความชัด ควรเขียนในหนังสืออนุมัติว่า "นับเป็นอายุงานต่อเนื่อง"
- วันลาพักผ่อนประจำปี ถ้าบริษัทให้ใช้วันลาพักผ่อนประจำปีไปบวช ต้องไม่หักวันที่เหลือเกินกว่าที่ใช้จริง
- โบนัส เบี้ยขยัน และสวัสดิการ กฎหมายไม่ได้กำหนดว่าต้องจ่ายหรือหักเมื่อลา ให้ดูข้อบังคับ ถ้าตัดเบี้ยขยันเพราะลาทหารตามมาตรา 35 ซึ่งเป็นสิทธิตามกฎหมาย ควรตรวจกับที่ปรึกษาก่อน เพราะการหักอาจทำให้ลูกจ้างไม่กล้าใช้สิทธิ
- ค่าจ้างวันลาที่เกินสิทธิ เช่น ลาทหารเกิน 60 วัน ให้ทำเป็นข้อตกลงหรือเอกสารว่าส่วนที่เกินเป็นลาโดยไม่รับค่าจ้างหรือใช้วันลาอื่นทดแทน
8. ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน: เขียนให้ตอบได้ก่อนมีคนมาขอ
ถ้ามีลูกจ้างรวมกันตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป มาตรา 108 กำหนดให้ต้องมีข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานเป็นภาษาไทย และต้องมีรายการ "วันลาและหลักเกณฑ์การลา" การแก้ไขเพิ่มเติมต้องประกาศตามมาตรา 110 และเผยแพร่ให้ลูกจ้างเข้าถึงได้
ข้อความที่ควรเพิ่มหรือตรวจ
- ลาทหารตามมาตรา 35: แจ้งอย่างไร ใช้เอกสารอะไร จ่ายค่าจ้างตามกฎหมายไม่เกิน 60 วันต่อปี
- ลาอบรมตามมาตรา 36: อ้างอิงกฎกระทรวง และแยกการอบรมที่บริษัทสั่งออกจากการลา
- ลาบวช: เงื่อนไข จำนวนวัน ค่าจ้าง ตามหัวข้อ 4
- ลาตามหมายเรียก: วันลาที่ให้และเอกสารที่ต้องส่ง
- ผลของการแจ้งไม่ครบหรือไม่มา: ขั้นตอนตักเตือนก่อนลงโทษ ไม่ใช้ข้อความลอย ๆ ว่า "ขาดงานเลิกจ้าง"
สำหรับบริษัทที่มีพนักงานไม่ถึง 10 คน แม้กฎหมายไม่บังคับให้ทำข้อบังคับตามมาตรา 108 ก็ควรมีนโยบายสั้น ๆ ในคู่มือหรือสัญญาจ้าง
9. ข้อผิดพลาดที่ทำให้เกิดข้อพิพาท
- ปฏิเสธลาทหารเพราะแจ้งกระชั้นชิด ทั้งที่พนักงานมีหมายเรียกที่ได้รับช้า
- เหมารวมลาบวชกับลาทหารว่าเป็นสิทธิตามกฎหมายเหมือนกัน แล้วจ่ายค่าจ้างโดยไม่มีฐาน หรือสัญญาเกินที่เขียนไว้
- ไม่มีหนังสืออนุมัติ ทำให้ไม่รู้ว่าลาแบบรับหรือไม่รับค่าจ้าง และนับอายุงานต่อหรือไม่
- ใช้ข้อบังคับว่า "ขาดงานสามวันเลิกจ้างไม่จ่ายชดเชย" กับคนที่มีหลักฐานการลาตามกฎหมาย มาตรา 119 (5) ใช้เมื่อละทิ้งหน้าที่สามวันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร
- อนุมัติลาบวชให้บางคนแต่ไม่ให้บางคนโดยไม่มีเกณฑ์ เกิดข้อโต้แย้งเรื่องความเสมอภาค
- เก็บเอกสารลาไว้ในกลุ่มแชตของหัวหน้า ทำให้ข้อมูลส่วนบุคคลหลุด
- ไม่แก้ข้อบังคับ หลังเพิ่มวันลาใหม่
10. เอกสารและรายการตรวจสำหรับ HR
- ตรวจว่าข้อบังคับมีรายการวันลาและหลักเกณฑ์การลาตามมาตรา 108 (5)
- เพิ่มลาทหารตามมาตรา 35 และอัตราจ่ายตามมาตรา 58
- เพิ่มข้อความเรื่องลาอบรมตามมาตรา 36 พร้อมตรวจกฎกระทรวงล่าสุด
- ตัดสินใจเรื่องลาบวช: ให้หรือไม่ ใครมีสิทธิ กี่วัน จ่ายหรือไม่ นับอายุงานหรือไม่
- ทำแบบคำขอลาพร้อมรายการเอกสารที่จำเป็น
- ทำแบบหนังสืออนุมัติที่ระบุประเภทลา วันเริ่ม วันกลับ ค่าจ้าง และอายุงาน
- ตั้งผู้รับผิดชอบเก็บเอกสารและกำหนดระยะเวลาเก็บ
- ให้หัวหน้างานรู้ว่าต้องส่งเรื่องให้ HR ก่อนตอบพนักงาน
- ประกาศข้อบังคับที่แก้ไขให้พนักงานทราบ (มาตรา 108 วรรคสาม และมาตรา 110)
ตัวอย่างสมมติ
ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ ไม่ใช่คดีจริง จำนวนวันและชื่อเป็นตัวเลขประกอบการอธิบาย ไม่ใช่เกณฑ์ตามกฎหมาย
บริษัทผลิตแห่งหนึ่งมีพนักงาน 60 คน และมีข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานแล้ว ในเดือนเดียวกันมีสองเรื่อง
เรื่องที่ 1: คุณเอ พนักงานฝ่ายคลังสินค้า แสดงหนังสือเรียกจากหน่วยทหารให้ไปฝึกวิชาทหาร 10 วันทำงาน HR ตรวจแล้วเห็นว่าเข้ามาตรา 35 จึงอนุมัติเป็นลาทหาร จ่ายค่าจ้างตามมาตรา 58 เต็ม 10 วัน ซึ่งยังอยู่ในกรอบไม่เกิน 60 วันต่อปี บันทึกอายุงานต่อเนื่อง หัวหน้าจัดคนแทนชั่วคราว
เรื่องที่ 2: คุณบี พนักงานบัญชี ทำงานมา 3 ปี ขอลาบวช 15 วัน ข้อบังคับของบริษัทยังไม่มีเรื่องลาบวช HR ตอบว่า กฎหมายแรงงานไม่ได้ให้สิทธิลาบวช แต่บริษัทยินดีหาทางออก เสนอสองทาง คือ ใช้วันลาพักผ่อนประจำปีที่เหลือ 6 วัน และลาโดยไม่รับค่าจ้างอีก 9 วัน คุณบีตกลง ทำหนังสืออนุมัติระบุวันเริ่ม วันกลับ ค่าจ้างในแต่ละช่วง และ "นับเป็นอายุงานต่อเนื่อง" หลังจากนั้น HR เสนอผู้บริหารให้เพิ่มนโยบายลาบวชลงในข้อบังคับ เพื่อใช้เกณฑ์เดียวกับพนักงานรายอื่น
จุดที่ทำให้เรื่องจบเรียบร้อย คือ แยกประเภทลา ตอบเป็นหนังสือ และไม่ใช้ข้อความว่า "บริษัทไม่มีนโยบาย" ปฏิเสธโดยไม่ดูว่าเป็นลาทหารที่กฎหมายให้สิทธิหรือไม่
อย่าเข้าใจผิด
- "ลาบวชเป็นสิทธิตามกฎหมายแรงงาน นายจ้างปฏิเสธไม่ได้" ในฉบับรวมการแก้ไขที่ตรวจ ไม่มีมาตราให้สิทธิลาอุปสมบท เป็นเรื่องนโยบายบริษัทหรือการตกลง
- "บริษัทไม่มีนโยบายลาบวช จึงเลิกจ้างคนที่ขอลาได้ทันที" การเลิกจ้างต้องมีฐานและอาจต้องจ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 118 ข้อยกเว้นตามมาตรา 119 ต้องพิสูจน์ได้ ไม่ใช่เพียงว่าบริษัทไม่ได้อนุมัติ
- "ลาทหารทุกประเภทจ่ายค่าจ้างได้ไม่จำกัด" มาตรา 58 จำกัดไม่เกิน 60 วันต่อปี และมาตรา 35 ระบุเป็นสามกรณี ไม่ใช่ทุกกรณีที่เกี่ยวกับทหาร
- "ลาอบรมตามมาตรา 36 ต้องได้ค่าจ้างเสมอ" ตัวมาตราและมาตรา 57–59 ไม่ได้บอกเช่นนั้น ต้องตรวจกฎกระทรวง
- "ลาตามหมายเรียกถือเป็นลาทหารหรือลาพิเศษที่ได้ค่าจ้างเสมอ" ไม่มีมาตราลาตามหมายเรียกโดยเฉพาะ ให้พิจารณามาตรา 34 หรือนโยบายบริษัท
- "วันลาบวชไม่นับเป็นอายุงาน" มาตรา 19 นับวันลาและวันที่นายจ้างอนุญาตให้หยุดงานเพื่อประโยชน์ของลูกจ้างเป็นระยะเวลาการทำงาน หากบริษัทอนุญาตให้ลา
อ่านเพิ่มเติม
- ตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมายแรงงานสำหรับนายจ้าง — ภาพรวมข้อบังคับ สัญญาจ้าง และวันลา
- PDPA กับข้อมูลลูกจ้างและงาน HR — เก็บเอกสารลาและข้อมูลส่วนบุคคลของพนักงาน
- ลาป่วยบ่อย ขาดงาน นายจ้างตรวจอะไรก่อนเลิกจ้าง — เมื่อขาดงานและต้องพิจารณาก่อนลงโทษ
- พนักงานตรวจแรงงานหรือศาลแรงงาน — เมื่อเรื่องเข้าสู่ช่องทางข้อพิพาท
- ย้ายสถานที่ทำงานของลูกจ้าง — เมื่อเปลี่ยนเงื่อนไขการจ้างต้องขอความยินยอม
พนักงานขอลาทหาร ลาบวช หรือลาตามหมายเรียกควรได้คำตอบเป็นหนังสือที่ระบุประเภทลา ค่าจ้าง และอายุงาน โดยแยกสิทธิที่กฎหมายแรงงานให้ไว้ (ลาทหารและลาอบรม) ออกจากสิ่งที่บริษัทให้ตามนโยบาย (ลาบวช)
เราช่วยตรวจและร่างข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานในส่วนวันลา นโยบายลาบวช แบบคำขอและหนังสืออนุมัติ และให้ความเห็นว่ากรณีที่เกิดขึ้นเข้าข่ายลาตามกฎหมายหรือตามนโยบาย แต่เราไม่ใช่หน่วยงานทหารหรือหน่วยงานราชการ และไม่รับรองผลการเจรจากับพนักงาน ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ เอกสารด้านทรัพยากรบุคคล และ การปฏิบัติตามกฎหมายแรงงาน
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

