ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
คู่มือคดีแพ่ง

ลูกหนี้มีเงินค่างานรอรับจากผู้ว่าจ้าง เจ้าหนี้อายัดได้หรือไม่

คู่มือสำหรับเจ้าหนี้ที่ลูกหนี้เป็นผู้รับเหมาหรือผู้ให้บริการ: เงินค่างาน เงินงวด เงินประกันผลงาน และค่าเช่าที่บุคคลภายนอกค้างจ่ายลูกหนี้ อายัดผ่านเจ้าพนักงานบังคับคดีได้อย่างไร ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ ใบแจ้งหนี้พิสูจน์อะไรได้ และเมื่อมีข้อโต้แย้งเรื่องตรวจรับงานจะเกิดอะไรขึ้น

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมคดีแพ่งและบังคับคดี20 พฤศจิกายน 256915 นาที
ลูกหนี้มีเงินค่างานรอรับจากผู้ว่าจ้าง เจ้าหนี้อายัดได้หรือไม่

คำตอบหลัก

ได้ในหลักการ ถ้าลูกหนี้เป็นผู้รับเหมาหรือผู้ให้บริการที่ลูกค้ายังค้างจ่าย เงินก้อนนั้นเป็น สิทธิเรียกร้อง ของลูกหนี้ต่อบุคคลภายนอก เจ้าหนี้ที่ชนะคดีแล้วขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีออกคำสั่ง อายัด ได้ตามมาตรา 316 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) เมื่ออายัดแล้ว ผู้ว่าจ้างต้องจ่ายเงินส่วนนั้นให้ศาลหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีตามที่คำสั่งกำหนด ไม่ใช่จ่ายให้ลูกหนี้ ฐานคิดเรื่องนี้อยู่ที่มาตรา 214 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซึ่งให้เจ้าหนี้ชำระหนี้จากทรัพย์สินของลูกหนี้ รวมถึงเงินที่บุคคลภายนอกค้างชำระลูกหนี้

แต่การอายัดไม่ได้ทำให้เกิดเงินขึ้นมาเอง เงินจะมาถึงเจ้าหนี้เท่าที่ผู้ว่าจ้างมีหนี้ต้องจ่ายลูกหนี้จริง ถึงกำหนดแล้วหรือจะถึงกำหนด และไม่ถูกคัดค้านหรือถูกหักไปก่อน ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ หรือใบแจ้งหนี้ที่ลูกหนี้ออกไป จึงไม่ใช่หลักฐานว่ามีเงินให้อายัดตามยอดนั้น ก่อนลงแรงต้องตรวจก่อนว่าสิทธิรับเงินนั้นมีอยู่จริงแค่ไหน

มีข้อห้ามที่ควรรู้ตั้งแต่ต้น คือเจ้าหนี้ ห้ามเขียนไปสั่งลูกค้าของลูกหนี้เองว่าให้จ่ายเงินมาที่เจ้าหนี้ คำสั่งที่เปลี่ยนปลายทางการจ่ายเงินได้มีเพียงคำสั่งอายัดของศาลหรือเจ้าพนักงานบังคับคดี (ดูหัวข้อ 6)

สถานการณ์ของคุณหัวข้อที่ควรอ่าน
ยังไม่ฟ้อง1, 2, 3 และ 9 เพื่อรู้ว่าลูกหนี้มีเงินรอรับจากใครและหลักฐานเป็นอย่างไร ก่อนตัดสินใจว่าคุ้มฟ้องหรือไม่ ก่อนมีคำพิพากษาไม่มีการอายัดเอง ต้องมีคำสั่งศาลเท่านั้น (หัวข้อ 5)
ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา)5 เรื่องขอให้ศาลคุ้มครองก่อนพิพากษา และ 2–4 เรื่องหลักฐานสิทธิรับเงิน
ชนะคดีแล้ว4, 5, 6, 7 และ 8 ตั้งแต่ข้อมูลที่ต้องเตรียมจนถึงเมื่อบุคคลภายนอกไม่ทำตามคำสั่ง

1. ผู้ว่าจ้างค้างค่างานลูกหนี้ เจ้าหนี้เข้าไปเอาเงินนั้นได้อย่างไร

หลังศาลพิพากษา เจ้าหนี้ไม่ได้ไปรับเงินจากผู้ว่าจ้างโดยตรง ต้องผ่านเจ้าพนักงานบังคับคดี ภาพรวมคือ

  1. เจ้าหนี้แจ้งเจ้าพนักงานว่าลูกหนี้มีสิทธิรับเงินจากใคร ตามสัญญาอะไร
  2. เจ้าพนักงานออกคำสั่งอายัด แจ้งทั้งลูกหนี้และผู้ว่าจ้าง
  3. คำสั่งห้ามลูกหนี้จำหน่ายสิทธิเรียกร้อง และห้ามผู้ว่าจ้างจ่ายให้ลูกหนี้ ให้จ่ายแก่ศาล เจ้าพนักงาน หรือบุคคลที่กำหนดแทน (มาตรา 316)
  4. ผู้ว่าจ้างจ่ายตามคำสั่ง เจ้าพนักงานรับเงินในฐานะตัวแทนเจ้าหนี้ ตามมาตรา 278 และนำไปจ่ายตามขั้นตอนการจ่ายเงินของเจ้าพนักงาน

ทรัพย์ประเภทนี้ต่างจากที่ดินหรือรถตรงที่ ไม่มีทะเบียนให้ตรวจ เจ้าหนี้ต้องรู้เองหรือสืบให้ได้ว่าลูกหนี้มีงานค้างรับเงินกับใคร จึงเป็นเรื่องของการสืบทรัพย์ (ดูเรื่องข้อมูลที่ใช้ได้และข้อจำกัดใน สืบทรัพย์ก่อนฟ้อง และ ลูกหนี้บริษัทไม่มีที่ดินไม่มีรถ)

2. ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ ใบแจ้งหนี้ และใบตรวจรับ พิสูจน์อะไรได้

ผู้ว่าจ้างจะต้องจ่ายก็ต่อเมื่อลูกหนี้มีสิทธิรับเงินตามสัญญา เอกสารแต่ละชนิดบอกได้ไม่เท่ากัน

เอกสารช่วยพิสูจน์ยังไม่พิสูจน์
ใบเสนอราคาลูกหนี้เคยเสนอราคาให้ใครว่าอีกฝ่ายตกลงแล้ว
ใบสั่งซื้อ / สัญญามีข้อตกลงซื้อขายหรือจ้างงาน ราคา เงื่อนไขการจ่ายว่าส่งมอบหรือทำงานครบแล้ว
ใบส่งของ / รายงานความคืบหน้าลูกหนี้อ้างว่าส่งของหรือทำงานแล้วว่าอีกฝ่ายรับแล้ว
ใบตรวจรับงาน / ใบรับสินค้าอีกฝ่ายรับงานหรือรับของว่าถึงกำหนดจ่ายแล้ว
ใบแจ้งหนี้ลูกหนี้เรียกเก็บเงินเท่าใด เมื่อใดว่าอีกฝ่ายยอมรับยอดนั้น
หลักฐานการอนุมัติจ่าย / ใบวางบิลที่รับแล้วอีกฝ่ายอยู่ในขั้นจะจ่ายว่าจ่ายครบตามยอด (อาจมีหัก)

อ่านรวมกันแล้วต้องตอบให้ได้สามข้อ ลูกหนี้ทำงานหรือส่งของครบหรือยัง อีกฝ่ายรับแล้วหรือโต้แย้ง และสัญญากำหนดให้จ่ายเมื่อไร ใบแจ้งหนี้ใบเดียวตอบไม่ได้ทั้งสามข้อ

3. งานยังไม่ผ่านตรวจรับ หรือผู้ว่าจ้างโต้แย้ง จะกระทบอย่างไร

กฎหมายไม่ได้ห้ามอายัดสิทธิเรียกร้องเพียงเพราะมีข้อโต้แย้ง มาตรา 317 ให้อายัดได้แม้หนี้นั้นมีข้อโต้แย้ง มีข้อจำกัด มีเงื่อนไข หรือยังไม่ได้กำหนดจำนวนแน่นอน แต่ในทางปฏิบัติมีผลดังนี้

  • ผู้ว่าจ้างคัดค้านได้ บุคคลภายนอกยื่นคำร้องคัดค้านคำสั่งอายัดต่อศาลได้ภายใน 15 วันนับแต่ได้รับแจ้ง และผู้เสียหายอื่นยื่นได้ภายใน 15 วันนับแต่ทราบคำสั่ง แต่ต้องก่อนที่เจ้าพนักงานจ่ายเงินให้เจ้าหนี้ (มาตรา 325) ระหว่างศาลพิจารณา เจ้าพนักงานงดบังคับตามคำสั่งอายัดนั้นไว้ก่อน เงินจึงไม่ไหลมาจนกว่าศาลชี้ขาด
  • ศาลตรวจว่าสิทธิเรียกร้องมีอยู่จริง ถ้าศาลพอใจว่ามีอยู่จริงและบังคับได้ ก็ยกคำร้องคัดค้านและสั่งให้ผู้ว่าจ้างปฏิบัติตามคำสั่งอายัด ถ้าคัดค้านรับฟังได้ ศาลสั่งถอนการอายัด
  • งานที่ยังไม่ผ่านตรวจรับ ถ้าสัญญากำหนดให้ตรวจรับก่อนจึงจ่าย เงินส่วนนั้นอาจยังไม่ถึงกำหนด คำสั่งอายัดไม่ทำให้ถึงกำหนดเร็วขึ้น ผู้ว่าจ้างจะจ่ายเมื่อเงื่อนไขในสัญญาครบ
  • ผู้ว่าจ้างอ้างว่าตัวเองก็มีสิทธิเรียกร้องจากลูกหนี้ เช่น ค่าซ่อมงานบกพร่อง ค่าปรับล่าช้า ผลเป็นอย่างไรขึ้นกับสัญญาและข้อเท็จจริง ต้องดูเป็นรายกรณี

ถ้าคัดค้านทั้งที่ไม่มีมูลเพื่อประวิงการบังคับคดี มาตรา 325 ก็ให้เจ้าหนี้ขอให้ศาลสั่งให้ผู้คัดค้านวางเงินหรือหาประกันได้ แต่ต้องมีพยานหลักฐานเบื้องต้น ไม่ใช่เพียงเชื่อว่าผู้ว่าจ้างแกล้งโต้แย้ง

4. เงินงวด เงินประกันผลงาน และยอดที่ถูกหัก ต้องตรวจแยกกัน

สัญญาก่อสร้างหรือจ้างงานมักแตกเงินเป็นหลายก้อน แต่ละก้อนมีเงื่อนไขและวันถึงกำหนดต่างกัน อย่ารวมเป็นยอดเดียว

รายการตรวจอะไร
เงินงวดที่ถึงกำหนดแล้วแต่ยังไม่จ่ายงวดไหน ผ่านตรวจรับแล้วหรือยัง ผู้ว่าจ้างอนุมัติจ่ายหรือยัง
เงินงวดข้างหน้าถึงกำหนดเมื่อมีเหตุการณ์ใด (เช่น งานเสร็จตามเปอร์เซ็นต์) ถ้างานหยุดก็อาจไม่ถึงกำหนดเลย
เงินประกันผลงาน (retention)ผู้ว่าจ้างกันไว้เท่าใด คืนเมื่อไร (เช่น หลังพ้นระยะรับประกัน) เงื่อนไขการคืนคืออะไร
เงินหักค่าปรับล่าช้า ค่าซ่อมแซม ภาษีหัก ณ ที่จ่าย หักไปแล้วหรือจะหักเท่าใด
เงินจ่ายล่วงหน้า / ค่าวัสดุที่ผู้ว่าจ้างจ่ายไปแล้วยอดค้างจริงที่เหลือ หลังหักส่วนที่จ่ายล่วงหน้าไปแล้ว
การโอนสิทธิรับเงินให้ธนาคารหรือผู้อื่นลูกหนี้โอนสิทธิรับเงินไปแล้วหรือไม่ และก่อนหรือหลังคำสั่งอายัด

เรื่องงวดข้างหน้าและค่าเช่า มาตรา 318 ให้อายัดที่มีสิทธิได้รับชำระเป็นคราว ๆ มีผลครอบคลุมการชำระที่ถึงกำหนดภายหลังการอายัดด้วย แต่ถ้างวดนั้นไม่เคยถึงกำหนดเพราะงานหยุด ก็ไม่มีเงินให้เจ้าพนักงานรับ ส่วนที่ลูกหนี้โอนหรือเปลี่ยนแปลงสิทธิหลังมีคำสั่งอายัด ใช้ยันเจ้าหนี้และเจ้าพนักงานไม่ได้ (มาตรา 320 (1))

5. ก่อนฟ้อง ระหว่างฟ้อง และหลังชนะคดี ทำอะไรได้ต่างกัน

ก่อนฟ้อง เจ้าหนี้ยังไม่มีอำนาจอายัดอะไรทั้งสิ้น สิ่งที่ทำได้คือเก็บหลักฐานและตรวจข้อมูลที่เปิดเผยโดยชอบ เช่น ลูกหนี้รับงานจากใคร ผ่านเอกสารที่ลูกหนี้ส่งมาเอง ข้อมูลโครงการสาธารณะ หรือคำให้การในคดีที่เกี่ยวข้อง แล้วชั่งว่าฟ้องคุ้มหรือไม่

ระหว่างฟ้อง (ก่อนมีคำพิพากษา) มาตรา 254 (1) ให้โจทก์ยื่นคำขอฝ่ายเดียวให้ศาลสั่งยึดหรืออายัดทรัพย์สินของจำเลยไว้ก่อนพิพากษา รวมทั้งเงินของบุคคลภายนอกที่ถึงกำหนดชำระแก่จำเลย แต่ศาลจะสั่งเมื่อพอใจว่าคดีมีมูลพอสมควร และมีเหตุตามมาตรา 255 เช่น จำเลยกำลังจะยักย้ายถ่ายเท ซ่อนเร้น โอน หรือจำหน่ายทรัพย์สินเพื่อประวิงหรือขัดขวางการบังคับคดี หรือมีเหตุจำเป็นอื่น ต้องมีหลักฐานแสดงความเสี่ยง ศาลไม่ได้สั่งให้ทุกคดี และไม่รับประกันผล คำสั่งนี้เป็นคำสั่งศาล เจ้าหนี้ไม่มีสิทธิยึดหรืออายัดเอง

หลังชนะคดี ขั้นตอนหลัก ศาลออกคำบังคับ (มาตรา 272) เมื่อลูกหนี้ไม่ปฏิบัติตามภายในกำหนด เจ้าหนี้ยื่นคำขอฝ่ายเดียวระบุวิธีบังคับคดี (มาตรา 275) ศาลออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงาน (มาตรา 276) แล้วจึงขออายัดสิทธิเรียกร้องได้ หากเจ้าหนี้ไม่ทราบว่าลูกหนี้มีทรัพย์หรือมีเงินรอรับจากใคร มาตรา 277 ให้ขอให้ศาลไต่สวนลูกหนี้หรือบุคคลอื่นเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ได้

มาตรา 274 ต้องอ่านทั้งมาตรา มีทั้งหลักสิบปี รายละเอียดสำหรับหนี้ที่ให้ชำระในอนาคตหรือเป็นงวด และการดำเนินการต่อกับทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องที่ดำเนินการไว้แล้วภายในกำหนด จึงไม่ควรย่อว่า "ขอหมายบังคับคดีครั้งเดียวแล้วตามยึดทรัพย์ใหม่ได้ตลอดไป" (ดูเพิ่มที่ บังคับคดี 10 ปี)

6. อายัดผ่านเจ้าพนักงานทำอย่างไร และต้องตามอะไรต่อ

ขั้นเกิดอะไร
ยื่นขออายัดเจ้าหนี้ระบุผู้ว่าจ้าง สัญญา งานหรือเงินที่คาดว่าค้างรับ เลขคดี
คำสั่งอายัดแจ้งลูกหนี้และผู้ว่าจ้าง ห้ามลูกหนี้จำหน่ายสิทธิ ห้ามผู้ว่าจ้างจ่ายลูกหนี้ ให้จ่ายแก่ศาลหรือเจ้าพนักงานหรือบุคคลที่กำหนด (มาตรา 316)
ผู้ว่าจ้างมี 15 วันยื่นคัดค้านต่อศาลได้ (มาตรา 325) หรือแจ้งว่าไม่มีหนี้/หนี้ยังไม่ถึงกำหนด
ผู้ว่าจ้างจ่ายตามคำสั่งถือเป็นการชำระหนี้ตามกฎหมาย หลุดจากลูกหนี้ส่วนที่จ่าย (มาตรา 320 (3))
ผู้ว่าจ้างไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเจ้าพนักงานแจ้งเจ้าหนี้ เจ้าหนี้ยื่นคำร้องต่อศาลให้บังคับผู้ว่าจ้างปฏิบัติตามคำสั่งหรือชดใช้ค่าสินไหม ศาลไต่สวนว่าสิทธิเรียกร้องมีอยู่จริงและบังคับได้หรือไม่ (มาตรา 321)
ไม่ทำตามคำสั่งศาลอีกเจ้าหนี้ขอให้บังคับคดีกับผู้ว่าจ้างเสมือนเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษา (มาตรา 321)

สิ่งที่เจ้าหนี้ต้องติดตามเอง ได้แก่ เงินเข้าหรือยัง ถ้ามีผู้ร้องคัดค้านต้องไปตามนัด ข้อมูลสัญญาเปลี่ยนไปหรือไม่ และมีเจ้าหนี้รายอื่นมาขอเฉลี่ยหรือไม่ (ดู เจ้าหนี้หลายรายทรัพย์เดียวกัน) เจ้าหนี้ต้องรับผิดชอบหากอายัดเกินจำเป็นหรือโดยไม่ชอบ (มาตรา 285) และมาตรา 300 ห้ามยึดหรืออายัดเกินกว่าที่เพียงพอชำระหนี้และค่าใช้จ่าย

7. ห้ามส่งหนังสือสั่งลูกค้าของลูกหนี้เอง

เจ้าหนี้บางรายเขียนถึงผู้ว่าจ้างของลูกหนี้โดยตรงว่า "ให้จ่ายเงินส่วนที่ค้างลูกหนี้มาที่ผม" วิธีนี้ ไม่ใช่การอายัด และไม่ควรทำ

  • หนังสือของเจ้าหนี้ไม่มีอำนาจเปลี่ยนที่จ่ายเงิน ผู้ว่าจ้างไม่ต้องทำตาม และถ้าทำตามอาจจ่ายผิดฝ่ายจนถูกลูกหนี้ทวงอีก
  • การแจ้งความเป็นหนี้ให้บุคคลภายนอกอาจเข้าข่ายทวงหนี้ผิดวิธีและทำให้เจ้าหนี้เสียหายเอง (ดู กฎการทวงหนี้สำหรับเจ้าหนี้)
  • ผู้ว่าจ้างอาจเลิกคบกับลูกหนี้ทันที ทำให้งานหยุดและเงินงวดข้างหน้าที่อาจอายัดได้หายไป

ช่องทางที่ถูกคือยื่นขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีออกคำสั่งอายัด หลังจากนั้นผู้ว่าจ้างจะได้รับคำสั่งทางการที่ระบุเลขคดีและคำสั่งชัดเจน

8. ค่าเช่าที่ผู้เช่าค้างจ่ายลูกหนี้ ทำแบบเดียวกันได้ไหม

ได้ในหลักการ ค่าเช่าที่ผู้เช่าต้องจ่ายลูกหนี้เป็นสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ ขออายัดตามมาตรา 316 ได้ และเพราะค่าเช่าจ่ายเป็นงวด มาตรา 318 ทำให้คำสั่งครอบคลุมงวดถัดไปด้วย สิ่งที่ต้องตรวจก่อนมี

  • ใครคือผู้มีสิทธิรับค่าเช่า ตามสัญญาเช่า ลูกหนี้เป็นผู้ให้เช่าเองหรือเป็นผู้รับมอบให้เก็บแทนเจ้าของ
  • ผู้เช่าจ่ายให้ใคร จ่ายล่วงหน้าหรือไม่ ค่าเช่าที่จ่ายไปก่อนคำสั่งแล้วอาจไม่มีเหลือให้อายัด
  • เงินประกันการเช่า เป็นสิทธิอีกอย่างหนึ่ง มักคืนเมื่อสัญญาสิ้นสุด ตรวจสัญญาว่าอะไรหักได้
  • เปลี่ยนผู้เช่าหรือสัญญาสิ้นสุด คำสั่งอายัดผูกกับผู้เช่าและสัญญาที่ระบุ ถ้าเปลี่ยนต้องตรวจใหม่และอาจต้องขออายัดใหม่
  • ข้อมูลที่ต้องเตรียมให้เจ้าพนักงาน ชื่อและที่อยู่ผู้เช่า สัญญาเช่า ค่าเช่าต่อเดือน กำหนดจ่าย เลขคดี

เมื่อได้รับคำสั่งแล้ว ผู้เช่าที่ชำระตามคำสั่งถือว่าชำระหนี้ชอบ แต่ถ้ายังจ่ายให้ลูกหนี้ต่อ การจ่ายนั้นใช้ยันเจ้าหนี้ไม่ได้ (มาตรา 320)

9. เงินเดือนลูกจ้างเป็นอีกเรื่อง และถ้าคุณคือผู้ว่าจ้างที่ได้รับคำสั่ง

เงินเดือนหรือค่าจ้างของลูกหนี้ที่เป็นลูกจ้าง อยู่ในหลักเรื่องทรัพย์ที่ยึดหรืออายัดไม่ได้หรือจำกัดตามมาตรา 302 ซึ่งต่างจากค่างานที่ผู้รับเหมาได้รับจากผู้ว่าจ้าง ดูรายละเอียดที่ อายัดเงินเดือนลูกหนี้

ถ้าคุณเป็นบริษัทผู้ว่าจ้างที่ได้รับคำสั่งอายัด ควรตรวจชื่อคู่สัญญา เลขคดี และขอบเขตคำสั่ง ตรวจว่าบริษัทมีหนี้ต้องจ่ายผู้รับเหมารายนี้จริงเท่าใด ถึงกำหนดเมื่อไร ถ้ามีข้อโต้แย้งหรือไม่มีหนี้ ต้องตอบและยื่นคัดค้านตามกำหนด 15 วัน ประสานฝ่ายกฎหมาย บัญชี และจัดซื้อให้หยุดจ่ายตามคำสั่ง และเก็บหลักฐานเพื่อไม่จ่ายผิดฝ่ายหรือจ่ายซ้ำ

10. เอกสารที่ควรรวบรวมก่อนขออายัด

  • คำพิพากษา คำบังคับ และหมายบังคับคดี (หรือแผนจะขอ)
  • ชื่อ ที่อยู่ และข้อมูลทางทะเบียนของผู้ว่าจ้างหรือผู้เช่าที่ลูกหนี้มีสิทธิรับเงิน
  • สัญญา ใบสั่งซื้อ ใบเสนอราคา ที่ลูกหนี้ทำกับผู้ว่าจ้าง
  • ใบแจ้งหนี้ ใบวางบิล และหลักฐานที่ผู้ว่าจ้างรับไว้
  • เอกสารตรวจรับงาน ใบรับสินค้า รายงานความคืบหน้า
  • ตารางงวดเงิน เงินประกันผลงาน และเงื่อนไขการคืน
  • ข้อมูลเงินที่ถูกหักหรือข้อโต้แย้งที่ทราบ
  • ข้อมูลว่าลูกหนี้โอนหรือจำนำสิทธิรับเงินไว้กับใครหรือไม่
  • สัญญาเช่าและกำหนดจ่ายค่าเช่า ถ้าเป็นค่าเช่า
  • บันทึกว่าสืบข้อมูลจากแหล่งใด ตรวจเมื่อไร (ข้อมูลอาจเปลี่ยนไปแล้ว)

11. ตัวอย่างสมมติ: ผู้รับเหมาติดหนี้ซัพพลายเออร์

ตัวอย่างสมมติ ตัวเลขทั้งหมดเป็นภาพประกอบเท่านั้น ไม่ใช่คดีจริงของใคร

บริษัท ก. ผู้จำหน่ายวัสดุ ชนะคดีให้บริษัท ข. ผู้รับเหมาติดตั้งระบบไฟ ชำระ 1,200,000 บาท บริษัท ข. ไม่จ่าย บริษัท ก. ไม่พบที่ดินหรือรถของบริษัท ข. แต่ทราบจากสัญญาที่ได้ดูว่าบริษัท ข. กำลังรับงานโรงงาน ค. ผู้ว่าจ้าง

บริษัท ก. ตรวจเอกสารแล้วพบว่า

  • งวดที่ 3 ผ่านตรวจรับแล้ว ถึงกำหนดสิ้นเดือน
  • งวดที่ 4 ยังไม่ตรวจรับ จึงยังไม่ถึงกำหนด
  • เงินประกันผลงานถูกกันไว้ คืนหลังพ้นระยะรับประกัน 12 เดือน
  • โรงงาน ค. แจ้งว่ามีค่าปรับล่าช้าที่จะหักจากงวดที่ 3 (ยังไม่สรุปยอด)

บริษัท ก. จึงขอให้เจ้าพนักงานอายัดสิทธิเรียกร้องของบริษัท ข. ต่อโรงงาน ค. ระบุงวดและเงินประกันไว้ แล้วเตรียมรับว่าโรงงาน ค. อาจคัดค้านภายใน 15 วัน ผลสุดท้ายจะได้เงินเท่าใดขึ้นกับยอดที่โรงงาน ค. มีหนี้ต้องจ่ายจริงหลังหักข้อโต้แย้ง งวดที่ 4 จะมีเงินให้ก็ต่อเมื่อบริษัท ข. ทำงานต่อและผ่านตรวจรับ และเงินประกันอยู่นอกกำหนดระยะสั้น ไม่ใช่เงินที่เก็บได้ทันที

ข้อสังเกต บริษัท ก. ไม่ได้เขียนไปบอกโรงงาน ค. ให้จ่ายตรงเอง และไม่ได้ถือว่ายอด 1,200,000 บาท เท่ากับเงินที่จะได้รับ

อย่าเข้าใจผิด

ความเข้าใจผิดที่ถูกต้อง
เห็นใบแจ้งหนี้แล้วอายัดได้ตามยอดนั้นแน่ใบแจ้งหนี้เป็นเพียงคำเรียกเก็บของลูกหนี้ เงินที่ได้ขึ้นกับว่าผู้ว่าจ้างมีหนี้ต้องจ่ายจริง ถึงกำหนด และไม่ถูกคัดค้านหรือหัก
ส่งหนังสือไปสั่งลูกค้าของลูกหนี้ให้จ่ายมาที่เจ้าหนี้ได้เลยเปลี่ยนปลายทางการจ่ายเงินได้เฉพาะด้วยคำสั่งอายัดของศาลหรือเจ้าพนักงานบังคับคดี
ผู้ว่าจ้างโต้แย้ง จึงอายัดไม่ได้อายัดได้แม้มีข้อโต้แย้ง (มาตรา 317) แต่ผู้ว่าจ้างคัดค้านได้ใน 15 วัน และเงินจะรอศาลชี้ขาด
อายัดแล้วเงินงวดหน้าทุกงวดเป็นของเจ้าหนี้แน่มาตรา 318 ครอบคลุมสิทธิรับเงินที่ถึงกำหนดภายหลังอายัด แต่ถ้างานหยุดหรือสัญญาสิ้นสุด งวดอาจไม่เกิด
ก่อนฟ้องก็อายัดเงินผู้ว่าจ้างได้ถ้ารู้ว่ามีงานค้างก่อนมีคำพิพากษา ต้องขอศาลตามมาตรา 254 และมีเหตุตามมาตรา 255 ไม่ใช่เจ้าหนี้ทำเอง
ขอหมายบังคับคดีครั้งเดียวแล้วตามอายัดงานใหม่ของลูกหนี้ได้ตลอดไปมาตรา 274 มีหลักสิบปีและเงื่อนไขการดำเนินการต่อกับสิทธิที่ดำเนินการไว้แล้วภายในกำหนด ต้องอ่านทั้งมาตรา

อ่านเพิ่มเติม

ลูกหนี้มีเงินรอรับจากผู้ว่าจ้างจริง แต่เจ้าหนี้ได้เงินเท่าที่สิทธิรับเงินนั้นมีอยู่จริงเท่านั้น ตรวจสัญญา การตรวจรับ เงินงวดและเงินประกันก่อน แล้วอายัดผ่านเจ้าพนักงานบังคับคดี ไม่ใช่เขียนสั่งลูกค้าของลูกหนี้เอง

เราช่วยตรวจเอกสารและหลักฐานว่าลูกหนี้มีสิทธิรับเงินจากใคร ประเมินว่าฟ้องและบังคับคดีคุ้มหรือไม่ ยื่นฟ้อง ขอบังคับคดี ติดตามงานกับเจ้าพนักงานบังคับคดี ดูแลเรื่องการคัดค้านและการจ่ายเงิน และเจรจาผ่อนชำระหลังอายัด เราสืบทรัพย์ผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย ไม่ค้นบัญชีธนาคาร ไม่ใช้วิธีได้ข้อมูลโดยมิชอบ และไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์หรือเจ้าหนี้จะได้รับชำระ ผลขึ้นกับทรัพย์ สิทธิของเจ้าหนี้รายอื่น และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้นโทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู สืบทรัพย์ และ คดีแพ่ง


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ลูกหนี้ตามคำพิพากษาเป็นผู้รับเหมา มีเงินค่างานที่ผู้ว่าจ้างยังไม่จ่าย เจ้าหนี้อายัดได้หรือไม่+

ได้ในหลักการ เงินที่บุคคลภายนอกต้องจ่ายให้ลูกหนี้เป็นสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ ซึ่งเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีอายัดได้ตามมาตรา 316 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง แต่ผลจริงขึ้นกับว่าผู้ว่าจ้างมีหนี้ต้องจ่ายลูกหนี้จริงเท่าใด ถึงกำหนดเมื่อไร และมีข้อโต้แย้งหรือไม่ ใบแจ้งหนี้ที่ลูกหนี้ออกไปจึงไม่ใช่หลักประกันว่าจะอายัดได้ตามยอดนั้น

ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ หรือใบแจ้งหนี้ พิสูจน์ได้ไหมว่าลูกหนี้มีสิทธิได้รับเงิน+

ไม่พอโดยลำพัง เอกสารเหล่านี้แสดงว่ามีความสัมพันธ์ทางการค้า แต่สิทธิรับเงินจริงขึ้นกับสัญญา การส่งมอบหรือส่งงาน การตรวจรับ และเงื่อนไขการจ่าย ถ้าผู้ว่าจ้างโต้แย้งว่างานไม่ครบหรือสินค้ามีปัญหา เขาคัดค้านคำสั่งอายัดต่อศาลได้ภายใน 15 วันนับแต่ได้รับแจ้งคำสั่งตามมาตรา 325

เจ้าหนี้ส่งหนังสือไปบอกลูกค้าของลูกหนี้ให้จ่ายเงินมาที่เจ้าหนี้ได้ไหม+

ไม่ควร การให้จ่ายเงินแก่เจ้าหนี้เปลี่ยนที่ปลายทางได้ด้วยคำสั่งอายัดของศาลหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีเท่านั้น หนังสือของเจ้าหนี้เองไม่มีผลบังคับ ผู้ว่าจ้างที่ทำตามอาจเสี่ยงจ่ายผิดฝ่าย และเจ้าหนี้อาจถูกมองว่าทวงหนี้ผิดวิธี

ผู้ว่าจ้างจ่ายเงินให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตามคำสั่งแล้ว ยังต้องจ่ายลูกหนี้อีกหรือไม่+

ไม่ต้อง การชำระหนี้ตามที่ระบุไว้ในคำสั่งอายัดถือเป็นการชำระหนี้ตามกฎหมายตามมาตรา 320 (3) แต่ถ้าจ่ายให้ลูกหนี้หรือผู้อื่นหลังได้รับคำสั่ง การจ่ายนั้นใช้ยันเจ้าหนี้และเจ้าพนักงานบังคับคดีไม่ได้ และบุคคลภายนอกที่ไม่ทำตามคำสั่งอาจถูกศาลสั่งให้ชำระหรือชดใช้ตามมาตรา 321

ค่าเช่าที่ผู้เช่าจ่ายให้ลูกหนี้เป็นงวด ๆ อายัดทีเดียวครอบคลุมงวดถัดไปหรือไม่+

มาตรา 318 บัญญัติว่าการอายัดสิทธิเรียกร้องที่ลูกหนี้มีสิทธิรับชำระเป็นคราว ๆ มีผลครอบคลุมการชำระที่ถึงกำหนดภายหลังการอายัดด้วย แต่ควรตรวจว่าคำสั่งระบุผู้เช่าและสัญญาฉบับใด และถ้าเปลี่ยนผู้เช่าหรือสัญญาสิ้นสุด ต้องดูใหม่ว่าสิทธิเรียกร้องเดิมยังอยู่หรือไม่

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา