ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
คู่มือคดีแพ่ง

ลูกหนี้เสนอผ่อนหลังถูกยึดหรืออายัด เจ้าหนี้ควรตกลงอย่างไรไม่ให้เสียสิทธิ

คู่มือเจ้าหนี้ที่ยึดที่ดินหรืออายัดเงินเดือนแล้วแต่ลูกหนี้ขอผ่อน: งดต่างกับถอนการบังคับคดีอย่างไร เจ้าหนี้รายอื่นเข้ามาแทนได้เมื่อไร ข้อตกลงผ่อนควรมีอะไร และต้องทำอย่างไรเมื่อได้รับเงินบางส่วน

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมคดีแพ่งและบังคับคดี20 พฤศจิกายน 256916 นาที
ลูกหนี้เสนอผ่อนหลังถูกยึดหรืออายัด เจ้าหนี้ควรตกลงอย่างไรไม่ให้เสียสิทธิ

คำตอบหลัก

เมื่อลูกหนี้ขอผ่อนหลังถูกยึดหรืออายัดแล้ว การบังคับคดีไม่หยุดเอง และเจ้าหนี้ไม่จำเป็นต้องถอนการยึดเพื่อแลกกับสัญญาผ่อน ทางที่ปลอดภัยกว่ามักเป็นการ "งด" การบังคับคดีไว้ตามเวลาและเงื่อนไขที่เขียนชัด ให้เดินต่อได้เมื่อลูกหนี้ผิดนัด แทนการ "ถอน" หรือ "สละสิทธิ" ซึ่งอาจทำให้ทรัพย์ที่ยึดไว้หลุดมือหรือบังคับคดีหนี้นั้นอีกไม่ได้

ก่อนตอบรับ ควรตรวจสามเรื่อง คือ ลูกหนี้มีเงินหรือรายได้จริงพอผ่อนหรือไม่ ข้อตกลงเขียนผลต่อการยึดไว้อย่างไร และมีเจ้าหนี้รายอื่นเข้าร่วมในทรัพย์เดียวกันหรือไม่ ข้อตกลงต้องเป็นหนังสือ ระบุยอด งวด วันที่ และผลเมื่อผิดนัด พร้อมผู้ลงนามที่มีอำนาจ

ข้อมูลในคู่มือนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ผลของแต่ละคดีขึ้นอยู่กับทรัพย์ที่ยึด เจ้าหนี้รายอื่น และถ้อยคำในเอกสารที่เซ็น

คู่มือนี้ตรงกับสถานการณ์ไหน

สถานการณ์ของคุณควรอ่านอย่างไร
ยังไม่ฟ้อง ลูกหนี้ขอผ่อนก่อนมีคดี ยังไม่มีการยึดหรืออายัดตามคำพิพากษาคู่มือนี้ไม่ตรงนัก ให้อ่านคู่มือเรื่องหนังสือรับสภาพหนี้และสัญญาประนีประนอมที่ลิงก์ในหัวข้อ 10 ก่อน แล้วดูหัวข้อ 5 เรื่องเนื้อหาข้อตกลง
ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา) อาจมีคำสั่งยึดหรืออายัดก่อนพิพากษา หรือยังไม่มีมาตรการก่อนพิพากษาเป็นเรื่องของศาล ผลของการตกลงต่างจากการบังคับคดีหลังคำพิพากษา ควรให้ทนายตรวจก่อน หัวข้อ 4 ถึง 6 ใช้เป็นแนวคิดได้
ชนะคดีแล้ว ยึดที่ดินหรือรถ อายัดเงินเดือนหรือเงินที่ลูกหนี้มีสิทธิรับจากบุคคลอื่นไว้แล้วหัวข้อ 1 ถึง 10 ตรงกับสถานการณ์นี้

1. ลูกหนี้เสนอผ่อนหลังถูกยึดหรืออายัด การบังคับคดียังเดินต่อไปไหม

เดินต่อ ถ้าไม่มีเหตุให้งดหรือถอนตามกฎหมาย มาตรา 289 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง กำหนดกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องงดการบังคับคดี ที่เกี่ยวกับข้อเสนอผ่อนมีสองกรณี

  • ศาลมีคำสั่งให้งด เจ้าพนักงานงดไว้ภายในเวลาหรือเงื่อนไขที่ศาลกำหนด (มาตรา 289 (2))
  • เจ้าหนี้แจ้งเป็นหนังสือถึงเจ้าพนักงาน ว่าตกลงงดไว้ชั่วระยะเวลาหนึ่งหรือภายใต้เงื่อนไข โดยมีความยินยอมเป็นหนังสือของลูกหนี้และบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสีย (มาตรา 289 (3))

กรณีที่สองคือเครื่องมือที่เจ้าหนี้ใช้ได้เมื่อตกลงผ่อน จุดที่ต้องจำคือ ต้องเป็นหนังสือ และต้องมีความยินยอมเป็นหนังสือจากลูกหนี้และผู้มีส่วนได้เสียด้วย การคุยทางโทรศัพท์หรือข้อความแชตว่า "รอก่อน" ไม่ทำให้เจ้าพนักงานหยุด

เมื่อครบเวลาที่งดไว้ หรือลูกหนี้ไม่เป็นไปตามเงื่อนไขที่เจ้าหนี้กำหนด การบังคับคดีดำเนินต่อได้ (มาตรา 291) นี่คือเหตุผลที่ควรเขียนเงื่อนไขการผิดนัดให้ชัดในหนังสือที่แจ้งเจ้าพนักงาน

อีกเรื่องที่ควรระวัง ถ้าเจ้าหนี้เพิกเฉยไม่ดำเนินการภายในเวลาที่เจ้าพนักงานกำหนด เจ้าพนักงานรายงานต่อศาลขอให้สั่งถอนการบังคับคดีได้ (มาตรา 293) ระหว่างผ่อนจึงควรตอบหนังสือและเก็บกำหนดเวลาของเจ้าพนักงานทุกฉบับ ไม่ปล่อยเงียบ

2. งดการบังคับคดีกับถอนการบังคับคดี ต่างกันอย่างไร

สองคำนี้ฟังคล้ายกันแต่ผลต่างกันมาก

ทางเลือกทำอย่างไรผลที่ต้องรู้
งดไว้เจ้าหนี้แจ้งเป็นหนังสือถึงเจ้าพนักงาน พร้อมความยินยอมเป็นหนังสือของลูกหนี้และผู้มีส่วนได้เสีย (มาตรา 289 (3))หยุดตามเวลาหรือเงื่อนไขที่เขียน ดำเนินต่อได้เมื่อครบเวลาหรือผิดเงื่อนไข (มาตรา 291)
ถอนการบังคับคดีเจ้าหนี้แจ้งเป็นหนังสือว่าขอถอน (มาตรา 292 (7))การบังคับคดีนั้นสิ้นไป ต้องดูว่ามีผู้อื่นเข้ามาดำเนินต่อหรือไม่ (หัวข้อ 3)
สละสิทธิในการบังคับคดีเจ้าหนี้แจ้งเป็นหนังสือว่าสละสิทธิ (มาตรา 292 (6))จะบังคับคดีแก่ลูกหนี้สำหรับหนี้นั้นอีกไม่ได้ ไม่ควรเซ็นเพียงเพราะลูกหนี้ขอผ่อน
ลูกหนี้วางเงินชำระครบลูกหนี้วางเงินต่อเจ้าพนักงานพอชำระหนี้ตามคำพิพากษาพร้อมค่าฤชาธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในการบังคับคดี (มาตรา 292 (5))เจ้าพนักงานถอนเพราะหนี้ครบแล้ว ไม่ใช่กรณีผ่อนเป็นงวด

หลักปฏิบัติที่ปลอดภัยคือ อย่าใช้ถ้อยคำสละสิทธิหรือถอนในหนังสือถึงเจ้าพนักงานเพื่อ "ให้ลูกหนี้สบายใจ" ถ้ายังไม่ได้รับเงินครบ ถ้อยคำในหนังสือมีผลต่อการบังคับคดีโดยตรง ควรให้ทนายตรวจก่อนส่งทุกครั้ง

3. ถอนการยึดแล้ว เจ้าหนี้รายอื่นเข้ามาแทนได้ไหม

ได้ ถ้ามีผู้ยื่นคำร้องไว้ในทรัพย์เดียวกัน

มาตรา 327 กำหนดว่า เมื่อมีการถอนการบังคับคดี เจ้าพนักงานต้องแจ้งผู้ที่ยื่นคำร้องตามมาตรา 324 และผู้ขอเฉลี่ยทรัพย์ตามมาตรา 326 ทราบ ผู้นั้นอาจขอเข้าดำเนินการต่อแทนเจ้าหนี้เดิมได้ภายใน 15 วัน

