ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
คู่มือคดีแพ่ง

รถของลูกหนี้ติดเช่าซื้อ เจ้าหนี้ต้องตรวจอะไรก่อนขอยึด

คู่มือเจ้าหนี้ที่เห็นลูกหนี้ขับรถราคาแพงแต่รถอาจยังผ่อนไฟแนนซ์หรือเป็นของคนอื่น อธิบายความต่างของผู้ใช้ ผู้ครอบครอง และเจ้าของ รถซื้อขาด เช่าซื้อ และเช่า เอกสารที่ต้องตรวจ ข้อจำกัดของการหาข้อมูลทะเบียน ความคุ้มค่าเมื่อรู้สถานะรถ และความเสี่ยงยึดผิดคน

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมคดีแพ่งและบังคับคดี20 พฤศจิกายน 256914 นาที
รถของลูกหนี้ติดเช่าซื้อ เจ้าหนี้ต้องตรวจอะไรก่อนขอยึด

คำตอบหลัก

การเห็นลูกหนี้ขับรถราคาแพง ยังไม่พอจะสรุปว่ารถคันนั้นเป็นทรัพย์ของลูกหนี้ ผู้ใช้รถ ผู้ครอบครองรถ และเจ้าของกรรมสิทธิ์อาจเป็นคนละคน รถที่ซื้อขาดแล้ว รถเช่าซื้อที่ยังผ่อนอยู่ และรถเช่า มีสถานะต่างกันมาก ถ้ารถเป็นเช่าซื้อ เจ้าของตามสัญญายังเป็นไฟแนนซ์จนกว่าจะผ่อนครบ

ก่อนขอให้ยึด เจ้าหนี้ควรตรวจว่าใครเป็นเจ้าของรถตามทะเบียนและตามสัญญา ยอดค้างผ่อนเหลือเท่าไร และรถมีมูลค่าเกินยอดนั้นหรือไม่ การยึดรถที่ไม่ใช่ของลูกหนี้เสี่ยงถูกร้องขัดทรัพย์ตามมาตรา 323 และเสี่ยงต้องรับผิดตามมาตรา 285 ส่วนการหาข้อมูลทะเบียนต้องทำผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น

บทความนี้ช่วยให้ตรวจเป็นลำดับ และชั่งความคุ้มค่าหลังรู้สถานะรถ ไม่ได้บอกว่ารถเช่าซื้อยึดได้หรือยึดไม่ได้ เพราะเรื่องนี้ขึ้นกับสัญญาและข้อเท็จจริงของแต่ละราย

คุณอยู่ขั้นไหน อ่านส่วนไหนก่อน

ขั้นของคุณสิ่งที่ควรรู้ก่อนอ่านข้อ
ยังไม่ฟ้องยังยึดอะไรไม่ได้ เวลานี้ควรเก็บหลักฐานว่าลูกหนี้ใช้รถอะไร ทะเบียนอะไร และตรวจสถานะรถผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย เพื่อตัดสินว่ารถคันนี้ควรเป็นเหตุผลให้ฟ้องหรือไม่1 ถึง 5, 7
ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา)การขอให้ศาลยึดหรืออายัดก่อนพิพากษา หรือห้ามโอนทรัพย์ ต้องมีเหตุและหลักฐาน และต้องรู้ว่าทรัพย์ที่ขอเป็นของจำเลยจริง2 ถึง 4, 8, 9
ชนะคดีแล้วเป็นขั้นที่ตรงกับเรื่องนี้ที่สุด ต้องตรวจกรรมสิทธิ์ ยอดค้างผ่อน และความคุ้มค่า ก่อนขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดียึดรถ2 ถึง 9

1. เห็นลูกหนี้ขับรถหรู ทำไมยังสรุปไม่ได้ว่าเป็นของเขา

สิ่งที่เห็นด้วยตาบอกได้แค่ว่ามีคนใช้รถ ไม่ได้บอกว่าใครเป็นเจ้าของ และไม่ได้บอกว่าผ่อนหมดแล้วหรือยัง สถานการณ์ที่พบบ่อยมีหลายแบบ

  • รถยังผ่อนอยู่ ไฟแนนซ์ยังเป็นเจ้าของตามสัญญาเช่าซื้อ
  • รถเป็นของบริษัทที่ลูกหนี้เป็นกรรมการ ลูกหนี้เป็นเพียงผู้ใช้
  • รถเป็นของคู่สมรส ญาติ หรือเพื่อน ลูกหนี้ยืมใช้
  • รถเป็นรถเช่า ผู้ให้เช่ายังเป็นเจ้าของ
  • รถเป็นของลูกหนี้จริง ซื้อขาดและโอนมาแล้ว

ทั้งห้าแบบดูเหมือนกันเมื่อมองจากข้างถนน แต่ผลทางกฎหมายต่างกัน การตัดสินใจจากภาพที่เห็นเสี่ยงพาไปยึดผิดคน ซึ่งเป็นความเสี่ยงที่ข้อ 8 อธิบาย

2. ผู้ใช้ ผู้ครอบครอง และเจ้าของกรรมสิทธิ์ ต่างกันอย่างไร

ตำแหน่งความหมายตัวอย่าง
ผู้ใช้รถคนที่ขับหรือใช้รถอยู่ในชีวิตประจำวันลูกหนี้ขับรถไปทำงาน
ผู้ครอบครองคนที่ถือรถไว้ในความดูแล อาจตามสัญญาผู้เช่าซื้อที่ไฟแนนซ์ส่งมอบรถให้ใช้
เจ้าของกรรมสิทธิ์คนที่กฎหมายถือว่าเป็นเจ้าของ ตามทะเบียนและตามสัญญาไฟแนนซ์ในระหว่างผ่อน หรือผู้ซื้อที่โอนชื่อแล้ว

ทะเบียนรถอาจระบุผู้ถือกรรมสิทธิ์และผู้ครอบครองเป็นคนละคน โดยเฉพาะรถเช่าซื้อ ดังนั้นเอกสารทะเบียนที่เจ้าหนี้ได้มาต้องอ่านทั้งสองช่อง ไม่ใช่ดูแค่ชื่อที่เห็นเด่นที่สุด ลักษณะของเอกสารและข้อมูลที่ระบุอาจต่างกันตามประเภทรถและระเบียบของหน่วยงาน จึงควรให้ทนายตรวจเอกสารจริง

3. รถซื้อขาด เช่าซื้อ และเช่า ต่างกันอย่างไร

แบบเจ้าของกรรมสิทธิ์ระหว่างนี้ลูกหนี้มีอะไรเรื่องที่เจ้าหนี้ต้องดู
ซื้อขาด (ผ่อนกับธนาคารโดยโอนชื่อและจำนองหรือใช้รถเป็นหลักประกัน หรือซื้อเงินสด)ลูกหนี้ตามทะเบียนกรรมสิทธิ์ในรถอาจมีผู้รับหลักประกันที่ต้องได้รับชำระก่อน ตรวจว่ามีภาระผูกพันบนรถหรือไม่
เช่าซื้อไฟแนนซ์หรือผู้ให้เช่าซื้อ จนกว่าจะผ่อนครบตามเงื่อนไขสิทธิใช้รถและสิทธิที่จะได้กรรมสิทธิ์เมื่อชำระครบยอดที่ค้างผ่อน เงื่อนไขการบอกเลิก ราคารถเทียบยอดค้าง
เช่า (รวมสัญญาที่เรียกว่าเช่าทางการเงินหรือลีสซิ่ง)ผู้ให้เช่าสิทธิใช้ตามสัญญาเช่าตัวสัญญาว่าจะโอนกรรมสิทธิ์หรือไม่ และเมื่อใด

มาตรา 572 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ นิยามสัญญาเช่าซื้อว่า เจ้าของเอาทรัพย์สินออกให้เช่า และให้คำมั่นว่าจะขายหรือให้ทรัพย์สินนั้นตกเป็นสิทธิแก่ผู้เช่า โดยเงื่อนไขที่ผู้เช่าได้ใช้เงินเป็นจำนวนเท่านั้นเท่านี้ในคราวสัญญาเช่าซื้อนั้น และถ้าไม่ทำเป็นหนังสือ สัญญาเป็นโมฆะ เจ้าหนี้จึงควรขอดูสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร ชื่อที่เรียกกันในตลาด เช่น ลีสซิ่งหรือไฟแนนซ์ ไม่ได้ตัดสินสถานะทางกฎหมาย สัญญาที่ตกลงกันจริงเป็นตัวตัดสิน

เรื่องที่ไฟแนนซ์เอารถคืนจากผู้เช่าซื้อที่ผิดนัด การคืนรถ และส่วนต่างหลังขายรถ เป็นความสัมพันธ์ระหว่างไฟแนนซ์กับผู้เช่าซื้อ ดูรายละเอียดใน ผ่อนรถไม่ไหว ถูกยึดหรือคืนรถ ในหน้านี้ใช้เฉพาะข้อที่กระทบเจ้าหนี้ของผู้เช่าซื้อ คือเมื่อไฟแนนซ์เอารถคืนไปแล้ว รถอาจไม่เหลือให้ยึด

4. รถอยู่ในชื่อคนอื่น ต้องตรวจอะไร

ลูกหนี้ใช้รถหรู แต่ชื่อเจ้าของเป็นคนอื่น เป็นสถานการณ์ที่เจ้าหนี้ถามบ่อย ทางที่ปลอดภัยคือตรวจเป็นลำดับ ไม่เร่งสรุป

  1. ชื่อในทะเบียน ผู้ถือกรรมสิทธิ์และผู้ครอบครองเป็นใคร เป็นบริษัทไฟแนนซ์ บริษัทอื่น หรือบุคคล
  2. สัญญา มีสัญญาเช่าซื้อหรือสัญญาเช่าหรือไม่ ใครเป็นผู้เช่าซื้อ ผู้ผ่อนคือใคร
  3. ที่มาของเงิน ใครจ่ายเงินดาวน์และค่างวด เงินมาจากบัญชีของลูกหนี้หรือไม่ ข้อนี้ต้องมีหลักฐานจริง เช่น เอกสารที่ได้มาโดยชอบ ไม่ใช่การเดา
  4. ความสัมพันธ์ เจ้าของชื่อเป็นคู่สมรส ญาติ บริษัทของลูกหนี้ หรือบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้อง
  5. จังหวะเวลา มีการโอนชื่อหลังหนี้เกิดหรือหลังลูกหนี้ถูกทวงหรือถูกฟ้องหรือไม่ การโอนทรัพย์ไปหลบหนี้มีทางเยียวยา ดู ลูกหนี้โอนทรัพย์หนีหนี้ แต่ต้องมีหลักฐานข้อเท็จจริง
  6. ภาระบนรถ มีผู้รับหลักประกันหรือภาระผูกพันอื่นหรือไม่

รถในชื่อคนอื่นยึดเป็นทรัพย์ของลูกหนี้ได้ เมื่อมีหลักฐานที่ศาลรับฟังว่าลูกหนี้เป็นเจ้าของที่แท้จริง ถ้ามีเพียงความสงสัย ผลที่มักตามมาคือถูกร้องขัดทรัพย์ ดูรายละเอียดเรื่องการร้องขัดทรัพย์ใน มีคนอ้างว่าทรัพย์ที่ยึดเป็นของเขา เจ้าหนี้ต้องทำอย่างไร

5. เอกสารและข้อมูลที่ตรวจได้ และข้อจำกัด

สิ่งที่เจ้าหนี้มักมีอยู่แล้วหรือขอจากลูกหนี้ได้โดยชอบ

  • สัญญาที่ทำกับลูกหนี้ ใบสั่งซื้อ ใบเสนอราคา ที่อาจระบุทะเบียนรถหรือรายละเอียดรถที่ลูกหนี้ใช้
  • ภาพถ่ายรถและทะเบียนที่ถ่ายอย่างเปิดเผยตามปกติ ระบุวันที่และสถานที่
  • เอกสารที่ลูกหนี้ส่งให้เองในการขอสินเชื่อหรือทำสัญญา เช่น รายการทรัพย์สิน
  • เอกสารในคดี เช่น คำให้การ เอกสารที่คู่ความส่งต่อศาล

