คำตอบหลัก
พบทรัพย์ของลูกหนี้แล้ว ยังไม่ได้แปลว่าเจ้าหนี้จะได้เงินเท่าราคาทรัพย์ สิ่งที่ควรถามคือ "หลังหักทุกอย่างแล้วเหลือถึงเราเท่าไร" ไม่ใช่ "ทรัพย์ราคาเท่าไร" ตัวเลขที่ต้องดูมีอย่างน้อยห้าตัว คือส่วนที่เป็นของลูกหนี้จริง สิทธิของผู้อื่นที่อยู่ก่อน ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายบังคับคดี ราคาที่ขายได้จริง และเจ้าหนี้รายอื่นที่อาจมาขอแบ่ง
ในบรรดาตัวเลขเหล่านี้ มีบางตัวที่รู้ได้ก่อนตัดสินใจ เช่น ชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์และรายการจดทะเบียน และมีบางตัวที่รู้ไม่ได้จนกว่าจะขายจริง เช่น ราคาประมูลและยอดหนี้ของผู้รับจำนอง ณ วันขาย วิธีที่ใช้ได้คือคำนวณสามกรณี ราคาสูง ปานกลาง และต่ำ แล้วดูว่ากรณีต่ำยังคุ้มหรือไม่
บทความนี้ให้ใบคำนวณทีละขั้น (หัวข้อ 7) และเทียบทางเลือกยึด อายัด และเจรจา (หัวข้อ 6) เรื่องที่มีบทความของตัวเองอยู่แล้ว เช่น ที่ดินติดจำนอง และเจ้าหนี้หลายรายในทรัพย์เดียวกัน บทความนี้สรุปสั้น ๆ แล้วลิงก์ไปให้
ใครควรอ่านส่วนไหน
| สถานการณ์ของคุณ | ส่วนที่เกี่ยวกับคุณ |
|---|---|
| ยังไม่ฟ้อง | หัวข้อ 1 ถึง 3 และ 7 ใช้ตัดสินใจว่าทรัพย์ที่พบพอให้ฟ้องต่อหรือไม่ ตอนนี้ยังยึดไม่ได้ ถ้ากลัวลูกหนี้โอนหรือซ่อนทรัพย์ อาจขอมาตรการคุ้มครองชั่วคราวต่อศาลได้ แต่ต้องมีหลักฐานและคำสั่งศาล |
| ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา) | หัวข้อ 2, 3 และ 8 เตรียมเอกสารและหลักฐานความเป็นเจ้าของไว้ล่วงหน้า และคำนวณไว้ว่าชนะคดีแล้วจะตามทรัพย์ใดก่อน การยึดตามคำพิพากษาเริ่มได้หลังมีคำบังคับและหมายบังคับคดี |
| ชนะคดีแล้ว | ทุกหัวข้อ โดยเฉพาะหัวข้อ 4 ถึง 6 ซึ่งเป็นเรื่องค่าใช้จ่าย การขาย และการเลือกวิธีบังคับคดี |
1. ราคาทรัพย์ไม่เท่ากับเงินที่เจ้าหนี้จะได้ ต้องหักอะไรบ้าง
ลองนึกถึงราคาทรัพย์เป็นยอดบนสุด แล้วไล่หักลงมาทีละชั้น
| ชั้น | สิ่งที่ต้องถาม | ดูต่อที่ |
|---|---|---|
| 1 | ทรัพย์เป็นของลูกหนี้ทั้งหมดหรือเพียงส่วนเดียว | หัวข้อ 2 |
| 2 | มีผู้รับจำนอง ผู้ทรงสิทธิอื่น หรือหนี้ที่ต้องจ่ายก่อนหรือไม่ | หัวข้อ 3 |
| 3 | ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายบังคับคดีเท่าไร | หัวข้อ 4 |
| 4 | ราคาขายจริงต่ำกว่าที่คาดหรือไม่ | หัวข้อ 5 |
| 5 | มีเจ้าหนี้รายอื่นมาขอแบ่งหรือไม่ | หัวข้อ 3 และบทความเรื่องหลายเจ้าหนี้ |
ตัวเลขที่เหลือหลังหักครบ คือเงินที่อาจถึงเจ้าหนี้ ถ้าตัวเลขนี้น้อยกว่าหนี้ เจ้าหนี้ได้เพียงบางส่วน และหนี้ส่วนที่เหลือยังอยู่ตามคำพิพากษา ถ้าตัวเลขนี้เป็นศูนย์ การเสียเวลาและค่าใช้จ่ายไปแล้วอาจไม่ได้อะไรกลับมา จึงควรคำนวณก่อนลงมือ ไม่ใช่หลังขาย
2. ทรัพย์เป็นของลูกหนี้ทั้งหมดหรือเพียงบางส่วน
ตรวจก่อนว่าชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ในเอกสารที่จดทะเบียนคือลูกหนี้จริงหรือไม่ และมีใครถือร่วมด้วยหรือไม่ เพราะเจ้าหนี้บังคับได้เฉพาะทรัพย์และส่วนของลูกหนี้
- ทรัพย์ถือร่วมกับผู้อื่น เจ้าของรวมที่จดทะเบียนไว้ยื่นคำร้องก่อนขายเพื่อให้กันส่วนของตนออกจากเงินขายได้ (มาตรา 324 (2)) เจ้าหนี้จึงนับเฉพาะส่วนของลูกหนี้ และราคาขายส่วนที่ถือร่วมกับผู้อื่นอาจต่ำกว่าสัดส่วนที่คำนวณจากราคาทั้งแปลง
- ผู้อื่นอ้างว่าเป็นเจ้าของ บุคคลภายนอกที่อ้างว่าทรัพย์ไม่ใช่ของลูกหนี้ยื่นคำร้องขัดทรัพย์ได้ ภายใน 60 วันนับแต่ยึด หรือในกรณีมีเหตุพิเศษ ไม่ช้ากว่า 7 วันก่อนวันขายครั้งแรก (มาตรา 323) เรื่องนี้มีบทความเฉพาะ ดู ร้องขัดทรัพย์ เมื่อมีคนอ้างว่าทรัพย์ที่ยึดไม่ใช่ของลูกหนี้
- ทรัพย์ในชื่อคู่สมรส หนี้ร่วมของสามีภรรยาชำระจากสินสมรสและสินส่วนตัวของทั้งสองฝ่ายตามมาตรา 1489 และ 1490 แต่ต้องเป็นหนี้ที่เข้าลักษณะหนี้ร่วม และการยึดสินสมรสยังมีรายละเอียดตามมาตรา 297 ดู ยึดทรัพย์คู่สมรสและผู้ค้ำประกัน
- ทรัพย์ในชื่อบุคคลอื่นที่ลูกหนี้ใช้อยู่ เช่น รถหรือที่ดินที่ลูกหนี้ใช้แต่ชื่อเป็นของผู้อื่น ถ้ามีเหตุให้เชื่อว่าโอนไปเพื่อหนีเจ้าหนี้ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ให้เจ้าหนี้ขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมได้ในบางกรณี แต่ต้องพิสูจน์ตามเงื่อนไขและต้องฟ้องภายในกำหนด อ่านที่ ลูกหนี้โอนทรัพย์หนีหนี้
ถ้าเอกสารยังไม่ชัดว่าใครเป็นเจ้าของ ให้ถือว่าส่วนที่ไม่ชัดเป็นความเสี่ยง และอย่าใส่ทั้งแปลงเป็นฐานคำนวณ
ถ้ายึดทรัพย์ที่ไม่ใช่ของลูกหนี้ หรือยึดเกินกว่าที่พอชำระหนี้และค่าธรรมเนียม (มาตรา 300) เจ้าหนี้ต้องรับผิดต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นตามมาตรา 285
3. มีผู้รับจำนองหรือสิทธิอื่นอยู่ก่อนหรือไม่
การบังคับคดีไม่กระทบสิทธิของบุคคลภายนอกที่มีทรัพยสิทธิหรือบุริมสิทธิที่จดทะเบียนไว้ (มาตรา 322) และผู้รับจำนองได้รับชำระจากทรัพย์ที่จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญ แม้เจ้าของทรัพย์จะเปลี่ยนไปแล้ว (ป.พ.พ. มาตรา 702) ผู้รับจำนองหรือผู้ทรงบุริมสิทธิที่จดทะเบียนไว้จึงยื่นคำร้องต่อศาล ก่อนขาย เพื่อขอให้ได้รับชำระก่อนได้ (มาตรา 324 (1))
สิ่งที่ควรตรวจในเอกสารจดทะเบียนของทรัพย์ มีดังนี้
- มีจำนอง หรือสิทธิจดทะเบียนอย่างอื่นหรือไม่ ใครเป็นผู้ทรงสิทธิ
- ห้องชุดหรือที่ดินจัดสรร มีค่าส่วนกลางค้างหรือไม่ ซึ่งกฎหมายให้จ่ายจากเงินขายก่อนผู้รับจำนอง (มาตรา 335)
- มีผู้ยึดหรืออายัดทรัพย์ไว้ก่อนแล้วหรือไม่ ถ้ามีเจ้าหนี้รายอื่นขอเฉลี่ยทรัพย์ (มาตรา 326) เงินจะถูกแบ่งตามส่วน
- ลูกหนี้มีคดีอื่นที่เจ้าหนี้ฝ่ายตรงข้ามอาจตามมาหรือไม่
ข้อควรจำคือ ยอดจำนองที่จดทะเบียนเป็นตัวเลขตามสัญญา ไม่ใช่ยอดหนี้คงเหลือที่ผู้รับจำนองจะเรียกได้ ณ วันขาย และเจ้าหนี้สามัญมักไม่เห็นยอดนั้นก่อนขาย
รายละเอียดเรื่องลำดับการรับเงินและตัวอย่างตัวเลขของที่ดินติดจำนอง อยู่ใน ลูกหนี้มีที่ดินติดจำนอง เจ้าหนี้ยึดแล้วจะได้เงินหรือไม่ ส่วนกรณีมีเจ้าหนี้หลายรายเข้ามา อ่านที่ เจ้าหนี้หลายรายในทรัพย์เดียวกัน ใครได้ก่อน บทความนี้ไม่ซ้ำรายละเอียดเหล่านั้น
4. ค่าใช้จ่ายและความเสี่ยงในการขายมีอะไรบ้าง
ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในการบังคับคดีถูกหักจากเงินที่ได้ก่อนจ่ายให้เจ้าหนี้ (มาตรา 339) บทความนี้ไม่ระบุตัวเลขหรืออัตรา เพราะขึ้นกับชนิดทรัพย์ วิธีบังคับคดี จำนวนเจ้าหนี้ และขั้นตอนที่เกิดขึ้นจริง ให้สอบถามเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือทนายความตามกรณีของคุณ แล้วใส่ตัวเลขนั้นในใบคำนวณ
ความเสี่ยงที่ควรนับ แม้ไม่มีตัวเลขล่วงหน้า
- เวลา การขายทอดตลาดทำได้ไม่เร็วกว่า 60 วันนับแต่ยึด (มาตรา 331) และระยะเวลาทั้งหมดขึ้นอยู่กับทรัพย์ จำนวนเจ้าหนี้ และการคัดค้าน เงินที่ได้ช้าอาจมีค่าน้อยลงสำหรับธุรกิจที่ต้องใช้เงินหมุนเวียน
- ราคา ราคาที่ผู้ซื้อให้ในการขายทอดตลาดไม่เท่ากับราคาประเมินเสมอไป และราคาต่ำไม่ใช่เหตุที่จะล้มการขายได้ในตัวเอง (มาตรา 331)
- ทรัพย์ขายไม่ได้ ทรัพย์บางชนิดอาจไม่มีผู้ซื้อ ทำให้ต้องตัดสินใจต่อว่าจะทำอย่างไร ดู ทรัพย์ขายทอดตลาดไม่ได้ เจ้าหนี้ทำอะไรต่อ
- การคัดค้าน ผู้อ้างเป็นเจ้าของ ผู้ทรงสิทธิ หรือเจ้าหนี้อื่นอาจยื่นคำร้อง ซึ่งทำให้การจ่ายเงินถูกระงับไว้ก่อนมีคำสั่ง
- คำพิพากษาที่จำเลยขาดนัด ห้ามจ่ายเงินให้เจ้าหนี้จนกว่าจะพ้น 6 เดือนนับแต่ยึด เว้นแต่เจ้าหนี้พิสูจน์ได้ว่าลูกหนี้รู้เรื่องการฟ้อง (มาตรา 338)
- ความรับผิดของเจ้าหนี้ ยึดผิดทรัพย์หรือยึดเกินจำเป็นอาจต้องชดใช้ (มาตรา 285)
กรณีทรัพย์ที่ให้รายได้ เช่น อาคารให้เช่า หรือกิจการที่ดำเนินอยู่ มาตรา 336 ให้ศาลตั้งผู้จัดการอสังหาริมทรัพย์หรือผู้จัดการกิจการ แทนการขายได้ในบางกรณี หากรายได้อาจพอชำระหนี้ภายในเวลาอันสมควร แต่ต้องเป็นคำสั่งศาลและไม่ใช่ทางเลือกที่ใช้ได้กับทุกทรัพย์
5. ถ้าขายได้ต่ำกว่าที่คาด จะเหลือเงินถึงเจ้าหนี้หรือไม่
คำตอบขึ้นกับว่ามีส่วนที่ต้องจ่ายก่อนเป็นก้อนใหญ่แค่ไหน ถ้าทรัพย์ไม่มีใครมีสิทธิก่อนเลย ราคาที่ต่ำกว่าคาดลดเงินที่เจ้าหนี้ได้ตามส่วน แต่ถ้ามีผู้รับจำนองหรือค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่อยู่ก่อน ราคาที่ต่ำลงเพียงเล็กน้อยก็อาจทำให้ไม่เหลือเงินเลย เพราะผู้มีสิทธิก่อนได้รับเงินก่อนจนครบ
วิธีดูว่าความเสี่ยงสูงหรือต่ำ
- ลองลดราคาขายสมมติลงหลายระดับในใบคำนวณ แล้วดูว่าเงินที่ถึงเจ้าหนี้ลดเร็วแค่ไหน ถ้าลดเร็วมาก ส่วนต่างบางเกินไป
- ถ้าเงินที่เหลือหลังหักผู้มีสิทธิก่อนเหลือเกินหนี้ชัดเจนแม้ในกรณีราคาต่ำ ถือว่าความเสี่ยงต่ำกว่า
- ถ้าเงินที่เหลือบาง ให้ประเมินทรัพย์อื่น อายัดสิทธิเรียกร้อง หรือเจรจาควบคู่กัน
ไม่มีใครรับรองราคาขายล่วงหน้าได้ และไม่ควรเชื่อคำแนะนำที่บอกตัวเลขราคาประมูลหรือจำนวนครั้งที่ลดราคาแน่นอน เพราะขึ้นกับทรัพย์และผู้เข้าประมูล
6. เปรียบเทียบการยึด การอายัด และการเจรจา
| ทางเลือก | ใช้กับทรัพย์แบบไหน | จุดแข็ง | สิ่งที่ต้องระวัง |
|---|---|---|---|
| ยึดและขายทอดตลาด | ทรัพย์สินที่จับต้องได้หรือจดทะเบียนไว้ เช่น ที่ดิน รถ เครื่องจักร หุ้น | เมื่อยึดแล้ว ลูกหนี้โอนหรือเปลี่ยนสิทธิต่อไปเอาชนะเจ้าหนี้ไม่ได้ (มาตรา 315) | ผู้มีสิทธิก่อนได้เงินก่อน ราคาขายไม่แน่นอน ใช้เวลา และเจ้าหนี้รับผิดถ้ายึดผิดทรัพย์ |
| อายัดสิทธิเรียกร้อง | เงินหรือทรัพย์ที่บุคคลภายนอกต้องจ่ายให้ลูกหนี้ เช่น ค่าเช่า ค่าสินค้า (มาตรา 316) | อายัดได้แม้สิทธิยังมีข้อโต้แย้งหรือมีเงื่อนไข (มาตรา 317) และค่างวดต่อเนื่อง เช่น ค่าเช่า ครอบคลุมงวดต่อไปด้วย (มาตรา 318) | บุคคลภายนอกคัดค้านได้ภายใน 15 วันนับแต่ได้รับคำสั่ง (มาตรา 325) และสิทธิเรียกร้องอาจไม่มีอยู่จริงหรือยังไม่ถึงกำหนด |
| เจรจา | ทรัพย์ที่ประเมินแล้วเงินขายน่าจะเหลือน้อย หรือลูกหนี้พร้อมชำระ | ได้เงินเร็วกว่าและประหยัดค่าใช้จ่ายบังคับคดีได้ในบางกรณี | ต้องเป็นหนังสือและระบุผลต่อการยึดหรืออายัดที่มีอยู่ ลูกหนี้ผิดข้อตกลงได้ ไม่ได้รับประกันว่าจะได้เงินเต็ม |
ข้อควรจำสองข้อ
- เจ้าหนี้ห้ามเขียนไปบอกลูกค้าของลูกหนี้เองให้จ่ายเงินมาที่เจ้าหนี้ การเปลี่ยนทางจ่ายเงินทำได้ด้วยคำสั่งอายัดของศาลหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีเท่านั้น ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ หรือใบแจ้งหนี้ที่ยังไม่จ่ายแสดงว่ามีความสัมพันธ์ทางการค้า แต่ไม่ได้แปลว่ามีสิทธิเรียกร้องที่ถึงกำหนดแล้ว
- การไกล่เกลี่ยหลังคำพิพากษาที่กรมบังคับคดี ไม่มีค่าใช้จ่ายในการยื่น ข้อมูล ณ วันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 ตรวจเงื่อนไขล่าสุดที่ หน้าเว็บของกรมบังคับคดี ก่อนยื่น และการยื่นขอไกล่เกลี่ยไม่ได้ทำให้การยึดหรืออายัดหยุดเองโดยอัตโนมัติ ต้องดูว่าเจ้าหนี้ตกลงชะลอหรือไม่
ถ้าลูกหนี้เสนอผ่อนหลังยึด ดู ลูกหนี้เสนอผ่อนหลังยึดหรืออายัด เจ้าหนี้ควรทำอย่างไร ถ้ายังไม่มีคำพิพากษาแต่ลูกหนี้กำลังย้ายทรัพย์ ดู มาตรการคุ้มครองชั่วคราวก่อนมีคำพิพากษา
7. ใบคำนวณเงินที่อาจได้คืน ทีละขั้น
ทำเป็นสามกรณี ราคาสูง ปานกลาง และต่ำ ทรัพย์แต่ละชิ้นทำแยกกัน แล้วจึงรวม
| ขั้น | ทำอะไร | ได้ตัวเลขอะไร |
|---|---|---|
| 1 | เขียนยอดหนี้ตามคำพิพากษาหรือที่จะเรียกร้อง รวมดอกเบี้ยถึงวันที่คำนวณ | ยอดหนี้ที่ต้องการเรียกคืน |
| 2 | เขียนราคาทรัพย์สามกรณี จากราคาประเมินของทางราชการหรือผู้ประเมินที่เชื่อถือได้ และราคาซื้อขายทรัพย์ใกล้เคียง | ราคาขายสมมติ ก ข ค |
| 3 | คูณด้วยสัดส่วนที่เป็นของลูกหนี้ ตามเอกสารจดทะเบียน | ส่วนของลูกหนี้ |
| 4 | หักค่าส่วนกลางค้าง (ถ้ามี) และส่วนของผู้ทรงสิทธิอื่นที่อยู่ก่อน | ส่วนที่เหลือหลังหักค่าส่วนกลางและสิทธิอื่น |
| 5 | หักยอดหนี้ของผู้รับจำนองที่อาจเรียกได้ ณ วันขาย ใช้ยอดที่มีโอกาสสูงกว่ายอดจดทะเบียน ไม่ใช่ต่ำกว่า | ส่วนที่เหลือหลังผู้รับจำนอง |
| 6 | หักค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายบังคับคดี ใส่ตัวเลขที่ได้จากเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือทนายความ | เงินสุทธิก่อนแบ่งกับเจ้าหนี้อื่น |
| 7 | ถ้ามีเจ้าหนี้รายอื่นที่อาจเข้าเฉลี่ย ให้แบ่งตามส่วนหนี้ แล้วเทียบกับยอดหนี้ในขั้น 1 | เงินที่อาจถึงเจ้าหนี้ ในแต่ละกรณี |
หลังได้ตัวเลขแล้วถามตัวเองสามข้อ ถ้ากรณีต่ำเหลือศูนย์ ยังคุ้มลงทุนหรือไม่ ทรัพย์อื่นหรือการอายัดมีโอกาสเสริมได้หรือไม่ และการเจรจาได้ผลดีกว่ากรณีต่ำหรือไม่
8. ตัวอย่างสมมติ: ที่ดินที่ถือร่วมกัน กับค่าสินค้าที่ลูกค้าของลูกหนี้ค้างจ่าย
ตัวอย่างสมมติ ตัวเลขทั้งหมดเป็นการสมมติเพื่ออธิบายวิธีคิด ไม่ใช่กรณีของลูกค้ารายใด ไม่ใช่ผลของสำนักงาน และไม่มีตัวเลขค่าธรรมเนียมบังคับคดีอยู่ในตาราง
บริษัท ก ชนะคดีเรียกค่าสินค้า 2,000,000 บาท จากลูกหนี้ นาย ข สืบพบทรัพย์สองอย่าง
- ที่ดิน นาย ข ถือร่วมกับน้องชายคนละครึ่ง ราคาตลาดที่คาดทั้งแปลง 4,000,000 บาท สมมติว่านาย ข จำนองเฉพาะส่วนของตนไว้ ยอดหนี้ที่ผู้รับจำนองอาจเรียก ณ วันขายสมมติเป็น 1,200,000 บาท
- ค่าสินค้าที่ร้านค้าของนาย ข ค้างจ่ายอยู่ ลูกค้าของร้านนาย ข ค้างค่าสินค้า 500,000 บาท แต่ลูกค้าอาจโต้แย้งว่าสินค้าไม่ครบ
| รายการ | ราคาสูง | ราคาต่ำ |
|---|---|---|
| ราคาขายที่ดินทั้งแปลง (สมมติ) | 4,000,000 | 3,000,000 |
| ส่วนของนาย ข (ครึ่งหนึ่ง) | 2,000,000 | 1,500,000 |
| หักยอดผู้รับจำนอง | 1,200,000 | 1,200,000 |
| ก่อนหักค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายบังคับคดี | 800,000 | 300,000 |
อ่านตัวอย่างอย่างไร
- แม้ที่ดินทั้งแปลงมีราคา 4,000,000 บาท สูงกว่าหนี้สองเท่า ยอดที่อาจถึงเจ้าหนี้ในตัวอย่างนี้ มีเพียง 800,000 บาทในกรณีสูง และ 300,000 บาทในกรณีต่ำ เพราะเหลือแค่ส่วนของลูกหนี้ที่เกินยอดจำนอง
- ราคาลดลงหนึ่งในสี่ ทำให้เงินที่เหลือก่อนหักค่าใช้จ่ายลดลงเกินครึ่ง เพราะยอดจำนองไม่ลดตาม นี่คือเหตุที่ต้องคำนวณกรณีต่ำเสมอ
- การขายส่วนที่ถือร่วมอาจได้ราคาไม่เต็มสัดส่วนในความเป็นจริง ตัวอย่างนี้ตัดเรื่องนั้นออกเพื่อให้คำนวณง่าย
- ค่าสินค้า 500,000 บาท เป็นสิทธิเรียกร้องที่บริษัท ก อาจขออายัดได้ แม้มีข้อโต้แย้ง (มาตรา 317) แต่ลูกค้าคัดค้านได้ (มาตรา 325) จึงนับเป็นส่วนเสริมที่ไม่แน่นอน ไม่ใช่เงินที่แน่ว่าจะได้
- ผลของแผนนี้คือ ยึดที่ดินเพียงอย่างเดียวอาจได้ไม่ถึงหนี้ 2,000,000 บาท การอายัดค่าสินค้าและการเจรจาเรื่องที่เหลือจึงควรประเมินควบคู่กัน
9. เอกสารและข้อมูลที่ควรเตรียมก่อนประเมิน
- คำพิพากษา คำบังคับ และหมายบังคับคดี (ถ้ามีแล้ว) หรือคำฟ้องและหลักฐานหนี้ (ถ้ายังไม่ฟ้อง)
- ยอดหนี้ต้นเงินและดอกเบี้ยที่คำนวณถึงวันประเมิน พร้อมรายการที่ลูกหนี้เคยชำระ
- เอกสารจดทะเบียนของทรัพย์ที่ได้มาโดยช่องทางที่กฎหมายเปิดให้ พร้อมวันที่ตรวจ
- ชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์และเจ้าของรวม รายการจำนองและสิทธิจดทะเบียนอื่น
- ราคาประเมินของทางราชการหรือผู้ประเมินที่เชื่อถือได้ และราคาซื้อขายทรัพย์ใกล้เคียง
- ค่าส่วนกลางค้างของห้องชุดหรือที่ดินจัดสรร (ถ้ามี)
- ข้อมูลว่ามีเจ้าหนี้รายอื่นหรือคดีอื่นของลูกหนี้หรือไม่
- เอกสารสิทธิเรียกร้องที่ลูกหนี้มีต่อบุคคลอื่น เช่น สัญญา ใบส่งของ ใบรับของ
- ตัวเลขค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายบังคับคดีที่ได้จากเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือทนายความ
- ใบคำนวณสามกรณี (สูง ปานกลาง ต่ำ) ตามหัวข้อ 7
ข้อมูลที่พบจากช่องทางสาธารณะเป็นภาพ ณ วันที่ตรวจ อาจไม่เป็นปัจจุบัน และใช้ชื่อเป็นหลัก ไม่มีใครค้นยอดเงินในบัญชีธนาคารของลูกหนี้ได้ ดู ตรวจทรัพย์ลูกหนี้ก่อนฟ้อง คุ้มหรือไม่ สำหรับขอบเขตและข้อจำกัดของการสืบทรัพย์
อย่าเข้าใจผิด
- "ทรัพย์ราคา 4 ล้าน หนี้ 2 ล้าน จึงได้ครบแน่" ราคาทรัพย์ไม่ใช่เงินที่ได้ ต้องหักส่วนที่ไม่ใช่ของลูกหนี้ ผู้มีสิทธิก่อน และค่าใช้จ่ายก่อน
- "พบทรัพย์แล้วยึดได้เลย" ก่อนฟ้องต้องขอศาลและมีเหตุตามกฎหมาย หลังชนะคดีต้องมีคำบังคับและหมายบังคับคดี
- "ทุนจดทะเบียนสูงแปลว่าบริษัทมีเงิน" เป็นตัวเลขที่จดไว้ ไม่ใช่ทรัพย์ที่มีอยู่ ณ วันนี้
- "ขายได้ถูกแล้วขอให้ล้มการขายได้" ราคาต่ำไม่ใช่เหตุที่จะล้มการขายได้ในตัวเอง (มาตรา 331)
- "ถ้าลูกหนี้ถือร่วม ยึดทั้งแปลงได้" กันส่วนของเจ้าของรวมที่จดทะเบียนไว้ออกก่อน (มาตรา 324 (2))
- "เขียนไปบอกลูกค้าของลูกหนี้ให้จ่ายตรงมาที่เรา" ไม่ใช่วิธีที่ถูกต้อง การเปลี่ยนทางจ่ายต้องใช้คำสั่งอายัด
- "ยื่นไกล่เกลี่ยแล้วการยึดหยุดเอง" ไม่หยุดเองโดยอัตโนมัติ ต้องดูว่าเจ้าหนี้ตกลงชะลอหรือไม่
อ่านเพิ่มเติม
- ลูกหนี้มีที่ดินติดจำนอง เจ้าหนี้ยึดแล้วจะได้เงินหรือไม่ — ลำดับการรับเงินเมื่อมีผู้รับจำนอง
- เจ้าหนี้หลายรายในทรัพย์เดียวกัน ใครได้ก่อน — เฉลี่ยทรัพย์และบัญชีส่วนเฉลี่ย
- ตรวจทรัพย์ลูกหนี้ก่อนฟ้อง คุ้มหรือไม่ — ประเมินก่อนลงทุนฟ้อง
- ร้องขัดทรัพย์ เมื่อมีคนอ้างว่าทรัพย์ที่ยึดไม่ใช่ของลูกหนี้ — เมื่อมีผู้อ้างเป็นเจ้าของ
- ทวงหนี้ ฟ้องลูกหนี้ และบังคับคดี — ภาพรวมตั้งแต่ทวงถามจนถึงบังคับคดี
พบทรัพย์แล้วยังไม่ใช่เงินที่จะได้ ต้องหักส่วนที่ไม่ใช่ของลูกหนี้ สิทธิของผู้อื่นที่อยู่ก่อน และค่าใช้จ่ายออกก่อน แล้วคำนวณกรณีราคาต่ำไว้เสมอ เพราะราคาขายจริงรู้ไม่ได้จนกว่าจะขาย
เราช่วยตรวจเอกสารและข้อมูลทรัพย์ผ่านช่องทางที่กฎหมายเปิดให้ ประเมินว่าการฟ้องหรือบังคับคดีกับทรัพย์ที่พบคุ้มหรือไม่ ยื่นฟ้อง ขอบังคับคดี ติดตามเจ้าพนักงานบังคับคดี จัดการกับคำร้องคัดค้านและการจ่ายเงิน และเจรจาผ่อนชำระหลังยึดหรืออายัด เราไม่ค้นบัญชีธนาคารหรือข้อมูลที่ต้องได้มาโดยไม่ชอบ ไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์ และไม่รับรองว่าเจ้าหนี้จะได้รับชำระ การได้เงินขึ้นกับทรัพย์ สิทธิของผู้รับจำนองและเจ้าหนี้อื่น และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้นโทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู บริการสืบทรัพย์ และ คดีแพ่ง
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

