หลังคนในครอบครัวเสียชีวิต ลูกหลานเปิดมือถือแล้วเจอไฟล์ PDF ชื่อ "พินัยกรรม" ข้อความ LINE ที่ส่งถึงลูกคนหนึ่ง คลิปวิดีโอที่ท่านนั่งพูดว่าบ้านให้ใคร หรือโน้ตในแอปจดบันทึก คำถามที่ตามมาคือ นี่คือพินัยกรรมหรือไม่ และทายาทต้องทำตามหรือเปล่า อีกฝั่งหนึ่งคือคนที่กำลังคิดจะทำพินัยกรรมแบบ "ถ่ายคลิปไว้ก็พอ" ซึ่งอาจทำให้ความตั้งใจของตนไม่เป็นผล
คู่มือนี้แยกสองเรื่องที่คนมักปนกัน คือ แบบของพินัยกรรมที่กฎหมายรับรอง กับหลักฐานที่แสดงว่าผู้ตายอยากให้เป็นอย่างไร เรื่องการเลือกผู้จัดการมรดกดูการเลือกผู้จัดการมรดกตามพินัยกรรม ถ้าสงสัยว่าพินัยกรรมที่พบเป็นของปลอมหรือทำภายใต้แรงกดดัน ดูคู่มือหลักฐานพินัยกรรมที่สงสัยว่าปลอม และถ้าไม่มีพินัยกรรมที่ใช้ได้ มรดกไปตามกฎหมายอย่างไร ดูคู่มือหลักเรื่องมรดก
คำตอบหลัก
ไฟล์ดิจิทัลส่วนใหญ่ไม่ใช่พินัยกรรมในตัวเอง แต่เป็นหลักฐานว่าผู้ตายต้องการอะไร เพราะกฎหมายไทยรับรองพินัยกรรมเฉพาะแบบที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนด ไฟล์ที่ไม่เข้าแบบจึงไม่บังคับทายาทให้ต้องแบ่งตามนั้น แต่ทายาทเลือกแบ่งตามความประสงค์ได้เองโดยสมัครใจ
หลักกฎหมาย ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1655 กำหนดว่าพินัยกรรมทำได้เฉพาะตามแบบใดแบบหนึ่งที่บัญญัติไว้ในหมวดนั้น มาตรา 1705 ให้พินัยกรรมที่ทำขัดมาตรา 1652 1653 1656 1657 1658 1660 1661 หรือ 1663 เป็นโมฆะ ถ้าไม่มีพินัยกรรมหรือพินัยกรรมใช้บังคับไม่ได้ มรดกตกแก่ทายาทโดยธรรมตามมาตรา 1620 แบบที่เกี่ยวกับเอกสารและมือถือมี 1656 (ทำเป็นหนังสือมีพยานสองคน) 1657 (เขียนเองทั้งฉบับ) 1658 (เอกสารฝ่ายเมือง) 1660 (เอกสารลับ) และ 1663 (ด้วยวาจา ใช้ได้เฉพาะพฤติการณ์พิเศษ)
มุมมองเชิงปฏิบัติของเรา สิ่งแรกที่ควรถามคือ มีฉบับกระดาษที่ลงชื่อจริงหรือไม่ ไฟล์ในมือถือที่ไม่มีลายเซ็นและพยานมักไม่พอเป็นพินัยกรรม แต่ไม่ควรลบหรือทิ้ง เพราะอาจใช้พิสูจน์ความประสงค์ ความสัมพันธ์ในครอบครัว หรือสภาพของผู้ตายได้ ผลทางกฎหมายขึ้นกับข้อเท็จจริงทั้งหมดและดุลพินิจของศาล เราไม่อาจบอกล่วงหน้าจากชื่อไฟล์ได้
ตัวอย่างสมมติ ยายสมพรอายุ 79 ปี อยู่ที่ขอนแก่น มีลูกสามคนคือ อนงค์ ธีระ และวรรณา หลังยายเสียชีวิต อนงค์ซึ่งดูแลยายพบในมือถือของยายสามอย่าง คือไฟล์ PDF พิมพ์ว่า "พินัยกรรม" ยกบ้านให้อนงค์ โดยไม่มีลายเซ็น ข้อความ LINE ที่ส่งถึงธีระว่า "ที่นาให้เอ็งนะ" และคลิปวิดีโอที่ยายพูดว่าอยากให้ลูกทั้งสามแบ่งเท่ากัน ทั้งสามชิ้นไม่ตรงกัน และยังไม่มีใครเจอกระดาษต้นฉบับ เราจะใช้ครอบครัวนี้ตลอดคู่มือ
1. กฎหมายรับรองพินัยกรรมแบบไหนบ้าง
กฎหมายไม่ได้ถามว่าเอกสารเป็นกระดาษหรือไฟล์ แต่ถามว่าเข้าแบบหรือไม่ แบบหลักที่ควรรู้มีดังนี้
| มาตรา | แบบ | ข้อสำคัญ |
|---|---|---|
| 1656 | ทำเป็นหนังสือ (แบบธรรมดา) | ลงวัน เดือน ปี ผู้ทำลงลายมือชื่อต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคนพร้อมกัน พยานสองคนลงลายมือชื่อรับรองลายมือชื่อผู้ทำในขณะนั้น พิมพ์หรือพิมพ์ดีดได้ถ้าครบเงื่อนไข การขูดลบ ตก เติม ต้องทำตามแบบเดียวกัน |
| 1657 | เขียนเองทั้งฉบับ | ผู้ทำเขียนด้วยมือตนเองทั้งข้อความ วัน เดือน ปี และลายมือชื่อ ตามตัวบทไม่ใช่การพิมพ์ ไม่ต้องมีพยาน |
| 1658 | เอกสารฝ่ายเมือง | ไปแจ้งข้อความต่อกรมการอำเภอ (ที่ว่าการอำเภอหรือสำนักงานเขต) ต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคนพร้อมกัน เจ้าหน้าที่จดและอ่านให้ฟัง แล้วทุกคนลงชื่อ |
| 1660 | เอกสารลับ | ผู้ทำลงชื่อ ผนึก ลงชื่อคาบรอยผนึก นำไปแสดงต่อกรมการอำเภอและพยานอย่างน้อยสองคน และให้ถ้อยคำว่าเป็นพินัยกรรมของตน |
| 1663 | ด้วยวาจา | ใช้ได้เฉพาะเมื่อมีพฤติการณ์พิเศษที่ทำแบบอื่นไม่ได้ เช่น อันตรายใกล้ความตาย โรคระบาด หรือสงคราม แสดงเจตนาต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคนซึ่งอยู่พร้อมกัน และพยานต้องไปแสดงตนต่อกรมการอำเภอโดยมิชักช้าเพื่อแจ้งข้อความ วัน เดือน ปี สถานที่ และพฤติการณ์พิเศษนั้น |
มาตรา 1664 เพิ่มว่า พินัยกรรมด้วยวาจาสิ้นความสมบูรณ์เมื่อพ้นหนึ่งเดือนนับแต่ผู้ทำกลับมาอยู่ในฐานะที่ทำพินัยกรรมแบบอื่นได้ ส่วนมาตรา 1653 ห้ามผู้เขียนและพยานในพินัยกรรม รวมถึงคู่สมรสของบุคคลเหล่านั้น เป็นผู้รับทรัพย์ตามพินัยกรรมนั้น
สรุปให้เห็นภาพ พินัยกรรมแบบ 1656 ที่พิมพ์ออกมาแล้วลงชื่อต่อหน้าพยานสองคนใช้ได้ แม้ไม่ได้เขียนด้วยมือ แต่ไฟล์ที่พิมพ์ไว้ในเครื่องโดยไม่มีการลงชื่อต่อหน้าพยานไม่ได้เข้าแบบ ส่วนแบบเขียนเอง 1657 ต้องเขียนด้วยมือจริง การพิมพ์ในมือถือหรือคอมพิวเตอร์ไม่เข้าแบบนี้
2. พ.ร.บ. ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ช่วยได้หรือไม่
พ.ร.บ. ว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 วางหลักว่าไม่ปฏิเสธผลทางกฎหมายของข้อความเพียงเพราะอยู่ในรูปข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ และรับรองลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ตามเงื่อนไข แต่กฎหมายนี้ใช้กับธุรกรรมทางแพ่งและพาณิชย์ที่ไม่ถูกยกเว้น พระราชกฤษฎีกากำหนดประเภทธุรกรรมในทางแพ่งและพาณิชย์ที่ยกเว้นมิให้นำกฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์มาใช้บังคับ พ.ศ. 2549 ตรวจแล้วระบุไว้สองรายการแรกคือธุรกรรมเกี่ยวกับครอบครัวและธุรกรรมเกี่ยวกับมรดก
เราไม่ตีความเกินตัวบท แต่ผลเชิงปฏิบัติคือ ไม่ควรพึ่ง พ.ร.บ. นี้เพื่อทำให้ไฟล์หรือลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์เป็นพินัยกรรม และมาตรา 1656 ก็ยังต้องมีพยานสองคนลงชื่อพร้อมกัน ก่อนตัดสินใจใด ๆ ให้ตรวจฉบับปัจจุบันของพระราชกฤษฎีกาและกฎหมายนั้นอีกครั้ง เพราะกฎหมายอาจถูกแก้ไข
3. ไฟล์แต่ละแบบเป็นพินัยกรรมได้หรือไม่ และใช้ทำอะไรได้อีก
| ไฟล์ | เป็นพินัยกรรมได้หรือไม่ | สิ่งที่ต้องตรวจ | ยังมีประโยชน์ในแง่ใด |
|---|---|---|---|
| PDF ในมือถือ ไม่มีลายเซ็น | โดยทั่วไปไม่ เพราะไม่มีการลงชื่อต่อหน้าพยาน และพิมพ์ไม่ใช่ลายมือเขียนเอง | วันที่สร้างและแก้ไขไฟล์ ใครสร้าง เคยส่งให้ใคร มีฉบับพิมพ์ที่ลงชื่อหรือไม่ | แสดงความตั้งใจหรือร่างที่ยังไม่เสร็จ ช่วยให้ทายาทพิจารณาแบ่งโดยสมัครใจ |
| ภาพสแกนของพินัยกรรมกระดาษที่ลงชื่อและมีพยาน | ตัวพินัยกรรมคือฉบับกระดาษ ภาพสแกนเป็นสำเนา | หาต้นฉบับ ตรวจลายมือชื่อ วันที่ พยานสองคนที่ลงชื่อพร้อมกัน รอยขูดลบหรือแก้ไข | ถ้าต้นฉบับหาย ข้อเท็จจริงเรื่องเนื้อหาและการทำต้องพิสูจน์ต่อศาล ผลไม่แน่นอน |
| PDF ที่พิมพ์แล้วผู้ทำเซ็นสดต่อหน้าพยานสองคน | อาจเป็นได้ตามมาตรา 1656 ถ้าครบเงื่อนไข | ต้นฉบับกระดาษ วันที่ ลายเซ็นผู้ทำ ลายเซ็นพยานสองคนที่อยู่พร้อมกัน พยานไม่ใช่ผู้รับทรัพย์หรือคู่สมรสของผู้รับ | ไฟล์ PDF ที่เหลือใช้เป็นสำเนาประกอบ |
| ข้อความ LINE บอกว่าใครได้อะไร | โดยทั่วไปไม่ใช่ | ใครส่ง ส่งเมื่อไร ถึงใคร บริบทของบทสนทนา เครื่องและบัญชีเป็นของผู้ตายจริงหรือไม่ | หลักฐานเจตนา ความสัมพันธ์ และอาจช่วยยืนยันข้อตกลงหรือการให้ในเรื่องอื่น แต่การให้อสังหาริมทรัพย์ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียน (มาตรา 525) |
| คลิปเสียง | ไม่ใช่ เว้นแต่เข้าเงื่อนไขพิเศษของมาตรา 1663 พร้อมพยานและการแจ้งกรมการอำเภอ | ใครอยู่ด้วย ผู้ตายอยู่ในสภาพใด เวลาที่อัด ไฟล์ถูกตัดต่อหรือไม่ | หลักฐานเจตนาและสภาพของผู้ตาย |
| วิดีโอผู้ตายพูดแสดงความประสงค์ | ไม่ใช่โดยลำพัง เว้นแต่เข้ามาตรา 1663 ด้วยพยานที่ปฏิบัติตามขั้นตอน | วันที่ถ่าย ผู้อยู่ในคลิป ผู้ตายดูมีสติและสมัครใจหรือไม่ มีผู้ชี้นำหรือไม่ | อาจช่วยแสดงความสามารถและความสมัครใจ หรือใช้ประกอบการโต้แย้งพินัยกรรม แต่ไม่แทนแบบ |
| โน้ตในแอปจดบันทึก | โดยทั่วไปไม่ เพราะพิมพ์ ไม่มีพยาน | วันที่สร้างและแก้ไข ประวัติการแก้ไข ใครเข้าถึงเครื่องได้ | หลักฐานเจตนา ร่างความคิด |
| ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์บนเอกสาร | อย่าสันนิษฐานว่าได้ (ดูหัวข้อที่ 2) และไม่มีพยานสองคนพร้อมกัน | ระบบที่ใช้เซ็น บันทึกการเซ็น อีเมลหรือเบอร์ที่ใช้ยืนยัน ผู้ให้บริการ | หลักฐานเจตนา และเอกสารอื่นที่ไม่ใช่พินัยกรรมอาจอยู่ใต้กฎหมายคนละฉบับ |
ข้อควรระวัง คำว่า "ใช้ไม่ได้เป็นพินัยกรรม" ไม่ได้แปลว่าไร้ประโยชน์ ศาลอาจพิจารณาไฟล์เป็นพยานหลักฐานในประเด็นอื่น เช่น เจตนาของผู้ตาย ความสามารถ หรือการให้ในช่วงที่ยังมีชีวิต แต่น้ำหนักและผลขึ้นกับพยานหลักฐานอื่นและดุลพินิจของศาล
กลับมาที่ครอบครัวยายสมพร ไฟล์ PDF ไม่มีลายเซ็น ข้อความ LINE และคลิป ไม่มีชิ้นใดเข้าแบบ ลูกทั้งสามจึงต้องดูว่ามีพินัยกรรมกระดาษที่เข้าแบบหรือไม่ ถ้าไม่มี มรดกไปตามทายาทโดยธรรม (มาตรา 1620) แต่ทั้งสามจะตกลงกันแบ่งตามที่ยายต้องการก็ได้
4. เจอไฟล์แล้ว ครอบครัวควรทำอะไรก่อน
ลำดับแรกคือรักษาของไว้ให้เหมือนเดิม
- อย่าแก้ไข ลบ เปลี่ยนชื่อ หรือย้ายไฟล์ต้นฉบับ ถ้าต้องส่งให้คนอื่นดู ให้ทำสำเนาไปส่ง ไม่ใช่ส่งต่อไฟล์ต้นฉบับจากเครื่องผู้ตาย
- จดว่าพบเมื่อไร ที่ไหน ใครพบ และใครอยู่ด้วย ถ่ายภาพหน้าจอที่แสดงชื่อไฟล์ วันที่ และตำแหน่งที่เก็บ
- เก็บเครื่องไว้ในที่ปลอดภัย ชาร์จแบตให้พอ ล็อกเครื่องและปิดการซิงก์หรือการอัปเดตที่อาจเปลี่ยนไฟล์ถ้าทำได้โดยไม่ต้องเข้าบัญชีของผู้ตาย
- ห้ามเปิดแอปแล้วกดเล่นหรือกู้ไฟล์ไปทั่วเครื่อง เพราะอาจเปลี่ยนข้อมูลเวลา
- ค้นหาต้นฉบับกระดาษ ที่ตู้เซฟ สมุดบัญชี ที่ปรึกษาที่ผู้ตายไว้ใจ และสอบถามที่ว่าการอำเภอหรือสำนักงานเขต เพราะพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองหรือเอกสารลับอาจมีเก็บไว้ที่นั่น
- แจ้งทายาทคนอื่นว่าพบไฟล์ อย่าเก็บไว้เงียบ ๆ เพราะการปกปิดหรือทำลายเอกสารที่เกี่ยวกับพินัยกรรมอาจกระทบสิทธิ ดูคู่มือหลักฐานพินัยกรรมที่สงสัยว่าปลอม
ตัวอย่างบันทึกที่ควรทำทันที ปรับใช้ได้
บันทึกการพบไฟล์ในอุปกรณ์ของผู้ตาย
ผู้ตาย: ................................ วันที่ถึงแก่ความตาย: ..........
อุปกรณ์: มือถือ ยี่ห้อ/รุ่น ............ รหัสเครื่อง (ถ้ามี) ............
ตำแหน่งไฟล์: แอป ......... > โฟลเดอร์ ......... > ชื่อไฟล์ .........
ชื่อไฟล์: ................................ ชนิด: PDF / ข้อความ / เสียง / วิดีโอ
วันที่สร้างไฟล์: .......... วันที่แก้ไขล่าสุด: ..........
ผู้พบ: ................................ วัน-เวลาที่พบ: ..........
ผู้ที่อยู่ด้วย: ...........................
ภาพหน้าจอที่ถ่ายไว้: ใช่ / ไม่ (ชื่อภาพ .........)
ผู้ถือเครื่องขณะนี้: ................ สถานที่เก็บ: ................
สำเนาที่ทำไว้ให้ผู้อื่นดู: ................ (วันที่ส่ง ......)
หมายเหตุ: ไม่ได้แก้ไขหรือลบไฟล์ ใช่ / ไม่
ลงชื่อผู้บันทึก: ................ วันที่: ..........
5. เข้าบัญชีหรือเครื่องของผู้ตายเองได้หรือไม่
ห้ามทำเด็ดขาด การเดารหัส ใช้เครื่องมือเจาะ หรือเข้าบัญชีอีเมล LINE คลาวด์ หรือธนาคารของผู้ตายโดยไม่มีอำนาจ อาจเข้าข่ายเข้าถึงระบบคอมพิวเตอร์โดยมิชอบตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 มาตรา 5 ถึง 7 และข้อมูลส่วนบุคคลยังได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ต่อให้ท่านเป็นลูกก็ตาม
ทางที่ถูกคือ
- ใช้ไฟล์ที่เห็นอยู่แล้วบนเครื่องที่ปลดล็อกโดยชอบ หรือที่ผู้ตายแชร์ไว้กับท่านเอง
- ถ้าต้องการข้อมูลจากผู้ให้บริการ เช่น แพลตฟอร์มข้อความหรือคลาวด์ ให้ติดต่อตามขั้นตอนของผู้ให้บริการนั้นสำหรับบัญชีของผู้เสียชีวิต ซึ่งแต่ละรายต่างกัน
- ถ้าผู้ให้บริการไม่ให้ ให้ปรึกษาทนายความเรื่องการขอคำสั่งศาลหรือการตั้งผู้จัดการมรดก ดูการยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก
- ระหว่างนั้นอย่าใช้เครื่องของผู้ตายส่งข้อความหรือตอบแชต เพราะอาจเปลี่ยนหลักฐาน
6. ทายาทตกลงแบ่งตามความประสงค์ในไฟล์ได้หรือไม่
ได้ ถ้าทายาททุกคนเห็นพ้อง ไฟล์ที่ไม่เป็นพินัยกรรมก็ใช้เป็นแนวทางให้ทายาทแบ่งโดยสมัครใจได้ แต่ควรทำเป็นข้อตกลงที่ชัด
- สัญญาประนีประนอมยอมความคือสัญญาที่คู่สัญญาระงับข้อพิพาทด้วยการยอมผ่อนผันให้กัน (มาตรา 850) ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือที่ลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิด ไม่เช่นนั้นฟ้องบังคับไม่ได้ (มาตรา 851) และผลคือระงับข้อเรียกร้องที่แต่ละฝ่ายสละ และให้แต่ละฝ่ายได้สิทธิตามที่ระบุในสัญญา (มาตรา 852)
- ระบุว่าทายาทแต่ละคนได้อะไร ทรัพย์สินใดบ้าง และสละข้อเรียกร้องใดบ้าง ให้ทายาททุกคนลงชื่อ
- ถ้าเกี่ยวกับที่ดินหรือบัญชีธนาคาร หน่วยงานเหล่านั้นอาจกำหนดเอกสารเพิ่ม เช่น คำสั่งตั้งผู้จัดการมรดก ตรวจกับหน่วยงานก่อนเสมอ
- ถ้ามีทายาทที่เป็นผู้เยาว์ ผู้ปกครองทำแทนได้ไม่ไกลเท่าที่คิด บางเรื่องต้องขออนุญาตศาล ดูคู่มือทายาทผู้เยาว์ ผู้ปกครองจัดการมรดกและการขออนุญาตศาล
- ทายาทที่ไม่ลงชื่อไม่ผูกพันตามข้อตกลง และไม่ควรกดดันให้เซ็น
ในครอบครัวยายสมพร ไฟล์สามชิ้นขัดกัน อนงค์ ธีระ และวรรณาอาจตกลงเป็นหนังสือว่าบ้านเป็นของอนงค์ ที่นาเป็นของธีระ และที่เหลือแบ่งเท่ากัน โดยทั้งสามลงชื่อ แต่ถ้าคนใดคนหนึ่งไม่ยอม ก็ต้องกลับไปที่หลักทายาทโดยธรรมหรือให้ศาลวินิจฉัย
7. ถ้ากำลังวางแผนทำพินัยกรรมเอง
- ทำพินัยกรรมกระดาษให้เข้าแบบ เช่น แบบ 1656 ที่พิมพ์ได้และมีพยานสองคนลงชื่อพร้อมกัน หรือแบบเอกสารฝ่ายเมืองที่อำเภอ ถ้าต้องการให้เจ้าหน้าที่เก็บและช่วยให้เข้าแบบ
- เลือกพยานที่ไม่ใช่ผู้รับทรัพย์และไม่ใช่คู่สมรสของผู้รับ (มาตรา 1653)
- เลือกผู้จัดการมรดกและตัวสำรอง ดูการเลือกผู้จัดการมรดกตามพินัยกรรม
- สแกนหรือถ่ายภาพพินัยกรรมเก็บไว้ในมือถือหรือคลาวด์เป็น "ตัวชี้ทาง" ให้ครอบครัวรู้ว่าต้นฉบับอยู่ที่ใด แต่อย่าถือว่าภาพแทนต้นฉบับ
- วิดีโออาจช่วยแสดงว่าตอนทำท่านมีสติและสมัครใจ แต่ไม่ทดแทนแบบที่กฎหมายกำหนด และอาจกลายเป็นหลักฐานที่ถูกโต้แย้ง
- ถ้ามีทรัพย์หรือทายาทในต่างประเทศ ดูพินัยกรรมและมรดกในไทยสำหรับชาวต่างชาติ และพินัยกรรมหลายฉบับและพินัยกรรมไทยกับต่างประเทศที่ขัดกัน
- บอกคนที่ไว้ใจว่าต้นฉบับเก็บไว้ที่ไหน และทบทวนเมื่อชีวิตเปลี่ยน
8. รายการตรวจสอบ
ถ้าเจอไฟล์ในเครื่องผู้ตาย
- ไม่แก้ไข ไม่ลบ ไม่ส่งต่อไฟล์ต้นฉบับ
- จดวัน เวลา สถานที่ ผู้พบ และผู้ที่อยู่ด้วย
- ชาร์จแบต ล็อกเครื่อง เก็บในที่ปลอดภัย
- ถ่ายภาพหน้าจอชื่อไฟล์ วันที่สร้างและแก้ไข
- ไม่เดารหัสหรือเจาะเข้าบัญชีของผู้ตาย
หาต้นฉบับและตรวจแบบ
- ค้นหาพินัยกรรมกระดาษ ที่บ้าน ตู้เซฟ ธนาคาร ที่ว่าการอำเภอ
- ตรวจวันที่ ลายมือชื่อ พยานสองคนพร้อมกัน และรอยแก้ไข
- ตรวจว่าพยานหรือคู่สมรสของพยานเป็นผู้รับทรัพย์หรือไม่
- ถ้าเป็นคำสั่งเสียด้วยวาจา ตรวจว่ามีพยานสองคนไปแจ้งกรมการอำเภอหรือไม่
ทายาทและการแบ่ง
- แจ้งทายาททุกคนที่ทราบ
- ถ้าตกลงแบ่งตามความประสงค์ ทำสัญญาเป็นหนังสือให้ทุกคนลงชื่อ
- ถ้ามีผู้เยาว์ ตรวจเรื่องการขออนุญาตศาลก่อนลงนาม
- ถ้าไม่ตกลงกัน ปรึกษาทนายความก่อนยื่นศาล
ถ้าวางแผนทำเอง
- ทำพินัยกรรมกระดาษให้เข้าแบบ
- ถ่ายสำเนาเก็บเป็นตัวชี้ทาง
- บอกผู้จัดการมรดกว่าต้นฉบับอยู่ที่ใด
อ่านเพิ่มเติม
- การเลือกผู้จัดการมรดกตามพินัยกรรม — ตั้งใคร กี่คน และตัวสำรองอย่างไร
- สงสัยว่าพินัยกรรมปลอมหรือผู้ทำถูกกดดัน — เก็บหลักฐานและกำหนดเวลา
- พ่อแม่เสียชีวิต แบ่งมรดกอย่างไร — ทายาทโดยธรรมและขั้นตอนทั่วไป
- พินัยกรรมและมรดกในไทยสำหรับชาวต่างชาติ — กรณีมีองค์ประกอบต่างประเทศ
- ทายาทผู้เยาว์ ผู้ปกครองจัดการมรดกและการขออนุญาตศาล — เมื่อข้อตกลงมีผู้เยาว์
- ยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก — เมื่อต้องการคำสั่งศาลหรือข้อมูลจากผู้ให้บริการ
ไฟล์ในมือถือคือหลักฐานของความตั้งใจ ส่วนพินัยกรรมคือเอกสารที่เข้าแบบตามกฎหมาย ถ้าท่านพบไฟล์ ให้รักษาไว้ตามเดิม หาต้นฉบับ และอย่าเข้าบัญชีของผู้ตายโดยไม่มีอำนาจ
เราช่วยครอบครัวตรวจพินัยกรรมและเอกสารที่พบ ทำข้อตกลงแบ่งมรดก และดำเนินการทางศาล ปรึกษาเบื้องต้น โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่งานมรดก
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ
