ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
คู่มือกฎหมายมรดก

มีคริปโตและสินทรัพย์ดิจิทัล ควรวางแผนมรดกและการเข้าถึงอย่างปลอดภัยอย่างไร

แยกให้ชัดว่าคริปโตหรือสินทรัพย์ดิจิทัลมีกี่ชั้น คือกรรมสิทธิ์และหลักฐาน บัญชีบนแพลตฟอร์ม และข้อมูลเข้าถึง แล้วเก็บรหัสอย่างไรไม่ให้ใครอ่านได้ก่อนเวลา อะไรควรเขียนในพินัยกรรม และทายาทต้องทำอะไรหลังเสียชีวิต

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมคดีครอบครัวและมรดก21 พฤศจิกายน 256915 นาที
มีคริปโตและสินทรัพย์ดิจิทัล ควรวางแผนมรดกและการเข้าถึงอย่างปลอดภัยอย่างไร

คำตอบหลัก

ควรมองคริปโตเป็นสามชั้นที่แยกกัน ชั้นแรกคือ กรรมสิทธิ์และหลักฐานการถือครอง ว่าใครเป็นเจ้าของและพิสูจน์ได้อย่างไร ชั้นที่สองคือ บัญชีบนแพลตฟอร์ม ซึ่งต้องผ่านขั้นตอนของผู้ให้บริการแต่ละราย ชั้นที่สามคือ ข้อมูลเข้าถึง เช่น วลีกู้คืน กุญแจส่วนตัว รหัสผ่าน และอุปกรณ์ยืนยันตัวตน แต่ละชั้นมีปัญหาและวิธีรับมือต่างกัน การปะปนกันคือสาเหตุที่ทายาทมักติดขัด

หลักการที่ใช้ได้ทุกกรณีมีสองข้อ ข้อแรก พินัยกรรมบอกว่าสินทรัพย์คืออะไรและใครรับ แต่ไม่ใส่รหัสเข้าถึง เพราะเอกสารที่หลายคนอ่านได้ไม่ควรมีรหัสที่ใครเห็นก็ย้ายเงินได้ทันที ข้อสอง ข้อมูลเข้าถึงต้องไปถึงคนที่ใช่ในเวลาที่ใช่ ไม่ถึงก่อนเวลา และไม่หายไปพร้อมเจ้าของ

หลักกฎหมาย ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1600 ให้กองมรดกได้แก่ทรัพย์สินทุกชนิดของผู้ตาย ตลอดทั้งสิทธิหน้าที่และความรับผิด เว้นแต่เป็นการเฉพาะตัวของผู้ตายโดยแท้ สินทรัพย์ดิจิทัลที่ผู้ตายถือไว้โดยชอบจึงมีแนวโน้มเป็นส่วนหนึ่งของกองมรดก แต่เรื่องที่ว่าทายาทจะเข้าถึงได้จริงหรือไม่ ขึ้นอยู่กับหลักฐาน ข้อกำหนดของแพลตฟอร์ม และข้อมูลเข้าถึง ซึ่งกฎหมายมรดกไม่ได้แก้ให้ ข้อมูล ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 กฎเกณฑ์เกี่ยวกับสินทรัพย์ดิจิทัลและเงื่อนไขของแต่ละแพลตฟอร์มเปลี่ยนได้ ควรตรวจฉบับล่าสุดเสมอ

บทความนี้ไม่ซ้ำกับเรื่องความสมบูรณ์ของพินัยกรรมที่ทำเป็นไฟล์หรือวิดีโอ ซึ่งอยู่ในคู่มือพินัยกรรมดิจิทัล บทความนั้นตอบว่าพินัยกรรมแบบใดใช้ได้ บทความนี้ตอบว่าเมื่อพินัยกรรมใช้ได้แล้ว ทรัพย์สินดิจิทัลควรจัดการอย่างไร

คู่มือนี้เหมาะกับใคร

สถานการณ์อ่านส่วนไหน
ยังมีชีวิตอยู่และวางแผนข้อ 1 ถึง 5 และรายการตรวจสอบ
เพิ่งมีคนเสียชีวิตและเขาถือคริปโตข้อ 6 ข้อ 7 และข้อ 8
มีผู้จัดการมรดกหรือมีข้อพิพาทกับทายาทแล้วข้อ 2 ข้อ 3 ข้อ 6 และการตั้งผู้จัดการมรดกทางศาล

1. สินทรัพย์ดิจิทัลชนิดใดที่ต้องนึกถึงเมื่อวางแผนมรดก

อย่าคิดแค่เหรียญที่เห็นในแอป ให้ไล่ตามที่เก็บ ไม่ใช่ตามชื่อเหรียญ

ที่เก็บใครถือกุญแจปัญหาตอนเจ้าของเสียชีวิต
บัญชีบนแพลตฟอร์มที่ได้รับอนุญาตในไทยผู้ให้บริการดูแลให้ ตามเงื่อนไขของแพลตฟอร์มต้องผ่านขั้นตอนของแพลตฟอร์ม ต้องมีเอกสารพิสูจน์ความตายและสิทธิของผู้ติดต่อ
บัญชีบนแพลตฟอร์มต่างประเทศผู้ให้บริการดูแลให้ ภายใต้เงื่อนไขและกฎหมายของประเทศนั้นเอกสารอาจต้องแปลและรับรอง ขั้นตอนอาจช้า และกฎหมายต่างประเทศอาจเกี่ยวข้อง
กระเป๋าที่เจ้าของถือกุญแจเอง (ซอฟต์แวร์หรือฮาร์ดแวร์)เจ้าของ ผ่าน วลีกู้คืน หรือกุญแจส่วนตัวไม่มีผู้ให้บริการให้ติดต่อ ถ้าไม่มีกุญแจหรือ วลีกู้คืน อาจเข้าถึงไม่ได้ตลอดไป
สินทรัพย์ในเครื่องมืออื่น เช่น บัญชีที่ผูกกับอีเมลหรือเบอร์โทรเฉพาะแล้วแต่กรณีถ้าอีเมลหรือเบอร์ที่ใช้ยืนยันหายไป อาจกู้บัญชีไม่ได้

ผู้ให้บริการบางรายอยู่ภายใต้กฎหมายไทยเกี่ยวกับธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล ซึ่งเป็นกฎหมายระดับพระราชกำหนดที่กำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจบางประเภทต้องได้รับอนุญาตและอยู่ภายใต้การกำกับ แต่การได้รับอนุญาตไม่ได้แปลว่าแพลตฟอร์มนั้นมีขั้นตอนให้ทายาทเข้าถึงบัญชีง่ายหรือเร็วเสมอไป และไม่ได้ทำให้กฎหมายนี้เป็นตัวกำหนดว่าใครได้มรดก เรื่องนั้นยังเป็นไปตามกฎหมายมรดกและพินัยกรรม

2. ชั้นที่ 1: ใครเป็นเจ้าของ และพิสูจน์การถือครองได้อย่างไร

ทายาทและผู้จัดการมรดกต้องตอบสองคำถามให้ได้ว่า มีอะไรอยู่ และเป็นของผู้ตายจริงหรือไม่ ผู้ตายควรเก็บหลักฐานต่อไปนี้ไว้ในที่ที่ผู้จัดการมรดกจะหาพบ ไม่ใช่ในที่ที่ใครก็เปิดอ่านได้

  • บัญชีหรือกระเป๋าที่ เปิดในชื่อผู้ตาย เช่น หลักฐานการยืนยันตัวตนกับแพลตฟอร์ม อีเมลยืนยันการเปิดบัญชี
  • รายงานยอดคงเหลือและรายการเคลื่อนไหว (statement) ที่ดาวน์โหลดเป็นระยะ
  • ประวัติธุรกรรมและหลักฐานการซื้อ ขาย โอน รวมถึงเอกสารที่ใช้ยื่นภาษีถ้ามี
  • รายการที่อยู่กระเป๋า ของกระเป๋าที่ถือเอง ซึ่งเป็นข้อมูลสาธารณะบนเครือข่าย ไม่ใช่รหัสลับ แต่ควรเก็บแยกจากข้อมูลบัญชีส่วนตัว
  • บันทึกว่าสินทรัพย์ใดถือในนามคนอื่นหรือถือร่วมกัน เพราะถ้าไม่ใช่ของผู้ตายคนเดียว ไม่ใช่ทั้งหมดที่เป็นมรดก

หลักฐานเหล่านี้ใช้พิสูจน์ต่อทายาทคนอื่น ต่อแพลตฟอร์ม และต่อศาลถ้าถึงขั้นนั้น ความเห็นเรื่องภาษีของสินทรัพย์ดิจิทัลและการโอนให้ทายาทควรถามนักบัญชีหรือผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี เราไม่ให้ตัวเลขหรืออัตราภาษีในคู่มือนี้

3. ชั้นที่ 2: บัญชีบนแพลตฟอร์ม ต้องทำอย่างไรเมื่อเจ้าของเสียชีวิต

ไม่มีขั้นตอนกลางที่ใช้กับทุกแพลตฟอร์ม แต่ละแห่งกำหนดเอง และเปลี่ยนได้ จึงไม่ควรเดาขั้นตอน ควรทำตามนี้

  1. ระบุแพลตฟอร์มทั้งหมดที่ผู้ตายใช้ จากอีเมลยืนยัน แอปในเครื่อง รายการเดินบัญชีธนาคารที่โอนเข้าออก
  2. แยกว่าเป็นแพลตฟอร์มในไทยหรือต่างประเทศ ผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาตในไทยมักติดต่อได้ตามกฎหมายและภาษาไทย ส่วนแพลตฟอร์มต่างประเทศอาจใช้เอกสารต่างภาษา ต้องแปลและรับรอง และอาจอยู่ภายใต้กฎหมายประเทศอื่น
  3. อ่านเงื่อนไขการใช้งานล่าสุดของแพลตฟอร์ม ว่ามีหัวข้อเกี่ยวกับการเสียชีวิตของผู้ใช้ บัญชีที่ไม่มีการใช้งาน หรือการโอนสิทธิหรือไม่ และติดต่อฝ่ายสนับสนุนผ่านช่องทางทางการเท่านั้น
  4. ถามให้ชัดว่าต้องใช้เอกสารอะไร โดยทั่วไปจะเกี่ยวกับหลักฐานการเสียชีวิต หลักฐานตัวตนของผู้ติดต่อ และหลักฐานสิทธิ เช่น พินัยกรรม หรือคำสั่งศาลตั้งผู้จัดการมรดก แต่รายการจริงของแต่ละแห่งต้องถามจากแห่งนั้น อย่าสรุปจากบทความนี้
  5. ถามว่าบัญชีถูกระงับระหว่างรอหรือไม่ และมีค่าธรรมเนียมหรือเงื่อนไขอะไรเมื่อปิดหรือโอนสินทรัพย์ออก

ถ้าแพลตฟอร์มต้องการคำสั่งศาลหรือหลักฐานว่าใครมีอำนาจ ผู้จัดการมรดกที่ศาลตั้งหรือที่พินัยกรรมระบุเป็นคนที่เหมาะจะติดต่อ ดูขั้นตอนในคู่มือการตั้งผู้จัดการมรดกทางศาล

4. ชั้นที่ 3: จะเก็บ วลีกู้คืน และรหัสให้ถึงคนที่ใช่ โดยไม่เขียนลงในพินัยกรรมได้อย่างไร

เรื่องนี้ต้องชั่งสองอย่างที่ขัดกัน คือ ความลับ (ไม่ให้ใครเห็นก่อนเวลา) กับ ความพร้อมเข้าถึง (ให้คนที่ใช่หาเจอเมื่อถึงเวลา) ถ้าเน้นอย่างเดียวจะเสียอีกอย่าง

สิ่งที่ถือว่าเป็นข้อมูลเข้าถึง

  • วลีกู้คืน ของกระเป๋า
  • กุญแจส่วนตัว (private key) และรหัสปลดล็อกกระเป๋าหรือ กระเป๋าฮาร์ดแวร์
  • รหัสผ่านและอีเมลหรือเบอร์โทรที่ใช้กู้บัญชี
  • อุปกรณ์ยืนยันสองชั้น (2FA) เช่น แอปยืนยัน กุญแจฮาร์ดแวร์ และรหัสสำรอง (backup codes)

เก็บให้ถึงคนที่ใช่ ไม่ให้หลายคนเห็น

วิธีใช้ทำอะไรข้อควรระวัง
จดแยกไว้ในที่เก็บที่ปิดผนึก เช่น ตู้นิรภัยหรือซองปิดผนึกที่บุคคลที่ไว้ใจรู้ตำแหน่งใช้เป็นที่เก็บ วลีกู้คืน หรือรหัสสำรองซองเสียหายหรือสูญหายได้ ควรมีสำเนาที่สองในที่อื่น และไม่เก็บในที่เดียวกับอุปกรณ์
แบ่งเก็บเป็นส่วน ให้บุคคลละส่วน ต้องรวมกันจึงใช้ได้ลดความเสี่ยงที่คนเดียวถือครบต้องจดว่ามีกี่ส่วน ใครถือ และรวมอย่างไร ถ้าส่วนหายหรือผู้ถือเสียชีวิตอาจรวมไม่ได้
จดหมายแนะนำการเข้าถึง แยกจากพินัยกรรม ระบุว่าไปหาข้อมูลที่ใด ใครเป็นผู้รู้ใช้ชี้ทางโดยไม่ใส่รหัสในตัวจดหมายอย่าใส่รหัสในจดหมายถ้าหลายคนอ่านได้ ให้ใส่เพียงตำแหน่งและชื่อผู้ถือ
ระบุตำแหน่งของ กระเป๋าฮาร์ดแวร์ และใครรู้รหัสปลดล็อกใช้กับกระเป๋าที่ถือกุญแจเองอุปกรณ์เสียหรือถูกทิ้งได้ วลีกู้คืน ที่สำรองไว้จึงสำคัญ
ผู้ที่ไว้ใจและผู้จัดการมรดก ที่รู้ว่าข้อมูลอยู่ที่ใดและจะเปิดเมื่อใดเป็นคนกลางที่ทำให้ข้อมูลถึงมือคนที่ถูกต้องตามจังหวะเลือกคนที่ซื่อสัตย์และมีความสามารถ ดูการเลือกผู้จัดการมรดก

ข้อห้ามที่ควรจำ

  • อย่าเขียน วลีกู้คืน หรือรหัสลงในพินัยกรรม หรือเอกสารที่ทายาท พยาน หรือผู้อื่นอ่านได้
  • อย่าส่งรหัสทางแชตหรืออีเมลไว้ให้ เพราะข้อความค้างอยู่ในเครื่องหลายแห่ง และบัญชีแชตอาจถูกแฮก
  • อย่าถ่ายรูป วลีกู้คืน เก็บไว้ในโทรศัพท์หรือคลาวด์ ถ้าเครื่องหรือบัญชีถูกเจาะ สินทรัพย์อาจหายทั้งหมด
  • อย่าเก็บข้อมูลเข้าถึงไว้ใกล้อุปกรณ์ ที่ใช้เปิดกระเป๋าในที่เดียวกัน เพราะโจรหรือคนในบ้านจะได้ทั้งสองอย่าง
  • อย่าบอกเฉพาะคนเดียว โดยไม่มีแผนสำรอง ถ้าคนนั้นเสียชีวิตก่อนหรือไม่ยอมเปิดเผย สินทรัพย์ก็เข้าถึงไม่ได้

ทุกวิธีมีจุดอ่อน ไม่มีวิธีเดียวที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับทุกคน ควรเลือกให้เหมาะกับจำนวนทายาท ความไว้ใจในครอบครัว และความรู้ด้านเทคโนโลยีของผู้ที่จะรับช่วงต่อ และทดสอบเป็นระยะว่าข้อมูลที่เก็บไว้ยังใช้ได้จริง

5. พินัยกรรมควรเขียนอะไร และไม่ควรเขียนอะไร

มาตรา 1646 ให้บุคคลแสดงเจตนาโดยพินัยกรรม กำหนดการเผื่อตายในเรื่องทรัพย์สินของตนเอง หรือในการต่าง ๆ ที่ให้เกิดผลบังคับตามกฎหมายเมื่อตนตาย และมาตรา 1655 กำหนดว่าพินัยกรรมทำได้เฉพาะตามแบบที่ประมวลกฎหมายนี้บัญญัติไว้ รายละเอียดว่าแบบใดใช้ได้ ดูคู่มือพินัยกรรมดิจิทัล

ควรเขียน

  • ระบุประเภทของสินทรัพย์ดิจิทัล เช่น "สินทรัพย์ดิจิทัลทั้งหมดที่ข้าพเจ้าถือในบัญชีหรือกระเป๋าใด ๆ" โดยไม่ลงรายละเอียดที่อาจล้าสมัยหรือเป็นรหัส
  • ระบุว่าใครรับ เป็นสัดส่วนหรือเป็นรายการ ถ้าต้องการให้รับเป็นสินทรัพย์เดิมหรือแปลงเป็นเงินก่อนแบ่ง ควรเขียนให้ชัด
  • ตั้งผู้จัดการมรดก ที่เข้าใจเรื่องนี้หรือพร้อมหาที่ปรึกษา และตั้งตัวสำรอง
  • ระบุว่ามีจดหมายแนะนำการเข้าถึง แยกไว้ต่างหาก และใครเป็นผู้รู้ตำแหน่ง โดยไม่ใส่ตัวรหัส
  • ให้อำนาจผู้จัดการมรดกติดต่อแพลตฟอร์ม และจัดการสินทรัพย์ตามที่ระบุ

ไม่ควรเขียน

  • วลีกู้คืน กุญแจส่วนตัว รหัสผ่าน หรือรหัส 2FA
  • ยอดคงเหลือหรือมูลค่าที่เปลี่ยนตลอดเวลา เพราะจะล้าสมัยทันที
  • ตำแหน่งที่เก็บแบบละเอียดถ้าเอกสารนั้นหลายคนเห็นได้ ให้ใช้เพียงอ้างถึงจดหมายแยกต่างหาก

พินัยกรรมที่เขียนโดยไม่ได้ปรึกษาอาจไม่ครบหรือไม่ตรงกับสิทธิของทายาทโดยธรรม ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจก่อน

6. หลังเจ้าของเสียชีวิต ทายาทหรือผู้จัดการมรดกควรทำอะไร ตามลำดับ

  1. จดรายการ ไม่ย้ายสินทรัพย์ รวบรวมว่ามีบัญชีหรือกระเป๋าใดบ้างจากหลักฐานที่มี ยังไม่โอนหรือขาย เพราะยังไม่มีอำนาจ
  2. เก็บอุปกรณ์และเอกสารไว้ตามเดิม ไม่ล็อกเอาท์ ไม่รีเซ็ตเครื่อง ไม่ลบแอป และอย่าให้คนอื่นใช้โทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์ของผู้ตาย เพราะอาจทำให้ข้อมูลเข้าถึงหายหรือเกิดข้อพิพาทว่าใครเปลี่ยนแปลงอะไร
  3. ตรวจว่ามีพินัยกรรมและใครเป็นผู้จัดการมรดก ถ้ามี ให้ผู้จัดการมรดกที่ระบุเป็นผู้ดำเนินการ ถ้าไม่มี ปรึกษาเรื่องการร้องขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดกตามที่อธิบายในคู่มือการตั้งผู้จัดการมรดกทางศาล
  4. หาจดหมายแนะนำการเข้าถึงและที่เก็บข้อมูล เปิดเมื่อมีผู้มีอำนาจอยู่ด้วยและมีพยาน ถ้าเป็นไปได้ให้ถ่ายบันทึกว่าเปิดเมื่อใดและโดยใคร
  5. ติดต่อแพลตฟอร์ม ผ่านช่องทางทางการ ตามข้อ 3 และแจ้งว่ามีการเสียชีวิต อย่าเพิ่งพยายามเข้าสู่ระบบด้วยรหัสของผู้ตาย เพราะบางแพลตฟอร์มห้ามไว้ในเงื่อนไขหรืออาจล็อกบัญชีเมื่อพบการเข้าสู่ระบบผิดปกติ
  6. เมื่อมีอำนาจแล้ว จึงตัดสินใจว่าจะโอนเข้ากระเป๋าที่ผู้จัดการมรดกควบคุม แบ่งตามสัดส่วนในพินัยกรรม หรือแปลงเป็นเงินก่อนแบ่ง โดยจดบันทึกและแจ้งทายาทเมื่อต้องทำ
  7. ถ้าพบสินทรัพย์เพิ่มภายหลังการแบ่ง ดูคู่มือทรัพย์มรดกที่พบภายหลัง

7. ตัวอย่างสมมติ: ผู้ตายถือเหรียญทั้งบนกระดานเทรดและในกระเป๋าฮาร์ดแวร์

นี่เป็นตัวอย่างสมมติเพื่ออธิบาย ไม่ใช่คดีจริง และไม่มีตัวเลขมูลค่า

คุณสุรชัย (นามสมมติ) มีลูกสองคนและภรรยา เขาถือคริปโตส่วนหนึ่งในบัญชีของแพลตฟอร์มแห่งหนึ่งที่เปิดในชื่อตนเอง และอีกส่วนในกระเป๋าฮาร์ดแวร์ที่เก็บในตู้นิรภัยที่บ้าน เขาทำพินัยกรรมระบุว่าสินทรัพย์ดิจิทัลทั้งหมดให้ภรรยาและลูกสองคนเท่า ๆ กัน ตั้งภรรยาเป็นผู้จัดการมรดก และตั้งลูกคนโตเป็นตัวสำรอง โดยไม่ใส่รหัสใดในพินัยกรรม

เขาเขียนจดหมายแนะนำการเข้าถึงแยกไว้ในซองปิดผนึกฝากทนายความ ในจดหมายระบุเพียงว่า วลีกู้คืน สำรองอยู่ที่ตู้นิรภัยธนาคาร และคนที่ถือกุญแจตู้คือพี่ชายของเขา ส่วนรหัสปลดล็อกกระเป๋าแบ่งเป็นสองส่วน ภรรยาถือหนึ่งส่วน ลูกคนโตถือหนึ่งส่วน

เมื่อคุณสุรชัยเสียชีวิต ภรรยาจดรายการแพลตฟอร์มจากอีเมลยืนยันและไม่แตะต้องกระเป๋า เธอใช้พินัยกรรมและมรณบัตรติดต่อแพลตฟอร์มตามขั้นตอนที่แห่งนั้นกำหนด และไปรับจดหมายที่ฝากไว้ จากนั้นรวมสองส่วนของรหัสกับลูกคนโตต่อหน้าพยานเพื่อเปิดกระเป๋า แล้วจัดการตามพินัยกรรม

ถ้าเขาไม่ได้ทำสิ่งเหล่านี้ ภรรยาอาจไม่รู้ว่ามีกระเป๋าฮาร์ดแวร์ และอาจเข้าถึงสินทรัพย์ในกระเป๋านั้นไม่ได้ ตัวอย่างนี้ไม่ได้บอกว่าวิธีนี้ปลอดภัยสมบูรณ์ เพียงแสดงว่าแยกพินัยกรรม จดหมาย และผู้ถือรหัสออกจากกัน ช่วยให้ไม่มีเอกสารใดเอกสารหนึ่งเผยรหัสทั้งหมด

8. ระวังมิจฉาชีพที่มุ่งเป้าทายาท

ครอบครัวที่เพิ่งสูญเสียและกำลังหาทางเข้าถึงสินทรัพย์เป็นเป้าของมิจฉาชีพ รูปแบบที่ควรระวัง

  • มีคนติดต่อมาเอง อ้างว่า "กู้คืนคริปโตของผู้ตายได้" แต่เรียกให้โอนเงินหรือค่าธรรมเนียมล่วงหน้า
  • ขอ วลีกู้คืน หรือรหัสผ่านเพื่อ "ตรวจสอบกระเป๋า"
  • ให้ติดตั้งโปรแกรมควบคุมเครื่องจากระยะไกล หรือให้สแกน QR เพื่อ "ยืนยันตัวตน"
  • ปลอมเป็นเจ้าหน้าที่แพลตฟอร์ม ธนาคาร หรือหน่วยงาน และกดดันให้ทำเร็ว
  • เว็บไซต์หรือแอปปลอมที่เลียนแบบแพลตฟอร์ม

ข้อปฏิบัติ อย่าให้ วลีกู้คืน หรือรหัสแก่ใครเด็ดขาด อย่าโอนเงินล่วงหน้าให้ผู้ที่ติดต่อเข้ามาเอง ติดต่อแพลตฟอร์มผ่านช่องทางทางการที่ค้นหาเอง และปรึกษาผู้ที่ไว้ใจได้ก่อนตัดสินใจ

9. รายการตรวจสอบ

สำหรับเจ้าของสินทรัพย์ที่กำลังวางแผน

  • ทำรายการว่าสินทรัพย์ดิจิทัลอยู่ที่ใด (แพลตฟอร์ม กระเป๋า อุปกรณ์) โดยไม่ใส่รหัส
  • ดาวน์โหลดรายงานและประวัติธุรกรรมเก็บเป็นระยะ
  • ตรวจเงื่อนไขล่าสุดของแต่ละแพลตฟอร์มเรื่องการเสียชีวิตของผู้ใช้
  • ตัดสินวิธีเก็บ วลีกู้คืน และรหัส (ปิดผนึก แบ่งส่วน หรือผู้ถือที่ไว้ใจ) และเก็บสำรองในอีกที่หนึ่ง
  • เขียนจดหมายแนะนำการเข้าถึงแยกจากพินัยกรรม โดยไม่ใส่รหัสในตัวจดหมาย
  • ตรวจให้พินัยกรรมระบุสินทรัพย์ ผู้รับ และผู้จัดการมรดก โดยไม่ใส่รหัส
  • ทดสอบเป็นระยะว่าผู้ที่ควรเข้าถึงได้ทราบตำแหน่งและวิธีการ

สำหรับทายาทหรือผู้จัดการมรดก

  • จดรายการบัญชีและกระเป๋า ไม่โอนหรือขายก่อนมีอำนาจ
  • เก็บอุปกรณ์ไว้ตามเดิม ไม่รีเซ็ต ไม่ลบแอป
  • หาพินัยกรรมและจดหมายแนะนำการเข้าถึง เปิดต่อหน้าพยาน
  • ขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดกถ้าไม่มีพินัยกรรมหรือไม่มีผู้ที่มีอำนาจ
  • ติดต่อแพลตฟอร์มผ่านช่องทางทางการ และถามเอกสารที่ต้องใช้
  • จดบันทึกทุกขั้นตอนและแจ้งทายาททุกคน
  • ถามนักบัญชีเรื่องภาษีก่อนแปลงหรือโอนสินทรัพย์

อย่าเข้าใจผิด

ความเข้าใจผิดที่ถูกต้อง
"ทายาทหรือใครก็ตามที่รู้รหัสมีสิทธิโอนคริปโตได้เลย"การรู้รหัสไม่ใช่การมีอำนาจ ก่อนเป็นผู้จัดการมรดกที่มีอำนาจ ไม่ควรย้ายสินทรัพย์ เพราะอาจกระทบทายาทคนอื่น
"เขียนรหัสไว้ในพินัยกรรมจะได้ไม่ลืม"พินัยกรรมอาจถูกอ่านโดยหลายคน ใครเห็นรหัสก็ย้ายสินทรัพย์ได้และย้อนคืนไม่ได้ ควรแยกรหัสออกจากพินัยกรรม
"แพลตฟอร์มที่ได้รับอนุญาตจะให้ทายาทเข้าถึงบัญชีโดยอัตโนมัติ"แต่ละแพลตฟอร์มมีขั้นตอนและเอกสารของตน ต้องตรวจเงื่อนไขล่าสุดและติดต่อแพลตฟอร์มโดยตรง
"ถ้าไม่มีรหัส ผู้ให้บริการกู้ให้ได้เสมอ"กระเป๋าที่เจ้าของถือกุญแจเองไม่มีผู้ให้บริการรีเซ็ตให้ ถ้าไม่มีกุญแจหรือ วลีกู้คืน อาจเข้าถึงไม่ได้ตลอดไป
"ทรัพย์สินดิจิทัลไม่ใช่มรดกเพราะจับต้องไม่ได้"มาตรา 1600 ให้กองมรดกได้แก่ทรัพย์สินทุกชนิดของผู้ตาย เว้นแต่เป็นการเฉพาะตัวโดยแท้ สินทรัพย์ดิจิทัลที่ถือไว้โดยชอบจึงมีแนวโน้มเป็นมรดก แต่ผลในแต่ละกรณีขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง
"คนที่รับกู้คริปโตของผู้ตายได้ ช่วยได้แน่"มิจฉาชีพมักเป็นผู้ติดต่อมาเอง ควรตรวจสอบผ่านช่องทางทางการและไม่ให้รหัสหรือโอนเงินล่วงหน้า

อ่านเพิ่มเติม

แยกสามชั้นให้ชัด คือหลักฐานการถือครอง บัญชีบนแพลตฟอร์ม และข้อมูลเข้าถึง แล้วเขียนในพินัยกรรมเพียงว่ามีอะไรและใครรับ ส่วนรหัสเก็บแยกให้ถึงคนที่ใช่ในเวลาที่ใช่

เราช่วยวางแผนมรดกที่มีสินทรัพย์ดิจิทัล ช่วยร่างพินัยกรรมและระบุผู้จัดการมรดก และช่วยทายาทดำเนินการหลังเสียชีวิต รวมถึงการร้องขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดก เราไม่ใช่นักบัญชี ไม่ให้คำแนะนำด้านภาษี ไม่ดูแลหรือเก็บรหัสเข้าถึงสินทรัพย์ของท่าน ไม่รับกู้บัญชีหรือกระเป๋า และไม่รับประกันผลลัพธ์ ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้น โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่งานมรดก


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

คริปโตและสินทรัพย์ดิจิทัลเป็นมรดกได้หรือไม่+

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1600 ให้กองมรดกได้แก่ทรัพย์สินทุกชนิดของผู้ตาย ตลอดทั้งสิทธิหน้าที่และความรับผิดต่าง ๆ เว้นแต่เป็นการเฉพาะตัวของผู้ตายโดยแท้ สินทรัพย์ดิจิทัลที่ผู้ตายถือไว้โดยชอบจึงมีแนวโน้มอยู่ในกองมรดก แต่การเป็นมรดกกับการเข้าถึงได้จริงเป็นคนละเรื่อง ต้องดูทั้งหลักฐานว่าใครถือ เงื่อนไขของแพลตฟอร์ม และข้อมูลเข้าถึง

ควรเขียน วลีกู้คืน หรือรหัสผ่านลงในพินัยกรรมหรือไม่+

ไม่ควร พินัยกรรมอาจถูกอ่านโดยหลายคน เช่น ทายาท พยาน เจ้าหน้าที่ และบางกรณีถูกยื่นต่อศาลหรือธนาคาร ใครที่เห็นรหัสก็ย้ายสินทรัพย์ได้ทันทีและย้อนคืนไม่ได้ ควรเขียนในพินัยกรรมว่ามีสินทรัพย์ประเภทใด ใครรับ ใครเป็นผู้จัดการมรดก และให้ไปหาข้อมูลเข้าถึงที่ใด ส่วนรหัสให้เก็บแยกต่างหาก

ถ้าไม่มีใครรู้รหัส ทายาทขอให้แพลตฟอร์มช่วยได้หรือไม่+

กรณีเป็นบัญชีบนแพลตฟอร์ม แต่ละแห่งมีขั้นตอนและเอกสารของตนเอง เช่น หลักฐานการเสียชีวิต หลักฐานความเป็นทายาทหรือคำสั่งศาล ให้ติดต่อฝ่ายสนับสนุนของแพลตฟอร์มและอ่านเงื่อนไขล่าสุดของแห่งนั้น ส่วนกระเป๋าที่ผู้ตายถือกุญแจเองโดยไม่มีผู้ให้บริการ ไม่มีใครรีเซ็ตให้ได้ ถ้าไม่มีทั้ง วลีกู้คืน และกุญแจ สินทรัพย์ในกระเป๋านั้นอาจเข้าถึงไม่ได้ตลอดไป

ทายาทควรรีบโอนหรือขายคริปโตทันทีหลังเจ้าของเสียชีวิตหรือไม่+

ไม่ควร ก่อนมีอำนาจจัดการ เช่น เป็นผู้จัดการมรดกตามพินัยกรรมหรือศาลตั้ง ควรจดรายการ เก็บหลักฐาน และติดต่อแพลตฟอร์มเท่านั้น การย้ายสินทรัพย์ก่อนมีอำนาจอาจกระทบสิทธิของทายาทคนอื่น และทำให้เกิดข้อพิพาทหรือปัญหาเรื่องภาษีตามมา

ตัวแทนที่อ้างว่ากู้คืนคริปโตของผู้ตายได้ เชื่อถือได้หรือไม่+

ควรระวังมาก มิจฉาชีพมักติดต่อทายาทที่กำลังหาทาง โดยเรียกให้โอนเงินล่วงหน้า ขอ วลีกู้คืน หรือขอให้ติดตั้งโปรแกรมควบคุมเครื่อง อย่าให้รหัสหรือโอนเงินล่วงหน้าแก่ใครที่ติดต่อเข้ามาเอง ให้ตรวจสอบผ่านช่องทางทางการของแพลตฟอร์มและปรึกษาผู้ที่ไว้ใจได้ก่อน

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา