ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
คู่มือคดีแพ่ง

สืบทรัพย์ลูกหนี้ก่อนฟ้องคดี: ต้องตรวจอะไร และประเมินอย่างไรว่าฟ้องแล้วคุ้ม

คู่มือเจ้าหนี้ที่ยังลังเลว่าจะฟ้องหรือไม่: แยกโอกาสชนะคดีออกจากโอกาสได้เงินจริง ตรวจตัวลูกหนี้ ทรัพย์ ภาระจำนอง และสิทธิของเจ้าหนี้อื่น ประเมินค่าใช้จ่าย และรู้ว่าก่อนฟ้องกับหลังคำพิพากษาทำอะไรได้ต่างกัน

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมคดีแพ่งและบังคับคดี20 พฤศจิกายน 256915 นาที
สืบทรัพย์ลูกหนี้ก่อนฟ้องคดี: ต้องตรวจอะไร และประเมินอย่างไรว่าฟ้องแล้วคุ้ม

คำตอบหลัก

ก่อนฟ้อง เจ้าหนี้ต้องถามสองคำถามที่แยกกัน คือ จะชนะคดีหรือไม่ กับ ชนะแล้วจะได้เงินจริงหรือไม่ สัญญาและหลักฐานที่ชัดช่วยตอบคำถามแรก แต่คำตอบของคำถามที่สองอยู่ที่ลูกหนี้ว่ามีทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องให้บังคับคดีหรือไม่ ทรัพย์นั้นติดจำนองหรือมีเจ้าหนี้รายอื่นถืออยู่ก่อนหรือเปล่า และเมื่อหักค่าใช้จ่ายกับเวลาแล้วเหลือเท่าใด

การสืบทรัพย์ก่อนฟ้องคือการตรวจสอบตามช่องทางที่กฎหมายเปิดให้ เพื่อประเมินข้อสองนี้ ไม่ใช่การยึดทรัพย์ และไม่ใช่การเปิดบัญชีธนาคารของลูกหนี้ การยึดหรืออายัดก่อนศาลพิพากษาต้องมีคำสั่งศาลและต้องมีเหตุตามมาตรา 254 และ 255 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ส่วนการให้ศาลไต่สวนลูกหนี้เรื่องทรัพย์สินตามมาตรา 277 เกิดขึ้นหลังมีคำพิพากษา

ท่านอยู่ขั้นไหนอ่านหัวข้อใดเป็นพิเศษ
ยังไม่ฟ้องหัวข้อ 1–5 และ 9–10 เพื่อตัดสินใจว่าจะฟ้อง เจรจา หรือตรวจเพิ่ม
ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา)หัวข้อ 3–4 เรื่องขอยึดหรืออายัดไว้ก่อนตามมาตรา 254 และหัวข้อ 5
ชนะคดีแล้วหัวข้อ 3 (มาตรา 277), 4, 5 และ 6

1. สืบทรัพย์คืออะไร ต่างจากทวงหนี้อย่างไร

งานเรียกเงินแบ่งเป็นขั้นที่ใช้อำนาจต่างกัน ควรแยกให้ชัด:

ขั้นทำอะไรใครมีอำนาจ
ทวงถาม / เจรจาส่งหนังสือทวงถาม ต่อรองยอดและงวดเจ้าหนี้หรือทนายความ ไม่มีอำนาจบังคับ
สืบทรัพย์ / ตรวจสอบข้อมูลรวบรวมและตรวจข้อมูลลูกหนี้และทรัพย์ตามช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย เพื่อประเมินความคุ้มเจ้าหนี้หรือผู้ที่เจ้าหนี้มอบหมาย ไม่มีอำนาจยึด
ฟ้องคดีให้ศาลวินิจฉัยว่ามีหนี้ และอาจขอให้ศาลสั่งยึดหรืออายัดไว้ก่อนในบางกรณีศาล
บังคับคดียึด อายัด ขายทอดตลาด จ่ายเงิน หลังมีคำพิพากษาเจ้าพนักงานบังคับคดี ตามหมายบังคับคดี

ผู้สืบทรัพย์ไม่ได้ยึดทรัพย์เอง และการพบทรัพย์ไม่ได้ทำให้เจ้าหนี้มีสิทธิในทรัพย์นั้นก่อนคนอื่น ตามมาตรา 214 ป.พ.พ. เจ้าหนี้มีสิทธิให้ชำระหนี้จากทรัพย์สินของลูกหนี้ รวมถึงเงินและทรัพย์สินที่บุคคลภายนอกค้างชำระแก่ลูกหนี้ แต่การได้รับชำระจริงต้องผ่านกระบวนการทางศาลและการบังคับคดี

2. ก่อนเริ่ม ต้องระบุตัวลูกหนี้ให้ถูกคน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือสืบทรัพย์ของคนหรือบริษัทผิดราย ให้ตรวจแยกกัน:

  • ลูกหนี้บุคคลธรรมดา: ชื่อ นามสกุลตามบัตรประชาชน ที่อยู่ตามสัญญา ชื่อที่ใช้ในเอกสารการค้า คนชื่อซ้ำมีมาก การพบทรัพย์ที่ชื่อเหมือนกันจึงยังสรุปไม่ได้ว่าเป็นของลูกหนี้ของท่าน
  • ลูกหนี้นิติบุคคล: ชื่อบริษัทตามหนังสือรับรอง เลขทะเบียนนิติบุคคล ที่ตั้งสำนักงานใหญ่ ผู้มีอำนาจลงนาม บริษัทชื่อใกล้กันหรือบริษัทในเครือที่ต่างนิติบุคคลมีอยู่จริง
  • ผู้ค้ำประกัน: เป็นลูกหนี้อีกรายที่ต้องตรวจเอกสารแยกต่างหาก ตรวจว่าสัญญาค้ำประกันมีลายมือชื่อผู้ค้ำและแจ้งเตือนผู้ค้ำภายใน 60 วันนับแต่ลูกหนี้ผิดนัดหรือไม่ (มาตรา 680 และ 686 ป.พ.พ.)
  • ใครเป็นคู่สัญญาจริง: ใบสั่งซื้อหรือใบส่งของออกในนามบริษัทหรือในนามบุคคล ใครลงชื่อรับของ

ข้อมูลที่ขอจากเจ้าหนี้ควรเท่าที่จำเป็นต่อการระบุตัวและตรวจทรัพย์ ไม่ควรขอเอกสารส่วนตัวของลูกหนี้ที่ไม่เกี่ยวกับหนี้ และเมื่อส่งให้ทนายควรส่งโดยช่องทางที่ปลอดภัย ไม่เผยแพร่ในกลุ่มแชตหรือโซเชียล

3. ควรตรวจทรัพย์และข้อมูลประเภทใด และมีข้อจำกัดอะไร

ข้อมูลแต่ละประเภทเข้าถึงได้ต่างกัน และไม่มีช่องทางที่ค้นทุกอย่างได้จากชื่อหรือเลขประจำตัวเพียงอย่างเดียว

ประเภทสิ่งที่มักตรวจได้ตามช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมายข้อจำกัดที่ต้องบอกให้ชัด
อสังหาริมทรัพย์ข้อมูลที่ได้จากเอกสารสิทธิ สัญญา หรือที่ลูกหนี้ระบุเอง และการตรวจกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามสิทธิและเงื่อนไขของหน่วยงานนั้นต้องมีข้อมูลระบุแปลง ชื่อซ้ำอาจสับสน ภาระจำนองและสิทธิอื่นต้องตรวจต่างหาก
ยานพาหนะข้อมูลที่ปรากฏในเอกสารหรือที่เห็นได้โดยชอบ ทะเบียนรถที่ลูกหนี้ใช้ชื่อผู้ใช้กับชื่อเจ้าของตามทะเบียนอาจไม่ตรงกัน รถอาจติดไฟแนนซ์
หุ้นในบริษัทข้อมูลที่ปรากฏในเอกสารของบริษัทหรือเอกสารที่ลูกหนี้ลงนามข้อมูลผู้ถือหุ้นไม่ได้เปิดดูได้ทุกกรณี ต้องดูว่าเข้าถึงด้วยช่องทางใด
สิทธิเรียกร้อง (เงินที่บุคคลอื่นค้างลูกหนี้)ความสัมพันธ์ทางการค้าที่เจ้าหนี้รู้เองจากเอกสารการค้าต้องดูว่าถึงกำหนดชำระหรือยัง และถูกโต้แย้งหรือไม่
บริษัทลูกหนี้งบการเงินและข้อมูลนิติบุคคลที่เผยแพร่ใน DBD DataWarehouse+ เช่น สถานะ ที่อยู่ ทุนจดทะเบียน ประวัติการเปลี่ยนแปลง ผลการดำเนินงาน งบกำไรขาดทุนและงบดุลข้อมูลที่เผยแพร่ ณ วันที่ตรวจอาจไม่เป็นปัจจุบัน และงบการเงินคือภาพย้อนหลัง ไม่ใช่เงินที่มีอยู่วันนี้

ก่อนฟ้องกับหลังคำพิพากษา อำนาจไม่เหมือนกัน

  • ก่อนฟ้อง ท่านทำได้เฉพาะการตรวจด้วยข้อมูลที่ท่านมีโดยชอบและช่องทางที่เปิดตามปกติ ท่านไม่มีอำนาจบังคับให้ลูกหนี้หรือบุคคลอื่นให้ข้อมูล
  • ระหว่างพิจารณา หากมีเหตุว่าลูกหนี้จะย้าย ซ่อน โอน ขายหรือจำหน่ายทรัพย์เพื่อประวิงหรือขัดขวางการบังคับคดี เจ้าหนี้อาจยื่นคำขอฝ่ายเดียวพร้อมฟ้องหรือก่อนพิพากษา ให้ศาลสั่งยึดหรืออายัดทรัพย์ (รวมถึงเงินหรือทรัพย์ที่บุคคลภายนอกค้างลูกหนี้) หรือห้ามลูกหนี้โอนขายทรัพย์ ตามมาตรา 254 ศาลจะสั่งต่อเมื่อเห็นว่าคำฟ้องมีเหตุผลพอสมควรและมีเหตุตามมาตรา 255 เรื่องนี้ต้องมีหลักฐานความเสี่ยง ไม่ใช่เรื่องปกติ และไม่มีหลักประกันว่าศาลจะอนุญาต
  • หลังมีคำพิพากษา หากเจ้าหนี้มีเหตุอันสมควรเชื่อว่าลูกหนี้มีทรัพย์มากกว่าที่ทราบ หรือไม่ทราบที่ตั้งทรัพย์ หรือสงสัยว่าทรัพย์ใดเป็นของลูกหนี้หรือไม่ อาจยื่นคำร้องฝ่ายเดียวขอให้ศาลไต่สวนลูกหนี้หรือบุคคลอื่นได้ตามมาตรา 277 และศาลมีอำนาจสั่งให้ส่งเอกสารที่เกี่ยวกับทรัพย์ของลูกหนี้

เรื่องบัญชีธนาคาร: ไม่มีใครอ้างได้โดยชอบว่าสามารถค้นบัญชีหรือยอดเงินของลูกหนี้จากชื่อได้ ถ้าพบคำโฆษณาแบบนั้น ให้ระวัง เพราะอาจเป็นการได้ข้อมูลมาโดยไม่ชอบ ซึ่งเจ้าหนี้เองอาจมีความรับผิด ในชั้นบังคับคดี เจ้าพนักงานอายัดสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามคำสั่งได้ แต่ท่านไม่ควรคาดหมายว่าจะรู้ยอดเงินล่วงหน้า

4. พบทรัพย์แล้ว ต้องตรวจอะไรต่อ

การพบทรัพย์เป็นเพียงจุดเริ่ม ให้ตรวจต่อ:

  • ใครเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์จริง ทรัพย์ที่ลูกหนี้ใช้อาจเป็นของญาติ บริษัทอื่น หรือกรรมสิทธิ์ร่วม บุคคลที่อ้างว่าทรัพย์ที่ยึดไม่ใช่ของลูกหนี้ยื่นร้องขัดทรัพย์ได้ภายใน 60 วันนับแต่ยึด (มาตรา 323) และผู้มีสิทธิจดทะเบียนอื่นยังคงมีสิทธิอยู่ (มาตรา 322)
  • ภาระจำนองและสิทธิก่อนของคนอื่น ผู้รับจำนองได้รับชำระจากทรัพย์ที่จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญ แม้กรรมสิทธิ์จะโอนไปให้ผู้อื่นแล้ว (มาตรา 702 ป.พ.พ.) และผู้รับจำนองยื่นคำขอก่อนขายเพื่อให้ได้รับชำระก่อนจากเงินขายได้ (มาตรา 324 ป.วิ.พ.) ดูตัวอย่างละเอียดใน ที่ดินติดจำนอง ยึดแล้วเจ้าหนี้จะได้เงินไหม
  • เจ้าหนี้รายอื่น ทรัพย์ที่ยึดหรืออายัดแล้วยึดซ้ำไม่ได้ เจ้าหนี้อื่นขอเฉลี่ยทรัพย์ได้ภายในกำหนดตามมาตรา 326 ดู หลายเจ้าหนี้ ทรัพย์เดียวกัน ใครได้ก่อน
  • ทรัพย์ที่ไม่ถูกยึด มาตรา 301 และ 302 กำหนดทรัพย์ที่ยึดไม่ได้ และเงินเดือนบำนาญที่ได้รับการยกเว้น (เงินเดือนเอกชนยกเว้นถึง 20,000 บาทต่อเดือนหรือตามที่เจ้าพนักงานเห็นสมควร) ดู อายัดเงินที่นายจ้างหรือลูกค้าค้างลูกหนี้
  • ทรัพย์ถูกโอนไปแล้วหรือไม่ ถ้าลูกหนี้โอนทรัพย์ให้ผู้อื่นโดยรู้ว่าทำให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ เจ้าหนี้อาจขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมได้ตามมาตรา 237 ป.พ.พ. แต่ต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่รู้เหตุ หรือสิบปีนับแต่ทำนิติกรรม (มาตรา 240) และไม่กระทบสิทธิของบุคคลภายนอกที่สุจริตซึ่งได้สิทธิก่อนมีการฟ้องเพิกถอน (มาตรา 238) อ่านต่อใน ลูกหนี้โอนทรัพย์หนีการบังคับคดี

5. มูลค่าทรัพย์ไม่เท่ากับเงินที่เจ้าหนี้จะได้รับ

ตัวเลขราคาทรัพย์ในรายงานเป็นเพียงขอบบนของสิ่งที่อาจได้ ระหว่างทางมีรายการหักและความไม่แน่นอน:

รายการผลต่อเงินที่ได้
หนี้ที่มีสิทธิก่อน (จำนอง ค่าส่วนกลางคอนโดหรือหมู่บ้านที่ค้าง ซึ่งจ่ายก่อนผู้รับจำนองตามมาตรา 335)เงินขายหักไปก่อน
ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในการบังคับคดีหักจากเงินที่ได้ก่อนจ่ายเจ้าหนี้ (มาตรา 339)
เจ้าหนี้รายอื่นมาขอเฉลี่ยต้องแบ่งตามส่วน (มาตรา 326, 340)
ผู้ร้องขัดทรัพย์หรือผู้คัดค้านการแจกเงินการจ่ายเงินล่าช้าหรือถูกระงับระหว่างวินิจฉัย
การขายทอดตลาดขายไม่เร็วกว่า 60 วันนับแต่ยึด (มาตรา 331) และไม่มีหลักประกันว่าจะขายได้ในรอบแรกหรือได้ตามราคาประเมิน
เวลาขึ้นอยู่กับทรัพย์ จำนวนเจ้าหนี้ และการคัดค้าน

และในส่วนของเจ้าหนี้เอง ต้องนับค่าฟ้อง ค่าทนายความ และเงินสำรองที่ต้องวางล่วงหน้า รวมถึงความเสี่ยงตามมาตรา 285 ที่เจ้าหนี้ต้องรับผิดต่อความเสียหายจากการยึดหรืออายัดที่ผิดหรือเกินสมควร ภาพที่ควรได้ก่อนตัดสินใจ คือ ประมาณการสิ่งที่อาจได้จริงหลังหักทั้งหมด เปรียบกับสิ่งที่ต้องจ่ายและเวลาที่ต้องรอ อ่านขั้นตอนทั้งหมดใน ทวงหนี้ ฟ้อง และบังคับคดี

6. ไม่พบทรัพย์ แปลว่าไม่ควรฟ้องเสมอไปหรือไม่

ไม่เสมอไป และก็ไม่ได้แปลว่าควรฟ้องทุกกรณี สิ่งที่ต้องชั่งคือ:

  • อายุความ: สิทธิเรียกร้องมีกำหนดอายุความตามประเภทหนี้ ถ้าใกล้ครบ การรอตรวจต่ออาจทำให้เสียสิทธิ ตรวจก่อนเสมอ ดู ค่าสินค้าและบริการที่ลูกค้าไม่จ่าย
  • หลักฐานหนี้: ถ้าหลักฐานแน่น การมีคำพิพากษาไว้อาจมีประโยชน์ในภายหลังหากลูกหนี้มีทรัพย์หรือรายได้ขึ้นมา
  • สิ่งที่ตรวจได้และยังตรวจไม่ได้: รายงานต้องแยกว่าไม่พบ เพราะไม่มี หรือเพราะเข้าถึงข้อมูลไม่ได้
  • โอกาสมีทรัพย์หรือรายได้ภายหลัง: ไม่มีใครรับรองได้ว่าจะพบทรัพย์ในอนาคต แต่ต้องไม่ตัดทิ้งโดยไม่พิจารณา
  • ระยะเวลาบังคับคดี: มาตรา 274 กำหนดให้ขอบังคับคดีภายในสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษา แต่มีรายละเอียดสำหรับหนี้ที่ให้ชำระในอนาคตหรือเป็นงวด และการดำเนินการต่อกับทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องที่ดำเนินการไว้แล้วภายในกำหนด จึงไม่ควรย่อว่า "ขอหมายบังคับคดีครั้งเดียวแล้วตามยึดทรัพย์ใหม่ได้ตลอดไป" ดู บังคับคดีภายใน 10 ปี

ในกรณีบริษัทลูกหนี้ที่ไม่มีที่ดินหรือรถ ยังมีสิทธิเรียกร้องและทรัพย์ประเภทอื่นที่ควรตรวจ ดู บริษัทลูกหนี้ไม่มีที่ดิน ไม่มีรถ ตรวจอะไรต่อ และเหตุที่บริษัทที่งบดูดียังตามเงินยาก ดู บริษัทมีงบการเงินแต่ทำไมตามเงินยาก ส่วนกรรมการและผู้ถือหุ้นไม่ต้องรับผิดต่อหนี้บริษัทโดยอัตโนมัติ ต้องมีฐานทางกฎหมาย เช่น สัญญาค้ำประกัน ดู กรรมการรับผิดส่วนตัวเมื่อไร

7. รายงานสืบทรัพย์ที่เจ้าหนี้ควรได้รับมีอะไรบ้าง

รายงานที่ใช้ตัดสินใจได้ควรเป็นรายการตรวจ ไม่ใช่ตัวเลขกว้าง ๆ และไม่สัญญาว่าจะพบสิ่งใด:

  • ตัวลูกหนี้ที่ระบุแล้ว (ชื่อ เลขทะเบียน เอกสารที่ใช้ยืนยัน) และผู้ค้ำประกัน
  • ข้อมูลที่ยืนยันแล้ว พร้อมแหล่งที่มาที่ใช้ได้โดยชอบ
  • ข้อมูลที่ยังต้องตรวจเพิ่ม และเหตุที่ยังยืนยันไม่ได้ (ชื่อซ้ำ ข้อมูลไม่เป็นปัจจุบัน ไม่มีช่องทาง)
  • สิ่งที่ตรวจแล้วแต่ ไม่พบ และสิ่งที่ยังไม่ได้ตรวจ
  • วันที่ตรวจ ของแต่ละรายการ เพราะข้อมูลเปลี่ยนได้
  • ภาระและสิทธิของบุคคลอื่นที่เห็นอยู่ (จำนอง เจ้าหนี้อื่น เจ้าของร่วม)
  • ข้อสังเกตเรื่องค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และความเสี่ยงโดยสรุป
  • ทางเลือกขั้นต่อไป เช่น ส่งหนังสือทวงถาม เจรจา ฟ้อง ขอยึดหรืออายัดไว้ก่อน หรือเก็บข้อมูลไว้ตรวจซ้ำ

การให้ข้อมูลที่ไม่ได้มาโดยชอบเป็นความเสี่ยงของเจ้าหนี้เอง ไม่ควรใช้ และทนายความไม่ทำให้

8. ต้องเตรียมเอกสารอะไรให้ทนาย

  • สัญญา ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ ใบส่งของที่ลูกหนี้ลงชื่อรับ ใบแจ้งหนี้ ใบกำกับภาษี
  • หลักฐานการชำระเงินที่เคยได้รับ และยอดคงค้างที่คำนวณแล้ว
  • หนังสือทวงถาม หลักฐานการส่ง และคำตอบของลูกหนี้ (อีเมล แชต)
  • ข้อมูลระบุตัวลูกหนี้: หนังสือรับรองบริษัท สำเนาบัตรที่ลูกหนี้ให้ไว้ในสัญญา ที่อยู่ ผู้มีอำนาจลงนาม
  • เอกสารผู้ค้ำประกัน (ถ้ามี) และวันที่ที่ลูกหนี้ผิดนัด
  • ข้อมูลทรัพย์หรือเจ้าหนี้รายอื่นที่ท่านรู้อยู่แล้วโดยชอบ
  • คำพิพากษาและคำบังคับ (ถ้ามีแล้ว)
  • วันที่สำคัญที่ใช้นับอายุความ

9. เมื่อใดควรฟ้อง เมื่อใดควรเจรจา และเมื่อใดต้องตรวจข้อมูลเพิ่ม

สถานการณ์แนวทางที่มักพิจารณา
หลักฐานหนี้ชัด พบทรัพย์ที่ไม่ติดภาระหรือติดไม่มาก และไม่มีสัญญาณยักย้ายพิจารณาฟ้อง และประเมินว่าควรขอยึดไว้ก่อนหรือไม่
หลักฐานชัด แต่เห็นสัญญาณว่าลูกหนี้กำลังโอนหรือขายทรัพย์พิจารณาฟ้องพร้อมคำขอตามมาตรา 254 โดยมีหลักฐานความเสี่ยงประกอบ
ลูกหนี้ยังติดต่อได้ มีรายได้ แต่ไม่มีทรัพย์ให้ยึดพิจารณาเจรจาผ่อนและทำสัญญาที่ชัด ดู ลูกหนี้ขอผ่อนหลังถูกยึดหรืออายัด
ข้อมูลตัวลูกหนี้ยังไม่แน่ใจ หรือเอกสารยังไม่ครบตรวจข้อมูลเพิ่มก่อน อย่าเพิ่งฟ้อง
ทรัพย์ส่วนใหญ่ติดจำนองเกินมูลค่าชั่งค่าใช้จ่ายเทียบกับโอกาสได้เงินให้รอบคอบก่อนฟ้อง
ลูกหนี้ล้มละลายหรืออยู่ระหว่างฟื้นฟูดู คู่มือเจ้าหนี้ล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ ก่อนเริ่มดำเนินการ
ลูกหนี้อยู่ต่างประเทศหรือทรัพย์อยู่ต่างประเทศดู เรียกหนี้ข้ามประเทศ

เรื่องกฎการทวงที่ชอบด้วยกฎหมาย ดู กฎการทวงหนี้สำหรับเจ้าหนี้ และเรื่องคู่สมรสหรือผู้ค้ำที่อาจถูกบังคับคดีด้วย ดู ยึดทรัพย์คู่สมรสและผู้ค้ำประกัน และ กรรมการลาออกแล้วยังรับผิดตามที่ค้ำประกันหรือไม่

10. ตัวอย่างสมมุติ: ลูกหนี้สองรายที่หนี้เท่ากัน แต่ความเสี่ยงต่างกัน

ตัวอย่างสมมุติเพื่ออธิบายหลักคิด ไม่ใช่คดีจริงของใคร ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวเลขสมมุติ

บริษัทผู้ขายสินค้าแห่งหนึ่งมีลูกค้าสองรายค้างค่าสินค้ารายละ 1,000,000 บาท หลักฐานสัญญาและใบส่งของชัดทั้งสองราย

ลูกหนี้ กลูกหนี้ ข
ทรัพย์ที่ตรวจพบตามช่องทางที่ชอบที่ดินสมมุติราคาประเมิน 3,000,000 บาท จำนองไว้ 2,800,000 บาทลูกค้าประจำของลูกหนี้ ที่ค้างจ่ายลูกหนี้อยู่สมมุติ 400,000 บาท และเครื่องจักรไม่มีภาระ
เจ้าหนี้รายอื่นมีหลายรายยังไม่พบ
สิ่งที่ต้องชั่งผู้รับจำนองได้ก่อน ส่วนที่เหลือถึงเจ้าหนี้สามัญน้อยหลังหักค่าใช้จ่ายต้องตรวจว่าเงินที่ลูกค้าค้างถึงกำหนดและไม่ถูกโต้แย้ง (อาจอายัดได้ตามมาตรา 316–317) และเครื่องจักรเป็นของลูกหนี้จริง
ผลการประเมินเบื้องต้นหนี้เท่ากัน แต่โอกาสได้เงินจริงต่ำกว่าโอกาสได้เงินจริงสูงกว่า แต่ยังไม่แน่นอน

ข้อสรุปเดียวกันคือ ผลชนะคดีอาจเหมือนกันทั้งสองราย แต่เงินที่ได้ต่างกันตามทรัพย์ ภาระ และเจ้าหนี้อื่น เจ้าหนี้จึงควรประเมินก่อนฟ้อง และไม่ควรเขียนเองไปถึงลูกค้าของลูกหนี้ให้จ่ายเงินมาที่เจ้าหนี้ การเปลี่ยนทางจ่ายต้องทำผ่านคำสั่งอายัดของเจ้าพนักงานหรือศาลเท่านั้น

อย่าเข้าใจผิด

  • "มีสัญญาและหลักฐานชัด แปลว่าจะได้เงินคืน" หลักฐานชัดช่วยชนะคดี แต่การได้เงินขึ้นอยู่กับทรัพย์ของลูกหนี้ ภาระ และเจ้าหนี้อื่น
  • "จ้างสืบทรัพย์แล้วเขายึดทรัพย์ให้ได้" ผู้สืบทรัพย์ไม่มีอำนาจยึด การยึดและอายัดทำโดยเจ้าพนักงานบังคับคดีตามหมายหลังคำพิพากษา หรือโดยคำสั่งศาลก่อนพิพากษาตามมาตรา 254 และ 255 ที่ต้องมีเหตุและไม่ใช่ทุกคดี
  • "รู้ชื่อก็เปิดดูบัญชีธนาคารได้ทุกแห่ง" ไม่มีช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมายเช่นนั้น และเงินในบัญชีไม่ใช่ตัวเลขที่ตรวจดูได้ล่วงหน้า
  • "ทุนจดทะเบียนสูงแปลว่ามีทรัพย์มาก" ทุนจดทะเบียนเป็นตัวเลขที่ระบุไว้ ไม่ใช่เงินที่มีอยู่ และงบการเงินที่เผยแพร่เป็นภาพย้อนหลัง
  • "พบที่ดินชื่อเหมือนกันแล้ว ยึดได้เลย" ต้องยืนยันตัวเจ้าของ ภาระจำนอง และสิทธิของคนอื่นก่อน และก่อนพิพากษายึดได้เฉพาะเมื่อศาลสั่งเท่านั้น
  • "ไม่พบทรัพย์ก็อย่าฟ้อง หรือฟ้องไปก่อนค่อยหาทรัพย์ก็ได้" ทั้งสองอย่างต้องชั่งเรื่องอายุความ หลักฐาน และค่าใช้จ่าย ไม่มีคำตอบตายตัว
  • "ขอหมายบังคับคดีครั้งเดียว แล้วตามยึดทรัพย์ใหม่ได้ตลอดไป" มาตรา 274 มีหลักสิบปี และมีรายละเอียดเรื่องหนี้เป็นงวดและการดำเนินการที่ทำไว้แล้วภายในกำหนด

อ่านเพิ่มเติม

ก่อนฟ้อง ให้แยกว่าชนะคดีได้หรือไม่ ออกจากว่าได้เงินจริงหรือไม่ ตรวจตัวลูกหนี้ ทรัพย์ ภาระและสิทธิของคนอื่น แล้วเทียบเงินที่อาจได้หลังหักทั้งหมดกับค่าใช้จ่ายและเวลา ก่อนตัดสินใจฟ้อง เจรจา หรือตรวจเพิ่ม

เราช่วยรวบรวมและตรวจข้อมูลลูกหนี้และทรัพย์ผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย ตรวจเอกสารและหลักฐาน ให้ความเห็นว่าควรฟ้องหรือบังคับคดีหรือไม่ ยื่นฟ้อง ยื่นคำขอบังคับคดี ติดตามงานกับเจ้าพนักงานบังคับคดี จัดการเมื่อมีผู้คัดค้านและการแจกเงิน และเจรจาผ่อนชำระหลังยึดหรืออายัด เราไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์หรือว่าเจ้าหนี้จะได้รับชำระ ไม่ค้นบัญชีธนาคาร และไม่ได้ข้อมูลมาด้วยวิธีที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย การได้เงินคืนขึ้นอยู่กับทรัพย์ สิทธิของผู้รับจำนองและเจ้าหนี้อื่น และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้นโทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู สืบทรัพย์ คดีแพ่ง


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ยังไม่ฟ้อง สืบทรัพย์ได้หรือไม่+

ได้ในขอบเขตที่กฎหมายเปิดให้ คือใช้ข้อมูลที่เจ้าหนี้มีอยู่โดยชอบ เช่น สัญญา ใบสั่งซื้อ เอกสารการค้า หลักฐานการชำระเงิน และข้อมูลที่เผยแพร่หรือเปิดให้ตรวจตามช่องทางของทางราชการ แต่ข้อมูลที่ต้องใช้อำนาจศาลหรือเจ้าพนักงานจะยังเข้าไม่ได้ในชั้นนี้ เช่น การให้ศาลไต่สวนลูกหนี้เรื่องทรัพย์สินตามมาตรา 277 ป.วิ.พ. ใช้ได้ในชั้นบังคับคดีหลังมีคำพิพากษา และไม่มีช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมายให้ใครเปิดดูบัญชีธนาคารหรือยอดเงินของลูกหนี้ได้เพียงเพราะรู้ชื่อ (ดูหัวข้อ 3)

รู้แค่ชื่อบริษัท ต้องเตรียมข้อมูลอะไรเพิ่ม+

ควรหาชื่อนิติบุคคลที่สะกดตรงตามหนังสือรับรอง เลขทะเบียนนิติบุคคล ที่อยู่สำนักงานใหญ่ ชื่อผู้มีอำนาจลงนามที่ปรากฏในสัญญา และเอกสารที่ลูกหนี้ออกเอง เช่น ใบสั่งซื้อ ใบส่งของที่ลงชื่อรับ เพราะบริษัทชื่อใกล้กันมีอยู่จริง และการพบทรัพย์ที่ชื่อเหมือนกันยังไม่พอจะสรุปว่าเป็นของลูกหนี้ของท่าน (ดูหัวข้อ 2)

ทุนจดทะเบียนสูง แปลว่ามีทรัพย์ให้ยึดมากหรือไม่+

ไม่เสมอไป ทุนจดทะเบียนคือตัวเลขที่ระบุไว้ ไม่ใช่เงินที่บริษัทมีอยู่วันนี้ และบริษัทจำกัดโดยหลักเรียกชำระค่าหุ้นจากผู้ถือหุ้นได้เพียงมูลค่าหุ้นที่ยังชำระไม่ครบ (มาตรา 1096 ป.พ.พ.) การดูงบการเงินที่เผยแพร่ช่วยให้เห็นภาพ แต่เป็นภาพย้อนหลัง ณ วันปิดงบ และข้อมูลที่เผยแพร่ ณ วันที่ตรวจอาจไม่เป็นปัจจุบัน

พบทรัพย์แล้ว ยึดได้ทันทีหรือไม่+

ไม่ได้ทันที ก่อนศาลมีคำพิพากษา เจ้าหนี้ต้องยื่นคำขอต่อศาลให้ยึดหรืออายัดทรัพย์ไว้ก่อนตามมาตรา 254 และศาลจะสั่งต่อเมื่อเห็นว่าคำฟ้องมีเหตุผลพอสมควรและมีเหตุตามมาตรา 255 เช่น ลูกหนี้จะยักย้ายหรือจำหน่ายทรัพย์เพื่อประวิงหรือขัดขวางการบังคับคดี หลังมีคำพิพากษา การยึดทำโดยเจ้าพนักงานบังคับคดีตามหมายบังคับคดี เจ้าหนี้หรือผู้รับจ้างสืบทรัพย์ยึดเองไม่ได้

ลูกหนี้ไม่มีทรัพย์วันนี้ ควรตรวจซ้ำหรือไม่+

ควรพิจารณา เพราะทรัพย์สินและสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้เปลี่ยนได้ แต่ไม่มีใครรับรองได้ว่าจะพบทรัพย์ในอนาคต สิ่งที่ต้องชั่งคือเหลืออายุความหรืออายุที่จะบังคับคดีเท่าใด หลักฐานหนี้แน่นหรือไม่ และค่าใช้จ่ายของการรอหรือการตรวจซ้ำ หลังมีคำพิพากษา มาตรา 274 ให้เวลาขอบังคับคดีภายในสิบปี (ดูหัวข้อ 6)

ค่าใช้จ่ายสืบทรัพย์กับค่าบังคับคดีต่างกันอย่างไร+

ค่าสืบทรัพย์เป็นค่าตรวจสอบข้อมูลและจัดทำรายงานก่อนตัดสินใจ ส่วนค่าบังคับคดีเป็นค่าใช้จ่ายในกระบวนการบังคับคดีหลังชนะคดี เช่น การยึด ขายทอดตลาด และการจ่ายเงิน ทั้งสองอย่างขึ้นอยู่กับทรัพย์ จำนวนเจ้าหนี้ และการคัดค้านในแต่ละคดี สำนักงานจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา