คำตอบหลัก
ก่อนฟ้อง เจ้าหนี้ต้องถามสองคำถามที่แยกกัน คือ จะชนะคดีหรือไม่ กับ ชนะแล้วจะได้เงินจริงหรือไม่ สัญญาและหลักฐานที่ชัดช่วยตอบคำถามแรก แต่คำตอบของคำถามที่สองอยู่ที่ลูกหนี้ว่ามีทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องให้บังคับคดีหรือไม่ ทรัพย์นั้นติดจำนองหรือมีเจ้าหนี้รายอื่นถืออยู่ก่อนหรือเปล่า และเมื่อหักค่าใช้จ่ายกับเวลาแล้วเหลือเท่าใด
การสืบทรัพย์ก่อนฟ้องคือการตรวจสอบตามช่องทางที่กฎหมายเปิดให้ เพื่อประเมินข้อสองนี้ ไม่ใช่การยึดทรัพย์ และไม่ใช่การเปิดบัญชีธนาคารของลูกหนี้ การยึดหรืออายัดก่อนศาลพิพากษาต้องมีคำสั่งศาลและต้องมีเหตุตามมาตรา 254 และ 255 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ส่วนการให้ศาลไต่สวนลูกหนี้เรื่องทรัพย์สินตามมาตรา 277 เกิดขึ้นหลังมีคำพิพากษา
| ท่านอยู่ขั้นไหน | อ่านหัวข้อใดเป็นพิเศษ |
|---|---|
| ยังไม่ฟ้อง | หัวข้อ 1–5 และ 9–10 เพื่อตัดสินใจว่าจะฟ้อง เจรจา หรือตรวจเพิ่ม |
| ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา) | หัวข้อ 3–4 เรื่องขอยึดหรืออายัดไว้ก่อนตามมาตรา 254 และหัวข้อ 5 |
| ชนะคดีแล้ว | หัวข้อ 3 (มาตรา 277), 4, 5 และ 6 |
1. สืบทรัพย์คืออะไร ต่างจากทวงหนี้อย่างไร
งานเรียกเงินแบ่งเป็นขั้นที่ใช้อำนาจต่างกัน ควรแยกให้ชัด:
| ขั้น | ทำอะไร | ใครมีอำนาจ |
|---|---|---|
| ทวงถาม / เจรจา | ส่งหนังสือทวงถาม ต่อรองยอดและงวด | เจ้าหนี้หรือทนายความ ไม่มีอำนาจบังคับ |
| สืบทรัพย์ / ตรวจสอบข้อมูล | รวบรวมและตรวจข้อมูลลูกหนี้และทรัพย์ตามช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย เพื่อประเมินความคุ้ม | เจ้าหนี้หรือผู้ที่เจ้าหนี้มอบหมาย ไม่มีอำนาจยึด |
| ฟ้องคดี | ให้ศาลวินิจฉัยว่ามีหนี้ และอาจขอให้ศาลสั่งยึดหรืออายัดไว้ก่อนในบางกรณี | ศาล |
| บังคับคดี | ยึด อายัด ขายทอดตลาด จ่ายเงิน หลังมีคำพิพากษา | เจ้าพนักงานบังคับคดี ตามหมายบังคับคดี |
ผู้สืบทรัพย์ไม่ได้ยึดทรัพย์เอง และการพบทรัพย์ไม่ได้ทำให้เจ้าหนี้มีสิทธิในทรัพย์นั้นก่อนคนอื่น ตามมาตรา 214 ป.พ.พ. เจ้าหนี้มีสิทธิให้ชำระหนี้จากทรัพย์สินของลูกหนี้ รวมถึงเงินและทรัพย์สินที่บุคคลภายนอกค้างชำระแก่ลูกหนี้ แต่การได้รับชำระจริงต้องผ่านกระบวนการทางศาลและการบังคับคดี
2. ก่อนเริ่ม ต้องระบุตัวลูกหนี้ให้ถูกคน
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือสืบทรัพย์ของคนหรือบริษัทผิดราย ให้ตรวจแยกกัน:
- ลูกหนี้บุคคลธรรมดา: ชื่อ นามสกุลตามบัตรประชาชน ที่อยู่ตามสัญญา ชื่อที่ใช้ในเอกสารการค้า คนชื่อซ้ำมีมาก การพบทรัพย์ที่ชื่อเหมือนกันจึงยังสรุปไม่ได้ว่าเป็นของลูกหนี้ของท่าน
- ลูกหนี้นิติบุคคล: ชื่อบริษัทตามหนังสือรับรอง เลขทะเบียนนิติบุคคล ที่ตั้งสำนักงานใหญ่ ผู้มีอำนาจลงนาม บริษัทชื่อใกล้กันหรือบริษัทในเครือที่ต่างนิติบุคคลมีอยู่จริง
- ผู้ค้ำประกัน: เป็นลูกหนี้อีกรายที่ต้องตรวจเอกสารแยกต่างหาก ตรวจว่าสัญญาค้ำประกันมีลายมือชื่อผู้ค้ำและแจ้งเตือนผู้ค้ำภายใน 60 วันนับแต่ลูกหนี้ผิดนัดหรือไม่ (มาตรา 680 และ 686 ป.พ.พ.)
- ใครเป็นคู่สัญญาจริง: ใบสั่งซื้อหรือใบส่งของออกในนามบริษัทหรือในนามบุคคล ใครลงชื่อรับของ
ข้อมูลที่ขอจากเจ้าหนี้ควรเท่าที่จำเป็นต่อการระบุตัวและตรวจทรัพย์ ไม่ควรขอเอกสารส่วนตัวของลูกหนี้ที่ไม่เกี่ยวกับหนี้ และเมื่อส่งให้ทนายควรส่งโดยช่องทางที่ปลอดภัย ไม่เผยแพร่ในกลุ่มแชตหรือโซเชียล
3. ควรตรวจทรัพย์และข้อมูลประเภทใด และมีข้อจำกัดอะไร
ข้อมูลแต่ละประเภทเข้าถึงได้ต่างกัน และไม่มีช่องทางที่ค้นทุกอย่างได้จากชื่อหรือเลขประจำตัวเพียงอย่างเดียว
| ประเภท | สิ่งที่มักตรวจได้ตามช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย | ข้อจำกัดที่ต้องบอกให้ชัด |
|---|---|---|
| อสังหาริมทรัพย์ | ข้อมูลที่ได้จากเอกสารสิทธิ สัญญา หรือที่ลูกหนี้ระบุเอง และการตรวจกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามสิทธิและเงื่อนไขของหน่วยงานนั้น | ต้องมีข้อมูลระบุแปลง ชื่อซ้ำอาจสับสน ภาระจำนองและสิทธิอื่นต้องตรวจต่างหาก |
| ยานพาหนะ | ข้อมูลที่ปรากฏในเอกสารหรือที่เห็นได้โดยชอบ ทะเบียนรถที่ลูกหนี้ใช้ | ชื่อผู้ใช้กับชื่อเจ้าของตามทะเบียนอาจไม่ตรงกัน รถอาจติดไฟแนนซ์ |
| หุ้นในบริษัท | ข้อมูลที่ปรากฏในเอกสารของบริษัทหรือเอกสารที่ลูกหนี้ลงนาม | ข้อมูลผู้ถือหุ้นไม่ได้เปิดดูได้ทุกกรณี ต้องดูว่าเข้าถึงด้วยช่องทางใด |
| สิทธิเรียกร้อง (เงินที่บุคคลอื่นค้างลูกหนี้) | ความสัมพันธ์ทางการค้าที่เจ้าหนี้รู้เองจากเอกสารการค้า | ต้องดูว่าถึงกำหนดชำระหรือยัง และถูกโต้แย้งหรือไม่ |
| บริษัทลูกหนี้ | งบการเงินและข้อมูลนิติบุคคลที่เผยแพร่ใน DBD DataWarehouse+ เช่น สถานะ ที่อยู่ ทุนจดทะเบียน ประวัติการเปลี่ยนแปลง ผลการดำเนินงาน งบกำไรขาดทุนและงบดุล | ข้อมูลที่เผยแพร่ ณ วันที่ตรวจอาจไม่เป็นปัจจุบัน และงบการเงินคือภาพย้อนหลัง ไม่ใช่เงินที่มีอยู่วันนี้ |
ก่อนฟ้องกับหลังคำพิพากษา อำนาจไม่เหมือนกัน
- ก่อนฟ้อง ท่านทำได้เฉพาะการตรวจด้วยข้อมูลที่ท่านมีโดยชอบและช่องทางที่เปิดตามปกติ ท่านไม่มีอำนาจบังคับให้ลูกหนี้หรือบุคคลอื่นให้ข้อมูล
- ระหว่างพิจารณา หากมีเหตุว่าลูกหนี้จะย้าย ซ่อน โอน ขายหรือจำหน่ายทรัพย์เพื่อประวิงหรือขัดขวางการบังคับคดี เจ้าหนี้อาจยื่นคำขอฝ่ายเดียวพร้อมฟ้องหรือก่อนพิพากษา ให้ศาลสั่งยึดหรืออายัดทรัพย์ (รวมถึงเงินหรือทรัพย์ที่บุคคลภายนอกค้างลูกหนี้) หรือห้ามลูกหนี้โอนขายทรัพย์ ตามมาตรา 254 ศาลจะสั่งต่อเมื่อเห็นว่าคำฟ้องมีเหตุผลพอสมควรและมีเหตุตามมาตรา 255 เรื่องนี้ต้องมีหลักฐานความเสี่ยง ไม่ใช่เรื่องปกติ และไม่มีหลักประกันว่าศาลจะอนุญาต
- หลังมีคำพิพากษา หากเจ้าหนี้มีเหตุอันสมควรเชื่อว่าลูกหนี้มีทรัพย์มากกว่าที่ทราบ หรือไม่ทราบที่ตั้งทรัพย์ หรือสงสัยว่าทรัพย์ใดเป็นของลูกหนี้หรือไม่ อาจยื่นคำร้องฝ่ายเดียวขอให้ศาลไต่สวนลูกหนี้หรือบุคคลอื่นได้ตามมาตรา 277 และศาลมีอำนาจสั่งให้ส่งเอกสารที่เกี่ยวกับทรัพย์ของลูกหนี้
เรื่องบัญชีธนาคาร: ไม่มีใครอ้างได้โดยชอบว่าสามารถค้นบัญชีหรือยอดเงินของลูกหนี้จากชื่อได้ ถ้าพบคำโฆษณาแบบนั้น ให้ระวัง เพราะอาจเป็นการได้ข้อมูลมาโดยไม่ชอบ ซึ่งเจ้าหนี้เองอาจมีความรับผิด ในชั้นบังคับคดี เจ้าพนักงานอายัดสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามคำสั่งได้ แต่ท่านไม่ควรคาดหมายว่าจะรู้ยอดเงินล่วงหน้า
4. พบทรัพย์แล้ว ต้องตรวจอะไรต่อ
การพบทรัพย์เป็นเพียงจุดเริ่ม ให้ตรวจต่อ:
- ใครเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์จริง ทรัพย์ที่ลูกหนี้ใช้อาจเป็นของญาติ บริษัทอื่น หรือกรรมสิทธิ์ร่วม บุคคลที่อ้างว่าทรัพย์ที่ยึดไม่ใช่ของลูกหนี้ยื่นร้องขัดทรัพย์ได้ภายใน 60 วันนับแต่ยึด (มาตรา 323) และผู้มีสิทธิจดทะเบียนอื่นยังคงมีสิทธิอยู่ (มาตรา 322)
- ภาระจำนองและสิทธิก่อนของคนอื่น ผู้รับจำนองได้รับชำระจากทรัพย์ที่จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญ แม้กรรมสิทธิ์จะโอนไปให้ผู้อื่นแล้ว (มาตรา 702 ป.พ.พ.) และผู้รับจำนองยื่นคำขอก่อนขายเพื่อให้ได้รับชำระก่อนจากเงินขายได้ (มาตรา 324 ป.วิ.พ.) ดูตัวอย่างละเอียดใน ที่ดินติดจำนอง ยึดแล้วเจ้าหนี้จะได้เงินไหม
- เจ้าหนี้รายอื่น ทรัพย์ที่ยึดหรืออายัดแล้วยึดซ้ำไม่ได้ เจ้าหนี้อื่นขอเฉลี่ยทรัพย์ได้ภายในกำหนดตามมาตรา 326 ดู หลายเจ้าหนี้ ทรัพย์เดียวกัน ใครได้ก่อน
- ทรัพย์ที่ไม่ถูกยึด มาตรา 301 และ 302 กำหนดทรัพย์ที่ยึดไม่ได้ และเงินเดือนบำนาญที่ได้รับการยกเว้น (เงินเดือนเอกชนยกเว้นถึง 20,000 บาทต่อเดือนหรือตามที่เจ้าพนักงานเห็นสมควร) ดู อายัดเงินที่นายจ้างหรือลูกค้าค้างลูกหนี้
- ทรัพย์ถูกโอนไปแล้วหรือไม่ ถ้าลูกหนี้โอนทรัพย์ให้ผู้อื่นโดยรู้ว่าทำให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ เจ้าหนี้อาจขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมได้ตามมาตรา 237 ป.พ.พ. แต่ต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่รู้เหตุ หรือสิบปีนับแต่ทำนิติกรรม (มาตรา 240) และไม่กระทบสิทธิของบุคคลภายนอกที่สุจริตซึ่งได้สิทธิก่อนมีการฟ้องเพิกถอน (มาตรา 238) อ่านต่อใน ลูกหนี้โอนทรัพย์หนีการบังคับคดี
5. มูลค่าทรัพย์ไม่เท่ากับเงินที่เจ้าหนี้จะได้รับ
ตัวเลขราคาทรัพย์ในรายงานเป็นเพียงขอบบนของสิ่งที่อาจได้ ระหว่างทางมีรายการหักและความไม่แน่นอน:
| รายการ | ผลต่อเงินที่ได้ |
|---|---|
| หนี้ที่มีสิทธิก่อน (จำนอง ค่าส่วนกลางคอนโดหรือหมู่บ้านที่ค้าง ซึ่งจ่ายก่อนผู้รับจำนองตามมาตรา 335) | เงินขายหักไปก่อน |
| ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในการบังคับคดี | หักจากเงินที่ได้ก่อนจ่ายเจ้าหนี้ (มาตรา 339) |
| เจ้าหนี้รายอื่นมาขอเฉลี่ย | ต้องแบ่งตามส่วน (มาตรา 326, 340) |
| ผู้ร้องขัดทรัพย์หรือผู้คัดค้านการแจกเงิน | การจ่ายเงินล่าช้าหรือถูกระงับระหว่างวินิจฉัย |
| การขายทอดตลาด | ขายไม่เร็วกว่า 60 วันนับแต่ยึด (มาตรา 331) และไม่มีหลักประกันว่าจะขายได้ในรอบแรกหรือได้ตามราคาประเมิน |
| เวลา | ขึ้นอยู่กับทรัพย์ จำนวนเจ้าหนี้ และการคัดค้าน |
และในส่วนของเจ้าหนี้เอง ต้องนับค่าฟ้อง ค่าทนายความ และเงินสำรองที่ต้องวางล่วงหน้า รวมถึงความเสี่ยงตามมาตรา 285 ที่เจ้าหนี้ต้องรับผิดต่อความเสียหายจากการยึดหรืออายัดที่ผิดหรือเกินสมควร ภาพที่ควรได้ก่อนตัดสินใจ คือ ประมาณการสิ่งที่อาจได้จริงหลังหักทั้งหมด เปรียบกับสิ่งที่ต้องจ่ายและเวลาที่ต้องรอ อ่านขั้นตอนทั้งหมดใน ทวงหนี้ ฟ้อง และบังคับคดี
6. ไม่พบทรัพย์ แปลว่าไม่ควรฟ้องเสมอไปหรือไม่
ไม่เสมอไป และก็ไม่ได้แปลว่าควรฟ้องทุกกรณี สิ่งที่ต้องชั่งคือ:
- อายุความ: สิทธิเรียกร้องมีกำหนดอายุความตามประเภทหนี้ ถ้าใกล้ครบ การรอตรวจต่ออาจทำให้เสียสิทธิ ตรวจก่อนเสมอ ดู ค่าสินค้าและบริการที่ลูกค้าไม่จ่าย
- หลักฐานหนี้: ถ้าหลักฐานแน่น การมีคำพิพากษาไว้อาจมีประโยชน์ในภายหลังหากลูกหนี้มีทรัพย์หรือรายได้ขึ้นมา
- สิ่งที่ตรวจได้และยังตรวจไม่ได้: รายงานต้องแยกว่าไม่พบ เพราะไม่มี หรือเพราะเข้าถึงข้อมูลไม่ได้
- โอกาสมีทรัพย์หรือรายได้ภายหลัง: ไม่มีใครรับรองได้ว่าจะพบทรัพย์ในอนาคต แต่ต้องไม่ตัดทิ้งโดยไม่พิจารณา
- ระยะเวลาบังคับคดี: มาตรา 274 กำหนดให้ขอบังคับคดีภายในสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษา แต่มีรายละเอียดสำหรับหนี้ที่ให้ชำระในอนาคตหรือเป็นงวด และการดำเนินการต่อกับทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องที่ดำเนินการไว้แล้วภายในกำหนด จึงไม่ควรย่อว่า "ขอหมายบังคับคดีครั้งเดียวแล้วตามยึดทรัพย์ใหม่ได้ตลอดไป" ดู บังคับคดีภายใน 10 ปี
ในกรณีบริษัทลูกหนี้ที่ไม่มีที่ดินหรือรถ ยังมีสิทธิเรียกร้องและทรัพย์ประเภทอื่นที่ควรตรวจ ดู บริษัทลูกหนี้ไม่มีที่ดิน ไม่มีรถ ตรวจอะไรต่อ และเหตุที่บริษัทที่งบดูดียังตามเงินยาก ดู บริษัทมีงบการเงินแต่ทำไมตามเงินยาก ส่วนกรรมการและผู้ถือหุ้นไม่ต้องรับผิดต่อหนี้บริษัทโดยอัตโนมัติ ต้องมีฐานทางกฎหมาย เช่น สัญญาค้ำประกัน ดู กรรมการรับผิดส่วนตัวเมื่อไร
7. รายงานสืบทรัพย์ที่เจ้าหนี้ควรได้รับมีอะไรบ้าง
รายงานที่ใช้ตัดสินใจได้ควรเป็นรายการตรวจ ไม่ใช่ตัวเลขกว้าง ๆ และไม่สัญญาว่าจะพบสิ่งใด:
- ตัวลูกหนี้ที่ระบุแล้ว (ชื่อ เลขทะเบียน เอกสารที่ใช้ยืนยัน) และผู้ค้ำประกัน
- ข้อมูลที่ยืนยันแล้ว พร้อมแหล่งที่มาที่ใช้ได้โดยชอบ
- ข้อมูลที่ยังต้องตรวจเพิ่ม และเหตุที่ยังยืนยันไม่ได้ (ชื่อซ้ำ ข้อมูลไม่เป็นปัจจุบัน ไม่มีช่องทาง)
- สิ่งที่ตรวจแล้วแต่ ไม่พบ และสิ่งที่ยังไม่ได้ตรวจ
- วันที่ตรวจ ของแต่ละรายการ เพราะข้อมูลเปลี่ยนได้
- ภาระและสิทธิของบุคคลอื่นที่เห็นอยู่ (จำนอง เจ้าหนี้อื่น เจ้าของร่วม)
- ข้อสังเกตเรื่องค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และความเสี่ยงโดยสรุป
- ทางเลือกขั้นต่อไป เช่น ส่งหนังสือทวงถาม เจรจา ฟ้อง ขอยึดหรืออายัดไว้ก่อน หรือเก็บข้อมูลไว้ตรวจซ้ำ
การให้ข้อมูลที่ไม่ได้มาโดยชอบเป็นความเสี่ยงของเจ้าหนี้เอง ไม่ควรใช้ และทนายความไม่ทำให้
8. ต้องเตรียมเอกสารอะไรให้ทนาย
- สัญญา ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ ใบส่งของที่ลูกหนี้ลงชื่อรับ ใบแจ้งหนี้ ใบกำกับภาษี
- หลักฐานการชำระเงินที่เคยได้รับ และยอดคงค้างที่คำนวณแล้ว
- หนังสือทวงถาม หลักฐานการส่ง และคำตอบของลูกหนี้ (อีเมล แชต)
- ข้อมูลระบุตัวลูกหนี้: หนังสือรับรองบริษัท สำเนาบัตรที่ลูกหนี้ให้ไว้ในสัญญา ที่อยู่ ผู้มีอำนาจลงนาม
- เอกสารผู้ค้ำประกัน (ถ้ามี) และวันที่ที่ลูกหนี้ผิดนัด
- ข้อมูลทรัพย์หรือเจ้าหนี้รายอื่นที่ท่านรู้อยู่แล้วโดยชอบ
- คำพิพากษาและคำบังคับ (ถ้ามีแล้ว)
- วันที่สำคัญที่ใช้นับอายุความ
9. เมื่อใดควรฟ้อง เมื่อใดควรเจรจา และเมื่อใดต้องตรวจข้อมูลเพิ่ม
| สถานการณ์ | แนวทางที่มักพิจารณา |
|---|---|
| หลักฐานหนี้ชัด พบทรัพย์ที่ไม่ติดภาระหรือติดไม่มาก และไม่มีสัญญาณยักย้าย | พิจารณาฟ้อง และประเมินว่าควรขอยึดไว้ก่อนหรือไม่ |
| หลักฐานชัด แต่เห็นสัญญาณว่าลูกหนี้กำลังโอนหรือขายทรัพย์ | พิจารณาฟ้องพร้อมคำขอตามมาตรา 254 โดยมีหลักฐานความเสี่ยงประกอบ |
| ลูกหนี้ยังติดต่อได้ มีรายได้ แต่ไม่มีทรัพย์ให้ยึด | พิจารณาเจรจาผ่อนและทำสัญญาที่ชัด ดู ลูกหนี้ขอผ่อนหลังถูกยึดหรืออายัด |
| ข้อมูลตัวลูกหนี้ยังไม่แน่ใจ หรือเอกสารยังไม่ครบ | ตรวจข้อมูลเพิ่มก่อน อย่าเพิ่งฟ้อง |
| ทรัพย์ส่วนใหญ่ติดจำนองเกินมูลค่า | ชั่งค่าใช้จ่ายเทียบกับโอกาสได้เงินให้รอบคอบก่อนฟ้อง |
| ลูกหนี้ล้มละลายหรืออยู่ระหว่างฟื้นฟู | ดู คู่มือเจ้าหนี้ล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ ก่อนเริ่มดำเนินการ |
| ลูกหนี้อยู่ต่างประเทศหรือทรัพย์อยู่ต่างประเทศ | ดู เรียกหนี้ข้ามประเทศ |
เรื่องกฎการทวงที่ชอบด้วยกฎหมาย ดู กฎการทวงหนี้สำหรับเจ้าหนี้ และเรื่องคู่สมรสหรือผู้ค้ำที่อาจถูกบังคับคดีด้วย ดู ยึดทรัพย์คู่สมรสและผู้ค้ำประกัน และ กรรมการลาออกแล้วยังรับผิดตามที่ค้ำประกันหรือไม่
10. ตัวอย่างสมมุติ: ลูกหนี้สองรายที่หนี้เท่ากัน แต่ความเสี่ยงต่างกัน
ตัวอย่างสมมุติเพื่ออธิบายหลักคิด ไม่ใช่คดีจริงของใคร ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวเลขสมมุติ
บริษัทผู้ขายสินค้าแห่งหนึ่งมีลูกค้าสองรายค้างค่าสินค้ารายละ 1,000,000 บาท หลักฐานสัญญาและใบส่งของชัดทั้งสองราย
| ลูกหนี้ ก | ลูกหนี้ ข | |
|---|---|---|
| ทรัพย์ที่ตรวจพบตามช่องทางที่ชอบ | ที่ดินสมมุติราคาประเมิน 3,000,000 บาท จำนองไว้ 2,800,000 บาท | ลูกค้าประจำของลูกหนี้ ที่ค้างจ่ายลูกหนี้อยู่สมมุติ 400,000 บาท และเครื่องจักรไม่มีภาระ |
| เจ้าหนี้รายอื่น | มีหลายราย | ยังไม่พบ |
| สิ่งที่ต้องชั่ง | ผู้รับจำนองได้ก่อน ส่วนที่เหลือถึงเจ้าหนี้สามัญน้อยหลังหักค่าใช้จ่าย | ต้องตรวจว่าเงินที่ลูกค้าค้างถึงกำหนดและไม่ถูกโต้แย้ง (อาจอายัดได้ตามมาตรา 316–317) และเครื่องจักรเป็นของลูกหนี้จริง |
| ผลการประเมินเบื้องต้น | หนี้เท่ากัน แต่โอกาสได้เงินจริงต่ำกว่า | โอกาสได้เงินจริงสูงกว่า แต่ยังไม่แน่นอน |
ข้อสรุปเดียวกันคือ ผลชนะคดีอาจเหมือนกันทั้งสองราย แต่เงินที่ได้ต่างกันตามทรัพย์ ภาระ และเจ้าหนี้อื่น เจ้าหนี้จึงควรประเมินก่อนฟ้อง และไม่ควรเขียนเองไปถึงลูกค้าของลูกหนี้ให้จ่ายเงินมาที่เจ้าหนี้ การเปลี่ยนทางจ่ายต้องทำผ่านคำสั่งอายัดของเจ้าพนักงานหรือศาลเท่านั้น
อย่าเข้าใจผิด
- "มีสัญญาและหลักฐานชัด แปลว่าจะได้เงินคืน" หลักฐานชัดช่วยชนะคดี แต่การได้เงินขึ้นอยู่กับทรัพย์ของลูกหนี้ ภาระ และเจ้าหนี้อื่น
- "จ้างสืบทรัพย์แล้วเขายึดทรัพย์ให้ได้" ผู้สืบทรัพย์ไม่มีอำนาจยึด การยึดและอายัดทำโดยเจ้าพนักงานบังคับคดีตามหมายหลังคำพิพากษา หรือโดยคำสั่งศาลก่อนพิพากษาตามมาตรา 254 และ 255 ที่ต้องมีเหตุและไม่ใช่ทุกคดี
- "รู้ชื่อก็เปิดดูบัญชีธนาคารได้ทุกแห่ง" ไม่มีช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมายเช่นนั้น และเงินในบัญชีไม่ใช่ตัวเลขที่ตรวจดูได้ล่วงหน้า
- "ทุนจดทะเบียนสูงแปลว่ามีทรัพย์มาก" ทุนจดทะเบียนเป็นตัวเลขที่ระบุไว้ ไม่ใช่เงินที่มีอยู่ และงบการเงินที่เผยแพร่เป็นภาพย้อนหลัง
- "พบที่ดินชื่อเหมือนกันแล้ว ยึดได้เลย" ต้องยืนยันตัวเจ้าของ ภาระจำนอง และสิทธิของคนอื่นก่อน และก่อนพิพากษายึดได้เฉพาะเมื่อศาลสั่งเท่านั้น
- "ไม่พบทรัพย์ก็อย่าฟ้อง หรือฟ้องไปก่อนค่อยหาทรัพย์ก็ได้" ทั้งสองอย่างต้องชั่งเรื่องอายุความ หลักฐาน และค่าใช้จ่าย ไม่มีคำตอบตายตัว
- "ขอหมายบังคับคดีครั้งเดียว แล้วตามยึดทรัพย์ใหม่ได้ตลอดไป" มาตรา 274 มีหลักสิบปี และมีรายละเอียดเรื่องหนี้เป็นงวดและการดำเนินการที่ทำไว้แล้วภายในกำหนด
อ่านเพิ่มเติม
- ทวงหนี้ ฟ้องลูกหนี้ และบังคับคดี — ภาพรวมทุกขั้นตอน
- บังคับคดีภายใน 10 ปี — มาตรา 274 อธิบายละเอียด
- ลูกหนี้โอนทรัพย์หนีการบังคับคดี — เพิกถอนนิติกรรมโดยฉ้อฉล
- ซื้อทรัพย์ขายทอดตลาดศาล — มองจากฝั่งผู้ซื้อ
- ที่ดินติดจำนอง ยึดแล้วเจ้าหนี้จะได้เงินไหม
- หลายเจ้าหนี้ ทรัพย์เดียวกัน ใครได้ก่อน
ก่อนฟ้อง ให้แยกว่าชนะคดีได้หรือไม่ ออกจากว่าได้เงินจริงหรือไม่ ตรวจตัวลูกหนี้ ทรัพย์ ภาระและสิทธิของคนอื่น แล้วเทียบเงินที่อาจได้หลังหักทั้งหมดกับค่าใช้จ่ายและเวลา ก่อนตัดสินใจฟ้อง เจรจา หรือตรวจเพิ่ม
เราช่วยรวบรวมและตรวจข้อมูลลูกหนี้และทรัพย์ผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย ตรวจเอกสารและหลักฐาน ให้ความเห็นว่าควรฟ้องหรือบังคับคดีหรือไม่ ยื่นฟ้อง ยื่นคำขอบังคับคดี ติดตามงานกับเจ้าพนักงานบังคับคดี จัดการเมื่อมีผู้คัดค้านและการแจกเงิน และเจรจาผ่อนชำระหลังยึดหรืออายัด เราไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์หรือว่าเจ้าหนี้จะได้รับชำระ ไม่ค้นบัญชีธนาคาร และไม่ได้ข้อมูลมาด้วยวิธีที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย การได้เงินคืนขึ้นอยู่กับทรัพย์ สิทธิของผู้รับจำนองและเจ้าหนี้อื่น และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้นโทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู สืบทรัพย์ คดีแพ่ง
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