ข้อมูลทะเบียนรถ ต้องหาผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น ขอบเขตข้อมูลที่หน่วยงานทะเบียนเปิดให้ผู้ขอและเหตุผลที่ต้องแสดงขึ้นกับระเบียบของหน่วยงานในเวลานั้น เจ้าหนี้ไม่ควรใช้คนกลางที่อ้างว่าเช็กทะเบียนให้ได้โดยไม่ผ่านขั้นตอนทางการ การได้ข้อมูลมาโดยไม่ชอบอาจเป็นความผิดและอาจใช้ในศาลไม่ได้ ข้อมูลทะเบียนที่ได้มาก็ยังเป็นภาพ ณ วันที่ตรวจ รถอาจถูกโอนหรือเปลี่ยนมือหลังจากนั้น ดูรายละเอียดเรื่องข้อมูลที่ตรวจได้ตามกฎหมายและข้อจำกัดใน สืบทรัพย์ตรวจอะไรได้ตามกฎหมาย และข้อมูลมีข้อจำกัดอย่างไร

หลังมีคำพิพากษา เจ้าหนี้ที่มีเหตุอันสมควรเชื่อว่าลูกหนี้มีทรัพย์มากกว่าที่ตนทราบ หรือไม่ทราบว่าทรัพย์อยู่ที่ใด หรือสงสัยว่าทรัพย์ใดเป็นของลูกหนี้หรือไม่ อาจขอให้ศาลไต่สวนตามมาตรา 277 ได้ ซึ่งศาลมีอำนาจเรียกลูกหนี้หรือบุคคลอื่นมาให้ข้อมูล เป็นช่องทางที่ต่างจากการสืบก่อนฟ้อง และไม่ใช่การค้นข้อมูลส่วนตัวด้วยตนเอง

6. สิทธิของลูกหนี้ตามสัญญาเช่าซื้อ เจ้าหนี้ไปถึงได้หรือไม่

ข้อนี้ บทความไม่สรุปเป็นกฎ รถเช่าซื้อไม่ใช่ของลูกหนี้ในระหว่างผ่อน แต่ลูกหนี้ในฐานะผู้เช่าซื้ออาจมีสิทธิตามสัญญา เช่น สิทธิที่จะผ่อนต่อจนได้กรรมสิทธิ์ และอาจมีส่วนที่ผ่อนไปแล้ว คำถามว่าสิทธิเหล่านี้ถูกยึดหรืออายัดได้หรือไม่ ด้วยวิธีใด และได้ผลเป็นเงินกลับมาหรือไม่ ขึ้นกับข้อความในสัญญา สถานะการผ่อน ท่าทีของไฟแนนซ์ และข้อเท็จจริงเฉพาะราย เป็นประเด็นที่ทนายต้องตรวจเอกสารก่อนให้ความเห็น

สิ่งที่พูดได้อย่างปลอดภัยมีเพียงสามข้อ

  • การยึดรถเช่าซื้อเสมือนรถของลูกหนี้ทั้งคัน เสี่ยงถูกไฟแนนซ์ร้องขัดทรัพย์ เพราะเขาอ้างว่าเป็นเจ้าของ
  • ถ้าไฟแนนซ์เอารถคืนไปก่อนแล้ว รถอาจไม่เหลือให้ยึด
  • ยิ่งยอดค้างผ่อนใกล้เคียงหรือเกินราคารถ ส่วนที่เหลือให้เจ้าหนี้ตามยิ่งน้อย (ข้อ 7)

7. ประเมินความคุ้มค่าหลังรู้สถานะรถ

เมื่อรู้ว่ารถเป็นประเภทไหน ให้ถามตามลำดับนี้

คำถามทำไมสำคัญ
รถเป็นของลูกหนี้หรือไม่ถ้าไม่ใช่ ต้องย้อนกลับไปหาทรัพย์อื่น หรือดูว่ามีหลักฐานโอนทรัพย์หนีหรือไม่
ยอดค้างผ่อนหรือภาระบนรถเหลือเท่าไรผู้รับหลักประกันหรือไฟแนนซ์ได้รับก่อน ส่วนที่เหลือจึงถึงเจ้าหนี้
ราคารถตอนขายทอดตลาดน่าจะเกินยอดนั้นหรือไม่รถมีมูลค่าลดลงตามอายุและการใช้ และราคาขายอาจต่ำกว่าราคาตลาด
รถอยู่ที่ไหน หาตัวรถได้หรือไม่รถเคลื่อนที่ได้ และเจ้าพนักงานต้องรู้ว่าจะไปยึดที่ใด
เวลาและค่าใช้จ่ายของกระบวนการ เมื่อเทียบกับที่น่าจะได้อาจมีผู้ร้องขัดทรัพย์ ซึ่งเพิ่มเวลาและค่าใช้จ่าย
มีทรัพย์อื่นที่ตรวจแล้วคุ้มกว่าหรือไม่ที่ดิน เงินที่ลูกค้าของลูกหนี้ค้างจ่าย หุ้น เงินเดือน อาจคุ้มกว่า

บางกรณีผลการตรวจคือ รถไม่คุ้ม เพราะผ่อนอยู่ใกล้ราคารถ หรือเป็นของคนอื่นโดยมีเอกสารชัด การรู้ผลนี้เร็วช่วยให้ไม่เสียเวลาและเงินกับทรัพย์ที่ไม่ได้ผล และเอาแรงไปที่ทรัพย์อื่น เจ้าหนี้ที่ตามหนี้บริษัทและไม่พบที่ดินหรือรถ ดูต่อใน ลูกหนี้บริษัทไม่มีที่ดินและรถ ตรวจอะไรต่อ

8. ยึดผิดคน เจ้าหนี้เสี่ยงอะไร

การยึดรถที่ไม่ใช่ของลูกหนี้มีสองความเสี่ยงที่เจ้าหนี้ควรรู้

ร้องขัดทรัพย์ (มาตรา 323) ผู้ที่อ้างว่าลูกหนี้ไม่ใช่เจ้าของรถ เช่น ไฟแนนซ์ คู่สมรส หรือบริษัทอื่น ยื่นคำร้องขอให้ปล่อยรถได้ โดยหลักต้องยื่นภายใน 60 วันนับแต่วันที่ยึด การร้องทำให้กระบวนการขายช้าลง เจ้าหนี้ต้องมีหลักฐานตอบ รายละเอียดอยู่ใน คู่มือร้องขัดทรัพย์ ที่นี่ไม่อธิบายซ้ำ

ความรับผิดต่อความเสียหาย (มาตรา 285) ความรับผิดทางละเมิดต่อลูกหนี้หรือต่อบุคคลภายนอก จากการยึด อายัด หรือขายทรัพย์โดยมิชอบหรือเกินกว่าที่จำเป็น ตกอยู่แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา เว้นแต่เจ้าพนักงานบังคับคดีทำฝ่าฝืนบทบัญญัติของประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเอง ดังนั้นการชี้ให้ยึดโดยไม่ตรวจกรรมสิทธิ์ จึงเป็นความเสี่ยงของเจ้าหนี้ ไม่ใช่เจ้าพนักงาน

ส่วนรถที่ลูกหนี้เป็นเจ้าของตามทะเบียนจริง เมื่อยึดแล้ว มาตรา 304 กำหนดให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเก็บรักษารถ แจ้งรายการทรัพย์ที่ยึด และแจ้งนายทะเบียนให้บันทึกการยึดไว้ในทะเบียน หลังยึดแล้ว การที่ลูกหนี้โอนหรือก่อสิทธิในรถนั้นจะยกขึ้นยันเจ้าหนี้และเจ้าพนักงานไม่ได้ ตามมาตรา 315 เรื่องหลักฐานและการเตรียมตัวก่อนชี้ทรัพย์จึงเป็นสิ่งที่เจ้าหนี้ควบคุมได้ล่วงหน้า

9. ก่อนฟ้องและหลังมีคำพิพากษา ทำอะไรได้ต่างกัน

ขั้นทำได้ทำไม่ได้
ก่อนฟ้องตรวจรถผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย เก็บภาพและเอกสารที่ได้มาโดยชอบ ประเมินว่าควรฟ้องหรือไม่ยึดรถเอง ขอให้ใครล็อกหรือเอารถไปเอง ใช้ข้อมูลที่ได้มาโดยไม่ชอบ
ฟ้องแล้ว ยังไม่มีคำพิพากษาถ้ามีเหตุและหลักฐาน ยื่นคำขอฝ่ายเดียวต่อศาลตามมาตรา 254 และ 255 เพื่อขอยึดหรืออายัดก่อนพิพากษา หรือขอห้ามโอนทรัพย์ของจำเลย ศาลจะให้เมื่อเห็นว่าคำฟ้องมีเหตุผลเพียงพอและมีเหตุ เช่น จำเลยจะโยกย้ายหรือจำหน่ายทรัพย์คาดหวังว่าศาลจะให้ทุกครั้ง การยึดก่อนพิพากษาเป็นคำสั่งศาล ไม่ใช่สิทธิของโจทก์โดยอัตโนมัติ
ชนะคดีแล้วขอบังคับคดีและชี้ทรัพย์ให้เจ้าพนักงาน ขอให้ศาลไต่สวนตามมาตรา 277 เมื่อมีเหตุอันสมควรเชื่อว่ามีทรัพย์ซ่อนอยู่ยึดเองโดยไม่ผ่านเจ้าพนักงาน หรือเลยกำหนดเวลาบังคับคดีโดยไม่ดำเนินการ (ดูมาตรา 274 และระวังการย่อกำหนดสิบปีเป็นกฎง่ายเกินไป)

เรื่องกำหนดเวลาของมาตรา 274 มีทั้งหลักสิบปี รายละเอียดสำหรับหนี้ที่ให้ชำระในอนาคตหรือเป็นงวด และการดำเนินการต่อกับทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องที่ดำเนินการไว้แล้วภายในกำหนด จึงไม่ควรย่อว่า ขอหมายบังคับคดีครั้งเดียวแล้วตามยึดทรัพย์ใหม่ได้ตลอดไป

เอกสารที่ควรรวบรวมก่อนขอให้ยึดรถ

  • สัญญาหรือเอกสารหนี้ที่ทำกับลูกหนี้ และคำพิพากษาหรือคำบังคับ (ถ้ามี)
  • ข้อมูลรถที่ลูกหนี้ใช้ ยี่ห้อ รุ่น สี ทะเบียน และภาพถ่ายที่ระบุวันที่และสถานที่
  • เอกสารทะเบียนรถที่ได้มาผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย พร้อมวันที่ตรวจ ทั้งช่องผู้ถือกรรมสิทธิ์และผู้ครอบครอง
  • สัญญาเช่าซื้อหรือสัญญาเช่า (ถ้าได้มาโดยชอบ) และข้อมูลยอดค้างผ่อน
  • หลักฐานว่าใครจ่ายเงินดาวน์และค่างวด (ถ้ามี และได้มาโดยชอบ)
  • หลักฐานความสัมพันธ์ของเจ้าของชื่อกับลูกหนี้ เช่น เป็นกรรมการหรือญาติ
  • หลักฐานว่ามีการโอนชื่อหลังหนี้เกิดหรือหลังถูกทวง (ถ้ามี)
  • ที่อยู่ที่รถจอดหรือเก็บเป็นประจำ
  • ผลตรวจทรัพย์อื่นของลูกหนี้ เพื่อเทียบความคุ้มค่า
  • รายการสิ่งที่ตรวจ ผลที่พบและไม่พบ วันที่ตรวจ และทางเลือกขั้นต่อไป

ตัวอย่างสมมติ: รถหรูของลูกหนี้ที่ยังผ่อนอยู่

ตัวอย่างนี้สมมติขึ้นเพื่ออธิบายหลักการ ไม่ใช่คดีจริงของลูกค้าหรือของสำนักงาน ตัวเลขเป็นตัวเลขสมมติเท่านั้น

บริษัท ก ชนะคดีเรียกค่าสินค้าจากนาย ข และเห็นนาย ข ขับรถยนต์คันหรูเป็นประจำ บริษัท ก ตรวจผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมายแล้วพบว่า

  • ผู้ถือกรรมสิทธิ์ในทะเบียนเป็นบริษัทไฟแนนซ์ และนาย ข เป็นผู้ครอบครอง ซึ่งสอดคล้องกับสัญญาเช่าซื้อ
  • ราคารถสมมติประมาณ 1,000,000 บาท ยอดค้างผ่อนสมมติประมาณ 900,000 บาท

บริษัท ก ชั่งว่าถ้ายึดรถ ไฟแนนซ์อาจร้องขัดทรัพย์ในฐานะเจ้าของ และต่อให้ขายได้ ส่วนที่เหลือถึงบริษัท ก ก็น้อยมากเมื่อเทียบเวลาและค่าใช้จ่าย บริษัท ก จึงไม่ขอให้ยึดรถคันนี้ แต่เก็บผลตรวจไว้เป็นข้อมูลและเปลี่ยนไปตรวจทรัพย์อื่น เช่น เงินที่ลูกค้าของนาย ข ค้างจ่าย

ถ้ายอดค้างผ่อนสมมติเหลือน้อยมาก หรือรถผ่อนครบแล้วและโอนเป็นชื่อนาย ข การตัดสินใจก็จะต่างออกไป ตัวอย่างนี้ไม่ได้บอกว่าเจ้าหนี้ควรหรือไม่ควรยึดรถเช่าซื้อเสมอไป และไม่ได้บอกว่าจะได้เงินกลับเท่าไร

อย่าเข้าใจผิด

ความเข้าใจผิดความจริง
ลูกหนี้ขับรถหรู แปลว่ารถเป็นของเขาการใช้รถไม่ใช่หลักฐานกรรมสิทธิ์ รถอาจเป็นของไฟแนนซ์ บริษัท คู่สมรส หรือผู้ให้เช่า
รถที่ยังผ่อนอยู่ ยึดได้เหมือนรถที่ผ่อนหมดแล้วในระหว่างผ่อน เจ้าของตามสัญญาเช่าซื้อยังเป็นไฟแนนซ์ การยึดเสมือนรถเป็นของลูกหนี้ทั้งคันเสี่ยงถูกร้องขัดทรัพย์
เจ้าหนี้ไปเอารถของลูกหนี้ไปเองได้ไม่ได้ การยึดทำผ่านเจ้าพนักงานบังคับคดีตามคำสั่งศาลเท่านั้น การเอารถไปเองอาจเป็นความผิดและทำให้เจ้าหนี้รับผิด
ขอข้อมูลทะเบียนผ่านใครก็ได้ที่เช็กให้ได้ข้อมูลต้องมาจากช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย ข้อมูลที่ได้มาโดยไม่ชอบอาจใช้ไม่ได้และอาจเป็นความผิด
ยึดผิดคนเป็นความรับผิดของเจ้าพนักงานมาตรา 285 ให้ความรับผิดต่อการยึดโดยมิชอบตกแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา เว้นแต่เจ้าพนักงานฝ่าฝืนบทบัญญัติเอง
ตรวจทะเบียนครั้งเดียวก็พอทะเบียนเป็นภาพ ณ วันที่ตรวจ รถอาจเปลี่ยนมือภายหลัง ควรตรวจซ้ำก่อนขอให้ยึด

อ่านเพิ่มเติม

การเห็นลูกหนี้ขับรถหรูยังไม่ใช่หลักฐานว่ารถเป็นของเขา ก่อนขอให้ยึดควรตรวจทะเบียนและสัญญาผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย รู้ยอดค้างผ่อน แล้วชั่งความคุ้มค่า เพราะการยึดผิดคนเป็นความเสี่ยงของเจ้าหนี้เอง

เราช่วยตรวจทรัพย์และเอกสารของลูกหนี้ผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย ประเมินว่าควรฟ้องหรือบังคับคดีต่อหรือไม่ ยื่นฟ้อง ขอบังคับคดี ติดตามกับเจ้าพนักงานบังคับคดี ตอบคำร้องขัดทรัพย์และดำเนินการเรื่องคัดค้านและการจ่ายเงิน และเจรจาผ่อนชำระหลังยึด เราไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์หรือเจ้าหนี้จะได้รับชำระ ไม่ค้นบัญชีธนาคาร และไม่หาข้อมูลด้วยวิธีที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย การได้เงินกลับมาขึ้นอยู่กับทรัพย์ สิทธิของผู้รับจำนองและเจ้าหนี้อื่น และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้นโทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู สืบทรัพย์ และ คดีแพ่ง


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

เห็นลูกหนี้ขับรถราคาแพง แปลว่ารถเป็นของลูกหนี้ใช่หรือไม่+

ไม่แน่เสมอไป การเห็นใครขับรถบอกได้แค่ว่าเขาใช้รถคันนั้น ไม่ได้บอกว่าใครเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ รถอาจเป็นรถเช่าซื้อที่ไฟแนนซ์ยังเป็นเจ้าของ รถเช่า รถของบริษัทหรือคู่สมรสหรือญาติ ก่อนขอให้ยึดต้องมีเอกสารที่ยืนยันว่าลูกหนี้เป็นเจ้าของ ไม่ใช่ดูจากรูปลักษณ์หรือการใช้งาน

รถซื้อขาด รถเช่าซื้อ และรถเช่า ต่างกันอย่างไรสำหรับเจ้าหนี้+

รถซื้อขาดที่ลูกหนี้เป็นเจ้าของตามทะเบียนเป็นทรัพย์ของลูกหนี้ รถเช่าซื้อตามมาตรา 572 เจ้าของเอารถออกให้เช่าและให้คำมั่นว่าจะขายหรือโอนให้เมื่อผู้เช่าชำระครบตามเงื่อนไข ระหว่างผ่อนเจ้าของรถยังเป็นไฟแนนซ์ ส่วนรถเช่าเป็นของผู้ให้เช่า ลูกหนี้มีเพียงสิทธิใช้ตามสัญญา สถานะจริงต้องดูทะเบียนและสัญญา

ถ้ารถยังผ่อนอยู่ เจ้าหนี้ยึดรถได้หรือไม่+

ตอบเป็นกฎเดียวไม่ได้ เพราะรถเป็นของไฟแนนซ์จนกว่าจะผ่อนครบ การยึดรถที่ไม่ใช่ของลูกหนี้เสี่ยงถูกร้องขัดทรัพย์และเสี่ยงความรับผิดตามมาตรา 285 ส่วนสิทธิของลูกหนี้ตามสัญญาเช่าซื้อจะถูกยึดหรืออายัดได้หรือไม่ ขึ้นกับสัญญาและข้อเท็จจริงของแต่ละราย ควรให้ทนายตรวจเอกสารก่อน และชั่งว่าคุ้มหรือไม่หลังรู้ยอดค้างผ่อน

เจ้าหนี้ขอข้อมูลทะเบียนรถของลูกหนี้ได้อย่างไร+

ต้องผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น เช่น ช่องทางที่หน่วยงานทะเบียนเปิดให้ผู้มีส่วนได้เสียตามเงื่อนไขของหน่วยงาน หรือหลังมีคำพิพากษาผ่านกระบวนการศาลและเจ้าพนักงานบังคับคดี ไม่ควรใช้ใครสักคนที่อ้างว่าเช็กข้อมูลทะเบียนให้ได้ เพราะอาจผิดกฎหมายและข้อมูลที่ได้นำไปใช้ในศาลไม่ได้ ขอบเขตข้อมูลที่ขอได้ขึ้นกับระเบียบของหน่วยงานและเหตุผลที่ขอ

ลูกหนี้ใช้รถหรู แต่ชื่อเจ้าของเป็นคนอื่น ต้องตรวจอะไร+

ตรวจว่าผู้ถือกรรมสิทธิ์ในทะเบียนเป็นใคร ผู้ครอบครองเป็นใคร สัญญาเช่าซื้อหรือสัญญาเช่ามีหรือไม่ ใครเป็นผู้ผ่อนและจ่ายเงินดาวน์ ความสัมพันธ์ของเจ้าของชื่อกับลูกหนี้ และมีการโอนชื่อหลังหนี้เกิดหรือไม่ รถในชื่อคนอื่นยึดเป็นทรัพย์ของลูกหนี้ได้เมื่อมีหลักฐานว่าลูกหนี้เป็นเจ้าของจริง ซึ่งต้องพิสูจน์ได้ ไม่ใช่เพียงสงสัย

ยึดรถผิดคนแล้วเจ้าหนี้ต้องรับผิดอะไร+

มาตรา 285 ให้ความรับผิดทางละเมิดต่อลูกหนี้หรือบุคคลภายนอกจากการยึดโดยมิชอบหรือเกินความจำเป็น ตกแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา เว้นแต่เจ้าพนักงานบังคับคดีทำผิดบทบัญญัติของประมวลกฎหมายนี้เอง นอกจากนี้เจ้าของที่แท้จริงอาจร้องขัดทรัพย์ตามมาตรา 323 ซึ่งทำให้เสียเวลาและค่าใช้จ่าย จึงควรตรวจกรรมสิทธิ์ก่อนขอยึด

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา