ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
คู่มือคดีแพ่ง

ขายทอดตลาดทรัพย์ลูกหนี้ได้แล้ว ทำไมเจ้าหนี้ยังไม่ได้รับเงินทันที

อธิบายช่วงระหว่างวันขายกับวันรับเงินของเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา: ผู้ซื้อชำระราคา บัญชีรับจ่ายเงิน การหักค่าฤชาธรรมเนียมบังคับคดี ผู้รับจำนองและเจ้าหนี้ที่ขอเฉลี่ย การคัดค้านบัญชีส่วนเฉลี่ย และสิ่งที่ควรตรวจเมื่อบัญชีดูไม่ถูกต้อง

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมคดีแพ่งและบังคับคดี20 พฤศจิกายน 256915 นาที
ขายทอดตลาดทรัพย์ลูกหนี้ได้แล้ว ทำไมเจ้าหนี้ยังไม่ได้รับเงินทันที

คำตอบหลัก

วันที่ทรัพย์ขายได้ไม่ใช่วันที่เจ้าหนี้ได้เงิน ระหว่างสองวันนี้มีหลายขั้น ผู้ซื้อต้องชำระราคา เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องบันทึกเงินที่ได้ หักค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี ตรวจว่ามีผู้ใดมีสิทธิเหนือทรัพย์หรือขอเฉลี่ยเข้ามา แล้วจึงจ่าย ถ้ามีเจ้าหนี้หลายราย ต้องทำบัญชีส่วนเฉลี่ยและรอให้พ้นกำหนดคัดค้านก่อน (มาตรา 337, 339, 340)

เงินที่ถึงมือเจ้าหนี้จึงอาจน้อยกว่าราคาขาย และอาจน้อยกว่าหนี้ตามคำพิพากษา ขึ้นอยู่กับค่าใช้จ่าย สิทธิของผู้อื่น และจำนวนเงินสุทธิ บทความนี้ไม่ระบุว่ากี่วันหรือกี่เดือน เพราะแต่ละขั้นขึ้นอยู่กับทรัพย์ จำนวนเจ้าหนี้ และมีการคัดค้านหรือไม่ สิ่งที่ทำได้จริงคือรู้ว่าตอนนี้คดีอยู่ขั้นไหน ตรวจตัวเลขในบัญชี และไม่ปล่อยให้กำหนดคัดค้านผ่านไปโดยไม่ได้ดู

คุณอยู่ขั้นไหน อ่านส่วนไหนก่อน

ขั้นของคุณสิ่งที่ควรรู้ก่อนอ่านข้อ
ยังไม่ฟ้องขั้นการจ่ายเงินหลังขายเกิดได้ต่อเมื่อมีคำพิพากษาและมีการบังคับคดีแล้ว ก่อนฟ้องควรประเมินว่าถ้าชนะ เงินจะเหลือถึงมือเท่าไรหลังหักค่าใช้จ่ายและสิทธิของผู้อื่น3, 4
ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา)ยังไม่มีการขายตามคำพิพากษา แต่ถ้ารู้ว่าทรัพย์ของลูกหนี้กำลังถูกบังคับคดีโดยเจ้าหนี้รายอื่น ควรดูว่าทรัพย์ที่เหลือพอหรือไม่ และหาข้อมูลว่ามีผู้รับจำนองหรือไม่3, 4
ชนะคดีแล้วตรงกับเรื่องนี้ที่สุด ทรัพย์ถูกขายแล้วแต่เงินยังไม่เข้า ให้ไล่ตามขั้นตอนและตรวจบัญชีตามข้อ 1 ถึง 91 ถึง 9

1. วันขาย วันรับชำระ และวันจ่ายเงิน ต่างกันอย่างไร

เจ้าหนี้มักนับวันที่ได้ยินว่า "ขายได้แล้ว" เป็นวันที่ควรได้เงิน แต่ในทางกระบวนการมีอย่างน้อยห้าขั้นที่ไม่ใช่วันเดียวกัน

ขั้นเกิดอะไรขึ้นเจ้าหนี้ควรถามหรือดู
ขายได้มีผู้ชนะการประมูลหรือผู้ซื้อตามที่เจ้าพนักงานกำหนดวันขาย ราคา ผู้ซื้อ ทรัพย์ที่ขายครบตามที่ยึดหรือไม่
ผู้ซื้อชำระราคาผู้ซื้อต้องชำระเงินตามเงื่อนไขการขายชำระครบหรือยัง ถ้ายังไม่ครบ เจ้าพนักงานดำเนินการอย่างไร
เงินเข้าบัญชีของเจ้าพนักงานเจ้าพนักงานบันทึกเงินที่ได้ไว้ในบัญชีรายละเอียดตามมาตรา 337ได้รับสำเนาหรือขอดูบัญชีได้หรือไม่
จัดสรรหรือแบ่งเฉลี่ยหักค่าฤชาธรรมเนียม ตรวจสิทธิของผู้อื่น และจัดสรร ถ้ามีหลายราย ทำบัญชีส่วนเฉลี่ยและส่งคำบอกกล่าวมีใครอื่นเข้ามา เหลือเงินเท่าไร กำหนดคัดค้านสิ้นสุดวันไหน
จ่ายเงินเจ้าพนักงานจ่ายเงินตามบัญชีที่เป็นที่สุดหรือตามที่จ่ายได้จ่ายด้วยวิธีใด ต้องมีเอกสารหรือบัญชีธนาคารอะไรให้เจ้าพนักงาน

ข้อสำคัญคือ "ขายได้" กับ "ได้เงิน" เป็นสองเรื่อง ถ้ากระทบยอดเข้าบัญชีบริษัทหรือรายงานผู้บริหาร ควรบันทึกเงินเมื่อได้รับจริงและมีเอกสารรองรับ ไม่ใช่เมื่อได้ยินว่าขายได้

2. ผู้ซื้อต้องทำอะไรก่อนเงินจะเข้ากระบวนการจ่าย

การขายทอดตลาดหรือขายด้วยวิธีทางอิเล็กทรอนิกส์ทำโดยเจ้าพนักงานบังคับคดี ตามมาตรา 331 ผู้สนใจเข้าประมูลได้ และเมื่อค้อนตกแล้ว การที่ราคาต่ำเพียงอย่างเดียวไม่ใช่เหตุให้เพิกถอนการขาย

จากนั้นผู้ซื้อต้องชำระราคาตามเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานกำหนด รายละเอียดเรื่องเวลาและเงื่อนไขการชำระต่างกันตามประเภททรัพย์และประกาศขายของแต่ละครั้ง บทความนี้จึงไม่ระบุกำหนดตายตัว ถ้าผู้ซื้อยังไม่ชำระ เงินจะยังไม่เข้าบัญชีรับจ่าย และเจ้าพนักงานต้องพิจารณาว่าจะดำเนินการต่ออย่างไร ซึ่งขึ้นอยู่กับเงื่อนไขการขายและข้อเท็จจริงของงานนั้น

สำหรับอสังหาริมทรัพย์ เมื่อเจ้าพนักงานโอนทรัพย์ให้ผู้ซื้อแล้ว ถ้าลูกหนี้หรือบริวารยังอยู่ ผู้ซื้อต้องยื่นคำขอต่อศาลเพื่อให้ออกหมายบังคับให้ออกจากทรัพย์ (มาตรา 334) เรื่องนี้เป็นเรื่องของผู้ซื้อกับลูกหนี้ และโดยทั่วไปไม่ทำให้การแบ่งเงินให้เจ้าหนี้ต้องรอ

3. เงินที่ได้ถูกบันทึกอย่างไร และเจ้าหนี้ขอดูได้หรือไม่

มาตรา 337 ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำบัญชีรายละเอียดแสดงจำนวนเงินทั้งหมดที่ได้จากการยึด อายัด ขาย หรือจำหน่ายทรัพย์ของลูกหนี้ หรือที่วางไว้แก่ตน และให้ทำบัญชีพิเศษสำหรับเงินที่ได้จากการขายทรัพย์แต่ละรายการที่มีทรัพยสิทธิ บุริมสิทธิ สิทธิยึดหน่วง หรือสิทธิอื่นซึ่งได้แจ้งหรือปรากฏต่อเจ้าพนักงานแล้ว

พูดง่าย ๆ คือถ้าทรัพย์ชิ้นหนึ่งมีผู้รับจำนองหรือผู้มีสิทธิพิเศษ เงินจากทรัพย์ชิ้นนั้นจะถูกแยกบันทึกไว้ต่างหาก ไม่ได้ไปรวมกองเดียวกับเงินอื่นของลูกหนี้โดยอัตโนมัติ

สิ่งที่เจ้าหนี้ควรทำคือขอเอกสารที่แสดงสถานะเงินเป็นลายลักษณ์อักษร เช่น ราคาที่ขายได้ วันที่ผู้ซื้อชำระ ยอดเงินที่เจ้าพนักงานรับไว้ ยอดที่หักไว้ และสถานะการจ่าย รูปแบบเอกสารและช่องทางขอของแต่ละสำนักงานบังคับคดีอาจต่างกัน ให้สอบถามที่สำนักงานที่ดูแลคดีของคุณ

4. หักอะไรออกจากเงินที่ขายได้ก่อนถึงเจ้าหนี้

เงินที่ขายได้ไม่ได้ตกเป็นของเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาทั้งก้อน ลำดับและรายการหักที่พบบ่อยตามกฎหมายมีดังนี้ (อธิบายประเภท ไม่ระบุอัตราหรือจำนวนเงิน)

  1. ค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี เจ้าพนักงานหักไว้ก่อนจ่าย (มาตรา 339 และ 340 (1)) รวมถึงค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นแล้วและที่จะเกิดขึ้นต่อไป ซึ่งเจ้าพนักงานอาจกันไว้ได้ในกรณีจ่ายชั่วคราว (มาตรา 343) จำนวนที่แท้จริงของคดีคุณต้องดูจากบัญชี ไม่ควรประมาณเอง
  2. ส่วนของเจ้าของรวม ถ้าทรัพย์เป็นของลูกหนี้ร่วมกับผู้อื่น เจ้าพนักงานกันส่วนของเจ้าของรวมออกก่อน แล้วหักค่าฤชาธรรมเนียมจากส่วนของลูกหนี้ (มาตรา 340 (1))
  3. ค่าส่วนกลางห้องชุดหรือหมู่บ้านจัดสรรที่ค้างชำระ จ่ายจากเงินที่ขายได้ก่อนผู้รับจำนอง (มาตรา 335)
  4. ผู้รับจำนองและผู้ทรงบุริมสิทธิ ถ้ายื่นคำร้องตามมาตรา 324 ก่อนขายหรือภายในกำหนดตามที่กฎหมายให้ไว้ อาจได้รับชำระก่อนเจ้าหนี้สามัญ (มาตรา 702 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์)
  5. เจ้าหนี้ตามคำพิพากษารายอื่นที่ขอเข้าเฉลี่ย ได้ส่วนแบ่งตามส่วนของหนี้ ถ้าศาลอนุญาตตามมาตรา 326

สองข้อสุดท้ายคือเหตุที่เงินถึงเจ้าหนี้ช้าหรือน้อยกว่าที่คิดบ่อยที่สุด เรื่องลำดับสิทธิและการขอเฉลี่ย ดูละเอียดใน เจ้าหนี้หลายรายตามทรัพย์ชิ้นเดียวกัน ใครได้เงินก่อน ส่วนกรณีที่ดินติดจำนอง ดู ที่ดินของลูกหนี้ติดจำนอง ยึดแล้วเจ้าหนี้จะได้เงินไหม

5. เจ้าหนี้รายเดียวกับหลายราย จ่ายเงินต่างกันอย่างไร

เจ้าหนี้ตามคำพิพากษารายเดียว และไม่มีผู้ทรงสิทธิตามมาตรา 324 เมื่อขายเสร็จและหักค่าฤชาธรรมเนียมแล้ว เจ้าพนักงานจ่ายตามจำนวนหนี้และค่าฤชาธรรมเนียมตามคำพิพากษา เท่าที่เงินสุทธิจะพอจ่ายได้ (มาตรา 339) เส้นทางนี้สั้นกว่า แต่ยังต้องรอผู้ซื้อชำระ การบันทึกเงิน และการตรวจว่าไม่มีผู้เข้ามาขอเฉลี่ย

มีเจ้าหนี้หลายราย หรือมีผู้ทรงสิทธิตามมาตรา 324 เจ้าพนักงานต้องทำบัญชีส่วนเฉลี่ยแสดงเงินที่แต่ละคนจะได้ แล้วส่งคำบอกกล่าวให้ผู้เกี่ยวข้องตรวจสอบ (มาตรา 340) ถ้ามีผู้ขอเฉลี่ยตามมาตรา 326 การจ่ายเงินส่วนที่เกี่ยวข้องจะถูกระงับจนกว่าศาลจะวินิจฉัยคำร้องนั้น

ถ้าบัญชีของคุณบอกว่ามีเจ้าหนี้รายอื่น อย่าตกใจว่าเงินจะไม่ถึงคุณเสมอไป ให้ดูว่ารายนั้นมีสิทธิพิเศษเหนือทรัพย์หรือเป็นเจ้าหนี้สามัญที่ขอเฉลี่ย เพราะผลต่อส่วนแบ่งของคุณไม่เหมือนกัน

6. บัญชีส่วนเฉลี่ยและการคัดค้าน เจ้าหนี้ต้องทำอะไรและภายในกี่วัน

ถ้ามีการทำบัญชีส่วนเฉลี่ย ลำดับตามกฎหมายคือ

  1. เจ้าพนักงานหักค่าฤชาธรรมเนียม จัดทำบัญชี แล้วส่งคำบอกกล่าวไปยังลูกหนี้ เจ้าของรวม และผู้มีสิทธิตามบัญชี
  2. ผู้ที่ได้รับคำบอกกล่าวตรวจบัญชีและยื่นคำแถลงคัดค้านได้ภายใน 15 วัน นับแต่วันส่งคำบอกกล่าว (มาตรา 340)
  3. ถ้าไม่มีใครคัดค้านภายในกำหนด บัญชีเป็นที่สุดและเจ้าพนักงานจ่ายตามบัญชี
  4. ถ้ามีการคัดค้าน เจ้าพนักงานออกหมายเรียกเจ้าหนี้ทุกราย ผู้ทรงสิทธิ เจ้าของรวม และลูกหนี้มาชี้แจง โดยแจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 3 วัน แล้วมีคำสั่งยืนหรือแก้ไขบัญชี (มาตรา 341) ผู้ที่ไม่ไปตามหมายเรียกถือว่าทราบวันนัดและคำสั่งแล้ว
  5. ผู้ที่ไม่พอใจยื่นคำร้องต่อศาลได้ ภายใน 7 วัน ถ้าเจ้าพนักงานมีคำสั่งยืนตามบัญชีเดิม หรือภายใน 15 วัน ถ้าเจ้าพนักงานมีคำสั่งแก้ไขบัญชี นับจากวันที่อ่านคำสั่ง (มาตรา 342) คำสั่งศาลตามมาตรานี้เป็นที่สุด
  6. ระหว่างที่ยังมีข้อโต้แย้ง เจ้าพนักงานเลื่อนการจ่ายออกไป หรืออาจจ่ายชั่วคราวเท่าที่ไม่กระทบส่วนที่ยังโต้แย้ง โดยกันค่าฤชาธรรมเนียมและจำนวนที่ยังโต้แย้งไว้ก่อน (มาตรา 343)

ระวังกำหนดเวลา กำหนด 15 วัน 7 วัน และ 15 วันที่เห็นข้างบนนับจากวันที่ต่างกัน (ส่งคำบอกกล่าว หรืออ่านคำสั่ง) ให้เก็บซองหรือหลักฐานการรับคำบอกกล่าวและบันทึกวันรับไว้ทุกครั้ง และตรวจกับทนายความของคุณทันทีที่ได้รับเอกสาร

7. เหตุที่เงินอาจยังไม่ออกแม้ขายแล้วและบัญชีเสร็จแล้ว

  • คำพิพากษาขาดนัด ถ้าการบังคับคดีเป็นไปตามคำพิพากษาที่จำเลยขาดนัด ห้ามจัดสรรหรือแบ่งเฉลี่ยเงินจนกว่าจะพ้นหกเดือนนับแต่วันยึดทรัพย์หรืออายัดสิทธิเรียกร้อง เว้นแต่เจ้าหนี้แสดงให้ศาลพอใจว่าลูกหนี้ทราบเรื่องการถูกฟ้องแล้ว (มาตรา 338) เรื่องนี้ทำให้เงินออกช้ากว่าที่คาดโดยไม่ใช่ความผิดของใคร เจ้าหนี้ที่ชนะแบบขาดนัดจึงควรเก็บหลักฐานว่าลูกหนี้ได้รับหมายหรือรู้เรื่องคดี
  • มีคำแถลงคัดค้านหรือคำร้องต่อศาล ตามข้อ 6
  • มีผู้ขอเฉลี่ยที่ศาลยังไม่วินิจฉัย (มาตรา 326)
  • มีผู้อ้างว่าทรัพย์เป็นของตน ถ้ามีการขายทรัพย์ไปแล้วและคดีร้องขัดทรัพย์ถึงที่สุดเป็นคุณแก่ผู้ร้อง เจ้าพนักงานจ่ายเงินที่ขายได้ให้ผู้ร้องนั้นไป (มาตรา 344 ท้ายมาตรา) ดูเพิ่มที่ ผู้อื่นอ้างว่าทรัพย์ที่ยึดเป็นของตน
  • เงินยังไม่ถึงเจ้าหนี้เพราะเอกสารของเจ้าหนี้เอง เช่น หนังสือมอบอำนาจ บัญชีธนาคารที่ใช้รับเงิน หรือชื่อเจ้าหนี้ไม่ตรงกับเอกสารในคดี ควรตรวจก่อนถึงวันจ่าย

เมื่อพ้นขั้นนี้ ถ้ามีเงินเหลือ เจ้าพนักงานจ่ายให้เจ้าหนี้ที่ขอตามมาตรา 329 หรือผู้อายัดก่อน แล้วจึงคืนลูกหนี้ (มาตรา 344) เงินที่ค้างจ่ายอยู่ที่ศาลหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีและผู้มีสิทธิไม่เรียกเอาภายในห้าปี ตกเป็นของแผ่นดิน (มาตรา 345) ถ้าคุณมีสิทธิรับเงินแต่ยังไม่ได้รับ อย่าปล่อยค้างไว้

8. ควรตรวจอะไรในบัญชี และถ้าดูไม่ถูกต้องควรทำอย่างไร

ตรวจรายการเหล่านี้

  • ทรัพย์ที่ขายตรงกับทรัพย์ที่ยึดไว้ในคดีของคุณ และขายครบทุกรายการหรือไม่
  • ราคาที่ขายได้ และผู้ซื้อชำระครบหรือยัง
  • ยอดเงินที่เจ้าพนักงานหักเป็นค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี และมีรายการแจกแจงให้ตรวจหรือไม่
  • มีผู้รับจำนอง ผู้ทรงบุริมสิทธิ ค่าส่วนกลาง หรือเจ้าของรวมกี่ราย และยอดที่กันไว้ให้แต่ละรายคือเท่าไร
  • มีเจ้าหนี้รายอื่นขอเฉลี่ยหรือไม่ และศาลวินิจฉัยหรือยัง
  • ยอดหนี้ของคุณในบัญชี (เงินต้น ดอกเบี้ย ค่าฤชาธรรมเนียมตามคำพิพากษา) ตรงกับคำพิพากษาและหมายบังคับคดีหรือไม่ ดอกเบี้ยคำนวณถึงวันที่ถูกต้องหรือไม่
  • ส่วนของคุณคำนวณตามส่วนของหนี้อย่างสมเหตุสมผลเมื่อเทียบกับเจ้าหนี้รายอื่น
  • วันที่ส่งคำบอกกล่าวและวันสุดท้ายของการคัดค้านที่คำนวณจากเอกสารจริง

ถ้าดูไม่ถูกต้อง

  1. อย่ารอให้ครบกำหนดแล้วค่อยถาม ยื่นคำแถลงคัดค้านภายในกำหนด 15 วันก่อน ถ้าเห็นว่ามีข้อผิดพลาดที่ชัดเจน
  2. ระบุให้ชัดว่าคัดค้านเรื่องใด เช่น ยอดหนี้ของคุณต่ำเกินไป รายการหักไม่มีเหตุผล ผู้เข้าเฉลี่ยไม่ควรได้ส่วนแบ่ง หรือผู้ทรงสิทธิยื่นไม่ทันกำหนด
  3. แนบเอกสารที่ใช้ยืนยัน เช่น คำพิพากษา หมายบังคับคดี การคำนวณดอกเบี้ย และหลักฐานการชำระที่เคยได้รับ
  4. ไปชี้แจงตามหมายเรียก หรือมอบอำนาจให้ผู้แทนไปแทนได้ (มาตรา 341)
  5. ถ้าไม่พอใจคำสั่งเจ้าพนักงาน พิจารณายื่นคำร้องต่อศาลภายในกำหนดตามมาตรา 342

ความสงสัยบางเรื่องไม่ใช่เรื่องที่ต้องคัดค้านต่อศาล เช่น ใบรับเงินสะกดชื่อผิด หรือเอกสารขาด ให้แจ้งเจ้าพนักงานเป็นหนังสือและขอแก้ไขก่อนวันจ่าย

9. เงินที่ได้รับ กระทบยอดกับบัญชีลูกหนี้ของบริษัทอย่างไร

เมื่อเงินถึงมือแล้ว ฝ่ายบัญชีควรทำสามอย่าง

  1. เก็บเอกสารครบชุด บัญชีหรือใบแสดงการรับจ่าย ใบรับเงินหรือหลักฐานการโอน คำสั่งหรือหนังสือแจ้งของเจ้าพนักงาน และสำเนาคำพิพากษา
  2. จัดสรรเงินตามลำดับ มาตรา 329 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดว่า ถ้าลูกหนี้ต้องชำระทั้งหนี้ประธาน ดอกเบี้ย และค่าฤชาธรรมเนียม แต่ชำระไม่พอ ให้ชำระค่าฤชาธรรมเนียมก่อน แล้วดอกเบี้ย และสุดท้ายหนี้ประธาน เว้นแต่ลูกหนี้ระบุให้จัดใช้เป็นอย่างอื่น ซึ่งเจ้าหนี้บอกปัดได้ ดอกเบี้ยหลังพิพากษาและส่วนที่ยังค้างคำนวณอย่างไร ดู ชำระหนี้บางส่วนหลังพิพากษา คำนวณยอดคงเหลือและดอกเบี้ย
  3. ตั้งยอดคงเหลือ ถ้าเงินไม่พอชำระทั้งหมด ยอดที่เหลือยังเป็นหนี้ตามคำพิพากษาที่เรียกได้ต่อไปภายในช่วงเวลาและเงื่อนไขของการบังคับคดี ว่าจะบังคับคดีต่อได้อีกหรือไม่ต้องตรวจเงื่อนไขและเวลาตามกฎหมายเป็นรายกรณี ดู คำพิพากษาบังคับคดีได้กี่ปี

ถ้าต้องการประมาณว่าชนะแล้วเงินน่าจะกลับมาเท่าไร ดู พบทรัพย์แล้ว เจ้าหนี้จะได้เงินคืนเท่าไร ซึ่งอธิบายภาพรวมก่อนตัดสินใจฟ้องหรือบังคับคดี

เอกสารและการติดตามที่เจ้าหนี้ควรเตรียม

  • สำเนาคำพิพากษา หมายบังคับคดี และคำขอบังคับคดี
  • บัญชีรายละเอียดหรือเอกสารแสดงจำนวนเงินที่เจ้าพนักงานได้รับ
  • ประกาศขายทอดตลาดและผลการขาย
  • คำบอกกล่าวบัญชีส่วนเฉลี่ย พร้อมหลักฐานวันที่ได้รับ
  • การคำนวณหนี้ของคุณถึงวันที่ใช้ในบัญชี (เงินต้น ดอกเบี้ย ค่าฤชาธรรมเนียม)
  • หนังสือมอบอำนาจและเอกสารบัญชีธนาคารที่ใช้รับเงิน
  • หลักฐานว่าลูกหนี้ทราบเรื่องคดี ถ้าเป็นคำพิพากษาขาดนัด
  • ปฏิทินวันสำคัญ เช่น วันสุดท้ายของการคัดค้าน นัดชี้แจง วันที่ศาลนัด
  • บันทึกการติดต่อเจ้าพนักงาน ชื่อผู้ติดต่อ วันที่ และคำตอบ

ตัวอย่างสมมติ: ขายห้องชุดได้ แต่เงินยังไม่เข้าบัญชีบริษัท

ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติเพื่อเข้าใจขั้นตอน ตัวเลขใช้ประกอบเท่านั้น ไม่ใช่คดีจริงของลูกค้าหรือผลที่สำนักงานเคยทำได้ และไม่ได้ระบุอัตราหรือกำหนดเวลาจริง

บริษัท ก ชนะคดีและขอให้ยึดห้องชุดของลูกหนี้ ห้องชุดถูกขายทอดตลาดได้ในราคา 2,000,000 บาท (สมมติ) บริษัทเข้าใจว่าจะได้รับเงินเต็มภายในเวลาสั้น ๆ แต่ต่อมาพบว่า

  1. ผู้ซื้อชำระราคาแล้ว แต่ยังมีค่าส่วนกลางห้องชุดค้าง ซึ่งต้องจ่ายก่อนผู้รับจำนอง (มาตรา 335)
  2. มีธนาคาร ข ผู้รับจำนอง ยื่นคำร้องไว้ก่อนขายตามมาตรา 324 จึงต้องได้รับชำระก่อนบริษัท ก
  3. เจ้าพนักงานหักค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี ตามมาตรา 340 (1)
  4. บริษัท ก ได้รับคำบอกกล่าวบัญชีส่วนเฉลี่ยและมี 15 วันในการตรวจและคัดค้าน
  5. บริษัท ก ตรวจแล้วพบว่าดอกเบี้ยของตนถูกคำนวณถึงวันที่ผิด จึงยื่นคำแถลงคัดค้านภายในกำหนด

ผลในเรื่องสมมตินี้คือ เงินสุทธิที่เหลือหลังค่าส่วนกลาง ผู้รับจำนอง และค่าฤชาธรรมเนียม อาจน้อยกว่าราคาขายมาก และบริษัท ก ยังได้รับไม่เต็มหนี้ตามคำพิพากษา แต่การคัดค้านในเวลาทำให้ยอดของบริษัทถูกแก้ก่อนจ่าย ถ้าบริษัทไม่ได้ตรวจบัญชีภายใน 15 วัน บัญชีเดิมจะเป็นที่สุดและเจ้าพนักงานจ่ายตามนั้น (มาตรา 340)

อย่าเข้าใจผิด

ความเข้าใจผิดความจริง
ขายได้ราคาเท่าไร เจ้าหนี้ได้เท่านั้นต้องหักค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี และอาจต้องจ่ายผู้รับจำนอง ผู้ทรงบุริมสิทธิ ค่าส่วนกลาง และเจ้าของรวมก่อน (มาตรา 335, 339, 340)
ขายเสร็จวันนี้ เงินเข้าวันนี้ผู้ซื้อต้องชำระราคา เจ้าพนักงานต้องบันทึกและจัดสรร และถ้ามีหลายราย ต้องรอบัญชีส่วนเฉลี่ยพ้นกำหนดคัดค้าน
บัญชีที่เจ้าพนักงานทำ ไม่ต้องตรวจถ้าไม่คัดค้านภายใน 15 วันนับแต่วันส่งคำบอกกล่าว บัญชีเป็นที่สุดและจ่ายตามนั้น (มาตรา 340)
ขายแล้วไม่มีใครเข้ามาแย่งส่วนได้อีกผู้ขอเฉลี่ย ผู้รับจำนอง หรือผู้อ้างว่าเป็นเจ้าของทรัพย์ อาจทำให้จำนวนหรือเวลาจ่ายเปลี่ยนไป
ถ้าได้เงินไม่เต็ม หนี้ที่เหลือหมดไปเองเงินที่ได้ชำระหนี้เพียงส่วนหนึ่ง ยอดที่เหลือยังเป็นหนี้ตามคำพิพากษา ต้องตรวจเงื่อนไขและเวลาของการบังคับคดีต่อ
ถ้าลูกหนี้ขาดนัด เงินออกทันทีที่ขายถ้าเป็นคำพิพากษาขาดนัด ห้ามแบ่งเงินจนกว่าจะพ้นหกเดือนนับแต่ยึดหรืออายัด เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าลูกหนี้ทราบเรื่องคดี (มาตรา 338)
เงินที่ค้างอยู่ที่เจ้าพนักงาน รอไปนานเท่าไรก็ได้เงินที่ไม่มีผู้มีสิทธิเรียกภายในห้าปี ตกเป็นของแผ่นดิน (มาตรา 345)

อ่านเพิ่มเติม

ขายทอดตลาดได้แล้วเป็นเพียงกลางทาง เจ้าหนี้ควรตรวจบัญชีรับจ่ายและบัญชีส่วนเฉลี่ยให้ทันกำหนดคัดค้าน เพราะหลังพ้นกำหนด บัญชีเดิมอาจเป็นที่สุด

เราช่วยตรวจทรัพย์และเอกสารของลูกหนี้ผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย ประเมินว่าควรฟ้องหรือบังคับคดีต่อหรือไม่ ยื่นฟ้อง ขอบังคับคดี ติดตามกับเจ้าพนักงานบังคับคดี ตรวจบัญชีส่วนเฉลี่ย ดำเนินการเรื่องคัดค้านและการจ่ายเงิน และเจรจาผ่อนชำระหลังยึด เราไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์หรือเจ้าหนี้จะได้รับชำระ ไม่ค้นบัญชีธนาคาร และไม่หาข้อมูลด้วยวิธีที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย การได้เงินกลับมาขึ้นอยู่กับทรัพย์ สิทธิของผู้รับจำนองและเจ้าหนี้อื่น และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้นโทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู สืบทรัพย์ และ คดีแพ่ง


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ขายทอดตลาดทรัพย์ของลูกหนี้ได้แล้ว เจ้าหนี้จะได้เงินวันเดียวกันหรือไม่+

โดยทั่วไปไม่ใช่ วันที่ขายได้กับวันที่เงินเข้าบัญชีเจ้าหนี้เป็นคนละขั้นตอน ผู้ซื้อต้องชำระราคาตามเงื่อนไขการขาย เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องบันทึกเงินที่ได้ หักค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี และตรวจว่ามีผู้รับจำนอง ผู้ทรงบุริมสิทธิ หรือเจ้าหนี้รายอื่นที่ขอเฉลี่ยหรือไม่ ถ้ามีเจ้าหนี้หลายราย ต้องทำบัญชีส่วนเฉลี่ยและรอให้พ้นกำหนดคัดค้านก่อน ระยะเวลาทั้งหมดขึ้นอยู่กับทรัพย์ จำนวนเจ้าหนี้ และการคัดค้าน

ถ้ามีเจ้าหนี้เพียงรายเดียว ต้องรอบัญชีส่วนเฉลี่ยหรือไม่+

ตามมาตรา 339 ถ้ามีเจ้าหนี้ตามคำพิพากษารายเดียวและไม่มีผู้ทรงสิทธิตามมาตรา 324 เมื่อขายเสร็จและหักค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดีแล้ว เจ้าพนักงานบังคับคดีจ่ายเงินตามจำนวนหนี้และค่าฤชาธรรมเนียมตามคำพิพากษาเท่าที่เงินสุทธิจะพอจ่ายได้ แต่ในทางปฏิบัติยังอาจมีเรื่องที่ต้องตรวจก่อนจ่าย เช่น ผู้ขอเฉลี่ย หรือกรณีจำเลยขาดนัด จึงควรสอบถามสถานะจากเจ้าพนักงานบังคับคดีเป็นลายลักษณ์อักษร

เจ้าหนี้ตรวจบัญชีส่วนเฉลี่ยแล้วเห็นว่าไม่ถูกต้อง ต้องทำอะไร+

ต้องยื่นคำแถลงคัดค้านภายใน 15 วันนับแต่วันส่งคำบอกกล่าวตามมาตรา 340 ถ้าไม่ยื่นภายในกำหนด บัญชีถือเป็นที่สุดและเจ้าพนักงานจ่ายเงินตามบัญชีนั้น หลังจากเจ้าพนักงานมีคำสั่งยืนหรือแก้ไขบัญชี ยังอาจยื่นคำร้องต่อศาลภายใน 7 วันหรือ 15 วันนับแต่วันอ่านคำสั่ง แล้วแต่กรณีตามมาตรา 342 จึงควรนับวันจากเอกสารที่ได้รับจริง และปรึกษาทนายความทันที

เงินที่เจ้าหนี้ได้รับจากการขายทอดตลาด ลงบัญชีลูกหนี้ของบริษัทอย่างไร+

ควรเทียบกับบัญชีแสดงการรับจ่ายและใบรับเงินของเจ้าพนักงานบังคับคดี แล้วจัดสรรตามลำดับของมาตรา 329 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ คือค่าฤชาธรรมเนียมก่อน แล้วดอกเบี้ย และสุดท้ายหนี้ประธาน เว้นแต่มีกฎหมายหรือคำสั่งกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น ถ้าได้รับไม่เต็มจำนวน ยอดที่เหลือยังคงเป็นหนี้ตามคำพิพากษาที่เรียกได้ต่อไป ภายในช่วงเวลาและเงื่อนไขของการบังคับคดี

แหล่งอ้างอิง

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา