ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
คู่มือคดีแพ่ง

มีคนอ้างว่าทรัพย์ที่ยึดเป็นของเขา เจ้าหนี้ต้องทำอย่างไร: ร้องขัดทรัพย์ มาตรา 323 และการตรวจกรรมสิทธิ์ก่อนขอยึด

คู่มือสำหรับเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาที่ทรัพย์ถูกยึดแล้วมีคู่สมรส ญาติ ผู้ให้เช่า บริษัทไฟแนนซ์ หรือบริษัทอื่นมาอ้างว่าเป็นของตน อธิบายการร้องขัดทรัพย์ตามมาตรา 323 กำหนด 60 วัน ผลต่อการขายทอดตลาด การตรวจที่มาของทรัพย์ก่อนยึด หลักฐานที่ใช้ตอบ และเมื่อไรควรถอนรายการนั้นแล้วไปทรัพย์อื่น

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมคดีแพ่งและบังคับคดี20 พฤศจิกายน 256915 นาที
มีคนอ้างว่าทรัพย์ที่ยึดเป็นของเขา เจ้าหนี้ต้องทำอย่างไร: ร้องขัดทรัพย์ มาตรา 323 และการตรวจกรรมสิทธิ์ก่อนขอยึด

คำตอบหลัก

ของที่อยู่ในบ้าน โรงงาน หรือคลังสินค้าของลูกหนี้ ไม่ได้เป็นของลูกหนี้ทั้งหมด การที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ไว้ก็ไม่ได้แปลว่าศาลชี้ขาดแล้วว่าทรัพย์นั้นเป็นของลูกหนี้ ถ้ามีคนอ้างว่าทรัพย์เป็นของตน เขายื่นคำร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ (เรียกกันว่า ร้องขัดทรัพย์) ต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีได้ตามมาตรา 323 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง โดยหลักต้องยื่นภายใน 60 วันนับแต่วันที่ยึด

เมื่อศาลรับคำร้องแล้ว การขายทรัพย์นั้นโดยทั่วไปจะถูกงดไว้ระหว่างรอคำวินิจฉัย และศาลพิจารณาเหมือนคดีธรรมดา เจ้าหนี้จึงต้องมีหลักฐานตอบ และต้องยอมรับว่าเรื่องนี้กินเวลาและค่าใช้จ่ายเพิ่ม ทางที่ถูกที่สุดคือตรวจกรรมสิทธิ์และที่มาของทรัพย์ก่อนขอให้ยึด ส่วนทรัพย์ที่ถูกร้องแล้วมีข้อเท็จจริงไม่แน่น บางครั้งการถอนรายการนั้นแล้วไปยึดทรัพย์อื่นคุ้มกว่าการสู้

คุณอยู่ขั้นไหน อ่านส่วนไหนก่อน

ขั้นของคุณสิ่งที่ควรรู้ก่อนอ่านข้อ
ยังไม่ฟ้องยังไม่มีการยึดตามคำพิพากษา การร้องขัดทรัพย์ในหน้านี้เกิดในชั้นบังคับคดี แต่ตอนนี้เป็นเวลาที่ดีที่สุดที่จะเก็บหลักฐานว่าทรัพย์ชิ้นใดเป็นของลูกหนี้จริง เพราะการตรวจย้อนหลังหลังชนะคดีทำได้ยากกว่า1, 3
ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา)หากจะขอให้ศาลคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษา ต้องมีเหตุและหลักฐานเรื่องทรัพย์ของลูกหนี้ ซึ่งรวมถึงว่าทรัพย์นั้นเป็นของลูกหนี้1, 3, 9
ชนะคดีแล้วตรงกับเรื่องนี้ที่สุด ต้องรู้กำหนด 60 วัน ผลต่อการขาย หลักฐานที่ต้องตอบ และเกณฑ์ตัดสินใจว่าจะสู้หรือถอน2 ถึง 9

1. ทำไมต้องตรวจก่อนว่าทรัพย์เป็นของลูกหนี้จริงหรือไม่

เจ้าหนี้มักเห็นของมีค่าในที่ของลูกหนี้แล้วสรุปว่าเป็นของลูกหนี้ แต่ในทางปฏิบัติมีทรัพย์ไม่น้อยที่ใช้อยู่ที่นั่นโดยไม่ได้เป็นกรรมสิทธิ์ของลูกหนี้

  • รถหรือเครื่องจักรที่ยังผ่อนอยู่กับบริษัทไฟแนนซ์หรือบริษัทลีสซิ่ง
  • เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ที่ลูกหนี้เช่ามาใช้ในโรงงาน
  • ของที่ลูกค้าหรือซัพพลายเออร์ฝากไว้ เช่น สินค้าฝากขาย วัตถุดิบที่ผู้ว่าจ้างส่งมา แม่พิมพ์ของลูกค้า
  • ทรัพย์ที่เป็นของคู่สมรส ญาติ หรือกรรมการ แต่ใช้ในบ้านหรือกิจการเดียวกัน
  • ทรัพย์ที่ลูกหนี้ขายหรือโอนให้คนอื่นไปแล้ว แต่ยังไม่ได้เปลี่ยนชื่อหรือยังไม่ได้ส่งมอบ

มาตรา 322 วางหลักว่าการบังคับคดีไม่กระทบสิทธิของบุคคลภายนอก เช่น ทรัพยสิทธิ บุริมสิทธิ สิทธิยึดหน่วง หรือสิทธิอื่นที่เขามีเหนือทรัพย์นั้น พูดอย่างตรงไปตรงมา ทรัพย์ที่ไม่ใช่ของลูกหนี้ ขายทอดตลาดไปเพื่อใช้หนี้ลูกหนี้ไม่ได้เต็มที่

ผลคือการขอให้ยึดโดยไม่ตรวจอาจทำให้เสียค่าใช้จ่ายในการยึดและติดตามไปเปล่า ติดคำร้องขัดทรัพย์ที่ลากเวลา และอาจมีความเสี่ยงด้านความรับผิดต่อเจ้าของจริง ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

2. ใครมักมาอ้าง และอ้างด้วยเหตุอะไร

ผู้อ้างข้ออ้างที่พบบ่อยเจ้าหนี้ควรดูอะไร
คู่สมรสเป็นสินส่วนตัว หรือเป็นเจ้าของร่วมในสินสมรสวันที่ได้ทรัพย์ ชื่อในเอกสาร สัญญาก่อนสมรส ที่มาของเงิน (เรื่องส่วนของคู่สมรสอ่านต่อที่หัวข้อ 8)
ญาติหรือคนใกล้ชิดทรัพย์เป็นของตน ลูกหนี้แค่ยืมใช้ หรือโอนมาก่อนถูกฟ้องวันโอน ราคาที่จ่าย หลักฐานการจ่าย ความสัมพันธ์กับลูกหนี้
ผู้ให้เช่าทรัพย์เป็นของตนและให้ลูกหนี้เช่าสัญญาเช่า ป้ายหรือเครื่องหมายบนทรัพย์ ใบกำกับภาษี
บริษัทไฟแนนซ์ ลีสซิ่งทรัพย์ยังเป็นของตนตามสัญญาเช่าซื้อหรือลีสซิ่งสัญญา ค่างวดที่ชำระ ทะเบียน
บริษัทอื่นในเครือ หรือบริษัทของกรรมการทรัพย์เป็นของนิติบุคคลอื่น ใช้ร่วมสถานที่กับลูกหนี้ทะเบียนทรัพย์สิน ใบกำกับภาษี งบการเงินของแต่ละบริษัท
ผู้ซื้อที่ยังไม่ได้จดทะเบียนซื้อไว้ก่อนถูกยึด แต่ยังไม่ได้โอนสัญญาซื้อขาย วันที่ชำระเงิน การส่งมอบ ว่ามีสิทธิจดทะเบียนก่อนหรือไม่
เจ้าของรวมเป็นเจ้าของร่วมในที่ดินหรือทรัพย์ที่ลูกหนี้ถือร่วมอยู่โฉนด ส่วนของแต่ละคน การแบ่งการครอบครอง

มาตรา 323 เปิดทางให้ยื่นได้เมื่อผู้อ้างกล่าวว่าลูกหนี้ไม่ใช่เจ้าของทรัพย์ที่ยึด หรือตนเป็นเจ้าของรวมที่มีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในอสังหาริมทรัพย์ที่แบ่งการครอบครองเป็นส่วนสัด หรือเป็นเจ้าของรวมในสังหาริมทรัพย์ที่แบ่งได้ หรืออยู่ในฐานะที่จะจดทะเบียนสิทธิของตนในทรัพย์นั้นได้อยู่ก่อน ผู้อ้างขอให้ปล่อยทรัพย์ทั้งหมด บางส่วน หรือเฉพาะส่วนของตนก็ได้

3. ตรวจกรรมสิทธิ์และที่มาของทรัพย์ก่อนขอให้ยึด ตรวจอย่างไร

ตารางนี้เป็นแนวคิดตั้งต้น ใช้ช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น และผลที่ได้เป็นภาพ ณ วันที่ตรวจ

ประเภททรัพย์ที่ตรวจเบื้องต้นข้อควรระวัง
ที่ดิน บ้าน คอนโดหนังสือแสดงสิทธิ์ เช่น โฉนด และรายการจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินผ่านช่องทางที่กฎหมายให้ตรวจได้ ดูชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ ภาระจำนอง ผู้ถือร่วมที่ดินอาจมีหลายชื่อ และจำนองไว้แล้ว (ดูเรื่องลำดับรับเงินที่คู่มือเจ้าหนี้หลายราย)
รถยนต์ รถบรรทุกทะเบียนรถและรายการที่ขนส่งทางบกเท่าที่ตรวจได้ตามช่องทางที่ชอบ ชื่อเจ้าของ ผู้ครอบครอง สถานะเช่าซื้อชื่อผู้ถือกับผู้ใช้จริงอาจเป็นคนละคน
เครื่องจักรใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จตอนซื้อ ทะเบียนทรัพย์สินในงบการเงิน สัญญาเช่า สัญญาลีสซิ่ง ป้ายเจ้าของบนเครื่อง ที่ตั้งเครื่องเครื่องที่ติดตั้งในโรงงานอาจเป็นของผู้ให้เช่า หรือเป็นของบริษัทอื่นที่อยู่ร่วมสถานที่
สต็อกสินค้าใบรับสินค้า ใบส่งของ สัญญาฝากขาย หรือสัญญา OEM ว่าใครถือกรรมสิทธิ์ในสินค้าและวัตถุดิบสินค้าที่รับฝากหรือรับจ้างผลิตอาจเป็นของลูกค้า
หุ้นทะเบียนผู้ถือหุ้น ใบหุ้น และข้อจำกัดการโอนตามเอกสารบริษัทชื่อผู้ถือหุ้นอาจเป็นตัวแทน
เงินและสิทธิเรียกร้องสัญญาและเอกสารการส่งมอบงานเป็นการบังคับคดีอีกแบบหนึ่ง ควรตรวจกฎหมายเฉพาะก่อน

ข้อควรจำ คือ ทะเบียนบอกว่าใครถือชื่อ ไม่ได้บอกเสมอไปว่าใครเป็นเจ้าของที่แท้จริง และเราไม่มีช่องทางตรวจบัญชีธนาคารหรือยอดเงินของใครด้วยการค้นชื่อ เส้นทางเงินที่ใช้ซื้อทรัพย์จะรู้ได้จากเอกสารที่คู่กรณีมี หรือจากกระบวนการของศาลเท่านั้น

อ่านเรื่องการตรวจทรัพย์ก่อนฟ้องเพิ่มที่ สืบทรัพย์ก่อนฟ้องคุ้มหรือไม่

4. ถ้าทรัพย์ถูกยึดแล้วมีคนร้องขัดทรัพย์ ขั้นตอนเป็นอย่างไร

อ้างอิงตามมาตรา 323 ลำดับโดยย่อเป็นดังนี้

  1. เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ตามที่เจ้าหนี้นำยึด
  2. ผู้อ้างยื่นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดี ภายในกำหนดตามข้อ 5
  3. เมื่อศาลสั่งรับคำร้องไว้ ศาลส่งสำเนาคำร้องให้เจ้าหนี้ ลูกหนี้ และเจ้าพนักงานบังคับคดี
  4. เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้รับคำร้อง ถ้าทรัพย์ไม่ใช่ทรัพย์ที่ขายด่วนได้ตามมาตรา 332 ต้องงดการขายหรือจำหน่ายไว้ในระหว่างรอคำวินิจฉัย
  5. ศาลพิจารณาและชี้ขาดเหมือนคดีธรรมดา เจ้าหนี้ ลูกหนี้ และผู้อ้างต่างนำพยานหลักฐานเข้าสืบได้
  6. ถ้าศาลให้ปล่อยทรัพย์ ทรัพย์นั้นออกจากการบังคับคดีนี้ ถ้ายกคำร้อง การขายดำเนินต่อได้

ตรงกลางของขั้นตอนนี้คือการงดขาย ซึ่งเป็นเหตุที่ร้องขัดทรัพย์ทำให้เวลาของเจ้าหนี้เพิ่มขึ้น และบางครั้งก็เป็นเหตุที่ลูกหนี้หรือคนใกล้ชิดใช้ยื้อเวลา

