คำตอบหลัก
สัญญา PoC (proof of concept) หรือสัญญาโครงการนำร่องมีหน้าที่เดียวคือ กันไม่ให้การทดลองกลายเป็นสิ่งอื่นโดยไม่มีใครตั้งใจ ไม่ว่าจะเป็นการสั่งซื้อโดยปริยาย การอนุญาตให้ใช้งานจริง หรือการทำงานให้โดยไม่ได้รับเงินไม่รู้จบ ข้อตกลงที่ดีเขียนไว้ครบหกเรื่อง คือ ทดลองอะไรและผ่านเมื่อไร ทดลองนานเท่าไร ใครออกค่าใช้จ่ายส่วนใด ใช้ข้อมูลอะไร ผลทดสอบและงานที่เกิดขึ้นเป็นของใคร และเมื่อจบแล้วจะซื้อ ต่อเวลา หรือเลิกกันอย่างไร
ปัญหาที่พบบ่อยไม่ใช่การเขียนผิด แต่คือไม่ได้เขียน ฝ่ายผู้ซื้อเข้าใจว่าได้ใช้ระบบไปก่อน ฝ่ายผู้ขายเข้าใจว่าลูกค้าตกลงซื้อแล้วเมื่อทดลองจบ และทั้งสองฝ่ายต่างไม่รู้ว่าข้อมูลที่ส่งเข้ามาทดสอบต้องคืนหรือลบเมื่อไร หน้านี้เน้นตัวข้อตกลง PoC เอง ส่วนการออกแบบการทดลองทางธุรกิจ ราคาแบบสมาชิก และการจ้างพัฒนาซอฟต์แวร์มีหน้าของตัวเอง (ดูส่วนอ่านเพิ่มเติม)
ใครควรอ่านส่วนไหน
| สถานะของคุณ | ส่วนที่ควรอ่าน |
|---|---|
| ยังไม่เซ็น | ข้อ 1 ถึง 6 เพื่อร่างขอบเขต เกณฑ์ผ่าน ค่าใช้จ่าย ข้อมูล และสิทธิในผลงาน และข้อ 9 เช็กลิสต์ก่อนเซ็น |
| เซ็นแล้วกำลังใช้ | ข้อ 2 ตรวจว่าเกณฑ์ผ่านและวันสิ้นสุดตรงกับที่ทำจริงหรือไม่ ข้อ 4 ดูว่าข้อมูลที่ส่งมาถูกใช้ถูกขอบเขต และข้อ 7 เตรียมทางเลือกเมื่อจบ |
| มีข้อพิพาทแล้ว | ข้อ 7 และ 8 ว่าการทดลองถูกตีความเป็นการซื้อหรือไม่ และข้อ 5 ว่าใครมีสิทธิในผลทดสอบและงานที่เกิดขึ้น ก่อนส่งเอกสารให้ทนายตามเช็กลิสต์ข้อ 9 |
1. PoC ต่างจากสัญญาซื้อและสัญญาอนุญาตใช้งานอย่างไร
PoC คือการพิสูจน์ว่าเทคโนโลยีหรือโซลูชันทำงานได้ในสภาพแวดล้อมของลูกค้าตามเกณฑ์ที่ตกลงกัน โครงการนำร่อง (pilot) มักใหญ่กว่าเล็กน้อย คือใช้งานจริงในวงจำกัด เช่น หนึ่งสาขาหรือหนึ่งแผนก ชื่อเรียกไม่สำคัญเท่าสิ่งที่เขียนในสัญญา ศาลหรือคู่สัญญาจะอ่านเจตนาจากข้อความและพฤติกรรมของทั้งสองฝ่าย ซึ่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 368 ให้ตีความสัญญาตามความประสงค์ในทางสุจริต โดยพิเคราะห์ปกติประเพณีด้วย
| ประเด็น | PoC หรือโครงการนำร่อง | สัญญาซื้อหรืออนุญาตใช้งาน |
|---|---|---|
| จุดประสงค์ | พิสูจน์ว่าทำงานได้ตามเกณฑ์ | ใช้ในงานจริงต่อเนื่อง |
| ระยะเวลา | สั้นและมีวันสิ้นสุดแน่นอน | ตามอายุสัญญา |
| ขอบเขตการใช้ | จำกัด เช่น ผู้ใช้ไม่กี่คน ข้อมูลชุดตัวอย่าง | เต็มรูปแบบตามที่ตกลง |
| ผูกให้ซื้อหรือไม่ | ไม่ผูก เว้นแต่เขียนไว้ | ผูกตามสัญญา |
| การรับประกันและความรับผิด | มักจำกัดมาก ระบุว่าเป็นระบบระหว่างทดลอง | ตามสัญญาหลัก |
ข้อความที่ควรมีตั้งแต่ย่อหน้าแรกของข้อตกลง คือ การทดลองนี้ไม่ใช่การสั่งซื้อ ไม่ใช่การอนุญาตให้ใช้งานในงานจริง และไม่ผูกพันให้ฝ่ายใดต้องทำสัญญาหลักต่อไป หากต้องการให้มีข้อผูกพันบางอย่างจริง เช่น ผู้ขายต้องให้ราคาเดิมถ้าซื้อภายในกำหนด ให้เขียนแยกเป็นข้อและระบุเงื่อนไขชัดเจน
2. ขอบเขตและเกณฑ์ผ่านต้องตกลงอะไรบ้าง
ขอบเขตและเกณฑ์ผ่านคือหัวใจของข้อตกลง เพราะเป็นสิ่งเดียวที่ใช้ตัดสินตอนจบว่าการทดลองสำเร็จหรือไม่ ตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่ม ไม่ใช่หลังเห็นผล
- สิ่งที่ทดลอง: ฟังก์ชัน โมดูล หรือกระบวนการใดบ้าง และสิ่งใดอยู่นอกขอบเขต
- สภาพแวดล้อม: ใช้ระบบของใคร (ของผู้ขาย ของลูกค้า หรือคลาวด์) และใครดูแลการเชื่อมต่อ
- ผู้ใช้และข้อมูลทดสอบ: กี่คน แผนกใด ข้อมูลชุดใด
- เกณฑ์ผ่าน: ตัวชี้วัดที่วัดได้ ค่าที่ต้องถึง วิธีวัด และข้อมูลชุดที่ใช้วัด
- ผู้ตัดสิน: ใครลงความเห็นว่าผ่านหรือไม่ผ่าน และต้องทำเป็นหนังสือภายในกี่วันหลังจบ
- สิ่งที่ลูกค้าต้องช่วย: ส่งข้อมูล ให้สิทธิเข้าถึง จัดคนทดสอบ ตามกำหนด ถ้าลูกค้าไม่ทำ เวลานับอย่างไร
- การเปลี่ยนขอบเขตระหว่างทาง: ต้องตกลงเป็นหนังสือก่อนทำ
เกณฑ์ผ่านที่ใช้ได้ต้องวัดได้และตรวจซ้ำได้ ตารางต่อไปนี้เป็นตัวอย่างเทียบ
| เขียนแบบนี้เสี่ยงโต้แย้ง | เขียนแบบนี้ชัดกว่า |
|---|---|
| ระบบใช้งานได้ดี | ระบบอ่านใบแจ้งหนี้ตัวอย่าง 200 ฉบับที่ตกลงกัน ได้ข้อมูลถูกต้องไม่น้อยกว่าเปอร์เซ็นต์ที่กำหนดในภาคผนวก |
| ลูกค้าพอใจ | ผู้ใช้ทดสอบทำรายการครบ 10 สถานการณ์ในรายการทดสอบภายในเวลาที่กำหนด |
| ตอบสนองเร็ว | เวลาตอบสนองเฉลี่ยไม่เกินค่าที่ระบุ ในช่วงทดสอบที่กำหนด วัดจากบันทึกของระบบ |
ตัวเลขข้างต้นเป็นตัวอย่างประกอบการเขียนเท่านั้น ค่าจริงขึ้นกับระบบและธุรกิจของแต่ละราย ถ้าเกณฑ์ใดวัดไม่ได้จนจบทดลอง ให้ตกลงวิธีวัดก่อนเริ่ม หรือตัดเกณฑ์นั้นออก
3. ระยะเวลา ค่าใช้จ่าย และใครจ่ายอะไร
ระยะเวลา: ใส่วันเริ่มและวันสิ้นสุดที่แน่นอน ไม่ใช้คำว่า จนกว่าจะเสร็จ และให้สิทธิทดลองสิ้นสุดเองเมื่อครบวัน ถ้าต้องการต่อเวลา ให้ต่อด้วยหนังสือสั้น ๆ ที่ลงนามทั้งสองฝ่าย ระบุวันสิ้นสุดใหม่และเหตุผล
ค่าใช้จ่าย: PoC ไม่จำเป็นต้องไม่คิดค่าใช้จ่ายเสมอไป บางโครงการผู้ขายไม่คิดค่าทดลอง บางโครงการลูกค้าจ่ายค่าตั้งระบบหรือค่าแรงทีมที่ทำงานให้ และบางโครงการหักค่าทดลองจากราคาซื้อถ้าซื้อต่อ สิ่งที่ต้องเขียนคือแต่ละรายการใครออก
| รายการ | คำถามที่สัญญาต้องตอบ |
|---|---|
| ค่าแรงทีมผู้ขาย | ผู้ขายออกเองทั้งหมด คิดเป็นรายชั่วโมง หรือคิดเหมาในขอบเขตที่กำหนด |
| ค่าโครงสร้างพื้นฐานและคลาวด์ | ใครออก และมีเพดานเท่าไร |
| ค่าเดินทางและอุปกรณ์ | ใครออก ต้องขออนุมัติก่อนหรือไม่ |
| งานนอกขอบเขต | คิดเพิ่มอย่างไร ต้องตกลงก่อนทำหรือไม่ |
| การหักค่าทดลองจากราคาซื้อ | หักหรือไม่ หักได้ถึงเมื่อไร |
| ภาษี | ใบกำกับภาษีและภาษีมูลค่าเพิ่มของรายการที่คิดเงิน ให้นักบัญชีหรือผู้สอบบัญชีตรวจ |
หากผู้ขายไม่คิดค่าทดลอง ให้เขียนว่าเป็นการทดลองแบบไม่คิดค่าบริการเฉพาะขอบเขตและระยะเวลาที่ระบุ และเขียนว่าการใช้เกินขอบเขตหรือเกินเวลาจะไม่ถือว่ารวมอยู่ในนั้น การเขียนเช่นนี้ช่วยกันไม่ให้เกิดความเข้าใจว่าการไม่คิดเงินครั้งแรกแปลว่าไม่คิดต่อไป เรื่องกลไกรายได้และราคาแบบสมาชิกอยู่ในหน้า โมเดลราคา SaaS และสัญญาสมาชิก
4. ข้อมูลที่ใช้ทดสอบ: ถ้ามีข้อมูลส่วนบุคคล ต้องทำอะไร
ถ้าการทดลองใช้ข้อมูลที่ระบุตัวบุคคลได้ เช่น ชื่อ เบอร์โทร ประวัติลูกค้า ข้อมูลพนักงาน กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของไทยจะเกี่ยวข้อง คำอธิบายต่อไปนี้เป็นภาพรวมด้วยถ้อยคำทั่วไป รายละเอียดควรตรวจกับเว็บไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (pdpc.or.th) และผู้ให้คำปรึกษาตามกรณี
- ใช้ข้อมูลจริงเท่าที่จำเป็นเท่านั้น ถ้าทดสอบด้วยข้อมูลจำลองหรือข้อมูลที่ตัดชื่อและเลขที่ระบุตัวออกแล้วได้ ให้เลือกทางนั้นก่อน เพราะลดภาระทั้งสองฝ่าย แต่ข้อมูลที่ตัดชื่อแล้วที่ยังโยงกลับถึงตัวบุคคลได้ ยังอาจเป็นข้อมูลส่วนบุคคล
- ลูกค้าต้องมีฐานที่ชอบด้วยกฎหมายและแจ้งเจ้าของข้อมูล ว่าข้อมูลจะถูกใช้เพื่อวัตถุประสงค์ใด การนำข้อมูลที่เก็บมาเพื่อวัตถุประสงค์หนึ่งไปให้บุคคลภายนอกทดสอบระบบ อาจเกินสิ่งที่แจ้งไว้เดิม ต้องตรวจก่อน
- ผู้ทดสอบมักเป็นผู้ประมวลผลข้อมูลแทนลูกค้า จึงควรมีข้อตกลงประมวลผลข้อมูลที่ระบุว่าใช้ข้อมูลตามคำสั่งของลูกค้าเท่านั้น รักษาความปลอดภัย แจ้งเมื่อเกิดเหตุข้อมูลรั่วไหล และลบหรือคืนเมื่อจบ
- ข้อมูลอ่อนไหว เช่น ข้อมูลสุขภาพ ควรเลี่ยงในการทดลอง ถ้าจำเป็นต้องใช้ ต้องตรวจฐานทางกฎหมายที่เข้มกว่าปกติ
- การส่งข้อมูลไปนอกประเทศ เช่น คลาวด์หรือทีมพัฒนาในต่างประเทศ ต้องตรวจเงื่อนไขการส่งข้อมูลข้ามพรมแดนก่อน
- ห้ามนำข้อมูลลูกค้าไปฝึกโมเดลหรือพัฒนาผลิตภัณฑ์ของผู้ขาย เว้นแต่ลูกค้าอนุญาตเป็นหนังสือชัดเจน
ข้อมูลที่ไม่ใช่ข้อมูลส่วนบุคคลแต่เป็นความลับของลูกค้า เช่น สูตรราคา รายชื่อคู่ค้า ก็ต้องกำหนดขอบเขตการใช้ในสัญญาเช่นกัน เนื้อหารายละเอียดของ PDPA ทั้งระบบอยู่ใน รายการตรวจ PDPA
5. สิทธิและความลับของผลทดสอบและงานที่เกิดระหว่างทดลอง
ระหว่างทดลอง มักมีของสี่กลุ่มเกิดขึ้น แต่ละกลุ่มควรมีเจ้าของที่ชัด
| ของที่เกี่ยวข้อง | ข้อเสนอแนวทางเขียน |
|---|---|
| ระบบ ซอฟต์แวร์ และเทคโนโลยีเดิมของผู้ขาย | ยังเป็นของผู้ขาย ลูกค้าได้สิทธิทดลองเท่านั้น ห้ามถอดรหัส คัดลอก หรือนำไปให้คู่แข่งผู้ขายดู |
| ข้อมูลและเอกสารของลูกค้า | ยังเป็นของลูกค้า ผู้ขายใช้เพื่อการทดลองเท่านั้น |
| งานใหม่ที่เกิดระหว่างทดลอง เช่น ตัวเชื่อมต่อ สคริปต์ การตั้งค่า | ต้องเลือก ผู้ขายถือสิทธิและให้ลูกค้าใช้ต่อได้ถ้าซื้อ หรือโอนให้ลูกค้า หรือใช้ร่วมกัน |
| รายงานและผลทดสอบ | กำหนดว่าฝ่ายใดใช้ภายนอกได้ เช่น นำไปอ้างอิงเป็นผลงานหรือเผยแพร่ |
งานที่เกิดระหว่างทดลองเป็นจุดที่มักไม่เคยคิดถึงตอนเซ็น หากเป็นงานที่ผู้ขายพัฒนาให้โดยเฉพาะ สิทธิในงานเหล่านั้นตามหลักทั่วไปเริ่มต้นที่ผู้สร้างสรรค์ จะโอนหรือให้ใช้ได้ก็ต่อเมื่อมีข้อตกลงชัดเจน ควรเขียนว่าสิทธิใดโอน และสิทธิใดเพียงอนุญาตให้ใช้ รวมถึงวิธีใช้ถ้าไม่ซื้อ รายละเอียดเรื่องใครเป็นเจ้าของโค้ดและการส่งมอบอยู่ใน สัญญาจ้างพัฒนาซอฟต์แวร์และซอร์สโค้ด ส่วนการคุ้มครองสูตร วิธีการ และข้อมูลภายในในฐานะความลับทางการค้าดูได้ใน สิทธิบัตร อนุสิทธิบัตร และความลับทางการค้า
ความลับ: ควรมีข้อตกลงรักษาความลับในสัญญา PoC เอง หรือแนบ NDA ที่มีอยู่ ให้ครอบคลุมสิ่งที่แต่ละฝ่ายเห็นระหว่างทดลอง คือ สถาปัตยกรรมระบบ ผลทดสอบ ราคา และข้อมูลของลูกค้า กำหนดว่าความลับอยู่ต่อไปนานเท่าไรหลังจบ และมีข้อยกเว้นตามปกติ เช่น ข้อมูลที่เปิดเผยเป็นสาธารณะอยู่แล้ว หรือที่กฎหมายหรือคำสั่งหน่วยงานให้เปิดเผย ผลทดสอบที่ไม่ดีเป็นความลับด้วย ถ้าไม่เขียนไว้ ฝ่ายหนึ่งอาจนำไปกล่าวถึงต่อสาธารณะ
ข้อห้ามเชิงแข่งขัน: ถ้าผู้ซื้อทดลองระบบจากผู้ขายหลายราย ให้ตกลงว่าผู้ซื้อห้ามนำผลหรือสิ่งที่เห็นจากรายหนึ่งไปให้อีกรายดู
6. ความเสี่ยงที่การทดลองกลายเป็นการใช้งานเต็มรูปแบบโดยไม่มีใครจ่าย
เรื่องนี้เป็นความเสี่ยงฝั่งผู้ขายเป็นหลัก แต่ผู้ซื้อก็เสี่ยงอีกแบบ คือถูกอ้างว่าตกลงซื้อแล้ว เหตุที่เกิดบ่อยมีสี่ข้อ
- ไม่มีวันสิ้นสุดที่ปิดจริง ระบบยังเปิดอยู่หลังครบกำหนด พนักงานของลูกค้าใช้ในงานประจำวัน
- ขอบเขตค่อย ๆ ขยาย จากสิบผู้ใช้เป็นหนึ่งร้อย จากข้อมูลตัวอย่างเป็นข้อมูลจริงทั้งหมด โดยไม่มีหนังสือแก้ขอบเขต
- เกณฑ์ผ่านกำกวม ฝ่ายหนึ่งถือว่าผ่านและให้เดินต่อ อีกฝ่ายถือว่ายังไม่ผ่านและต้องปรับแก้เพิ่มโดยไม่คิดเงิน
- ข้อความและการกระทำปนกัน อีเมลที่เขียนว่า ขอเริ่มใช้งานจริงเลยนะ หรือการเปิดบัญชีใช้งานจริงให้ อาจถูกอ้างเป็นหลักฐานว่าตกลงเข้าสู่ขั้นซื้อ
วิธีป้องกันที่ใช้ได้จริง
- ให้สิทธิทดลองสิ้นสุดเองเมื่อครบวัน ไม่ต้องรอการบอกกล่าว
- ปิดบัญชีหรือเปลี่ยนเป็นโหมดอ่านอย่างเดียวในวันสิ้นสุดจริง ไม่ปล่อยให้ใช้ต่อด้วยความเกรงใจ
- เขียนว่าการใช้ต่อหลังวันสิ้นสุดไม่ถือเป็นการตกลงซื้อ และถ้าจะซื้อต้องลงนามสัญญาหลักหรือใบสั่งซื้อก่อน
- มีรายการผู้ใช้และขอบเขตที่อนุญาตเป็นภาคผนวก และขยายได้เมื่อมีหนังสือลงนามเท่านั้น
- ถ้าลูกค้าต้องการใช้ต่อระหว่างเจรจา ให้ทำหนังสือต่อเวลาที่ระบุว่าเป็นการทดลองต่อและยังไม่ใช่การซื้อ
- ใช้ช่องทางที่ตกลงไว้สำหรับการอนุมัติเปลี่ยนแปลง ไม่ตกลงกันทางข้อความไม่เป็นทางการ
เรื่องผู้ใดมีอำนาจลงนามแทนบริษัทและเส้นทางอนุมัติภายในดู ระบบตรวจสัญญาภายในบริษัท ส่วนเมื่อฝ่ายหนึ่งเริ่มใช้ระบบเหมือนซื้อไปแล้ว อีกฝ่ายควรตอบเป็นหนังสือโดยเร็วว่ายังเป็นการทดลอง
7. เมื่อจบ PoC: ซื้อ ต่อเวลา หรือเลิก
ข้อตกลงที่ดีกำหนดทางเลือกสามทางไว้ก่อน และบอกด้วยว่าใครต้องทำอะไรภายในกี่วัน
| ทางเลือก | สิ่งที่ควรเขียนไว้ล่วงหน้า |
|---|---|
| ซื้อต่อ | ผู้ซื้อแจ้งเป็นหนังสือภายในกี่วันหลังรายงานผล ผู้ขายคงเงื่อนไขหลักบางข้อไว้ถึงเมื่อไร (ถ้าตกลง) การหักค่าทดลอง ใช้สัญญาหลักฉบับใด และการย้ายการตั้งค่าและข้อมูลที่ทำไว้เข้าสู่ระบบจริง |
| ต่อเวลา | ต่อได้กี่ครั้ง ต้องมีหนังสือลงนามทั้งสองฝ่ายทุกครั้ง และเกณฑ์ผ่านหรือขอบเขตเปลี่ยนหรือไม่ |
| เลิก | ลบหรือคืนข้อมูลลูกค้า ปิดสิทธิเข้าใช้ คืนหรือทำลายเอกสารลับ ผู้ขายหยุดใช้ข้อมูลลูกค้า ยืนยันเป็นหนังสือภายในกี่วัน และความลับอยู่ต่อไปนานเท่าไร |
ถ้าเลิกกัน: หากข้อตกลงให้สิทธิเลิกหรือกฎหมายให้สิทธิเลิก การเลิกสัญญาทำโดยแสดงเจตนาไปยังอีกฝ่าย และเมื่อใช้สิทธิเลิกแล้ว คู่สัญญาแต่ละฝ่ายต้องให้อีกฝ่ายกลับคืนสู่ฐานะเดิม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 386 และ 391 ในทางปฏิบัติ ควรเขียนให้ละเอียดกว่ากฎหมาย เช่น คืนอะไร ลบอย่างไร และใครต้องออกหนังสือยืนยัน เพราะเมื่อข้อมูลอยู่ในระบบคลาวด์หรือสำรองข้อมูลแล้ว การคืนสู่ฐานะเดิมไม่ใช่เรื่องง่าย
ข้อควรระวัง: การเลิก PoC เพราะไม่ผ่านเกณฑ์ ควรทำตามเงื่อนไขที่เขียนไว้ เช่น มีรายงานผลและจบภายในเวลาที่ตกลง ไม่ใช่เลิกกลางทางด้วยการเงียบหาย
8. ตัวอย่างสมมติ: บริษัทซอฟต์แวร์ทดลองระบบอ่านเอกสารให้ผู้ผลิตแห่งหนึ่ง
ตัวอย่างนี้เป็นกรณีสมมติเพื่ออธิบายเท่านั้น ไม่ใช่เหตุการณ์จริง ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่างประกอบ
ข้อเท็จจริงสมมติ: บริษัท ก เป็นผู้พัฒนาซอฟต์แวร์อ่านใบแจ้งหนี้อัตโนมัติ บริษัท ข เป็นผู้ผลิตที่สนใจ ทั้งสองตกลงทดลองหกสัปดาห์โดยไม่คิดค่าบริการ ผู้ใช้ทดสอบห้าคนในแผนกบัญชี
เมื่อไม่ได้เขียนอะไรไว้เลย: บริษัท ข ส่งใบแจ้งหนี้จริงทั้งปีที่มีชื่อพนักงานและข้อมูลคู่ค้าเข้าระบบ เมื่อครบหกสัปดาห์ ผู้ใช้เพิ่มเป็นยี่สิบคนและใช้ประมวลผลจริงต่อ ฝ่ายขายของ ก ไม่ได้ทักท้วงเพราะหวังให้ซื้อ สามเดือนต่อมา ก ส่งใบเสนอราคา ข ตอบว่าใช้งานมาแล้วและไม่เคยตกลงจ่าย ทั้งสองฝ่ายไม่แน่ใจว่าข้อมูลที่ส่งมาต้องลบหรือไม่ และส่วนปรับแต่งที่ ก ทำให้โดยเฉพาะเป็นของใคร
เมื่อเขียนไว้ครบ:
- ขอบเขต: ใบแจ้งหนี้ตัวอย่าง 300 ฉบับที่ตัดชื่อบุคคลออก และผู้ใช้ห้าคน
- เกณฑ์ผ่าน: ความถูกต้องของการอ่านข้อมูลหลักไม่น้อยกว่าค่าที่ระบุในภาคผนวก ตัดสินโดยผู้จัดการบัญชีของ ข ภายในเจ็ดวันหลังจบ
- ระยะเวลา: หกสัปดาห์ สิทธิสิ้นสุดเองในวันที่ระบุ ปิดบัญชีวันนั้น
- ค่าใช้จ่าย: ก ออกค่าแรงทีม ข ออกค่าเชื่อมต่อกับระบบของตน ถ้า ข ซื้อ ก หักส่วนที่ตกลงจากราคาซื้อ
- ข้อมูล: ใช้ข้อมูลที่ตัดชื่อแล้ว ก เป็นผู้ประมวลผลตามคำสั่ง ข และห้ามนำไปฝึกโมเดล
- สิทธิ: ซอฟต์แวร์ของ ก เป็นของ ก ข้อมูลเป็นของ ข ตัวเชื่อมต่อที่ทำเฉพาะ ก ถือสิทธิและให้ ข ใช้ต่อถ้าซื้อ
- จบแล้ว: ข แจ้งเป็นหนังสือภายในสิบสี่วันว่าซื้อ ต่อเวลา หรือเลิก ถ้าเลิก ก ลบข้อมูลและยืนยันเป็นหนังสือภายในสามสิบวัน ความลับอยู่ต่อสองปี
ผลคือแม้ ข ไม่ซื้อ ทั้งสองฝ่ายรู้ว่าต้องทำอะไรต่อ และ ก ไม่ต้องทำงานให้ใช้ต่อโดยไม่มีสัญญา
9. เช็กลิสต์ก่อนเซ็นข้อตกลง PoC
- เขียนชัดว่านี่คือการทดลอง ไม่ใช่การสั่งซื้อหรือการอนุญาตใช้งานเต็มรูปแบบ
- ระบุขอบเขต ผู้ใช้ สภาพแวดล้อม และสิ่งที่อยู่นอกขอบเขต
- เกณฑ์ผ่านวัดได้ ระบุวิธีวัด ข้อมูลที่ใช้วัด และผู้ตัดสิน
- มีวันเริ่ม วันสิ้นสุด และกลไกต่อเวลาที่ต้องมีหนังสือลงนาม
- ระบุค่าใช้จ่ายแต่ละรายการว่าใครออก และเรื่องหักค่าทดลองจากราคาซื้อ
- รู้ว่าข้อมูลที่ใช้มีข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่ มีฐานทางกฎหมาย และมีข้อตกลงประมวลผลข้อมูลถ้าจำเป็น
- ห้ามนำข้อมูลลูกค้าไปใช้เกินการทดลอง รวมถึงการฝึกโมเดล
- แยกสิทธิในของเดิม ข้อมูล งานใหม่ และรายงานผลทดสอบ
- มีข้อตกลงรักษาความลับ ระยะเวลา และข้อยกเว้น
- มีขั้นตอนเมื่อจบ ซื้อ ต่อเวลา หรือเลิก พร้อมกำหนดวัน
- ระบุวิธีลบหรือคืนข้อมูลและหนังสือยืนยัน
- ผู้ลงนามมีอำนาจ และมีรายการผู้ใช้ที่ได้รับอนุญาตเป็นภาคผนวก
- เก็บอีเมลและบันทึกการประชุมที่ยืนยันว่ายังเป็นการทดลอง
อย่าเข้าใจผิด
- "ทดลองเฉย ๆ ไม่ต้องมีสัญญา" ไม่จริงเสมอไป ยิ่งไม่เขียน ยิ่งตีความต่างกันได้ว่าอะไรผูกพันแล้ว การทดลองที่มีข้อมูลลูกค้า ความลับ และงานพัฒนาเกี่ยวข้องควรมีข้อตกลงเป็นหนังสือ
- "ผู้ทดลองใช้ระบบไปแล้วแปลว่าตกลงซื้อ" ไม่ควรเป็นเช่นนั้นเมื่อมีข้อตกลงเขียนไว้ว่าเป็นการทดลอง แต่ถ้าเขียนไว้ไม่ชัดและมีการใช้เต็มรูปแบบต่อเนื่องโดยผู้ขายไม่ทักท้วง อีกฝ่ายอาจอ้างพฤติการณ์ได้ จึงต้องปิดสิทธิตามกำหนด
- "ไม่คิดเงินครั้งนี้แปลว่าไม่ต้องมีเงื่อนไข" การไม่คิดค่าบริการไม่ได้ทำให้ข้อมูลลูกค้า ความลับ และสิทธิในงานหายไป ยังต้องกำหนดเงื่อนไขเท่าเดิม
- "ผลทดสอบเป็นของผู้ที่จ่ายเงิน หรือของผู้ที่ทำ โดยอัตโนมัติ" ไม่มีกฎตายตัวว่าผลและงานที่เกิดระหว่างทดลองเป็นของใคร ขึ้นกับสัญญาและลักษณะงาน จึงต้องเขียน
- "ข้อมูลที่ตัดชื่อแล้วไม่ใช่ข้อมูลส่วนบุคคลแน่" ถ้ายังโยงกลับถึงตัวบุคคลได้ด้วยข้อมูลอื่น ก็ยังต้องระวัง ควรตรวจก่อนปล่อยให้ผู้ทดสอบเข้าถึง
- "ถ้าไม่ซื้อ ผู้ขายเก็บข้อมูลไว้ปรับปรุงผลิตภัณฑ์ได้" ไม่ได้เว้นแต่ลูกค้าอนุญาตเป็นหนังสือ และกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลอาจไม่เปิดให้ใช้เกินวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้
ขอบเขตของคู่มือนี้: หน้านี้ไม่ได้ครอบคลุมสัญญาพัฒนาซอฟต์แวร์เต็มรูปแบบ การตั้งราคาแบบสมาชิก หรือการทดลองโมเดลธุรกิจภายในบริษัท ซึ่งมีหน้าของตัวเอง และคำตอบเปลี่ยนได้ถ้าการทดลองเกี่ยวกับข้อมูลอ่อนไหว การส่งข้อมูลข้ามประเทศ ลูกค้าภาครัฐ หรือผลิตภัณฑ์ที่ต้องมีใบอนุญาตเฉพาะ ข้อมูล ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569
อ่านเพิ่มเติม
- ทดลองเปลี่ยนโมเดลธุรกิจแบบนำร่อง
- โมเดลราคา SaaS และสัญญาสมาชิก
- สัญญาจ้างพัฒนาซอฟต์แวร์และซอร์สโค้ด
- รายการตรวจ PDPA
- สิทธิบัตร อนุสิทธิบัตร และความลับทางการค้า
- ระบบตรวจสัญญาภายในบริษัท
ข้อตกลง PoC ที่ดีคือข้อตกลงที่ทำให้ทั้งสองฝ่ายรู้ล่วงหน้าว่าทดลองอะไร ผ่านเมื่อไร ใครจ่ายอะไร ข้อมูลและผลงานเป็นของใคร และจบแล้วต้องทำอะไร เพื่อให้การทดลองจบเป็นการซื้อ การต่อเวลา หรือการเลิกกันอย่างชัดเจน ไม่ใช่การใช้งานต่อโดยไม่มีสัญญา
เราช่วยร่างและตรวจข้อตกลงทดลองระบบและโครงการนำร่อง ทั้งฝั่งผู้ขายเทคโนโลยีและฝั่งผู้ซื้อ รวมถึงข้อกำหนดเรื่องข้อมูล ความลับ และสิทธิในผลงาน เราไม่ใช่ที่ปรึกษาด้านเทคนิคหรือผู้ตรวจระบบ ไม่ใช่นักบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษี และไม่สามารถรับรองผลของการเจรจาหรือผลทดสอบ ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ สัญญาและเอกสาร และ ทรัพย์สินทางปัญญา
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

