คำตอบหลัก
วันที่ทรัพย์ขายได้ไม่ใช่วันที่เจ้าหนี้ได้เงิน ระหว่างสองวันนี้มีหลายขั้น ผู้ซื้อต้องชำระราคา เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องบันทึกเงินที่ได้ หักค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี ตรวจว่ามีผู้ใดมีสิทธิเหนือทรัพย์หรือขอเฉลี่ยเข้ามา แล้วจึงจ่าย ถ้ามีเจ้าหนี้หลายราย ต้องทำบัญชีส่วนเฉลี่ยและรอให้พ้นกำหนดคัดค้านก่อน (มาตรา 337, 339, 340)
เงินที่ถึงมือเจ้าหนี้จึงอาจน้อยกว่าราคาขาย และอาจน้อยกว่าหนี้ตามคำพิพากษา ขึ้นอยู่กับค่าใช้จ่าย สิทธิของผู้อื่น และจำนวนเงินสุทธิ บทความนี้ไม่ระบุว่ากี่วันหรือกี่เดือน เพราะแต่ละขั้นขึ้นอยู่กับทรัพย์ จำนวนเจ้าหนี้ และมีการคัดค้านหรือไม่ สิ่งที่ทำได้จริงคือรู้ว่าตอนนี้คดีอยู่ขั้นไหน ตรวจตัวเลขในบัญชี และไม่ปล่อยให้กำหนดคัดค้านผ่านไปโดยไม่ได้ดู
คุณอยู่ขั้นไหน อ่านส่วนไหนก่อน
| ขั้นของคุณ | สิ่งที่ควรรู้ก่อน | อ่านข้อ |
|---|---|---|
| ยังไม่ฟ้อง | ขั้นการจ่ายเงินหลังขายเกิดได้ต่อเมื่อมีคำพิพากษาและมีการบังคับคดีแล้ว ก่อนฟ้องควรประเมินว่าถ้าชนะ เงินจะเหลือถึงมือเท่าไรหลังหักค่าใช้จ่ายและสิทธิของผู้อื่น | 3, 4 |
| ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา) | ยังไม่มีการขายตามคำพิพากษา แต่ถ้ารู้ว่าทรัพย์ของลูกหนี้กำลังถูกบังคับคดีโดยเจ้าหนี้รายอื่น ควรดูว่าทรัพย์ที่เหลือพอหรือไม่ และหาข้อมูลว่ามีผู้รับจำนองหรือไม่ | 3, 4 |
| ชนะคดีแล้ว | ตรงกับเรื่องนี้ที่สุด ทรัพย์ถูกขายแล้วแต่เงินยังไม่เข้า ให้ไล่ตามขั้นตอนและตรวจบัญชีตามข้อ 1 ถึง 9 | 1 ถึง 9 |
1. วันขาย วันรับชำระ และวันจ่ายเงิน ต่างกันอย่างไร
เจ้าหนี้มักนับวันที่ได้ยินว่า "ขายได้แล้ว" เป็นวันที่ควรได้เงิน แต่ในทางกระบวนการมีอย่างน้อยห้าขั้นที่ไม่ใช่วันเดียวกัน
| ขั้น | เกิดอะไรขึ้น | เจ้าหนี้ควรถามหรือดู |
|---|---|---|
| ขายได้ | มีผู้ชนะการประมูลหรือผู้ซื้อตามที่เจ้าพนักงานกำหนด | วันขาย ราคา ผู้ซื้อ ทรัพย์ที่ขายครบตามที่ยึดหรือไม่ |
| ผู้ซื้อชำระราคา | ผู้ซื้อต้องชำระเงินตามเงื่อนไขการขาย | ชำระครบหรือยัง ถ้ายังไม่ครบ เจ้าพนักงานดำเนินการอย่างไร |
| เงินเข้าบัญชีของเจ้าพนักงาน | เจ้าพนักงานบันทึกเงินที่ได้ไว้ในบัญชีรายละเอียดตามมาตรา 337 | ได้รับสำเนาหรือขอดูบัญชีได้หรือไม่ |
| จัดสรรหรือแบ่งเฉลี่ย | หักค่าฤชาธรรมเนียม ตรวจสิทธิของผู้อื่น และจัดสรร ถ้ามีหลายราย ทำบัญชีส่วนเฉลี่ยและส่งคำบอกกล่าว | มีใครอื่นเข้ามา เหลือเงินเท่าไร กำหนดคัดค้านสิ้นสุดวันไหน |
| จ่ายเงิน | เจ้าพนักงานจ่ายเงินตามบัญชีที่เป็นที่สุดหรือตามที่จ่ายได้ | จ่ายด้วยวิธีใด ต้องมีเอกสารหรือบัญชีธนาคารอะไรให้เจ้าพนักงาน |
ข้อสำคัญคือ "ขายได้" กับ "ได้เงิน" เป็นสองเรื่อง ถ้ากระทบยอดเข้าบัญชีบริษัทหรือรายงานผู้บริหาร ควรบันทึกเงินเมื่อได้รับจริงและมีเอกสารรองรับ ไม่ใช่เมื่อได้ยินว่าขายได้
2. ผู้ซื้อต้องทำอะไรก่อนเงินจะเข้ากระบวนการจ่าย
การขายทอดตลาดหรือขายด้วยวิธีทางอิเล็กทรอนิกส์ทำโดยเจ้าพนักงานบังคับคดี ตามมาตรา 331 ผู้สนใจเข้าประมูลได้ และเมื่อค้อนตกแล้ว การที่ราคาต่ำเพียงอย่างเดียวไม่ใช่เหตุให้เพิกถอนการขาย
จากนั้นผู้ซื้อต้องชำระราคาตามเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานกำหนด รายละเอียดเรื่องเวลาและเงื่อนไขการชำระต่างกันตามประเภททรัพย์และประกาศขายของแต่ละครั้ง บทความนี้จึงไม่ระบุกำหนดตายตัว ถ้าผู้ซื้อยังไม่ชำระ เงินจะยังไม่เข้าบัญชีรับจ่าย และเจ้าพนักงานต้องพิจารณาว่าจะดำเนินการต่ออย่างไร ซึ่งขึ้นอยู่กับเงื่อนไขการขายและข้อเท็จจริงของงานนั้น
สำหรับอสังหาริมทรัพย์ เมื่อเจ้าพนักงานโอนทรัพย์ให้ผู้ซื้อแล้ว ถ้าลูกหนี้หรือบริวารยังอยู่ ผู้ซื้อต้องยื่นคำขอต่อศาลเพื่อให้ออกหมายบังคับให้ออกจากทรัพย์ (มาตรา 334) เรื่องนี้เป็นเรื่องของผู้ซื้อกับลูกหนี้ และโดยทั่วไปไม่ทำให้การแบ่งเงินให้เจ้าหนี้ต้องรอ
3. เงินที่ได้ถูกบันทึกอย่างไร และเจ้าหนี้ขอดูได้หรือไม่
มาตรา 337 ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำบัญชีรายละเอียดแสดงจำนวนเงินทั้งหมดที่ได้จากการยึด อายัด ขาย หรือจำหน่ายทรัพย์ของลูกหนี้ หรือที่วางไว้แก่ตน และให้ทำบัญชีพิเศษสำหรับเงินที่ได้จากการขายทรัพย์แต่ละรายการที่มีทรัพยสิทธิ บุริมสิทธิ สิทธิยึดหน่วง หรือสิทธิอื่นซึ่งได้แจ้งหรือปรากฏต่อเจ้าพนักงานแล้ว
พูดง่าย ๆ คือถ้าทรัพย์ชิ้นหนึ่งมีผู้รับจำนองหรือผู้มีสิทธิพิเศษ เงินจากทรัพย์ชิ้นนั้นจะถูกแยกบันทึกไว้ต่างหาก ไม่ได้ไปรวมกองเดียวกับเงินอื่นของลูกหนี้โดยอัตโนมัติ
สิ่งที่เจ้าหนี้ควรทำคือขอเอกสารที่แสดงสถานะเงินเป็นลายลักษณ์อักษร เช่น ราคาที่ขายได้ วันที่ผู้ซื้อชำระ ยอดเงินที่เจ้าพนักงานรับไว้ ยอดที่หักไว้ และสถานะการจ่าย รูปแบบเอกสารและช่องทางขอของแต่ละสำนักงานบังคับคดีอาจต่างกัน ให้สอบถามที่สำนักงานที่ดูแลคดีของคุณ
4. หักอะไรออกจากเงินที่ขายได้ก่อนถึงเจ้าหนี้
เงินที่ขายได้ไม่ได้ตกเป็นของเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาทั้งก้อน ลำดับและรายการหักที่พบบ่อยตามกฎหมายมีดังนี้ (อธิบายประเภท ไม่ระบุอัตราหรือจำนวนเงิน)
- ค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี เจ้าพนักงานหักไว้ก่อนจ่าย (มาตรา 339 และ 340 (1)) รวมถึงค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นแล้วและที่จะเกิดขึ้นต่อไป ซึ่งเจ้าพนักงานอาจกันไว้ได้ในกรณีจ่ายชั่วคราว (มาตรา 343) จำนวนที่แท้จริงของคดีคุณต้องดูจากบัญชี ไม่ควรประมาณเอง
- ส่วนของเจ้าของรวม ถ้าทรัพย์เป็นของลูกหนี้ร่วมกับผู้อื่น เจ้าพนักงานกันส่วนของเจ้าของรวมออกก่อน แล้วหักค่าฤชาธรรมเนียมจากส่วนของลูกหนี้ (มาตรา 340 (1))
- ค่าส่วนกลางห้องชุดหรือหมู่บ้านจัดสรรที่ค้างชำระ จ่ายจากเงินที่ขายได้ก่อนผู้รับจำนอง (มาตรา 335)
- ผู้รับจำนองและผู้ทรงบุริมสิทธิ ถ้ายื่นคำร้องตามมาตรา 324 ก่อนขายหรือภายในกำหนดตามที่กฎหมายให้ไว้ อาจได้รับชำระก่อนเจ้าหนี้สามัญ (มาตรา 702 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์)
- เจ้าหนี้ตามคำพิพากษารายอื่นที่ขอเข้าเฉลี่ย ได้ส่วนแบ่งตามส่วนของหนี้ ถ้าศาลอนุญาตตามมาตรา 326
สองข้อสุดท้ายคือเหตุที่เงินถึงเจ้าหนี้ช้าหรือน้อยกว่าที่คิดบ่อยที่สุด เรื่องลำดับสิทธิและการขอเฉลี่ย ดูละเอียดใน เจ้าหนี้หลายรายตามทรัพย์ชิ้นเดียวกัน ใครได้เงินก่อน ส่วนกรณีที่ดินติดจำนอง ดู ที่ดินของลูกหนี้ติดจำนอง ยึดแล้วเจ้าหนี้จะได้เงินไหม
5. เจ้าหนี้รายเดียวกับหลายราย จ่ายเงินต่างกันอย่างไร
เจ้าหนี้ตามคำพิพากษารายเดียว และไม่มีผู้ทรงสิทธิตามมาตรา 324 เมื่อขายเสร็จและหักค่าฤชาธรรมเนียมแล้ว เจ้าพนักงานจ่ายตามจำนวนหนี้และค่าฤชาธรรมเนียมตามคำพิพากษา เท่าที่เงินสุทธิจะพอจ่ายได้ (มาตรา 339) เส้นทางนี้สั้นกว่า แต่ยังต้องรอผู้ซื้อชำระ การบันทึกเงิน และการตรวจว่าไม่มีผู้เข้ามาขอเฉลี่ย
มีเจ้าหนี้หลายราย หรือมีผู้ทรงสิทธิตามมาตรา 324 เจ้าพนักงานต้องทำบัญชีส่วนเฉลี่ยแสดงเงินที่แต่ละคนจะได้ แล้วส่งคำบอกกล่าวให้ผู้เกี่ยวข้องตรวจสอบ (มาตรา 340) ถ้ามีผู้ขอเฉลี่ยตามมาตรา 326 การจ่ายเงินส่วนที่เกี่ยวข้องจะถูกระงับจนกว่าศาลจะวินิจฉัยคำร้องนั้น
ถ้าบัญชีของคุณบอกว่ามีเจ้าหนี้รายอื่น อย่าตกใจว่าเงินจะไม่ถึงคุณเสมอไป ให้ดูว่ารายนั้นมีสิทธิพิเศษเหนือทรัพย์หรือเป็นเจ้าหนี้สามัญที่ขอเฉลี่ย เพราะผลต่อส่วนแบ่งของคุณไม่เหมือนกัน
6. บัญชีส่วนเฉลี่ยและการคัดค้าน เจ้าหนี้ต้องทำอะไรและภายในกี่วัน
ถ้ามีการทำบัญชีส่วนเฉลี่ย ลำดับตามกฎหมายคือ
- เจ้าพนักงานหักค่าฤชาธรรมเนียม จัดทำบัญชี แล้วส่งคำบอกกล่าวไปยังลูกหนี้ เจ้าของรวม และผู้มีสิทธิตามบัญชี
- ผู้ที่ได้รับคำบอกกล่าวตรวจบัญชีและยื่นคำแถลงคัดค้านได้ภายใน 15 วัน นับแต่วันส่งคำบอกกล่าว (มาตรา 340)
- ถ้าไม่มีใครคัดค้านภายในกำหนด บัญชีเป็นที่สุดและเจ้าพนักงานจ่ายตามบัญชี
- ถ้ามีการคัดค้าน เจ้าพนักงานออกหมายเรียกเจ้าหนี้ทุกราย ผู้ทรงสิทธิ เจ้าของรวม และลูกหนี้มาชี้แจง โดยแจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 3 วัน แล้วมีคำสั่งยืนหรือแก้ไขบัญชี (มาตรา 341) ผู้ที่ไม่ไปตามหมายเรียกถือว่าทราบวันนัดและคำสั่งแล้ว
- ผู้ที่ไม่พอใจยื่นคำร้องต่อศาลได้ ภายใน 7 วัน ถ้าเจ้าพนักงานมีคำสั่งยืนตามบัญชีเดิม หรือภายใน 15 วัน ถ้าเจ้าพนักงานมีคำสั่งแก้ไขบัญชี นับจากวันที่อ่านคำสั่ง (มาตรา 342) คำสั่งศาลตามมาตรานี้เป็นที่สุด
- ระหว่างที่ยังมีข้อโต้แย้ง เจ้าพนักงานเลื่อนการจ่ายออกไป หรืออาจจ่ายชั่วคราวเท่าที่ไม่กระทบส่วนที่ยังโต้แย้ง โดยกันค่าฤชาธรรมเนียมและจำนวนที่ยังโต้แย้งไว้ก่อน (มาตรา 343)
ระวังกำหนดเวลา กำหนด 15 วัน 7 วัน และ 15 วันที่เห็นข้างบนนับจากวันที่ต่างกัน (ส่งคำบอกกล่าว หรืออ่านคำสั่ง) ให้เก็บซองหรือหลักฐานการรับคำบอกกล่าวและบันทึกวันรับไว้ทุกครั้ง และตรวจกับทนายความของคุณทันทีที่ได้รับเอกสาร
7. เหตุที่เงินอาจยังไม่ออกแม้ขายแล้วและบัญชีเสร็จแล้ว
- คำพิพากษาขาดนัด ถ้าการบังคับคดีเป็นไปตามคำพิพากษาที่จำเลยขาดนัด ห้ามจัดสรรหรือแบ่งเฉลี่ยเงินจนกว่าจะพ้นหกเดือนนับแต่วันยึดทรัพย์หรืออายัดสิทธิเรียกร้อง เว้นแต่เจ้าหนี้แสดงให้ศาลพอใจว่าลูกหนี้ทราบเรื่องการถูกฟ้องแล้ว (มาตรา 338) เรื่องนี้ทำให้เงินออกช้ากว่าที่คาดโดยไม่ใช่ความผิดของใคร เจ้าหนี้ที่ชนะแบบขาดนัดจึงควรเก็บหลักฐานว่าลูกหนี้ได้รับหมายหรือรู้เรื่องคดี
- มีคำแถลงคัดค้านหรือคำร้องต่อศาล ตามข้อ 6
- มีผู้ขอเฉลี่ยที่ศาลยังไม่วินิจฉัย (มาตรา 326)
- มีผู้อ้างว่าทรัพย์เป็นของตน ถ้ามีการขายทรัพย์ไปแล้วและคดีร้องขัดทรัพย์ถึงที่สุดเป็นคุณแก่ผู้ร้อง เจ้าพนักงานจ่ายเงินที่ขายได้ให้ผู้ร้องนั้นไป (มาตรา 344 ท้ายมาตรา) ดูเพิ่มที่ ผู้อื่นอ้างว่าทรัพย์ที่ยึดเป็นของตน
- เงินยังไม่ถึงเจ้าหนี้เพราะเอกสารของเจ้าหนี้เอง เช่น หนังสือมอบอำนาจ บัญชีธนาคารที่ใช้รับเงิน หรือชื่อเจ้าหนี้ไม่ตรงกับเอกสารในคดี ควรตรวจก่อนถึงวันจ่าย
เมื่อพ้นขั้นนี้ ถ้ามีเงินเหลือ เจ้าพนักงานจ่ายให้เจ้าหนี้ที่ขอตามมาตรา 329 หรือผู้อายัดก่อน แล้วจึงคืนลูกหนี้ (มาตรา 344) เงินที่ค้างจ่ายอยู่ที่ศาลหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีและผู้มีสิทธิไม่เรียกเอาภายในห้าปี ตกเป็นของแผ่นดิน (มาตรา 345) ถ้าคุณมีสิทธิรับเงินแต่ยังไม่ได้รับ อย่าปล่อยค้างไว้
8. ควรตรวจอะไรในบัญชี และถ้าดูไม่ถูกต้องควรทำอย่างไร
ตรวจรายการเหล่านี้
- ทรัพย์ที่ขายตรงกับทรัพย์ที่ยึดไว้ในคดีของคุณ และขายครบทุกรายการหรือไม่
- ราคาที่ขายได้ และผู้ซื้อชำระครบหรือยัง
- ยอดเงินที่เจ้าพนักงานหักเป็นค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี และมีรายการแจกแจงให้ตรวจหรือไม่
- มีผู้รับจำนอง ผู้ทรงบุริมสิทธิ ค่าส่วนกลาง หรือเจ้าของรวมกี่ราย และยอดที่กันไว้ให้แต่ละรายคือเท่าไร
- มีเจ้าหนี้รายอื่นขอเฉลี่ยหรือไม่ และศาลวินิจฉัยหรือยัง
- ยอดหนี้ของคุณในบัญชี (เงินต้น ดอกเบี้ย ค่าฤชาธรรมเนียมตามคำพิพากษา) ตรงกับคำพิพากษาและหมายบังคับคดีหรือไม่ ดอกเบี้ยคำนวณถึงวันที่ถูกต้องหรือไม่
- ส่วนของคุณคำนวณตามส่วนของหนี้อย่างสมเหตุสมผลเมื่อเทียบกับเจ้าหนี้รายอื่น
- วันที่ส่งคำบอกกล่าวและวันสุดท้ายของการคัดค้านที่คำนวณจากเอกสารจริง
ถ้าดูไม่ถูกต้อง
- อย่ารอให้ครบกำหนดแล้วค่อยถาม ยื่นคำแถลงคัดค้านภายในกำหนด 15 วันก่อน ถ้าเห็นว่ามีข้อผิดพลาดที่ชัดเจน
- ระบุให้ชัดว่าคัดค้านเรื่องใด เช่น ยอดหนี้ของคุณต่ำเกินไป รายการหักไม่มีเหตุผล ผู้เข้าเฉลี่ยไม่ควรได้ส่วนแบ่ง หรือผู้ทรงสิทธิยื่นไม่ทันกำหนด
- แนบเอกสารที่ใช้ยืนยัน เช่น คำพิพากษา หมายบังคับคดี การคำนวณดอกเบี้ย และหลักฐานการชำระที่เคยได้รับ
- ไปชี้แจงตามหมายเรียก หรือมอบอำนาจให้ผู้แทนไปแทนได้ (มาตรา 341)
- ถ้าไม่พอใจคำสั่งเจ้าพนักงาน พิจารณายื่นคำร้องต่อศาลภายในกำหนดตามมาตรา 342
ความสงสัยบางเรื่องไม่ใช่เรื่องที่ต้องคัดค้านต่อศาล เช่น ใบรับเงินสะกดชื่อผิด หรือเอกสารขาด ให้แจ้งเจ้าพนักงานเป็นหนังสือและขอแก้ไขก่อนวันจ่าย
9. เงินที่ได้รับ กระทบยอดกับบัญชีลูกหนี้ของบริษัทอย่างไร
เมื่อเงินถึงมือแล้ว ฝ่ายบัญชีควรทำสามอย่าง
- เก็บเอกสารครบชุด บัญชีหรือใบแสดงการรับจ่าย ใบรับเงินหรือหลักฐานการโอน คำสั่งหรือหนังสือแจ้งของเจ้าพนักงาน และสำเนาคำพิพากษา
- จัดสรรเงินตามลำดับ มาตรา 329 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดว่า ถ้าลูกหนี้ต้องชำระทั้งหนี้ประธาน ดอกเบี้ย และค่าฤชาธรรมเนียม แต่ชำระไม่พอ ให้ชำระค่าฤชาธรรมเนียมก่อน แล้วดอกเบี้ย และสุดท้ายหนี้ประธาน เว้นแต่ลูกหนี้ระบุให้จัดใช้เป็นอย่างอื่น ซึ่งเจ้าหนี้บอกปัดได้ ดอกเบี้ยหลังพิพากษาและส่วนที่ยังค้างคำนวณอย่างไร ดู ชำระหนี้บางส่วนหลังพิพากษา คำนวณยอดคงเหลือและดอกเบี้ย
- ตั้งยอดคงเหลือ ถ้าเงินไม่พอชำระทั้งหมด ยอดที่เหลือยังเป็นหนี้ตามคำพิพากษาที่เรียกได้ต่อไปภายในช่วงเวลาและเงื่อนไขของการบังคับคดี ว่าจะบังคับคดีต่อได้อีกหรือไม่ต้องตรวจเงื่อนไขและเวลาตามกฎหมายเป็นรายกรณี ดู คำพิพากษาบังคับคดีได้กี่ปี
ถ้าต้องการประมาณว่าชนะแล้วเงินน่าจะกลับมาเท่าไร ดู พบทรัพย์แล้ว เจ้าหนี้จะได้เงินคืนเท่าไร ซึ่งอธิบายภาพรวมก่อนตัดสินใจฟ้องหรือบังคับคดี
เอกสารและการติดตามที่เจ้าหนี้ควรเตรียม
- สำเนาคำพิพากษา หมายบังคับคดี และคำขอบังคับคดี
- บัญชีรายละเอียดหรือเอกสารแสดงจำนวนเงินที่เจ้าพนักงานได้รับ
- ประกาศขายทอดตลาดและผลการขาย
- คำบอกกล่าวบัญชีส่วนเฉลี่ย พร้อมหลักฐานวันที่ได้รับ
- การคำนวณหนี้ของคุณถึงวันที่ใช้ในบัญชี (เงินต้น ดอกเบี้ย ค่าฤชาธรรมเนียม)
- หนังสือมอบอำนาจและเอกสารบัญชีธนาคารที่ใช้รับเงิน
- หลักฐานว่าลูกหนี้ทราบเรื่องคดี ถ้าเป็นคำพิพากษาขาดนัด
- ปฏิทินวันสำคัญ เช่น วันสุดท้ายของการคัดค้าน นัดชี้แจง วันที่ศาลนัด
- บันทึกการติดต่อเจ้าพนักงาน ชื่อผู้ติดต่อ วันที่ และคำตอบ
ตัวอย่างสมมติ: ขายห้องชุดได้ แต่เงินยังไม่เข้าบัญชีบริษัท
ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติเพื่อเข้าใจขั้นตอน ตัวเลขใช้ประกอบเท่านั้น ไม่ใช่คดีจริงของลูกค้าหรือผลที่สำนักงานเคยทำได้ และไม่ได้ระบุอัตราหรือกำหนดเวลาจริง
บริษัท ก ชนะคดีและขอให้ยึดห้องชุดของลูกหนี้ ห้องชุดถูกขายทอดตลาดได้ในราคา 2,000,000 บาท (สมมติ) บริษัทเข้าใจว่าจะได้รับเงินเต็มภายในเวลาสั้น ๆ แต่ต่อมาพบว่า
- ผู้ซื้อชำระราคาแล้ว แต่ยังมีค่าส่วนกลางห้องชุดค้าง ซึ่งต้องจ่ายก่อนผู้รับจำนอง (มาตรา 335)
- มีธนาคาร ข ผู้รับจำนอง ยื่นคำร้องไว้ก่อนขายตามมาตรา 324 จึงต้องได้รับชำระก่อนบริษัท ก
- เจ้าพนักงานหักค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี ตามมาตรา 340 (1)
- บริษัท ก ได้รับคำบอกกล่าวบัญชีส่วนเฉลี่ยและมี 15 วันในการตรวจและคัดค้าน
- บริษัท ก ตรวจแล้วพบว่าดอกเบี้ยของตนถูกคำนวณถึงวันที่ผิด จึงยื่นคำแถลงคัดค้านภายในกำหนด
ผลในเรื่องสมมตินี้คือ เงินสุทธิที่เหลือหลังค่าส่วนกลาง ผู้รับจำนอง และค่าฤชาธรรมเนียม อาจน้อยกว่าราคาขายมาก และบริษัท ก ยังได้รับไม่เต็มหนี้ตามคำพิพากษา แต่การคัดค้านในเวลาทำให้ยอดของบริษัทถูกแก้ก่อนจ่าย ถ้าบริษัทไม่ได้ตรวจบัญชีภายใน 15 วัน บัญชีเดิมจะเป็นที่สุดและเจ้าพนักงานจ่ายตามนั้น (มาตรา 340)
อย่าเข้าใจผิด
| ความเข้าใจผิด | ความจริง |
|---|---|
| ขายได้ราคาเท่าไร เจ้าหนี้ได้เท่านั้น | ต้องหักค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี และอาจต้องจ่ายผู้รับจำนอง ผู้ทรงบุริมสิทธิ ค่าส่วนกลาง และเจ้าของรวมก่อน (มาตรา 335, 339, 340) |
| ขายเสร็จวันนี้ เงินเข้าวันนี้ | ผู้ซื้อต้องชำระราคา เจ้าพนักงานต้องบันทึกและจัดสรร และถ้ามีหลายราย ต้องรอบัญชีส่วนเฉลี่ยพ้นกำหนดคัดค้าน |
| บัญชีที่เจ้าพนักงานทำ ไม่ต้องตรวจ | ถ้าไม่คัดค้านภายใน 15 วันนับแต่วันส่งคำบอกกล่าว บัญชีเป็นที่สุดและจ่ายตามนั้น (มาตรา 340) |
| ขายแล้วไม่มีใครเข้ามาแย่งส่วนได้อีก | ผู้ขอเฉลี่ย ผู้รับจำนอง หรือผู้อ้างว่าเป็นเจ้าของทรัพย์ อาจทำให้จำนวนหรือเวลาจ่ายเปลี่ยนไป |
| ถ้าได้เงินไม่เต็ม หนี้ที่เหลือหมดไปเอง | เงินที่ได้ชำระหนี้เพียงส่วนหนึ่ง ยอดที่เหลือยังเป็นหนี้ตามคำพิพากษา ต้องตรวจเงื่อนไขและเวลาของการบังคับคดีต่อ |
| ถ้าลูกหนี้ขาดนัด เงินออกทันทีที่ขาย | ถ้าเป็นคำพิพากษาขาดนัด ห้ามแบ่งเงินจนกว่าจะพ้นหกเดือนนับแต่ยึดหรืออายัด เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าลูกหนี้ทราบเรื่องคดี (มาตรา 338) |
| เงินที่ค้างอยู่ที่เจ้าพนักงาน รอไปนานเท่าไรก็ได้ | เงินที่ไม่มีผู้มีสิทธิเรียกภายในห้าปี ตกเป็นของแผ่นดิน (มาตรา 345) |
อ่านเพิ่มเติม
- เจ้าหนี้หลายรายตามทรัพย์ชิ้นเดียวกัน ใครได้เงินก่อน
- ที่ดินของลูกหนี้ติดจำนอง ยึดแล้วเจ้าหนี้จะได้เงินไหม
- พบทรัพย์แล้ว เจ้าหนี้จะได้เงินคืนเท่าไร
- ชำระหนี้บางส่วนหลังพิพากษา คำนวณยอดคงเหลือและดอกเบี้ย
- บังคับคดีเรียกหนี้ ขั้นตอนสำหรับเจ้าหนี้
ขายทอดตลาดได้แล้วเป็นเพียงกลางทาง เจ้าหนี้ควรตรวจบัญชีรับจ่ายและบัญชีส่วนเฉลี่ยให้ทันกำหนดคัดค้าน เพราะหลังพ้นกำหนด บัญชีเดิมอาจเป็นที่สุด
เราช่วยตรวจทรัพย์และเอกสารของลูกหนี้ผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย ประเมินว่าควรฟ้องหรือบังคับคดีต่อหรือไม่ ยื่นฟ้อง ขอบังคับคดี ติดตามกับเจ้าพนักงานบังคับคดี ตรวจบัญชีส่วนเฉลี่ย ดำเนินการเรื่องคัดค้านและการจ่ายเงิน และเจรจาผ่อนชำระหลังยึด เราไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์หรือเจ้าหนี้จะได้รับชำระ ไม่ค้นบัญชีธนาคาร และไม่หาข้อมูลด้วยวิธีที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย การได้เงินกลับมาขึ้นอยู่กับทรัพย์ สิทธิของผู้รับจำนองและเจ้าหนี้อื่น และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้นโทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู สืบทรัพย์ และ คดีแพ่ง
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