ถ้าทรัพย์เป็นของที่เสียง่าย หรือรอแล้วเสียหาย หรือค่าใช้จ่ายจะเกินมูลค่า มาตรา 332 ให้ขายด่วนได้ และมาตรา 323 มีกำหนดเวลาของผู้อ้างสำหรับทรัพย์ประเภทนี้ต่างออกไป ซึ่งผู้อ้างต้องยื่นก่อนที่เจ้าพนักงานจะจ่ายเงินที่ได้จากการขาย เงินสุทธิจากการขายถือเสมือนเป็นทรัพย์ที่ขอให้ปล่อย

5. กำหนดเวลาที่ต้องรู้

เหตุการณ์กำหนดตามมาตรา 323
ผู้อ้างยื่นร้องขัดทรัพย์ตามปกติภายใน 60 วันนับแต่วันที่ยึด
ยื่นไม่ทันเพราะมีพฤติการณ์พิเศษยื่นภายหลังได้ แต่ไม่ช้ากว่า 7 วันก่อนวันที่เจ้าพนักงานกำหนดขายหรือจำหน่ายครั้งแรก
เหตุสุดวิสัยยื่นภายหลังได้ แต่ต้องก่อนขายหรือจำหน่ายทรัพย์นั้น
ทรัพย์ที่ขายด่วนได้ตามมาตรา 33260 วันนับแต่ยึด ยื่นภายหลังได้ถ้ามีพฤติการณ์พิเศษ แต่ต้องก่อนเจ้าพนักงานจ่ายเงินจากการขาย
เจ้าหนี้ขอให้ผู้อ้างชดใช้ หลังศาลยกคำร้องยื่นคำร้องภายใน 30 วันนับแต่วันที่ศาลมีคำสั่งยกคำร้อง

สำหรับเจ้าหนี้ สิ่งที่เป็นประโยชน์คือ วันที่ยึดเป็นวันตั้งต้นของ 60 วัน หลังพ้นช่วงนี้ การขายมักราบรื่นขึ้น แต่ก็ยังมีทางที่ผู้อ้างจะยื่นช้าได้ในกรณีที่กฎหมายเปิดไว้ จึงไม่ควรถือว่าพ้น 60 วันแล้วไม่มีความเสี่ยงเลย

นับวันและตรวจกำหนดจากข้อความมาตราและเอกสารของศาลในคดีนั้นเสมอ

6. เอกสารและหลักฐานของแต่ละฝ่าย

ฝ่ายผู้อ้างมักยื่น

  • สัญญาซื้อขายหรือใบเสร็จ ใบกำกับภาษี
  • สัญญาเช่า สัญญาเช่าซื้อ หรือสัญญาลีสซิ่ง
  • ทะเบียน โฉนด หรือเอกสารที่แสดงชื่อตนเอง
  • หลักฐานการจ่ายเงินซื้อ
  • ภาพถ่ายหรือคำพยานว่าทรัพย์อยู่ที่นั่นโดยลูกหนี้เพียงใช้หรือถือไว้แทน

ฝ่ายเจ้าหนี้ใช้ตอบ

  • เอกสารที่แสดงว่าลูกหนี้เป็นผู้ซื้อ ผู้จ่ายเงิน หรือผู้ครอบครองใช้ประโยชน์ในฐานะเจ้าของ เช่น งบการเงินและทะเบียนทรัพย์สินที่ลูกหนี้ลงไว้
  • วันที่และลักษณะการโอน เช่น โอนหลังมีหนี้ ราคาต่ำผิดปกติ หรือโอนให้คนใกล้ชิด
  • คำให้การหรือเอกสารของลูกหนี้เองที่เคยยืนยันว่าทรัพย์เป็นของตน เช่น หลักประกัน แบบฟอร์มขอสินเชื่อ ใบเสนอราคา
  • ภาพถ่ายตอนยึด และบันทึกของเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าพบทรัพย์ที่ไหน ใครครอบครอง
  • เอกสารจากสัญญาเดิมของเจ้าหนี้กับลูกหนี้ที่อ้างถึงทรัพย์นั้น

ถ้าผู้อ้างโอนทรัพย์มาจากลูกหนี้หลังเกิดหนี้ และเข้าข่ายการโอนเพื่อให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ เจ้าหนี้อาจมีทางอื่นตามกฎหมายแพ่ง เช่น ขอเพิกถอนการโอน อ่านภาพรวมที่ ลูกหนี้โอนทรัพย์หนี ซึ่งเป็นเรื่องแยกจากหน้านี้และต้องดูข้อเท็จจริงเป็นราย ๆ

หลังยึดแล้ว มาตรา 315 ยังให้ผลว่า การที่ลูกหนี้สร้าง โอน หรือเปลี่ยนแปลงสิทธิในทรัพย์ที่ยึดภายหลัง ใช้ยันเจ้าหนี้หรือเจ้าพนักงานไม่ได้ จึงไม่ควรเข้าใจว่าลูกหนี้ย้ายความเป็นเจ้าของหลังถูกยึดแล้วจะทำให้ทรัพย์หลุดจากการบังคับคดี

7. ถ้าเห็นว่าคำร้องขัดทรัพย์ไม่มีมูลและยื่นเพื่อถ่วงเวลา

มาตรา 323 ให้เครื่องมือแก่เจ้าหนี้ไว้สองอย่าง

  • ขอให้ผู้อ้างวางเงินหรือหาประกัน เจ้าหนี้ยื่นคำร้องว่าคำร้องขัดทรัพย์ไม่มีมูลและยื่นเพื่อประวิงการบังคับคดี ถ้ามีพยานหลักฐานเบื้องต้นว่าคำร้องนั้นฟังได้ ศาลมีอำนาจสั่งให้ผู้อ้างวางเงินหรือหาประกันตามจำนวนและเวลาที่เห็นสมควร เพื่อเป็นประกันค่าสินไหมทดแทนแก่เจ้าหนี้ ถ้าผู้อ้างไม่ปฏิบัติตาม ศาลสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบ คำสั่งตามส่วนนี้เป็นที่สุดตามมาตราดังกล่าว
  • ขอค่าสินไหมทดแทน ถ้าศาลยกคำร้องขัดทรัพย์ และเจ้าหนี้เห็นว่าคำร้องไม่มีมูลและยื่นเพื่อประวิง เจ้าหนี้ที่เสียหายยื่นคำร้องภายใน 30 วันนับแต่วันศาลยกคำร้อง ให้ผู้อ้างชดใช้ได้ ศาลอาจแยกพิจารณาเป็นสำนวนต่างหาก

เครื่องมือเหล่านี้ไม่ใช่ปุ่มอัตโนมัติ ศาลดูพยานหลักฐานเบื้องต้นและเหตุผลเป็นรายกรณี การยื่นเพราะไม่ชอบข้ออ้างของอีกฝ่ายยังไม่พอ ต้องมีข้อเท็จจริงสนับสนุนว่าไม่มีมูลและเป็นการประวิง

8. คู่สมรสและทรัพย์ที่ใช้ร่วมกัน

เรื่องสินสมรสกับสินส่วนตัว การกันส่วนของคู่สมรส และผู้ค้ำประกัน ได้อธิบายไว้แล้วที่ ยึดทรัพย์คู่สมรสได้ไหม ยึดทรัพย์ผู้ค้ำประกันได้เมื่อไร ในหน้านี้ขอสรุปเพียงว่า คู่สมรสที่ไม่ได้เป็นลูกหนี้มักอ้างว่าทรัพย์หรือบางส่วนเป็นของตน และเจ้าหนี้ควรเตรียมหลักฐานที่มาของทรัพย์ไว้ก่อนยึด

ทรัพย์ที่ลูกหนี้ถือร่วมกับผู้อื่น เช่น ที่ดินแปลงเดียวกัน ผู้ถือร่วมอาจร้องตามมาตรา 323 หรือขอกันส่วนของตนตามมาตรา 324 ในกรณีเจ้าของรวมที่จดทะเบียนไว้ ผลคือเจ้าหนี้ขายได้เฉพาะส่วนของลูกหนี้ ซึ่งมักทำให้ผู้ซื้อน้อยลงและราคาต่ำลง

9. สู้ต่อหรือถอนรายการนั้นแล้วไปทรัพย์อื่น

ไม่มีสูตรตายตัว ลองถามตามนี้

คำถามถ้าใช่ถ้าไม่ใช่
หลักฐานฝั่งเจ้าหนี้แน่นกว่าฝั่งผู้อ้างหรือไม่น่าสู้ต่อควรชั่งการถอน
มูลค่าทรัพย์สูงพอเทียบกับเวลาและค่าใช้จ่ายของคดีร้องขัดทรัพย์น่าสู้ต่อควรชั่งการถอน
มีทรัพย์อื่นที่เป็นของลูกหนี้ชัดเจนและยึดได้เร็วกว่าพิจารณายึดอื่นควบคู่ทรัพย์นี้อาจเป็นเส้นทางเดียว
ผู้อ้างมีเอกสารที่น่าเชื่อ เช่น ใบกำกับภาษีในชื่อตนก่อนมีหนี้ควรชั่งการถอนน่าสู้ต่อ
ลูกหนี้ใช้การร้องเพื่อซื้อเวลาให้ย้ายทรัพย์อื่นรีบยึดทรัพย์อื่น และใช้มาตรา 323 ขอให้วางประกัน

การถอนรายการเดียวไม่ได้ทำให้สิทธิบังคับคดีทั้งหมดหาย แต่เจ้าหนี้ควรเตรียมทรัพย์อื่นไว้คู่กัน และไม่ควรปล่อยให้ทั้งแผนไปรออยู่กับทรัพย์ชิ้นเดียว ดูภาพรวมเรื่องกำหนดเวลาบังคับคดีที่ บังคับคดีภายใน 10 ปี

ถ้าถอนรายการแล้วอยากไปทรัพย์อื่น ให้ตรวจก่อนว่าทรัพย์อื่นนั้นถูกยึดโดยเจ้าหนี้รายอื่นแล้วหรือมีสิทธิของคนอื่นติดอยู่หรือไม่ ดูที่ เจ้าหนี้หลายรายตามทรัพย์ชิ้นเดียวกัน

10. ทรัพย์ที่เป็นข้อพิพาทบ่อยกับสัญญาเช่าซื้อและเช่าเครื่องจักร

เรื่องรถที่ลูกหนี้ผ่อนอยู่กับไฟแนนซ์ และเครื่องจักรที่ลูกหนี้เช่ามา มีรายละเอียดมากพอจะแยกเป็นคู่มือเฉพาะ

ในหน้านี้ขอเพียงย้ำว่า เอกสารสัญญาเป็นสิ่งแรกที่ต้องขอดู และชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ในสัญญาอาจไม่ใช่ลูกหนี้

เอกสารที่ควรรวบรวมก่อนขอให้ยึดทรัพย์ชิ้นสำคัญ

  • คำพิพากษาและหมายบังคับคดีฉบับที่ใช้
  • หลักฐานว่าทรัพย์เป็นของลูกหนี้ เช่น โฉนด ทะเบียนรถ ใบกำกับภาษีในชื่อลูกหนี้ ทะเบียนทรัพย์สินในงบการเงิน
  • สัญญากับลูกหนี้ที่เกี่ยวกับทรัพย์ เช่น หลักประกัน ใบเสนอราคา ใบรับสินค้า
  • ผลตรวจทะเบียนและภาระผูกพัน ณ วันที่ตรวจ พร้อมบันทึกวันที่
  • รายชื่อคนที่อาจมีสิทธิ เช่น ผู้ถือชื่อ ผู้เช่า ไฟแนนซ์ เจ้าของร่วม คู่สมรส
  • ภาพถ่ายและบันทึกสถานที่ตั้งของทรัพย์ ป้ายเจ้าของ เลขเครื่อง
  • ประมาณมูลค่าและค่าใช้จ่ายเทียบกับเงินที่น่าจะเหลือหลังสิทธิของคนอื่น
  • วันที่ยึดและวันครบ 60 วัน บันทึกไว้ในปฏิทินคดี
  • แผนสำรอง ทรัพย์อื่นที่ตรวจไว้แล้ว

ตัวอย่างสมมติ: เครื่องจักรสามเครื่องในโรงงานลูกหนี้

ตัวอย่างนี้สมมติขึ้นเพื่ออธิบายหลักการ ไม่ใช่คดีจริงของลูกค้าหรือของสำนักงาน และไม่มีตัวเลขจำนวนเงิน

บริษัท ก ชนะคดีเรียกค่าสินค้าจากบริษัท ข และนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดเครื่องจักรสามเครื่องในโรงงานของบริษัท ข

  • เครื่อง 1 มีใบกำกับภาษีในชื่อบริษัท ข และอยู่ในทะเบียนทรัพย์สินตามงบการเงิน ไม่มีใครมาอ้าง
  • เครื่อง 2 มีป้ายบริษัทให้เช่าติดอยู่ และมีสัญญาเช่า ผู้ให้เช่ายื่นร้องขัดทรัพย์ภายใน 60 วัน พร้อมสัญญาและหลักฐานการให้เช่า
  • เครื่อง 3 ซื้อมาหลังบริษัท ข เป็นหนี้ บริษัท ค ซึ่งเป็นบริษัทของกรรมการอ้างว่าตนเป็นเจ้าของ ใบกำกับภาษีเป็นชื่อบริษัท ค แต่เงินที่ซื้อมาจากบัญชีของบริษัท ข ตามเอกสารที่บริษัท ก พอหาได้จากคู่สัญญาเดิม

บริษัท ก ตัดสินใจ

  1. ไม่สู้เรื่องเครื่อง 2 เพราะเอกสารของผู้ให้เช่ากระจ่างและการสู้เสียเวลา ถอนรายการนี้
  2. สู้เรื่องเครื่อง 3 เพราะมีข้อเท็จจริงเรื่องเงินและเวลา พร้อมยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งให้บริษัท ค วางประกัน
  3. ระหว่างรอ ให้เร่งตรวจและยึดทรัพย์อื่นที่ไม่มีใครอ้าง ไม่ให้ทั้งหมดไปรออยู่กับเครื่อง 3

ผลของการสู้ขึ้นอยู่กับพยานหลักฐานและดุลพินิจของศาล ตัวอย่างนี้ไม่ได้บอกว่าเจ้าหนี้จะชนะหรือแพ้

อย่าเข้าใจผิด

ความเข้าใจผิดความจริง
ทรัพย์ในบ้านหรือโรงงานลูกหนี้เป็นของลูกหนี้ทั้งหมดไม่แน่เสมอไป อาจเป็นของเช่า ของไฟแนนซ์ ของคู่สมรส ของบริษัทอื่น หรือของลูกค้าที่ฝากไว้ ต้องตรวจเอกสารก่อน
ยึดแล้วแปลว่าศาลรับรองว่าเป็นของลูกหนี้การยึดเป็นขั้นตอนบังคับคดี ไม่ได้ชี้ขาดกรรมสิทธิ์ ผู้อ้างยื่นร้องขัดทรัพย์ตามมาตรา 323 ได้
ใครมาอ้างก็หยุดขายได้ทันทีผู้อ้างต้องยื่นคำร้องต่อศาลภายในกำหนด และศาลรับไว้ การงดขายเกิดเมื่อเจ้าพนักงานได้รับคำร้องตามเงื่อนไขในมาตรา 323
พ้น 60 วันแล้วผู้อ้างยื่นไม่ได้อีกกฎหมายเปิดทางยื่นภายหลังได้ในกรณีพฤติการณ์พิเศษหรือเหตุสุดวิสัย ตามเงื่อนไขของมาตรา 323
ถ้าถูกร้องขัดทรัพย์ต้องสู้ทุกกรณีบางทรัพย์ควรถอนแล้วไปทรัพย์อื่น ดูหลักฐาน มูลค่า และเวลาที่เหลือก่อน
ใส่ชื่อคนอื่นไว้ ลูกหนี้ก็รอดเสมอถ้าข้อเท็จจริงแสดงว่าทรัพย์เป็นของลูกหนี้จริง เจ้าหนี้มีทางโต้แย้ง แต่ต้องมีหลักฐานและเป็นคนละเรื่องกับกำหนดเวลาในหน้านี้

อ่านเพิ่มเติม

ก่อนขอให้ยึดทรัพย์ชิ้นไหน ให้ตรวจก่อนว่าเป็นของลูกหนี้จริง เพราะทรัพย์ที่ถูกร้องขัดทรัพย์จะหยุดการขายและกินเวลาของคุณ ส่วนถ้าถูกร้องแล้วให้ชั่งหลักฐานกับเวลา แล้วตัดสินใจว่าจะสู้หรือถอนไปทรัพย์อื่น

เราช่วยตรวจทรัพย์และเอกสารของลูกหนี้ผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย ประเมินว่าควรฟ้องหรือบังคับคดีต่อหรือไม่ ยื่นฟ้อง ขอบังคับคดี ติดตามกับเจ้าพนักงานบังคับคดี ตอบคำร้องขัดทรัพย์และดำเนินการเรื่องคัดค้านและการจ่ายเงิน และเจรจาผ่อนชำระหลังยึด เราไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์หรือเจ้าหนี้จะได้รับชำระ ไม่ค้นบัญชีธนาคาร และไม่หาข้อมูลด้วยวิธีที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย การได้เงินกลับมาขึ้นอยู่กับทรัพย์ สิทธิของผู้รับจำนองและเจ้าหนี้อื่น และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้นโทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู สืบทรัพย์ และ คดีแพ่ง


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ร้องขัดทรัพย์คืออะไร และใครยื่นได้+

คือคำร้องของบุคคลภายนอกที่อ้างว่าทรัพย์ที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ไม่ใช่ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา เช่น ตนเป็นเจ้าของ เป็นเจ้าของรวมในทรัพย์ที่แบ่งการครอบครองเป็นส่วนสัดหรือในสังหาริมทรัพย์ที่แบ่งได้ หรืออยู่ในฐานะที่จะจดทะเบียนสิทธิของตนในทรัพย์นั้นได้อยู่ก่อน มาตรา 323 ให้ยื่นต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดี เพื่อขอให้ปล่อยทรัพย์ทั้งหมด บางส่วน หรือเฉพาะส่วนของตน

ผู้อ้างต้องยื่นภายในกี่วัน ยื่นช้าไปแล้วยังยื่นได้ไหม+

ตามมาตรา 323 ต้องยื่นภายใน 60 วันนับแต่วันที่ยึด ถ้ายื่นไม่ทันจะยื่นภายหลังได้ก็ต่อเมื่อมีพฤติการณ์พิเศษ และต้องยื่นไม่ช้ากว่า 7 วันก่อนวันที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนดขายหรือจำหน่ายครั้งแรก ส่วนกรณีเหตุสุดวิสัยยื่นภายหลังได้แต่ต้องก่อนขาย ทรัพย์บางประเภทที่ขายด่วนได้ตามมาตรา 332 มีกำหนดต่างออกไป ให้ตรวจข้อความมาตรานั้นเป็นรายกรณี

เมื่อมีคนร้องขัดทรัพย์ การขายทอดตลาดจะหยุดหรือไม่+

โดยหลัก เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้รับสำเนาคำร้องที่ศาลรับไว้ ถ้าทรัพย์ไม่ใช่ทรัพย์ที่ขายด่วนได้ตามมาตรา 332 ต้องงดการขายหรือจำหน่ายทรัพย์นั้นไว้ระหว่างรอคำวินิจฉัย และศาลพิจารณาเหมือนคดีธรรมดา จึงกระทบทั้งเวลาและค่าใช้จ่ายของเจ้าหนี้

ถ้าเจ้าหนี้เห็นว่าคำร้องขัดทรัพย์ไม่มีมูลและยื่นมาเพื่อถ่วงเวลา ทำอะไรได้บ้าง+

มาตรา 323 ให้เจ้าหนี้ยื่นคำร้องว่าคำร้องขัดทรัพย์ไม่มีมูลและยื่นเพื่อประวิงการบังคับคดี เมื่อมีพยานหลักฐานเบื้องต้นว่าคำร้องฟังได้ ศาลมีอำนาจสั่งให้ผู้อ้างวางเงินหรือหาประกันตามที่เห็นสมควร และถ้าศาลยกคำร้องขัดทรัพย์ เจ้าหนี้ที่เสียหายอาจยื่นคำร้องภายใน 30 วันนับแต่วันยกคำร้อง ขอให้ผู้อ้างชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ผลขึ้นอยู่กับพยานหลักฐานและดุลพินิจของศาล

ลูกหนี้ใช้รถหรู แต่ชื่อเจ้าของในทะเบียนเป็นคนอื่น ควรตรวจอะไร+

ตรวจว่าชื่อในทะเบียนเป็นใคร ซื้อมาเมื่อไร ซื้อสดหรือเช่าซื้อ และมีสัญญาเช่าซื้อหรือไม่ ลูกหนี้เป็นผู้ใช้อย่างเดียวหรือเป็นเจ้าของที่ใส่ชื่อคนอื่นไว้ เอกสารการโอน เส้นทางเงินที่ใช้ซื้อ และความสัมพันธ์ของผู้ถือชื่อกับลูกหนี้ รถที่ชื่อเป็นของคนอื่นจริงมักถูกร้องขัดทรัพย์ การยึดโดยไม่ตรวจก่อนอาจเสียทั้งเวลาและค่าใช้จ่าย ส่วนกรณีเช่าซื้อให้ดูคู่มือเฉพาะเรื่อง

พบทรัพย์ของลูกหนี้แล้ว ขอให้ยึดได้ทันทีหรือไม่+

ไม่ควรรีบ ต้องมีหมายบังคับคดีและเจ้าหนี้เป็นผู้นำยึดตามขั้นตอนของเจ้าพนักงานบังคับคดี ก่อนนั้นควรตรวจว่าทรัพย์เป็นของลูกหนี้จริงหรือไม่ มีจำนอง จำนำ เช่า เช่าซื้อ หรือเจ้าของร่วมหรือไม่ และมูลค่าที่เหลือหลังสิทธิของคนอื่นคุ้มกับค่าใช้จ่ายหรือไม่ ทรัพย์ที่อยู่ในบ้านหรือโรงงานของลูกหนี้ไม่ได้เป็นของลูกหนี้ทั้งหมดเสมอไป

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา