คำตอบหลัก
ของที่อยู่ในบ้าน โรงงาน หรือคลังสินค้าของลูกหนี้ ไม่ได้เป็นของลูกหนี้ทั้งหมด การที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ไว้ก็ไม่ได้แปลว่าศาลชี้ขาดแล้วว่าทรัพย์นั้นเป็นของลูกหนี้ ถ้ามีคนอ้างว่าทรัพย์เป็นของตน เขายื่นคำร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ (เรียกกันว่า ร้องขัดทรัพย์) ต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีได้ตามมาตรา 323 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง โดยหลักต้องยื่นภายใน 60 วันนับแต่วันที่ยึด
เมื่อศาลรับคำร้องแล้ว การขายทรัพย์นั้นโดยทั่วไปจะถูกงดไว้ระหว่างรอคำวินิจฉัย และศาลพิจารณาเหมือนคดีธรรมดา เจ้าหนี้จึงต้องมีหลักฐานตอบ และต้องยอมรับว่าเรื่องนี้กินเวลาและค่าใช้จ่ายเพิ่ม ทางที่ถูกที่สุดคือตรวจกรรมสิทธิ์และที่มาของทรัพย์ก่อนขอให้ยึด ส่วนทรัพย์ที่ถูกร้องแล้วมีข้อเท็จจริงไม่แน่น บางครั้งการถอนรายการนั้นแล้วไปยึดทรัพย์อื่นคุ้มกว่าการสู้
คุณอยู่ขั้นไหน อ่านส่วนไหนก่อน
| ขั้นของคุณ | สิ่งที่ควรรู้ก่อน | อ่านข้อ |
|---|---|---|
| ยังไม่ฟ้อง | ยังไม่มีการยึดตามคำพิพากษา การร้องขัดทรัพย์ในหน้านี้เกิดในชั้นบังคับคดี แต่ตอนนี้เป็นเวลาที่ดีที่สุดที่จะเก็บหลักฐานว่าทรัพย์ชิ้นใดเป็นของลูกหนี้จริง เพราะการตรวจย้อนหลังหลังชนะคดีทำได้ยากกว่า | 1, 3 |
| ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา) | หากจะขอให้ศาลคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษา ต้องมีเหตุและหลักฐานเรื่องทรัพย์ของลูกหนี้ ซึ่งรวมถึงว่าทรัพย์นั้นเป็นของลูกหนี้ | 1, 3, 9 |
| ชนะคดีแล้ว | ตรงกับเรื่องนี้ที่สุด ต้องรู้กำหนด 60 วัน ผลต่อการขาย หลักฐานที่ต้องตอบ และเกณฑ์ตัดสินใจว่าจะสู้หรือถอน | 2 ถึง 9 |
1. ทำไมต้องตรวจก่อนว่าทรัพย์เป็นของลูกหนี้จริงหรือไม่
เจ้าหนี้มักเห็นของมีค่าในที่ของลูกหนี้แล้วสรุปว่าเป็นของลูกหนี้ แต่ในทางปฏิบัติมีทรัพย์ไม่น้อยที่ใช้อยู่ที่นั่นโดยไม่ได้เป็นกรรมสิทธิ์ของลูกหนี้
- รถหรือเครื่องจักรที่ยังผ่อนอยู่กับบริษัทไฟแนนซ์หรือบริษัทลีสซิ่ง
- เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ที่ลูกหนี้เช่ามาใช้ในโรงงาน
- ของที่ลูกค้าหรือซัพพลายเออร์ฝากไว้ เช่น สินค้าฝากขาย วัตถุดิบที่ผู้ว่าจ้างส่งมา แม่พิมพ์ของลูกค้า
- ทรัพย์ที่เป็นของคู่สมรส ญาติ หรือกรรมการ แต่ใช้ในบ้านหรือกิจการเดียวกัน
- ทรัพย์ที่ลูกหนี้ขายหรือโอนให้คนอื่นไปแล้ว แต่ยังไม่ได้เปลี่ยนชื่อหรือยังไม่ได้ส่งมอบ
มาตรา 322 วางหลักว่าการบังคับคดีไม่กระทบสิทธิของบุคคลภายนอก เช่น ทรัพยสิทธิ บุริมสิทธิ สิทธิยึดหน่วง หรือสิทธิอื่นที่เขามีเหนือทรัพย์นั้น พูดอย่างตรงไปตรงมา ทรัพย์ที่ไม่ใช่ของลูกหนี้ ขายทอดตลาดไปเพื่อใช้หนี้ลูกหนี้ไม่ได้เต็มที่
ผลคือการขอให้ยึดโดยไม่ตรวจอาจทำให้เสียค่าใช้จ่ายในการยึดและติดตามไปเปล่า ติดคำร้องขัดทรัพย์ที่ลากเวลา และอาจมีความเสี่ยงด้านความรับผิดต่อเจ้าของจริง ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี
2. ใครมักมาอ้าง และอ้างด้วยเหตุอะไร
| ผู้อ้าง | ข้ออ้างที่พบบ่อย | เจ้าหนี้ควรดูอะไร |
|---|---|---|
| คู่สมรส | เป็นสินส่วนตัว หรือเป็นเจ้าของร่วมในสินสมรส | วันที่ได้ทรัพย์ ชื่อในเอกสาร สัญญาก่อนสมรส ที่มาของเงิน (เรื่องส่วนของคู่สมรสอ่านต่อที่หัวข้อ 8) |
| ญาติหรือคนใกล้ชิด | ทรัพย์เป็นของตน ลูกหนี้แค่ยืมใช้ หรือโอนมาก่อนถูกฟ้อง | วันโอน ราคาที่จ่าย หลักฐานการจ่าย ความสัมพันธ์กับลูกหนี้ |
| ผู้ให้เช่า | ทรัพย์เป็นของตนและให้ลูกหนี้เช่า | สัญญาเช่า ป้ายหรือเครื่องหมายบนทรัพย์ ใบกำกับภาษี |
| บริษัทไฟแนนซ์ ลีสซิ่ง | ทรัพย์ยังเป็นของตนตามสัญญาเช่าซื้อหรือลีสซิ่ง | สัญญา ค่างวดที่ชำระ ทะเบียน |
| บริษัทอื่นในเครือ หรือบริษัทของกรรมการ | ทรัพย์เป็นของนิติบุคคลอื่น ใช้ร่วมสถานที่กับลูกหนี้ | ทะเบียนทรัพย์สิน ใบกำกับภาษี งบการเงินของแต่ละบริษัท |
| ผู้ซื้อที่ยังไม่ได้จดทะเบียน | ซื้อไว้ก่อนถูกยึด แต่ยังไม่ได้โอน | สัญญาซื้อขาย วันที่ชำระเงิน การส่งมอบ ว่ามีสิทธิจดทะเบียนก่อนหรือไม่ |
| เจ้าของรวม | เป็นเจ้าของร่วมในที่ดินหรือทรัพย์ที่ลูกหนี้ถือร่วมอยู่ | โฉนด ส่วนของแต่ละคน การแบ่งการครอบครอง |
มาตรา 323 เปิดทางให้ยื่นได้เมื่อผู้อ้างกล่าวว่าลูกหนี้ไม่ใช่เจ้าของทรัพย์ที่ยึด หรือตนเป็นเจ้าของรวมที่มีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในอสังหาริมทรัพย์ที่แบ่งการครอบครองเป็นส่วนสัด หรือเป็นเจ้าของรวมในสังหาริมทรัพย์ที่แบ่งได้ หรืออยู่ในฐานะที่จะจดทะเบียนสิทธิของตนในทรัพย์นั้นได้อยู่ก่อน ผู้อ้างขอให้ปล่อยทรัพย์ทั้งหมด บางส่วน หรือเฉพาะส่วนของตนก็ได้
3. ตรวจกรรมสิทธิ์และที่มาของทรัพย์ก่อนขอให้ยึด ตรวจอย่างไร
ตารางนี้เป็นแนวคิดตั้งต้น ใช้ช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น และผลที่ได้เป็นภาพ ณ วันที่ตรวจ
| ประเภททรัพย์ | ที่ตรวจเบื้องต้น | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| ที่ดิน บ้าน คอนโด | หนังสือแสดงสิทธิ์ เช่น โฉนด และรายการจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินผ่านช่องทางที่กฎหมายให้ตรวจได้ ดูชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ ภาระจำนอง ผู้ถือร่วม | ที่ดินอาจมีหลายชื่อ และจำนองไว้แล้ว (ดูเรื่องลำดับรับเงินที่คู่มือเจ้าหนี้หลายราย) |
| รถยนต์ รถบรรทุก | ทะเบียนรถและรายการที่ขนส่งทางบกเท่าที่ตรวจได้ตามช่องทางที่ชอบ ชื่อเจ้าของ ผู้ครอบครอง สถานะเช่าซื้อ | ชื่อผู้ถือกับผู้ใช้จริงอาจเป็นคนละคน |
| เครื่องจักร | ใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จตอนซื้อ ทะเบียนทรัพย์สินในงบการเงิน สัญญาเช่า สัญญาลีสซิ่ง ป้ายเจ้าของบนเครื่อง ที่ตั้งเครื่อง | เครื่องที่ติดตั้งในโรงงานอาจเป็นของผู้ให้เช่า หรือเป็นของบริษัทอื่นที่อยู่ร่วมสถานที่ |
| สต็อกสินค้า | ใบรับสินค้า ใบส่งของ สัญญาฝากขาย หรือสัญญา OEM ว่าใครถือกรรมสิทธิ์ในสินค้าและวัตถุดิบ | สินค้าที่รับฝากหรือรับจ้างผลิตอาจเป็นของลูกค้า |
| หุ้น | ทะเบียนผู้ถือหุ้น ใบหุ้น และข้อจำกัดการโอนตามเอกสารบริษัท | ชื่อผู้ถือหุ้นอาจเป็นตัวแทน |
| เงินและสิทธิเรียกร้อง | สัญญาและเอกสารการส่งมอบงาน | เป็นการบังคับคดีอีกแบบหนึ่ง ควรตรวจกฎหมายเฉพาะก่อน |
ข้อควรจำ คือ ทะเบียนบอกว่าใครถือชื่อ ไม่ได้บอกเสมอไปว่าใครเป็นเจ้าของที่แท้จริง และเราไม่มีช่องทางตรวจบัญชีธนาคารหรือยอดเงินของใครด้วยการค้นชื่อ เส้นทางเงินที่ใช้ซื้อทรัพย์จะรู้ได้จากเอกสารที่คู่กรณีมี หรือจากกระบวนการของศาลเท่านั้น
อ่านเรื่องการตรวจทรัพย์ก่อนฟ้องเพิ่มที่ สืบทรัพย์ก่อนฟ้องคุ้มหรือไม่
4. ถ้าทรัพย์ถูกยึดแล้วมีคนร้องขัดทรัพย์ ขั้นตอนเป็นอย่างไร
อ้างอิงตามมาตรา 323 ลำดับโดยย่อเป็นดังนี้
- เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ตามที่เจ้าหนี้นำยึด
- ผู้อ้างยื่นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดี ภายในกำหนดตามข้อ 5
- เมื่อศาลสั่งรับคำร้องไว้ ศาลส่งสำเนาคำร้องให้เจ้าหนี้ ลูกหนี้ และเจ้าพนักงานบังคับคดี
- เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้รับคำร้อง ถ้าทรัพย์ไม่ใช่ทรัพย์ที่ขายด่วนได้ตามมาตรา 332 ต้องงดการขายหรือจำหน่ายไว้ในระหว่างรอคำวินิจฉัย
- ศาลพิจารณาและชี้ขาดเหมือนคดีธรรมดา เจ้าหนี้ ลูกหนี้ และผู้อ้างต่างนำพยานหลักฐานเข้าสืบได้
- ถ้าศาลให้ปล่อยทรัพย์ ทรัพย์นั้นออกจากการบังคับคดีนี้ ถ้ายกคำร้อง การขายดำเนินต่อได้
ตรงกลางของขั้นตอนนี้คือการงดขาย ซึ่งเป็นเหตุที่ร้องขัดทรัพย์ทำให้เวลาของเจ้าหนี้เพิ่มขึ้น และบางครั้งก็เป็นเหตุที่ลูกหนี้หรือคนใกล้ชิดใช้ยื้อเวลา
ถ้าทรัพย์เป็นของที่เสียง่าย หรือรอแล้วเสียหาย หรือค่าใช้จ่ายจะเกินมูลค่า มาตรา 332 ให้ขายด่วนได้ และมาตรา 323 มีกำหนดเวลาของผู้อ้างสำหรับทรัพย์ประเภทนี้ต่างออกไป ซึ่งผู้อ้างต้องยื่นก่อนที่เจ้าพนักงานจะจ่ายเงินที่ได้จากการขาย เงินสุทธิจากการขายถือเสมือนเป็นทรัพย์ที่ขอให้ปล่อย
5. กำหนดเวลาที่ต้องรู้
| เหตุการณ์ | กำหนดตามมาตรา 323 |
|---|---|
| ผู้อ้างยื่นร้องขัดทรัพย์ตามปกติ | ภายใน 60 วันนับแต่วันที่ยึด |
| ยื่นไม่ทันเพราะมีพฤติการณ์พิเศษ | ยื่นภายหลังได้ แต่ไม่ช้ากว่า 7 วันก่อนวันที่เจ้าพนักงานกำหนดขายหรือจำหน่ายครั้งแรก |
| เหตุสุดวิสัย | ยื่นภายหลังได้ แต่ต้องก่อนขายหรือจำหน่ายทรัพย์นั้น |
| ทรัพย์ที่ขายด่วนได้ตามมาตรา 332 | 60 วันนับแต่ยึด ยื่นภายหลังได้ถ้ามีพฤติการณ์พิเศษ แต่ต้องก่อนเจ้าพนักงานจ่ายเงินจากการขาย |
| เจ้าหนี้ขอให้ผู้อ้างชดใช้ หลังศาลยกคำร้อง | ยื่นคำร้องภายใน 30 วันนับแต่วันที่ศาลมีคำสั่งยกคำร้อง |
สำหรับเจ้าหนี้ สิ่งที่เป็นประโยชน์คือ วันที่ยึดเป็นวันตั้งต้นของ 60 วัน หลังพ้นช่วงนี้ การขายมักราบรื่นขึ้น แต่ก็ยังมีทางที่ผู้อ้างจะยื่นช้าได้ในกรณีที่กฎหมายเปิดไว้ จึงไม่ควรถือว่าพ้น 60 วันแล้วไม่มีความเสี่ยงเลย
นับวันและตรวจกำหนดจากข้อความมาตราและเอกสารของศาลในคดีนั้นเสมอ
6. เอกสารและหลักฐานของแต่ละฝ่าย
ฝ่ายผู้อ้างมักยื่น
- สัญญาซื้อขายหรือใบเสร็จ ใบกำกับภาษี
- สัญญาเช่า สัญญาเช่าซื้อ หรือสัญญาลีสซิ่ง
- ทะเบียน โฉนด หรือเอกสารที่แสดงชื่อตนเอง
- หลักฐานการจ่ายเงินซื้อ
- ภาพถ่ายหรือคำพยานว่าทรัพย์อยู่ที่นั่นโดยลูกหนี้เพียงใช้หรือถือไว้แทน
ฝ่ายเจ้าหนี้ใช้ตอบ
- เอกสารที่แสดงว่าลูกหนี้เป็นผู้ซื้อ ผู้จ่ายเงิน หรือผู้ครอบครองใช้ประโยชน์ในฐานะเจ้าของ เช่น งบการเงินและทะเบียนทรัพย์สินที่ลูกหนี้ลงไว้
- วันที่และลักษณะการโอน เช่น โอนหลังมีหนี้ ราคาต่ำผิดปกติ หรือโอนให้คนใกล้ชิด
- คำให้การหรือเอกสารของลูกหนี้เองที่เคยยืนยันว่าทรัพย์เป็นของตน เช่น หลักประกัน แบบฟอร์มขอสินเชื่อ ใบเสนอราคา
- ภาพถ่ายตอนยึด และบันทึกของเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าพบทรัพย์ที่ไหน ใครครอบครอง
- เอกสารจากสัญญาเดิมของเจ้าหนี้กับลูกหนี้ที่อ้างถึงทรัพย์นั้น
ถ้าผู้อ้างโอนทรัพย์มาจากลูกหนี้หลังเกิดหนี้ และเข้าข่ายการโอนเพื่อให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ เจ้าหนี้อาจมีทางอื่นตามกฎหมายแพ่ง เช่น ขอเพิกถอนการโอน อ่านภาพรวมที่ ลูกหนี้โอนทรัพย์หนี ซึ่งเป็นเรื่องแยกจากหน้านี้และต้องดูข้อเท็จจริงเป็นราย ๆ
หลังยึดแล้ว มาตรา 315 ยังให้ผลว่า การที่ลูกหนี้สร้าง โอน หรือเปลี่ยนแปลงสิทธิในทรัพย์ที่ยึดภายหลัง ใช้ยันเจ้าหนี้หรือเจ้าพนักงานไม่ได้ จึงไม่ควรเข้าใจว่าลูกหนี้ย้ายความเป็นเจ้าของหลังถูกยึดแล้วจะทำให้ทรัพย์หลุดจากการบังคับคดี
7. ถ้าเห็นว่าคำร้องขัดทรัพย์ไม่มีมูลและยื่นเพื่อถ่วงเวลา
มาตรา 323 ให้เครื่องมือแก่เจ้าหนี้ไว้สองอย่าง
- ขอให้ผู้อ้างวางเงินหรือหาประกัน เจ้าหนี้ยื่นคำร้องว่าคำร้องขัดทรัพย์ไม่มีมูลและยื่นเพื่อประวิงการบังคับคดี ถ้ามีพยานหลักฐานเบื้องต้นว่าคำร้องนั้นฟังได้ ศาลมีอำนาจสั่งให้ผู้อ้างวางเงินหรือหาประกันตามจำนวนและเวลาที่เห็นสมควร เพื่อเป็นประกันค่าสินไหมทดแทนแก่เจ้าหนี้ ถ้าผู้อ้างไม่ปฏิบัติตาม ศาลสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบ คำสั่งตามส่วนนี้เป็นที่สุดตามมาตราดังกล่าว
- ขอค่าสินไหมทดแทน ถ้าศาลยกคำร้องขัดทรัพย์ และเจ้าหนี้เห็นว่าคำร้องไม่มีมูลและยื่นเพื่อประวิง เจ้าหนี้ที่เสียหายยื่นคำร้องภายใน 30 วันนับแต่วันศาลยกคำร้อง ให้ผู้อ้างชดใช้ได้ ศาลอาจแยกพิจารณาเป็นสำนวนต่างหาก
เครื่องมือเหล่านี้ไม่ใช่ปุ่มอัตโนมัติ ศาลดูพยานหลักฐานเบื้องต้นและเหตุผลเป็นรายกรณี การยื่นเพราะไม่ชอบข้ออ้างของอีกฝ่ายยังไม่พอ ต้องมีข้อเท็จจริงสนับสนุนว่าไม่มีมูลและเป็นการประวิง
8. คู่สมรสและทรัพย์ที่ใช้ร่วมกัน
เรื่องสินสมรสกับสินส่วนตัว การกันส่วนของคู่สมรส และผู้ค้ำประกัน ได้อธิบายไว้แล้วที่ ยึดทรัพย์คู่สมรสได้ไหม ยึดทรัพย์ผู้ค้ำประกันได้เมื่อไร ในหน้านี้ขอสรุปเพียงว่า คู่สมรสที่ไม่ได้เป็นลูกหนี้มักอ้างว่าทรัพย์หรือบางส่วนเป็นของตน และเจ้าหนี้ควรเตรียมหลักฐานที่มาของทรัพย์ไว้ก่อนยึด
ทรัพย์ที่ลูกหนี้ถือร่วมกับผู้อื่น เช่น ที่ดินแปลงเดียวกัน ผู้ถือร่วมอาจร้องตามมาตรา 323 หรือขอกันส่วนของตนตามมาตรา 324 ในกรณีเจ้าของรวมที่จดทะเบียนไว้ ผลคือเจ้าหนี้ขายได้เฉพาะส่วนของลูกหนี้ ซึ่งมักทำให้ผู้ซื้อน้อยลงและราคาต่ำลง
9. สู้ต่อหรือถอนรายการนั้นแล้วไปทรัพย์อื่น
ไม่มีสูตรตายตัว ลองถามตามนี้
| คำถาม | ถ้าใช่ | ถ้าไม่ใช่ |
|---|---|---|
| หลักฐานฝั่งเจ้าหนี้แน่นกว่าฝั่งผู้อ้างหรือไม่ | น่าสู้ต่อ | ควรชั่งการถอน |
| มูลค่าทรัพย์สูงพอเทียบกับเวลาและค่าใช้จ่ายของคดีร้องขัดทรัพย์ | น่าสู้ต่อ | ควรชั่งการถอน |
| มีทรัพย์อื่นที่เป็นของลูกหนี้ชัดเจนและยึดได้เร็วกว่า | พิจารณายึดอื่นควบคู่ | ทรัพย์นี้อาจเป็นเส้นทางเดียว |
| ผู้อ้างมีเอกสารที่น่าเชื่อ เช่น ใบกำกับภาษีในชื่อตนก่อนมีหนี้ | ควรชั่งการถอน | น่าสู้ต่อ |
| ลูกหนี้ใช้การร้องเพื่อซื้อเวลาให้ย้ายทรัพย์อื่น | รีบยึดทรัพย์อื่น และใช้มาตรา 323 ขอให้วางประกัน |
การถอนรายการเดียวไม่ได้ทำให้สิทธิบังคับคดีทั้งหมดหาย แต่เจ้าหนี้ควรเตรียมทรัพย์อื่นไว้คู่กัน และไม่ควรปล่อยให้ทั้งแผนไปรออยู่กับทรัพย์ชิ้นเดียว ดูภาพรวมเรื่องกำหนดเวลาบังคับคดีที่ บังคับคดีภายใน 10 ปี
ถ้าถอนรายการแล้วอยากไปทรัพย์อื่น ให้ตรวจก่อนว่าทรัพย์อื่นนั้นถูกยึดโดยเจ้าหนี้รายอื่นแล้วหรือมีสิทธิของคนอื่นติดอยู่หรือไม่ ดูที่ เจ้าหนี้หลายรายตามทรัพย์ชิ้นเดียวกัน
10. ทรัพย์ที่เป็นข้อพิพาทบ่อยกับสัญญาเช่าซื้อและเช่าเครื่องจักร
เรื่องรถที่ลูกหนี้ผ่อนอยู่กับไฟแนนซ์ และเครื่องจักรที่ลูกหนี้เช่ามา มีรายละเอียดมากพอจะแยกเป็นคู่มือเฉพาะ
- รถของลูกหนี้ติดเช่าซื้อ เจ้าหนี้ต้องตรวจอะไรก่อนขอยึด
- เครื่องจักรโรงงานของลูกหนี้เป็นของเช่า เจ้าหนี้ยึดได้หรือไม่
ในหน้านี้ขอเพียงย้ำว่า เอกสารสัญญาเป็นสิ่งแรกที่ต้องขอดู และชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ในสัญญาอาจไม่ใช่ลูกหนี้
เอกสารที่ควรรวบรวมก่อนขอให้ยึดทรัพย์ชิ้นสำคัญ
- คำพิพากษาและหมายบังคับคดีฉบับที่ใช้
- หลักฐานว่าทรัพย์เป็นของลูกหนี้ เช่น โฉนด ทะเบียนรถ ใบกำกับภาษีในชื่อลูกหนี้ ทะเบียนทรัพย์สินในงบการเงิน
- สัญญากับลูกหนี้ที่เกี่ยวกับทรัพย์ เช่น หลักประกัน ใบเสนอราคา ใบรับสินค้า
- ผลตรวจทะเบียนและภาระผูกพัน ณ วันที่ตรวจ พร้อมบันทึกวันที่
- รายชื่อคนที่อาจมีสิทธิ เช่น ผู้ถือชื่อ ผู้เช่า ไฟแนนซ์ เจ้าของร่วม คู่สมรส
- ภาพถ่ายและบันทึกสถานที่ตั้งของทรัพย์ ป้ายเจ้าของ เลขเครื่อง
- ประมาณมูลค่าและค่าใช้จ่ายเทียบกับเงินที่น่าจะเหลือหลังสิทธิของคนอื่น
- วันที่ยึดและวันครบ 60 วัน บันทึกไว้ในปฏิทินคดี
- แผนสำรอง ทรัพย์อื่นที่ตรวจไว้แล้ว
ตัวอย่างสมมติ: เครื่องจักรสามเครื่องในโรงงานลูกหนี้
ตัวอย่างนี้สมมติขึ้นเพื่ออธิบายหลักการ ไม่ใช่คดีจริงของลูกค้าหรือของสำนักงาน และไม่มีตัวเลขจำนวนเงิน
บริษัท ก ชนะคดีเรียกค่าสินค้าจากบริษัท ข และนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดเครื่องจักรสามเครื่องในโรงงานของบริษัท ข
- เครื่อง 1 มีใบกำกับภาษีในชื่อบริษัท ข และอยู่ในทะเบียนทรัพย์สินตามงบการเงิน ไม่มีใครมาอ้าง
- เครื่อง 2 มีป้ายบริษัทให้เช่าติดอยู่ และมีสัญญาเช่า ผู้ให้เช่ายื่นร้องขัดทรัพย์ภายใน 60 วัน พร้อมสัญญาและหลักฐานการให้เช่า
- เครื่อง 3 ซื้อมาหลังบริษัท ข เป็นหนี้ บริษัท ค ซึ่งเป็นบริษัทของกรรมการอ้างว่าตนเป็นเจ้าของ ใบกำกับภาษีเป็นชื่อบริษัท ค แต่เงินที่ซื้อมาจากบัญชีของบริษัท ข ตามเอกสารที่บริษัท ก พอหาได้จากคู่สัญญาเดิม
บริษัท ก ตัดสินใจ
- ไม่สู้เรื่องเครื่อง 2 เพราะเอกสารของผู้ให้เช่ากระจ่างและการสู้เสียเวลา ถอนรายการนี้
- สู้เรื่องเครื่อง 3 เพราะมีข้อเท็จจริงเรื่องเงินและเวลา พร้อมยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งให้บริษัท ค วางประกัน
- ระหว่างรอ ให้เร่งตรวจและยึดทรัพย์อื่นที่ไม่มีใครอ้าง ไม่ให้ทั้งหมดไปรออยู่กับเครื่อง 3
ผลของการสู้ขึ้นอยู่กับพยานหลักฐานและดุลพินิจของศาล ตัวอย่างนี้ไม่ได้บอกว่าเจ้าหนี้จะชนะหรือแพ้
อย่าเข้าใจผิด
| ความเข้าใจผิด | ความจริง |
|---|---|
| ทรัพย์ในบ้านหรือโรงงานลูกหนี้เป็นของลูกหนี้ทั้งหมด | ไม่แน่เสมอไป อาจเป็นของเช่า ของไฟแนนซ์ ของคู่สมรส ของบริษัทอื่น หรือของลูกค้าที่ฝากไว้ ต้องตรวจเอกสารก่อน |
| ยึดแล้วแปลว่าศาลรับรองว่าเป็นของลูกหนี้ | การยึดเป็นขั้นตอนบังคับคดี ไม่ได้ชี้ขาดกรรมสิทธิ์ ผู้อ้างยื่นร้องขัดทรัพย์ตามมาตรา 323 ได้ |
| ใครมาอ้างก็หยุดขายได้ทันที | ผู้อ้างต้องยื่นคำร้องต่อศาลภายในกำหนด และศาลรับไว้ การงดขายเกิดเมื่อเจ้าพนักงานได้รับคำร้องตามเงื่อนไขในมาตรา 323 |
| พ้น 60 วันแล้วผู้อ้างยื่นไม่ได้อีก | กฎหมายเปิดทางยื่นภายหลังได้ในกรณีพฤติการณ์พิเศษหรือเหตุสุดวิสัย ตามเงื่อนไขของมาตรา 323 |
| ถ้าถูกร้องขัดทรัพย์ต้องสู้ทุกกรณี | บางทรัพย์ควรถอนแล้วไปทรัพย์อื่น ดูหลักฐาน มูลค่า และเวลาที่เหลือก่อน |
| ใส่ชื่อคนอื่นไว้ ลูกหนี้ก็รอดเสมอ | ถ้าข้อเท็จจริงแสดงว่าทรัพย์เป็นของลูกหนี้จริง เจ้าหนี้มีทางโต้แย้ง แต่ต้องมีหลักฐานและเป็นคนละเรื่องกับกำหนดเวลาในหน้านี้ |
อ่านเพิ่มเติม
- เจ้าหนี้หลายรายตามทรัพย์ชิ้นเดียวกัน ใครได้เงินก่อน
- รถของลูกหนี้ติดเช่าซื้อ เจ้าหนี้ต้องตรวจอะไรก่อนขอยึด
- เครื่องจักรโรงงานของลูกหนี้เป็นของเช่า เจ้าหนี้ยึดได้หรือไม่
- ยึดทรัพย์คู่สมรสได้ไหม ยึดทรัพย์ผู้ค้ำประกันได้เมื่อไร
- สืบทรัพย์ก่อนฟ้องคุ้มหรือไม่
- คู่มือบังคับคดีและทวงหนี้สำหรับเจ้าหนี้
ก่อนขอให้ยึดทรัพย์ชิ้นไหน ให้ตรวจก่อนว่าเป็นของลูกหนี้จริง เพราะทรัพย์ที่ถูกร้องขัดทรัพย์จะหยุดการขายและกินเวลาของคุณ ส่วนถ้าถูกร้องแล้วให้ชั่งหลักฐานกับเวลา แล้วตัดสินใจว่าจะสู้หรือถอนไปทรัพย์อื่น
เราช่วยตรวจทรัพย์และเอกสารของลูกหนี้ผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย ประเมินว่าควรฟ้องหรือบังคับคดีต่อหรือไม่ ยื่นฟ้อง ขอบังคับคดี ติดตามกับเจ้าพนักงานบังคับคดี ตอบคำร้องขัดทรัพย์และดำเนินการเรื่องคัดค้านและการจ่ายเงิน และเจรจาผ่อนชำระหลังยึด เราไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์หรือเจ้าหนี้จะได้รับชำระ ไม่ค้นบัญชีธนาคาร และไม่หาข้อมูลด้วยวิธีที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย การได้เงินกลับมาขึ้นอยู่กับทรัพย์ สิทธิของผู้รับจำนองและเจ้าหนี้อื่น และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้นโทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู สืบทรัพย์ และ คดีแพ่ง
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

