คุณพ่อหรือคุณแม่เพิ่งเสียชีวิต ลูกที่ยังเล็กเป็นทายาท และมีที่ดิน บัญชีเงินฝาก หรือเงินประกันเข้ามาเกี่ยวข้อง คำถามที่ตามมาเกือบทุกครอบครัวคือ เราเป็นพ่อแม่ ใช้เงินของลูกได้หรือไม่ ขายที่ดินของลูกได้หรือไม่ และธนาคารหรือสำนักงานที่ดินทำไมถึงขอคำสั่งศาล
คู่มือนี้พูดเฉพาะมุมของเด็กที่เป็นทายาท คือพ่อแม่หรือผู้ปกครองจัดการทรัพย์สินของเด็กได้แค่ไหน การกระทำใดต้องขออนุญาตศาล และจะทำอย่างไรเมื่อผู้ปกครองเป็นทายาทร่วมกับเด็กเอง ส่วนเรื่องใครเป็นทายาทและการแบ่งมรดกโดยทั่วไปอยู่ในคู่มือหลักเรื่องมรดก ขั้นตอนยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกอยู่ในคู่มือยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก และเรื่องค่าเลี้ยงดูและอำนาจปกครองระหว่างพ่อแม่ที่แยกกันอยู่ในคู่มือค่าเลี้ยงดูบุตรและการปกครองบุตร
คำตอบหลัก
พ่อแม่ที่ใช้อำนาจปกครองมีอำนาจจัดการทรัพย์สินของลูกที่เป็นผู้เยาว์ และต้องทำด้วยความระมัดระวังแบบวิญญูชน การจัดการตามปกติ เช่น เก็บเงินฝาก ใช้เงินของเด็กเพื่อเลี้ยงดูและส่งเรียน ทำได้โดยไม่ต้องไปศาล แต่นิติกรรมสำคัญที่กฎหมายระบุ เช่น ขาย จำนอง หรือให้เช่าที่ดินเกินสามปี ต้องได้รับอนุญาตจากศาลก่อน และถ้าผลประโยชน์ของพ่อแม่ (หรือคู่สมรสหรือบุตรของพ่อแม่) ขัดกับของเด็ก ก็ต้องขออนุญาตศาลก่อนเช่นกัน
หลักกฎหมาย ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1566 ให้บุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะอยู่ใต้อำนาจปกครองของบิดามารดา มาตรา 1571 ให้อำนาจปกครองรวมถึงการจัดการทรัพย์สินของบุตร ด้วยความระมัดระวังเช่นวิญญูชนจะพึงกระทำ มาตรา 1574 ระบุนิติกรรมเกี่ยวกับทรัพย์สินของผู้เยาว์รวม 13 ประเภทที่ผู้ใช้อำนาจปกครองจะกระทำมิได้ เว้นแต่ศาลจะอนุญาต มาตรา 1575 กำหนดว่าถ้าประโยชน์ของผู้ใช้อำนาจปกครองหรือคู่สมรสหรือบุตรของผู้นั้นขัดกับประโยชน์ของผู้เยาว์ ต้องได้รับอนุญาตจากศาลก่อน มิฉะนั้นเป็นโมฆะ มาตรา 1718 ห้ามผู้เยาว์เป็นผู้จัดการมรดก ส่วนกรณีที่ไม่มีบิดามารดาใช้อำนาจปกครอง ศาลอาจตั้งผู้ปกครองตามมาตรา 1585 และมาตรา 1598/3 นำหลักเรื่องอำนาจปกครองบางส่วนมาใช้กับผู้ปกครองด้วย
มุมมองเชิงปฏิบัติของเรา ปัญหาที่เราพบบ่อยไม่ใช่พ่อแม่ตั้งใจเอาเปรียบลูก แต่เป็นการทำไปตามความสะดวก เช่น ตกลงแบ่งที่ดินกันเองแล้วค่อยมาทราบทีหลังว่าเป็นโมฆะ หรือเก็บเงินของลูกปนกับเงินครัวเรือนจนอธิบายไม่ได้ว่าใช้ไปกับอะไร ถ้าเริ่มด้วยการแยกบัญชี เก็บใบเสร็จ และยื่นขออนุญาตศาลก่อนทำนิติกรรมสำคัญ ปัญหาเหล่านี้ส่วนใหญ่เลี่ยงได้ ศาลจะพิจารณาเหตุผลและประโยชน์ของเด็กเป็นรายกรณี คู่มือนี้จึงไม่รับรองผลของคำร้องใดโดยเฉพาะ
ตัวอย่างสมมติ ตลอดคู่มือ ครอบครัวหนึ่งในขอนแก่น คุณสมศักดิ์เสียชีวิต ทิ้งบ้านพร้อมที่ดินหนึ่งแปลง และบัญชีเงินฝากหนึ่งบัญชี ทายาทคือคุณมะลิซึ่งเป็นภรรยา และน้องภูมิ อายุ 9 ปี ซึ่งเป็นบุตร คุณมะลิอยากขายที่ดินเพื่อนำเงินไปลงทุนเปิดร้านและดูแลลูก
1. พ่อแม่จัดการทรัพย์สินของลูกได้แค่ไหน
เด็กที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะอยู่ใต้อำนาจปกครองของบิดามารดา (มาตรา 1566) ซึ่งตามกฎหมายทั่วไปคือจนอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์ หรือเมื่อสมรสโดยชอบด้วยกฎหมายเมื่อมีอายุตั้งแต่ 17 ปี อำนาจปกครองรวมถึงการจัดการทรัพย์สินของบุตร (มาตรา 1571) ความหมายในทางปฏิบัติคือ
- ทรัพย์สินที่เด็กได้รับเป็นของเด็ก ไม่ใช่ของพ่อแม่ พ่อแม่เป็นเพียงผู้จัดการและผู้แทนของเด็ก
- ต้องจัดการเพื่อประโยชน์ของเด็ก ด้วยความระมัดระวังเช่นวิญญูชน ไม่ใช่เพื่อความสะดวกของครอบครัวโดยรวม
- การใช้จ่ายเพื่อตัวเด็ก เช่น ค่าเล่าเรียน ค่ารักษาพยาบาล ค่าเลี้ยงดู ใช้จากเงินของเด็กได้อย่างเหมาะสม แต่ต้องเก็บหลักฐาน
- นิติกรรมสำคัญบางประเภท ต้องได้รับอนุญาตจากศาลก่อน ดูหัวข้อ 2
ถ้าพ่อแม่แยกกันอยู่หรือหย่ากัน ใครใช้อำนาจปกครองเป็นไปตามที่ตกลงหรือที่ศาลสั่ง ดูคู่มือค่าเลี้ยงดูบุตรและการปกครองบุตร
2. การกระทำใดต้องขออนุญาตศาล
มาตรา 1574 ระบุไว้ 13 ประเภท ตารางนี้สรุปเป็นภาษาง่าย ๆ โดยเรียงตามที่พบบ่อยในมรดก ตัวบทเต็มควรตรวจจากฉบับทางการ
| การกระทำ | ต้องขออนุญาตศาลหรือไม่ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ขาย แลกเปลี่ยน ขายฝาก ขายผ่อนส่ง จำนอง ปลดจำนอง หรือโอนสิทธิจำนอง ซึ่งอสังหาริมทรัพย์ (และสังหาริมทรัพย์บางประเภทที่จำนองได้) | ต้อง | กรณีที่พบบ่อยที่สุด เช่น ขายที่ดินหรือห้องชุดที่เด็กรับมรดก |
| ทำให้สิทธิของเด็กในอสังหาริมทรัพย์สิ้นไปทั้งหมดหรือบางส่วน | ต้อง | รวมการสละสิทธิบางรูปแบบ |
| ก่อภาระจำยอม สิทธิอาศัย สิทธิเหนือพื้นดิน สิทธิเก็บกิน ภาระติดพัน หรือทรัพยสิทธิอื่นบนอสังหาริมทรัพย์ | ต้อง | เช่น ให้เพื่อนบ้านผ่านทางหรือให้ผู้อื่นอยู่อาศัย |
| ให้เช่าอสังหาริมทรัพย์เกินสามปี | ต้อง | เช่าไม่เกินสามปีไม่อยู่ในรายการนี้ แต่ควรทำเป็นหนังสือ |
| ให้ยืมเงิน | ต้อง | ห้ามให้ญาติหรือคนรู้จักยืมเงินของเด็กโดยไม่ได้รับอนุญาต |
| ยกทรัพย์สินให้โดยเสน่หา | ต้อง | มีข้อยกเว้นเรื่องการใช้รายได้ของเด็กเพื่อสาธารณกุศล สังคม หรือหน้าที่ทางศีลธรรม ตามควรแก่ฐานะ |
| รับการให้ที่มีเงื่อนไขหรือภาระติดพัน หรือปฏิเสธการให้ | ต้อง | |
| ค้ำประกันหรือทำให้เด็กต้องรับผิดชำระหนี้แทนผู้อื่น | ต้อง | เช่น ใช้ที่ดินของเด็กค้ำเงินกู้ของพ่อแม่ |
| นำทรัพย์สินของเด็กไปหาผลประโยชน์ | ต้อง | ยกเว้นการลงทุนบางทางที่มาตรา 1598/4 (1) ถึง (3) อนุญาต เช่น พันธบัตรรัฐบาล และเงินฝากประจำ |
| ประนีประนอมยอมความ หรือมอบข้อพิพาทให้อนุญาโตตุลาการ | ต้อง | เช่น ตกลงกับเจ้าหนี้ของผู้ตาย |
| ฝากเงิน ถอนเงินเพื่อเลี้ยงดูและให้การศึกษาเด็ก | โดยทั่วไปไม่อยู่ในรายการ | ต้องทำเพื่อประโยชน์ของเด็ก ธนาคารอาจมีข้อกำหนดของตนเอง |
| กิจการที่ประโยชน์ของพ่อแม่ (หรือคู่สมรสหรือบุตรของพ่อแม่) ขัดกับของเด็ก | ต้อง (มาตรา 1575) | ถ้าไม่ขอ นิติกรรมเป็นโมฆะ ดูหัวข้อ 3 |
ในตัวอย่างสมมติ การที่คุณมะลิขายที่ดินของน้องภูมิ (หรือที่ดินที่น้องภูมิเป็นเจ้าของร่วม) ต้องยื่นขออนุญาตศาลก่อน การขอไม่ได้หมายความว่าศาลจะอนุญาตเสมอไป ศาลจะดูว่าการขายจำเป็นหรือไม่ ราคาเหมาะสมหรือไม่ และเงินจะถูกใช้เพื่อประโยชน์ของเด็กจริงหรือไม่
3. ประโยชน์ขัดกัน: เมื่อพ่อแม่ได้ประโยชน์จากเรื่องเดียวกัน
มาตรา 1575 ใช้เมื่อกิจการใดทำให้ผู้ใช้อำนาจปกครอง หรือคู่สมรสหรือบุตรของผู้นั้น ได้ประโยชน์ในทางที่ขัดกับประโยชน์ของผู้เยาว์ กฎหมายให้ผู้ใช้อำนาจปกครองต้องได้รับอนุญาตจากศาลก่อนทำกิจการนั้น และถ้าไม่ขอ กิจการนั้นเป็นโมฆะ ตัวอย่างที่พบบ่อย
- พ่อหรือแม่ซื้อทรัพย์ของเด็กเอง หรือขายให้ตัวเองหรือญาติของตัวเอง
- ใช้ทรัพย์หรือเงินของเด็กค้ำประกันหนี้ของพ่อแม่
- แบ่งมรดกโดยพ่อหรือแม่เป็นทายาทร่วมกับเด็ก และเป็นผู้ลงนามแทนเด็กด้วย (ดูหัวข้อ 8)
- ทำสัญญากับกิจการของพ่อแม่โดยใช้ทรัพย์สินของเด็ก
เราไม่แนะนำให้ถือว่า "เป็นแม่ลูกกันคงไม่ขัดกัน" เพราะกฎหมายมองที่โครงสร้างของผลประโยชน์ ไม่ใช่เจตนาดีของคนทำ ถ้าไม่แน่ใจว่าเรื่องใดเข้าข่ายหรือไม่ ให้ปรึกษาก่อนลงนาม เพราะการแก้ภายหลังยากกว่า
4. ถ้าไม่มีพ่อแม่ที่ใช้อำนาจปกครอง: ผู้ปกครอง
เมื่อเด็กไม่มีบิดามารดา หรือบิดามารดาหมดอำนาจปกครอง มาตรา 1585 ให้จัดให้มีผู้ปกครองระหว่างที่ยังเป็นผู้เยาว์ได้ และถ้าบิดามารดาถูกจำกัดอำนาจเพียงบางส่วน (เช่น การจัดการทรัพย์สิน) ศาลอาจตั้งผู้ปกครองเฉพาะส่วนนั้น ผู้ปกครองเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของเด็ก และมาตรา 1598/3 นำบทบัญญัติเรื่องอำนาจปกครองในมาตรา 1570 ถึง 1577 มาใช้กับผู้ปกครองด้วย ยกเว้นมาตรา 1573 ดังนั้นสำหรับผู้ปกครอง
- การทำนิติกรรมตามมาตรา 1574 ยังต้องได้รับอนุญาตจากศาล
- กรณีประโยชน์ขัดกันตามมาตรา 1575 ใช้เช่นกัน
- รายได้ของเด็กใช้เท่าที่จำเป็นต่อการเลี้ยงดู อบรม และศึกษา ส่วนที่เหลือลงทุนได้เฉพาะตามที่มาตรา 1598/4 กำหนด เช่น พันธบัตรรัฐบาล เงินฝากประจำกับธนาคาร หรือรับจำนองหรือขายฝากอสังหาริมทรัพย์ในวงเงินไม่เกินกึ่งหนึ่งของราคาตลาด หรือการลงทุนอื่นที่ศาลอนุญาตเป็นพิเศษ
การตั้งผู้ปกครองเป็นกระบวนการทางศาลแยกต่างหาก เราไม่ลงรายละเอียดในที่นี้ ถ้าครอบครัวอยู่ในกรณีนี้ ควรปรึกษาตั้งแต่ก่อนมีการจัดการทรัพย์สินใด ๆ
5. ผู้เยาว์เป็นผู้จัดการมรดกไม่ได้ แล้วใครจัดการกองมรดก
มาตรา 1718 ห้ามผู้เยาว์เป็นผู้จัดการมรดก ดังนั้นถ้าทายาททั้งหมดเป็นเด็ก ต้องมีผู้ใหญ่ที่เหมาะสมทำหน้าที่นี้ ซึ่งมักเป็นพ่อหรือแม่ที่เหลืออยู่ หรือญาติ ผ่านการร้องขอต่อศาลตามที่อธิบายในคู่มือยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก สิ่งที่ควรแยกให้ออกมีสองบทบาท
- ผู้จัดการมรดก จัดการกองมรดกทั้งก้อนเพื่อทายาททุกคน มีหน้าที่ทำบัญชีทรัพย์มรดกตามกฎหมาย
- ผู้ใช้อำนาจปกครอง จัดการทรัพย์สินที่เด็กได้รับแล้วในฐานะผู้แทนของเด็ก
คนคนเดียวอาจทำทั้งสองบทบาทได้ แต่ควรบันทึกให้ชัดว่ากำลังทำในฐานะใด และเมื่อมีประโยชน์ขัดกัน ให้ระวังหัวข้อ 3 ผู้เยาว์ที่ถูกตั้งไว้ในพินัยกรรมให้เป็นผู้จัดการมรดกไม่อาจทำหน้าที่ได้ตามมาตรา 1718 เรื่องเลือกผู้จัดการมรดกในพินัยกรรมดูการเลือกผู้จัดการมรดก
6. ธนาคารและสำนักงานที่ดินปฏิบัติอย่างไรกับมรดกของเด็ก
ขั้นตอนของแต่ละหน่วยงานต่างกันและเปลี่ยนได้ จึงขอเล่าเพียงภาพรวม
- ธนาคาร มักขอมรณบัตร เอกสารแสดงว่าใครเป็นทายาท เอกสารของเด็ก (สูติบัตร ทะเบียนบ้าน) เอกสารของผู้ใช้อำนาจปกครอง และอาจขอคำสั่งศาลที่ตั้งผู้จัดการมรดก หรือคำสั่งที่เกี่ยวกับเด็ก ถ้ามียอดเงินมากหรือมีการถอนในลักษณะที่ไม่ใช่การเลี้ยงดูเด็ก บางธนาคารอาจกำหนดให้เปิดบัญชีในนามเด็กโดยให้ผู้ใช้อำนาจปกครองเป็นผู้ดำเนินการ หรือขอเอกสารเพิ่ม ควรสอบถามสาขาก่อนไป
- สำนักงานที่ดิน การโอนมรดกที่ดินให้ทายาทที่เป็นเด็กทำได้ในฐานะรับมรดก แต่ถ้าจะขาย จำนอง หรือทำนิติกรรมอื่นต่อจากนั้น เจ้าพนักงานจะขอหลักฐานการอนุญาตของศาลตามมาตรา 1574 เสมอ ขั้นตอนโอนมรดกที่ดินโดยทั่วไป เอกสาร และประกาศ 30 วัน อยู่ในคู่มือโอนที่ดินมรดกที่สำนักงานที่ดิน
- ผู้ให้เช่า บริษัทประกัน หรือหน่วยงานอื่น อาจขอเอกสารแสดงอำนาจของผู้ใช้อำนาจปกครอง
ทางปฏิบัติที่ช่วยได้ คือเตรียมสำเนาคำสั่งศาลหรือหนังสือรับรองที่เกี่ยวข้องหลายชุด และถามหน่วยงานก่อนว่าต้องการเอกสารใด จะได้ไม่ต้องไปหลายรอบ
7. ทำบัญชีเงินของเด็ก
มาตรา 1571 ให้จัดการด้วยความระมัดระวังเช่นวิญญูชน การทำบัญชีไม่ได้เป็นรูปแบบที่กฎหมายกำหนดไว้เฉพาะสำหรับพ่อแม่ทุกกรณี แต่เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการแสดงว่าท่านทำตามหน้าที่ ถ้าภายหลังเด็กโตขึ้นหรือญาติคนอื่นตั้งคำถาม หรือศาลขอดู แนวทางที่เราแนะนำ
- เปิดบัญชีแยกในนามเด็ก และไม่ปนกับเงินครัวเรือน
- ถอนเฉพาะที่จำเป็น และจดวัตถุประสงค์ทุกครั้ง
- เก็บใบเสร็จค่าเล่าเรียน ค่ารักษา และค่าใช้จ่ายของเด็ก
- สรุปรายรับรายจ่ายเป็นรายปี และเก็บไว้ถึงเด็กบรรลุนิติภาวะ
- ถ้าเป็นเงินที่เหลือ ให้ฝากประจำหรือลงทุนตามทางที่กฎหมายเปิดไว้ อย่านำไปให้ใครยืม
ตัวอย่างตารางบัญชีง่าย ๆ (ปรับตามจริง)
| วันที่ | รายการ | รับ | จ่าย | คงเหลือ | วัตถุประสงค์ | หลักฐาน |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ____ | ยอดยกมา | ____ | ||||
| ____ | ดอกเบี้ยเงินฝาก | ____ | ____ | สมุดบัญชี หน้า __ | ||
| ____ | ค่าเทอมภาคเรียนที่ 1 | ____ | ____ | การศึกษา | ใบเสร็จเลขที่ __ |
ท้ายปีให้สรุปรับรวม จ่ายรวม คงเหลือ แล้วลงชื่อพร้อมวันที่
8. กรณีพบบ่อย: พ่อหรือแม่ที่ยังอยู่เป็นทายาทร่วมกับลูก
ในตัวอย่างสมมติ คุณมะลิและน้องภูมิเป็นทายาทของกองมรดกเดียวกัน เมื่อถึงเวลาแบ่ง ผลประโยชน์ของทั้งสองฝ่ายอยู่ตรงข้ามกัน ส่วนที่คุณมะลิได้เพิ่มคือส่วนที่น้องภูมิได้น้อยลง ถ้าคุณมะลิลงนามทั้งในฐานะทายาทและในฐานะผู้แทนน้องภูมิ เข้าข่ายประโยชน์ขัดกันตามมาตรา 1575 สิ่งที่ควรทำ
- อย่าทำสัญญาแบ่งมรดกหรือโอนส่วนของเด็กโดยลำพัง แม้พี่น้องหรือญาติทุกคนเห็นด้วย
- ยื่นคำร้องขออนุญาตศาลก่อน โดยแนบร่างข้อตกลงแบ่งมรดกและเหตุผลว่าเหตุใดจึงเป็นประโยชน์แก่เด็ก
- ถ้าเป็นการขายหรือจำนองอสังหาริมทรัพย์ของเด็กด้วย ให้ระบุเหตุตามมาตรา 1574 ในคำร้องเดียวกัน
- ถ้าไม่ต้องรีบแบ่ง การเก็บทรัพย์เป็นของเด็กไว้ก่อนจนบรรลุนิติภาวะก็เป็นทางเลือกที่เสี่ยงน้อย แต่ต้องดูเรื่องการอยู่อาศัยและค่าใช้จ่ายของทรัพย์นั้น เรื่องรายได้จากทรัพย์มรดกที่ยังไม่แบ่งดูคู่มือรายได้ค่าเช่าจากทรัพย์มรดกก่อนแบ่ง
ถ้าทรัพย์สินถูกแบ่งไปแล้วโดยไม่ได้ขออนุญาต ไม่ควรเพิกเฉย ควรปรึกษาเพื่อประเมินว่ามีวิธีแก้ไขอย่างไร และเรื่องใดยังอยู่ในอายุความ
9. โครงคำร้องขออนุญาตศาล
รูปแบบและชื่อคำร้องแตกต่างตามศาล ควรสอบถามฝ่ายธุรการของศาลที่ยื่นว่าเป็นคดีประเภทใดและต้องมีเอกสารใดแนบ โครงด้านล่างเป็นเพียงแนวทาง ไม่ใช่แบบฟอร์มทางการ ควรให้ทนายความตรวจก่อนยื่น
คำร้องขออนุญาตทำนิติกรรมเกี่ยวกับทรัพย์สินของผู้เยาว์
ศาล ____ (ศาลตามภูมิลำเนาของผู้ร้องหรือผู้เยาว์ ตามที่ศาลกำหนด)
ผู้ร้อง: ____ (บิดา/มารดา/ผู้ปกครอง) ผู้เยาว์: ____
1. ข้อเท็จจริงเรื่องผู้เยาว์: ชื่อ อายุ ที่อยู่ ผู้ร้องมีอำนาจปกครองตามเอกสาร ____
2. ข้อเท็จจริงเรื่องมรดก: เจ้ามรดก ____ ถึงแก่ความตายเมื่อ ____
ผู้เยาว์ได้รับทรัพย์สิน ____ (เลขโฉนด/บัญชี) ส่วนของผู้เยาว์ ____
3. กิจการที่ขออนุญาต: ____ (ขาย/จำนอง/แบ่งมรดก/ฯลฯ)
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1574 และ/หรือ 1575
4. เหตุผลและประโยชน์ของผู้เยาว์: ____ (เหตุจำเป็น แผนใช้เงิน
ราคาประเมิน/ผู้ซื้อ/เงื่อนไข ความเห็นของทายาทอื่น)
5. ประโยชน์ขัดกันหรือไม่: ____ (ผู้ร้องเป็นทายาทร่วมหรือไม่ ได้อะไรจากกิจการนี้)
6. เงินที่ได้จะจัดการอย่างไร: ____ (เช่น ฝากประจำในนามผู้เยาว์ ใช้เพื่อ ____)
7. ขอศาลโปรดอนุญาตให้ผู้ร้องทำกิจการดังกล่าว
เอกสารแนบ: สูติบัตรผู้เยาว์ ทะเบียนบ้าน มรณบัตรเจ้ามรดก เอกสารทรัพย์สิน
ร่างสัญญา หนังสือยินยอมของทายาทอื่น (ถ้ามี) ราคาประเมิน
ลงชื่อ ____ ผู้ร้อง
10. เช็กลิสต์สำหรับพ่อแม่หรือผู้ปกครอง
ก่อนทำอะไรกับทรัพย์สินของเด็ก
- ระบุให้ได้ว่าทรัพย์สินใดเป็นของเด็ก และเด็กได้ส่วนเท่าใด
- ตรวจว่าการกระทำนั้นอยู่ในรายการมาตรา 1574 หรือไม่
- ตรวจว่าตนเอง คู่สมรส หรือบุตรของตนได้ประโยชน์ขัดกับเด็กหรือไม่ (มาตรา 1575)
- ถ้าต้องขออนุญาตศาล ยังไม่ลงนามในสัญญาใดจนกว่าศาลอนุญาต
บัญชีและเอกสาร
- เปิดบัญชีแยกในนามเด็ก
- เก็บใบเสร็จและสลิปทุกใบที่ใช้เงินของเด็ก
- ทำสรุปรายรับรายจ่ายรายปี
- เก็บสำเนาคำสั่งศาลและเอกสารมรดกไว้ในแฟ้มเดียว
หน่วยงานและกองมรดก
- ถามธนาคารและสำนักงานที่ดินก่อนว่าต้องใช้เอกสารใด
- ถ้าต้องมีผู้จัดการมรดก ตรวจว่าผู้ถูกเสนอชื่อไม่ใช่ผู้เยาว์ (มาตรา 1718)
- ถ้าเด็กไม่มีพ่อแม่ที่ใช้อำนาจปกครอง ปรึกษาเรื่องการตั้งผู้ปกครอง (มาตรา 1585)
อ่านเพิ่มเติม
- พ่อแม่เสียชีวิต แบ่งมรดกอย่างไร — ใครเป็นทายาท และภาพรวมของการจัดการมรดก
- ยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก — เอกสาร บัญชีเครือญาติ และวันไต่สวน
- ค่าเลี้ยงดูบุตรและการปกครองบุตร — อำนาจปกครองเมื่อพ่อแม่แยกกันอยู่
- โอนที่ดินมรดกที่สำนักงานที่ดิน — ขั้นตอนและเอกสารเมื่อมรดกเป็นที่ดิน
- รายได้ค่าเช่าจากทรัพย์มรดกก่อนแบ่ง — ใครได้ค่าเช่าระหว่างที่ยังไม่แบ่ง
- ผู้จัดการมรดกไม่แบ่งมรดกและไม่ตอบทายาท — เมื่อผู้จัดการมรดกเพิกเฉย
ทรัพย์สินที่เด็กรับมรดกเป็นของเด็ก พ่อแม่จัดการได้ตามหน้าที่ แต่ขาย จำนอง และทำกิจการที่ประโยชน์ขัดกัน ต้องขออนุญาตศาลก่อน
เราช่วยพ่อแม่และผู้ปกครองจัดทำคำร้องขออนุญาตศาล ตรวจร่างสัญญาแบ่งมรดกที่มีเด็กเป็นทายาท และดำเนินการกับธนาคารและสำนักงานที่ดิน ปรึกษาเบื้องต้น โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ งานมรดก และ งานครอบครัว
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ
