เรื่องลาคลอดมักถูกเข้าใจผิดตรงจุดเดียวกันเสมอ คือคิดว่าเป็นเรื่องเดียวจบ ความจริงคือมันมี สองชั้นที่มาจากคนละกฎหมาย และเงินก็มาจากคนละกระเป๋า
- สิทธิลา มาจากกฎหมายคุ้มครองแรงงาน เป็นหน้าที่ของนายจ้างที่ต้องให้ลา
- เงิน มาจากสองทาง คือค่าจ้างที่นายจ้างจ่ายในช่วงหนึ่ง และเงินสงเคราะห์การหยุดงานจากประกันสังคมอีกส่วนหนึ่ง
เมื่อเข้าใจว่าเป็นสองชั้น จะเห็นทันทีว่าทำไมลูกจ้างบางคนได้เงินไม่ครบอย่างที่คิด เพราะยื่นเรื่องกับนายจ้างแล้วแต่ไม่ได้ยื่นกับประกันสังคม หรือส่งเงินสมทบไม่ครบเงื่อนไข
จำนวนวันและสัดส่วนเงิน
จำนวนวันลาและสัดส่วนที่แต่ละฝ่ายรับผิดชอบมีการแก้ไขปรับปรุงมาเป็นระยะ รวมถึงการนับรวมวันลาเพื่อตรวจครรภ์ก่อนคลอด ควรตรวจสอบตัวเลขที่ใช้บังคับอยู่ ณ เวลาที่จะใช้สิทธิ กับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานและสำนักงานประกันสังคม แทนที่จะอ้างอิงตัวเลขที่เคยได้ยินมา
สิ่งที่ไม่เปลี่ยนคือหลักการ นายจ้างจ่ายส่วนหนึ่ง กองทุนจ่ายอีกส่วนหนึ่ง และทั้งสองส่วนต้องยื่นเรื่องแยกกัน
สิ่งที่นายจ้างห้ามทำ
- เลิกจ้างเพราะเหตุตั้งครรภ์
- ให้ลูกจ้างหญิงมีครรภ์ทำงานต้องห้าม ตามที่กฎหมายกำหนด เช่น งานยกของหนักเกินกำหนด งานเกี่ยวกับเครื่องจักรที่มีความสั่นสะเทือน
- ปฏิเสธคำขอเปลี่ยนงานชั่วคราว ที่มีใบรับรองแพทย์ประกอบโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร
- ตัดสิทธิที่มีอยู่เดิม เช่น ตัดวันลาพักผ่อนประจำปีหรือลดสวัสดิการเพราะการลาคลอด
สิ่งที่นายจ้างควรทำ ตั้งแต่ก่อนมีเคสแรก
เขียนขั้นตอนไว้ในข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ว่าต้องแจ้งใคร ล่วงหน้าเท่าไร ใช้เอกสารอะไร เพื่อไม่ให้ต้องตัดสินเป็นราย ๆ ซึ่งมักนำไปสู่การปฏิบัติที่ไม่เท่ากันระหว่างพนักงาน
แยกให้ชัดว่าใครจ่ายส่วนไหน และแจ้งลูกจ้างล่วงหน้าว่าต้องไปยื่นกับประกันสังคมเองในส่วนใด
วางแผนงานแทน ล่วงหน้าเป็นเดือน ไม่ใช่สัปดาห์สุดท้าย เพราะการวางแผนกระชั้นเป็นต้นเหตุของการกดดันให้ลูกจ้างลาสั้นลง ซึ่งเป็นความเสี่ยงทางกฎหมาย
บันทึกวันที่ทุกอย่าง วันแจ้งตั้งครรภ์ วันยื่นใบลา วันอนุมัติ เพราะถ้าเกิดข้อพิพาทภายหลัง ลำดับเวลาคือสิ่งที่ถูกดูก่อน
ฝั่งลูกจ้าง: ควรทำอะไรบ้าง
- แจ้งนายจ้างเป็นลายลักษณ์อักษรและเก็บหลักฐานวันที่แจ้งไว้
- ตรวจสอบสถานะผู้ประกันตนและจำนวนเดือนที่ส่งเงินสมทบ ก่อนถึงกำหนดคลอด
- เก็บใบรับรองแพทย์ ใบเสร็จ และเอกสารการคลอดให้ครบ
- ยื่นขอรับประโยชน์ทดแทนกับประกันสังคมภายในกำหนดเวลา
- หากมีการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งหรือค่าจ้างหลังกลับมาทำงาน ขอเป็นหนังสือก่อนตัดสินใจ
อ่านต่อ
📌 ดูเพิ่ม: คดีแรงงาน
หากถูกเลิกจ้างในช่วงตั้งครรภ์หรือหลังกลับจากลาคลอด ปรึกษาทนายได้ฟรี โทร 092-254-2045
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะราย จำนวนวันลาและอัตราเงินอาจมีการปรับปรุง ควรตรวจสอบก่อนใช้สิทธิ