  • ถ้ามีผู้ยื่นภายในกำหนด ผู้นั้นเข้าดำเนินการต่อ และถือเป็นเจ้าหนี้ผู้ยึดทรัพย์ รับช่วงเฉพาะส่วนก็ได้
  • ถ้าไม่มีใครยื่น การยึดหรืออายัดนั้นถูกปล่อย
  • ถ้ามีผู้ยื่นหลายคน ให้ตกลงกันเอง ถ้าตกลงไม่ได้ ผู้ที่มีหนี้มากที่สุดเป็นผู้ดำเนินการ ถ้าเท่ากันให้หนี้ที่เก่าที่สุดก่อน

ผลคือ ถ้าเจ้าหนี้ถอนการยึดเพราะลูกหนี้ขอผ่อน แล้วมีเจ้าหนี้รายอื่นรับช่วงทรัพย์ เจ้าหนี้ที่ยึดไว้ก่อนอาจเสียตำแหน่งในการควบคุมการขายและการรับเงิน ในขณะที่ลูกหนี้ยังผ่อนไม่ครบ

มาตรา 327 พูดถึงกรณี "ถอน" ส่วนการ "งด" ตามมาตรา 289 (3) เป็นอีกบทหนึ่ง ตัวบทที่เราตรวจไม่ได้ตอบว่าระหว่างงดเจ้าหนี้รายอื่นทำอะไรได้บ้าง จึงควร สอบถามเจ้าพนักงานก่อนตกลง ว่าในสำนวนมีผู้ยื่นคำร้องตามมาตรา 324 หรือ 326 หรือไม่ แล้วจึงเลือกว่าจะงดหรือถอน เรื่องลำดับการได้รับเงินเมื่อมีหลายราย ดูคู่มือ เจ้าหนี้หลายรายในทรัพย์เดียวกัน ใครได้เงินก่อน

4. ควรตอบรับข้อเสนอผ่อนหรือไม่ ตรวจอะไรก่อน

ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกคดี ใช้รายการนี้ช่วยตัดสิน

  • ลูกหนี้มีเงินจริงหรือไม่ ขอเอกสารรายได้หรือแหล่งเงินที่จะใช้ผ่อน ข้อเสนอที่ไม่มีแหล่งเงินรองรับมักเป็นการซื้อเวลา
  • ทรัพย์ที่ยึดมีมูลค่าเทียบกับหนี้อย่างไร ถ้าทรัพย์พอชำระและไม่มีผู้อื่นแย่ง การรอขายอาจแน่นอนกว่าการผ่อน ถ้าทรัพย์มีจำนอง ดูคู่มือ ลูกหนี้มีที่ดินติดจำนอง เจ้าหนี้จะได้เงินหรือไม่
  • มีผู้ร้องหรือเจ้าหนี้รายอื่นหรือไม่ ตามหัวข้อ 3
  • มีผู้ค้ำประกันหรือบุคคลอื่นที่เกี่ยวข้องหรือไม่ ตรวจผลของข้อตกลงใหม่ต่อบุคคลเหล่านั้นก่อนเซ็น
  • ลูกหนี้ยอมรับยอดหนี้หรือยัง ถ้ายังโต้แย้งยอด ให้แยกส่วนที่ไม่โต้แย้งเป็นข้อตกลงก่อน
  • เสนอหลักประกันเพิ่มได้ไหม เช่น ผู้ค้ำประกันการผ่อน หรือให้การยึดคงอยู่จนจ่ายครบ

ถ้ารายได้ลูกหนี้ลดลงจริงแต่มีเงินเข้าสม่ำเสมอ การรับผ่อนพร้อมเงื่อนไขรัดกุมอาจให้ผลดีกว่าการรอขายทอดตลาด แต่ระยะเวลาการบังคับคดีขึ้นอยู่กับทรัพย์ จำนวนเจ้าหนี้ และการคัดค้าน ไม่มีตัวเลขตายตัว

5. ข้อตกลงผ่อนชำระหลังยึดหรืออายัดควรเขียนอะไรบ้าง

เขียนเป็นหนังสือเสมอ และเขียนให้คนที่ไม่ได้อยู่ในห้องเจรจาอ่านแล้วเข้าใจตรงกัน

หัวข้อควรเขียนอะไร
ยอดหนี้ที่ค้างและเงินที่รับแล้วยอดตามคำพิพากษา แยกต้นเงิน ดอกเบี้ย ค่าฤชาธรรมเนียมที่ศาลสั่ง และเงินที่ได้รับมาแล้ว พร้อมวันที่คำนวณ
ตารางชำระจำนวนต่องวด วันครบกำหนด ช่องทางโอน และบัญชีที่รับเงิน
ดอกเบี้ยดอกเบี้ยระหว่างผ่อน ถ้าจะลดหรือพัก ให้เขียนว่าลดเฉพาะเมื่อผ่อนครบ ไม่ใช่ลดทันที
ผลต่อการยึดหรืออายัดระบุชัดว่าเจ้าหนี้ "งด" ไว้ตามเวลาหรือเงื่อนไขใด ไม่ใช่ถอนหรือสละสิทธิ
เมื่อผิดนัดผิดงวดเดียวถือว่าถึงกำหนดทั้งหมดหรือไม่ เจ้าหนี้แจ้งเจ้าพนักงานให้ดำเนินการต่อได้ทันที โดยลูกหนี้ยอมรับล่วงหน้า
เงินที่ชำระแล้วเมื่อผิดนัดนำไปหักหนี้ตามลำดับที่ตกลง และสิทธิบังคับคดีเฉพาะส่วนที่ยังค้าง
ค่าใช้จ่ายในการบังคับคดีใครรับผิดค่าใช้จ่ายที่เกิดแล้วและที่จะเกิดเพิ่ม ให้เขียนไว้ และตรวจกับสำนักงานบังคับคดีว่าการงดหรือถอนมีค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง
สถานะของคำพิพากษาเขียนว่าคำพิพากษายังมีผล และข้อตกลงนี้ไม่ใช่การสละสิทธิหรือการเปลี่ยนหนี้ เว้นแต่ตั้งใจเช่นนั้น
ผู้ค้ำการผ่อนถ้ามี ให้ผู้ค้ำลงนามรับทราบข้อตกลงด้วย
ผู้ลงนามลูกหนี้เอง หรือผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคล พร้อมหนังสือรับรองที่ออกไม่นาน และผู้มีส่วนได้เสียที่ต้องให้ความยินยอมตามมาตรา 289 (3)

ไม่มีแบบสัญญาสำเร็จรูปที่ใช้ได้กับทุกคดี เพราะผลต่อการยึดต่างกันตามทรัพย์และตามผู้ที่เข้าร่วมในสำนวน แบบฟอร์มที่ชวนให้ถอนการบังคับคดีทันทีที่เซ็นอาจทำให้เจ้าหนี้เสียตำแหน่งตามหัวข้อ 2 และ 3 คู่มือฝั่งลูกหนี้อธิบายความต่างของหนังสือรับสภาพหนี้กับสัญญาประนีประนอมไว้ละเอียด ดูหัวข้อ 10

6. ลูกหนี้ผ่อนมาบางส่วนแล้ว ต้องปรับยอดและแจ้งเจ้าพนักงานอย่างไร

เมื่อได้รับเงินจากลูกหนี้โดยตรง ควรทำสามอย่าง

  1. ออกใบรับเงินหรือบันทึกการรับเงิน ระบุวันที่ จำนวน และตัดไปที่หนี้ส่วนไหน
  2. ปรับยอดค้าง เป็นตารางที่เห็นยอดตามคำพิพากษา เงินที่รับแล้ว และยอดที่ยังค้าง
  3. แจ้งเป็นหนังสือถึงเจ้าพนักงานบังคับคดี พร้อมสำเนาหลักฐาน เพื่อให้ยอดในสำนวนตรงกับความจริง

เหตุผลคือ การปล่อยให้ยอดในสำนวนสูงกว่ายอดที่ค้างจริงเป็นความเสี่ยงของเจ้าหนี้เอง ตัวบทที่เราตรวจไม่ได้กำหนดแบบหนังสือแจ้งการรับเงิน ให้สอบถามรูปแบบจากสำนักงานบังคับคดีที่ดูแลสำนวน

ถ้าลูกหนี้วางเงินที่เจ้าพนักงานพอชำระหนี้ตามคำพิพากษาพร้อมค่าฤชาธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในการบังคับคดีครบ เจ้าพนักงานถอนการบังคับคดี (มาตรา 292 (5)) กรณีผ่อนเป็นงวดไม่เข้ากรณีนี้จนกว่าจะชำระครบ

7. อายัดเงินเดือนแล้วลูกหนี้ขอผ่อน ควรกำหนดงวดอย่างไร

เงินเดือนของลูกหนี้ไม่ถูกอายัดได้ทั้งหมด มาตรา 302 กำหนดส่วนที่ไม่อยู่ในความรับผิดไว้ เจ้าหนี้ควรรู้ขอบเขตก่อนตกลงงวดผ่อน

  • เงินเดือนและบำนาญของข้าราชการ ไม่อยู่ในความรับผิดทั้งจำนวน
  • ค่าจ้างของลูกจ้างเอกชน ไม่อยู่ในความรับผิดไม่เกินเดือนละ 20,000 บาท หรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร
  • เงินชดเชยเลิกจ้าง ไม่อยู่ในความรับผิดไม่เกิน 300,000 บาท
  • ผู้ที่เห็นว่าการอายัดไม่ถูกต้องยื่นคำร้องต่อศาลภายใน 15 วัน

ในทางปฏิบัติ การให้ลูกหนี้โอนผ่อนเองตามตารางอาจได้ยอดแน่นอนกว่าการรอส่วนที่อายัดได้ แต่ลูกหนี้ที่เงินไม่พอใช้อาจผิดงวดง่าย ควรเลือกงวดที่จ่ายได้จริงเพื่อให้ผ่อนจบ และเขียนว่าถ้าลูกหนี้เปลี่ยนงานหรือออกจากงานต้องแจ้งเจ้าหนี้ภายในกี่วัน เพราะคำสั่งอายัดอาจไม่ตามไปที่นายจ้างใหม่โดยอัตโนมัติ ให้ตรวจขั้นตอนกับเจ้าพนักงาน

เจ้าหนี้ต้องไม่เขียนถึงนายจ้างหรือลูกค้าของลูกหนี้เองเพื่อให้โอนเงินมาที่เจ้าหนี้ การเปลี่ยนทางรับเงินทำได้ด้วยคำสั่งอายัดของเจ้าพนักงานหรือศาลเท่านั้น อ่านเพิ่มเติมเรื่องฝั่งลูกหนี้ที่ ถูกอายัดเงินเดือน และเรื่องอายัดเงินที่ลูกหนี้ได้รับตามสัญญาในคู่มือ อายัดเงินที่นายจ้างหรือคู่สัญญาต้องจ่ายให้ลูกหนี้

8. กรมบังคับคดีไกล่เกลี่ยหลังคำพิพากษา ช่วยเจ้าหนี้ได้อย่างไร

กรมบังคับคดีรับไกล่เกลี่ยหนี้ภายหลังศาลมีคำพิพากษา ผู้ขอไม่มีค่าใช้จ่าย ยื่นคำขอได้ทางออนไลน์ที่ ระบบยื่นคำขอไกล่เกลี่ยออนไลน์ของกรมบังคับคดี ข้อมูล ณ วันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 ตรวจเงื่อนไขล่าสุดที่หน้าเว็บทางการของกรมบังคับคดีก่อนยื่น

สิ่งที่ต้องไม่เข้าใจผิดคือ การยื่นขอไกล่เกลี่ยไม่ได้ทำให้การยึดหรืออายัดหยุดเองโดยอัตโนมัติ ต้องดูว่าเจ้าหนี้ตกลงชะลอหรือไม่ และการชะลอก็ต้องทำตามวิธีงดการบังคับคดีในหัวข้อ 1

การไกล่เกลี่ยมีประโยชน์เมื่อสองฝ่ายต้องการคนกลางช่วยกำหนดตารางผ่อนที่ลูกหนี้ทำได้จริง ถ้าไกล่เกลี่ยสำเร็จ ให้นำข้อตกลงไปตรวจตามหัวข้อ 5 ว่าระบุผลต่อการยึด การผิดนัด และผู้ลงนามครบหรือไม่ ก่อนแจ้งเจ้าพนักงาน

9. ผ่อนกันนาน กำหนดสิบปีของการบังคับคดียังต้องดูอยู่ไหม

ต้องดู ถ้าแผนผ่อนยาว

มาตรา 274 มีทั้งหลักสิบปี รายละเอียดสำหรับหนี้ที่ให้ชำระในอนาคตหรือเป็นงวด และการดำเนินการต่อกับทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องที่ดำเนินการไว้แล้วภายในกำหนด จึงไม่ควรย่อว่า "ขอหมายบังคับคดีครั้งเดียวแล้วตามยึดทรัพย์ใหม่ได้ตลอดไป"

  • ถ้ายึดหรืออายัดไว้แล้วภายในกำหนด การดำเนินการกับทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องนั้นต่อไปจนเสร็จได้ ตามที่มาตรา 274 กำหนด การถอนหรือสละสิทธิจึงอาจทำให้ประโยชน์ตรงนี้หายไป
  • ถ้าจะยึดทรัพย์ใหม่เมื่อลูกหนี้ผิดนัด ต้องอยู่ในกำหนดตามมาตรา 274 ให้นับวันครบสิบปีจากวันพิพากษา เทียบกับวันครบงวดสุดท้ายของข้อตกลง
  • ถ้าผ่อนจนใกล้ครบสิบปี ควรตรวจกับทนายก่อนว่ายังขอบังคับคดีเพิ่มได้ทันหรือไม่
  • เขียนข้อตกลงไม่ให้ไปแทนที่คำพิพากษาโดยไม่ตั้งใจ ตามหัวข้อ 5

ภาพรวมเรื่องนี้ อ่านได้ใน บังคับคดีภายในกี่ปีหลังชนะคดี

10. ใครควรลงนามและเก็บหลักฐานรับชำระอย่างไร

เรื่องนี้มักถูกมองข้ามและเป็นเหตุของข้อพิพาทรอบสอง

  • ฝั่งเจ้าหนี้ ผู้ลงนามต้องมีอำนาจ ถ้าเป็นบริษัท ตรวจหนังสือรับรองและหนังสือมอบอำนาจ ถ้าทนายเป็นตัวแทน ตรวจขอบเขตใบแต่งทนาย
  • ฝั่งลูกหนี้ ถ้าเป็นบริษัท ต้องเป็นกรรมการที่มีอำนาจลงนามผูกพันบริษัทตามหนังสือรับรอง
  • ผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดี ให้ความยินยอมเป็นหนังสือตามมาตรา 289 (3) ถ้าใช้ทางงดการบังคับคดี
  • หลักฐานรับเงินครบ เก็บใบรับเงินทุกงวด สลิปโอน และบันทึกยอดค้าง เมื่อชำระครบ ให้ออกหนังสือรับเงินครบและแจ้งเจ้าพนักงานเป็นหนังสือก่อนถอนการยึด อย่าถอนก่อนได้รับเงินครบ

ดูมุมของลูกหนี้ที่เจ้าหนี้ควรรู้ใน ลูกหนี้ขอผ่อนชำระ: หนังสือรับสภาพหนี้กับสัญญาประนีประนอมยอมความต่างกันอย่างไร

ตัวอย่างสมมติ: เจ้าหนี้ค่าวัสดุก่อสร้างที่ยึดที่ดินแล้วลูกหนี้ขอผ่อน

ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวเลขสมมติเพื่ออธิบายหลักการ ไม่ใช่คดีจริงหรือผลที่สำนักงานเคยได้รับ

บริษัทผู้ขายวัสดุก่อสร้างชนะคดีเรียกค่าสินค้า ยอดค้างรวมสมมติ 1,000,000 บาท เจ้าพนักงานยึดที่ดินของลูกหนี้ไว้แล้ว ต่อมาลูกหนี้เสนอจ่ายล่วงหน้า 200,000 บาท แล้วผ่อนที่เหลือรายเดือน และขอให้ถอนการยึด

  1. ตรวจเจ้าหนี้รายอื่น สอบถามเจ้าพนักงานว่ามีผู้ยื่นคำร้องตามมาตรา 324 หรือ 326 หรือไม่ สมมติว่ามีผู้รับจำนองยื่นไว้ การถอนการยึดอาจเปิดทางให้ผู้นั้นเข้ารับช่วงตามมาตรา 327
  2. เลือกงด ไม่ถอน เสนองดการบังคับคดีระหว่างผ่อน โดยลูกหนี้และผู้มีส่วนได้เสียเซ็นยินยอมเป็นหนังสือ และเจ้าหนี้แจ้งเจ้าพนักงานตามมาตรา 289 (3)
  3. รับเงินล่วงหน้าก่อนแจ้งงด รับ 200,000 บาทพร้อมใบรับเงิน แล้วแจ้งเจ้าพนักงานปรับยอดค้าง
  4. เขียนผลผิดนัด ผิดสองงวดติดกันถือว่าถึงกำหนดทั้งหมด เจ้าหนี้แจ้งเจ้าพนักงานให้ดำเนินการต่อได้
  5. ตั้งปฏิทินเตือน จดวันครบสิบปีจากวันพิพากษา และวันครบงวดสุดท้าย

ผลที่แตกต่างอาจเกิดได้ เช่น ถ้าลูกหนี้ผิดงวดที่สาม เจ้าหนี้ที่งดไว้อย่างถูกต้องดำเนินการขายต่อได้ ส่วนเจ้าหนี้ที่ถอนการยึดไปแล้วต้องยึดใหม่ ซึ่งอาจเสียเวลาและอาจต้องแข่งกับผู้อื่น

เอกสารที่ควรเตรียมก่อนตอบรับข้อเสนอผ่อน

  • คำพิพากษา คำบังคับ และหมายบังคับคดี
  • สำเนาหนังสือยึดหรืออายัดและบัญชีทรัพย์ที่ยึดไว้
  • ยอดหนี้ล่าสุด แยกต้นเงิน ดอกเบี้ย ค่าฤชาธรรมเนียม และเงินที่รับแล้ว
  • ข้อมูลจากเจ้าพนักงานว่ามีผู้ยื่นคำร้องตามมาตรา 324 และ 326 หรือไม่
  • เอกสารแสดงรายได้หรือแหล่งเงินที่ลูกหนี้จะใช้ผ่อน
  • ร่างข้อตกลงผ่อนและร่างหนังสือแจ้งเจ้าพนักงาน (งด ไม่ใช่ถอนหรือสละสิทธิ)
  • หนังสือยินยอมจากลูกหนี้และผู้มีส่วนได้เสีย
  • หนังสือรับรองบริษัทและหนังสือมอบอำนาจของผู้ลงนามทั้งสองฝั่ง
  • ปฏิทินวันครบงวด และวันครบสิบปีจากวันพิพากษา
  • แฟ้มใบรับเงิน สลิป และบันทึกยอดค้างแต่ละงวด

อย่าเข้าใจผิด

  • "ลูกหนี้ขอผ่อนแล้ว การบังคับคดีหยุดเอง" ไม่จริง ต้องมีเหตุตามมาตรา 289 เช่น คำสั่งศาล หรือหนังสือของเจ้าหนี้พร้อมความยินยอมเป็นหนังสือตามที่กฎหมายกำหนด
  • "ยื่นขอไกล่เกลี่ยที่กรมบังคับคดีแล้ว การยึดหยุดทันที" ไม่จริง การยื่นขอไกล่เกลี่ยไม่ได้ทำให้การยึดหรืออายัดหยุดเองโดยอัตโนมัติ ต้องดูว่าเจ้าหนี้ตกลงชะลอหรือไม่
  • "ถอนการยึดคือหยุดชั่วคราว ยึดใหม่ทีหลังได้" ไม่เสมอไป การถอนทำให้การบังคับคดีนั้นสิ้นไป และอาจมีเจ้าหนี้รายอื่นเข้าแทน (มาตรา 327) ถ้าแจ้งสละสิทธิ จะบังคับคดีสำหรับหนี้นั้นอีกไม่ได้ (มาตรา 292 (6))
  • "ผ่อนกี่ปีก็ได้ เพราะมีหมายบังคับคดีแล้ว" ไม่จริง มาตรา 274 มีกำหนดสิบปี และกรณีที่ดำเนินต่อได้ขึ้นอยู่กับว่าได้ยึดหรืออายัดอะไรไว้แล้วภายในกำหนดหรือไม่
  • "อายัดเงินเดือนแล้วเอาได้เต็มจำนวน" ไม่จริง มาตรา 302 กำหนดส่วนที่ไม่อยู่ในความรับผิดไว้
  • "รับเงินผ่อนแล้วไม่ต้องแจ้งใคร" ไม่ควร ควรแจ้งเจ้าพนักงานเพื่อให้ยอดในสำนวนตรงกับความจริง
  • "ใช้แบบสัญญาผ่อนสำเร็จรูปจากอินเทอร์เน็ตได้เลย" ไม่ควร เพราะผลต่อการยึด การงด และสิทธิของเจ้าหนี้รายอื่นต่างกันไปตามคดี

อ่านเพิ่มเติม

เมื่อลูกหนี้ขอผ่อนหลังถูกยึดหรืออายัด ให้ตรวจก่อนว่ามีเจ้าหนี้รายอื่นเข้าร่วมทรัพย์เดียวกันหรือไม่ เลือก "งดการบังคับคดี" ด้วยหนังสือและเงื่อนไขที่ชัดแทนการถอนหรือสละสิทธิ แจ้งเจ้าพนักงานทุกครั้งที่ได้รับเงิน และจดกำหนดสิบปีตามมาตรา 274 ไว้เสมอ

เราช่วยสืบทรัพย์ลูกหนี้ผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย ตรวจเอกสารและหลักฐาน ประเมินว่าควรรับหรือปฏิเสธข้อเสนอผ่อน ยื่นฟ้อง ขอบังคับคดี ติดตามเรื่องกับเจ้าพนักงานบังคับคดี จัดการคำคัดค้านและการเฉลี่ยทรัพย์ และเจรจางวดผ่อนหลังการยึด เราไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์หรือว่าเจ้าหนี้จะได้รับชำระ ไม่ค้นบัญชีธนาคารของลูกหนี้ และไม่ใช้วิธีที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย การได้รับชำระขึ้นอยู่กับทรัพย์ สิทธิของเจ้าหนี้รายอื่นที่มีสิทธิก่อน และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู สืบทรัพย์ลูกหนี้ และ คดีแพ่ง


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ลูกหนี้ขอผ่อนหลังถูกยึดทรัพย์แล้ว การบังคับคดีหยุดเองหรือไม่+

ไม่หยุดเอง การบังคับคดีเดินต่อจนกว่าจะมีเหตุให้งดหรือถอนตามกฎหมาย เช่น ศาลสั่งให้งด หรือเจ้าหนี้แจ้งเป็นหนังสือถึงเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าตกลงงดไว้ชั่วเวลาหรือภายในเงื่อนไขที่กำหนด โดยลูกหนี้และบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียให้ความยินยอมเป็นหนังสือ (ป.วิ.พ. มาตรา 289 (2) และ (3)) การที่ลูกหนี้เสนอผ่อนมา ไม่ใช่เหตุให้งดเอง

งดการบังคับคดีกับถอนการบังคับคดีต่างกันอย่างไร อย่างไหนปลอดภัยกว่าสำหรับเจ้าหนี้+

การงดคือหยุดไว้ตามเวลาหรือเงื่อนไขที่กำหนด แล้วดำเนินต่อได้เมื่อครบเวลาหรือลูกหนี้ผิดเงื่อนไข (มาตรา 289 (3) และมาตรา 291) ส่วนการถอนคือเลิกการบังคับคดีนั้น และถ้าเจ้าหนี้แจ้งเป็นหนังสือว่าสละสิทธิในการบังคับคดี จะบังคับคดีแก่ลูกหนี้สำหรับหนี้นั้นอีกไม่ได้ (มาตรา 292 (6)) เมื่อลูกหนี้ขอผ่อน การงดพร้อมเงื่อนไขที่เขียนชัดมักเสี่ยงน้อยกว่าการสละสิทธิ แต่ต้องตรวจตามข้อเท็จจริงของแต่ละคดี

ถ้าเจ้าหนี้ถอนการยึด เจ้าหนี้รายอื่นเข้ามาแทนได้หรือไม่+

ได้ ถ้ามีผู้ยื่นคำร้องที่ศาลอนุญาตตามมาตรา 324 หรือเจ้าหนี้ที่ขอเฉลี่ยทรัพย์ตามมาตรา 326 อยู่ในคดี เจ้าพนักงานต้องแจ้งการถอนให้บุคคลเหล่านั้นทราบ และผู้นั้นอาจขอเข้าดำเนินการต่อภายใน 15 วัน ถ้าไม่มีใครยื่น การยึดหรืออายัดนั้นถูกปล่อย (มาตรา 327) จึงควรสอบถามเจ้าพนักงานก่อนว่ามีผู้ยื่นไว้หรือไม่ แล้วพิจารณาขอให้งดแทนการถอน

ลูกหนี้จ่ายตรงให้เจ้าหนี้บางส่วน ต้องแจ้งเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือไม่+

ควรแจ้งเป็นหนังสือพร้อมหลักฐานการรับเงิน เพื่อให้ยอดที่ค้างในสำนวนตรงกับความจริงและไม่ขอบังคับเกินยอดที่ค้างอยู่ ตัวบทที่เราตรวจไม่ได้กำหนดแบบหนังสือแจ้ง ให้สอบถามขั้นตอนจากสำนักงานบังคับคดีที่ดูแลสำนวน

ผ่อนกันนานเกินสิบปีนับจากวันพิพากษา จะบังคับคดีต่อได้หรือไม่+

ขึ้นอยู่กับว่ามีการร้องขอให้บังคับคดีภายในสิบปีหรือไม่ และได้ยึดหรืออายัดทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องใดไว้แล้วหรือไม่ มาตรา 274 มีทั้งหลักสิบปี รายละเอียดสำหรับหนี้ที่ให้ชำระในอนาคตหรือเป็นงวด และการดำเนินการต่อกับทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องที่ดำเนินการไว้แล้วภายในกำหนด จึงไม่ควรย่อว่า "ขอหมายบังคับคดีครั้งเดียวแล้วตามยึดทรัพย์ใหม่ได้ตลอดไป" การผ่อนที่ยาวมากควรวางแผนเรื่องกำหนดเวลานี้ตั้งแต่ต้น

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา