คำตอบหลัก
สัญญารักษาความลับกับพนักงานห้ามได้ในสิ่งที่เป็นความลับของบริษัทจริง คือข้อมูลที่ระบุได้ชัด ไม่ใช่ข้อมูลสาธารณะ และบริษัทมีเหตุผลต้องปกปิด เช่น สูตร ต้นทุน เงื่อนไขกับลูกค้า แผนธุรกิจที่ยังไม่เปิดเผย และซอร์สโค้ด สัญญาที่เขียนว่า "ทุกอย่างที่พนักงานรู้จากการทำงาน" หรือห้ามเปิดเผย "ตลอดไป" มักกว้างเกินจนบังคับยากและเป็นต้นเหตุของข้อพิพาท
อีกเรื่องที่ต้องแยกให้ชัดคือสิทธิตามกฎหมายของพนักงาน สัญญาเอกชนไม่สามารถทำให้บุคคลหมดสิทธิที่กฎหมายให้ไว้ได้ โดยทั่วไปข้อสัญญาที่ขัดต่อกฎหมายหรือขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนเป็นโมฆะ (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 150) การร้องเรียนต่อพนักงานตรวจแรงงาน การให้ถ้อยคำต่อศาล การแจ้งความต่อตำรวจ หรือการปรึกษาทนายความของตนเอง จึงควรถูกเขียนไว้ในสัญญาเป็นข้อยกเว้นของข้อห้าม ไม่ควรปล่อยให้ข้อห้ามความลับกลบสิทธิเหล่านี้
คู่มือนี้อธิบายวิธีเขียนและตรวจสัญญาให้สองเรื่องนี้อยู่ด้วยกันได้ ไม่ได้ให้หลักประกันว่าผู้ร้องเรียนหรือผู้แจ้งเบาะแสรายใดจะได้รับความคุ้มครองแบบใดตามกฎหมายเฉพาะ ซึ่งขึ้นกับข้อเท็จจริงและหน่วยงานที่รับเรื่อง
ท่านอยู่ขั้นไหน
| ขั้น | ส่วนที่ควรอ่านก่อน |
|---|---|
| ยังไม่เซ็น (นายจ้างกำลังร่าง หรือพนักงานได้รับสัญญามาให้เซ็น) | ข้อ 1 ถึง 6 และรายการตรวจสอบก่อนเซ็น |
| เซ็นแล้วกำลังใช้ | ข้อ 5 ถึง 8 เพื่อดูว่าข้อสัญญาเดิมกว้างเกินหรือไม่ และการคืนข้อมูลเมื่อออกจากงาน |
| มีข้อพิพาทแล้ว (นายจ้างอ้างว่าผิดสัญญา หรือพนักงานถูกขู่ว่าจะฟ้องเพราะร้องเรียน) | ข้อ 4, 5 และ 8 แล้วเก็บเอกสารตามรายการ ก่อนตอบโต้หรือเปิดเผยอะไรเพิ่ม |
1. สัญญารักษาความลับพนักงานมีไว้เพื่ออะไร
สัญญาลักษณะนี้มีไว้ให้บริษัทมีเอกสารยืนยันว่าพนักงานรู้ว่าข้อมูลประเภทใดเป็นความลับ ต้องใช้เฉพาะเพื่องานของบริษัท และต้องไม่นำไปเปิดเผย ประโยชน์ที่ได้คือ
- พนักงานรู้ขอบเขตตั้งแต่วันแรก ไม่ต้องเดาว่าอะไรพูดได้
- บริษัทมีหลักฐานว่าได้บอกกล่าวและมีมาตรการรักษาความลับ ซึ่งสำคัญเมื่อต้องอ้างความลับทางการค้า
- ลดการเถียงกันภายหลังว่าข้อมูลใดเป็นของใคร
สัญญาที่ดีจึงต้องบอกให้ได้ว่า "ข้อมูลอะไร" "ใช้เพื่ออะไร" "เปิดเผยให้ใครได้" และ "เมื่อออกจากงานต้องทำอะไร" สัญญาไม่ได้มีไว้ปิดปากพนักงานเรื่องค่าจ้าง ความปลอดภัย หรือการปฏิบัติต่อพนักงาน
2. นิยามข้อมูลลับให้แคบและชัดอย่างไร
จุดอ่อนที่พบบ่อยที่สุดคือนิยามกว้างเกิน ข้อความที่เขียนว่า "ข้อมูลทั้งหมดที่พนักงานได้รับรู้ระหว่างทำงาน" ทำให้ความรู้ทั่วไป ทักษะที่พนักงานสะสม และข้อมูลที่เปิดเผยอยู่แล้ว ถูกนับเป็นความลับไปด้วย ศาลมักตีความข้อห้ามที่ครอบคลุมทุกอย่างอย่างเข้มงวด และพนักงานเองก็ไม่รู้ว่าตนทำผิดสัญญาเมื่อใด
| เขียนแบบกว้าง | เขียนแบบแคบและชัด |
|---|---|
| "ทุกอย่างที่พนักงานรู้จากการทำงาน" | รายการประเภทข้อมูล เช่น สูตรหรือกรรมวิธีผลิต ต้นทุนและราคาเฉพาะลูกค้า รายชื่อและเงื่อนไขของลูกค้าที่บริษัทไม่เปิดเผย แผนผลิตภัณฑ์ที่ยังไม่ประกาศ ซอร์สโค้ด |
| "ข้อมูลที่บริษัทถือว่าเป็นความลับ" | ข้อมูลที่ระบุไว้ในรายการ หรือที่ทำเครื่องหมายว่า "ลับ" หรือที่ผู้รับย่อมเข้าใจได้ว่าเป็นความลับจากลักษณะของข้อมูล |
| "ข้อมูลของบริษัททุกชนิด" | ข้อมูลที่บริษัทเป็นเจ้าของหรือมีหน้าที่ปกปิดต่อบุคคลที่สาม |
| ไม่มีที่ไหนบอกว่าห้ามใช้เพื่ออะไร | ห้ามใช้นอกเหนือจากงานของบริษัท และห้ามเปิดเผยให้ผู้ไม่มีหน้าที่ต้องรู้ |
วิธีเขียนที่ช่วยได้คือเขียนเป็นสองชั้น ชั้นแรกคือหลักการ (ข้อมูลที่ไม่เป็นที่รู้กันทั่วไปและบริษัทมีเหตุผลต้องปกปิด) ชั้นสองคือรายการตัวอย่างที่ปรับตามตำแหน่ง ฝ่ายขายอาจต้องระบุข้อมูลลูกค้าและราคา ฝ่ายพัฒนาอาจต้องระบุซอร์สโค้ดและสถาปัตยกรรมระบบ
ข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าหรือพนักงานคนอื่นที่พนักงานเข้าถึงได้ ถือเป็นอีกชั้นหนึ่งที่ต้องดูแลตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ดูคู่มือ PDPA กับข้อมูลลูกจ้างและงาน HR
3. ข้อยกเว้นมาตรฐานที่ควรเขียนไว้
สัญญารักษาความลับที่ใช้กันทั่วไปมักมีข้อยกเว้นที่ทำให้ข้อห้ามไม่ครอบคลุมเกินควร
- ข้อมูลที่เป็นที่รู้กันทั่วไป อยู่ในสิ่งพิมพ์ เว็บไซต์ของบริษัท หรือเป็นความรู้ของวงการ โดยพนักงานไม่ได้เป็นผู้ทำให้เปิดเผย
- ข้อมูลที่พนักงานรู้อยู่ก่อนเข้าทำงาน ซึ่งพนักงานพิสูจน์ได้ เช่น จากประวัติการทำงานเดิม
- ข้อมูลที่พนักงานคิดหรือพัฒนาขึ้นเองโดยอิสระ โดยไม่ได้อาศัยข้อมูลลับของบริษัท
- ข้อมูลที่กฎหมาย ศาล หรือหน่วยงานรัฐสั่งให้เปิดเผย ในกรณีนี้ควรให้พนักงานแจ้งบริษัทเท่าที่ทำได้และเปิดเผยเท่าที่จำเป็น เว้นแต่การแจ้งนั้นเองเป็นสิ่งต้องห้ามหรือขัดกับสิทธิของพนักงานตามข้อ 4
ภาระพิสูจน์ว่าข้อมูลใดเข้าข้อยกเว้นเป็นเรื่องที่ควรเขียนให้ชัด สัญญาบางฉบับให้พนักงานต้องพิสูจน์ทุกกรณี ซึ่งทำให้ข้อยกเว้นไม่มีความหมาย ควรให้สมดุลและมีบันทึกประกอบ
4. การเปิดเผยที่กฎหมายกำหนดหรืออนุญาต: แยกจากข้อห้ามความลับอย่างไร
หลักคือสัญญาเอกชนทำให้บุคคลหมดสิทธิตามกฎหมายไม่ได้ โดยทั่วไปข้อสัญญาที่มีวัตถุประสงค์ขัดต่อกฎหมายหรือขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน ตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 150 การตีความว่าข้อใดขัดหรือไม่ขึ้นกับถ้อยคำและข้อเท็จจริง จึงไม่ควรถือเป็นเรื่องที่อ้างได้ทุกกรณี
ในทางปฏิบัติ สัญญารักษาความลับที่ดีจึงเขียนข้อยกเว้นว่า ข้อห้ามไม่ใช้กับการที่พนักงานทำสิ่งต่อไปนี้ตามที่กฎหมายให้ไว้หรือกำหนด
| การกระทำ | หมายเหตุ |
|---|---|
| ร้องเรียนหรือให้ข้อมูลต่อพนักงานตรวจแรงงานหรือหน่วยงานแรงงาน | เป็นช่องทางที่กฎหมายแรงงานเปิดไว้ให้ลูกจ้าง |
| ให้ถ้อยคำหรือยื่นเอกสารต่อศาลแรงงานหรือศาลอื่น | เมื่อศาลเรียกหรือเมื่อเป็นพยานหลักฐานในคดี |
| แจ้งความหรือให้ข้อมูลต่อตำรวจและพนักงานสอบสวน | เมื่อเชื่อว่ามีการกระทำผิดกฎหมาย |
| ให้ข้อมูลต่อหน่วยงานกำกับดูแลที่มีอำนาจตามกฎหมาย | เช่น หน่วยงานที่ดูแลธุรกิจนั้นหรือสำนักงานคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล |
| ปรึกษาทนายความของตนเองหรือที่ปรึกษาที่มีหน้าที่รักษาความลับ | เพื่อขอคำแนะนำเกี่ยวกับสิทธิและสัญญา |
| พูดถึงค่าจ้างและเงื่อนไขการจ้างของตนเอง | ข้อมูลของตนเองไม่ควรถูกนับเป็นความลับของบริษัท |
ข้อควรระวังสำหรับทั้งสองฝ่าย
- นายจ้างไม่ควรเขียนให้พนักงานต้อง "ขออนุญาตก่อน" ทุกครั้งที่จะติดต่อหน่วยงานรัฐ เพราะทำให้เกิดผลคล้ายปิดกั้น
- การที่กฎหมายหรือหน่วยงานเปิดช่องให้ร้องเรียนได้ ไม่ได้แปลว่าพนักงานจะส่งเอกสารลับของบริษัททั้งหมดไปกับเรื่องร้องเรียนได้ทุกฉบับ ควรเปิดเผยเท่าที่จำเป็นต่อเรื่องนั้นและให้ผู้รับเรื่องเป็นผู้ประเมิน
- คู่มือนี้ไม่ยืนยันว่ามีกฎหมายเฉพาะเรื่องคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแสที่ใช้กับนายจ้างเอกชนทุกประเภท และไม่รับรองว่าการร้องเรียนใดจะได้รับความคุ้มครองจากการถูกเลิกจ้างหรือถูกฟ้อง หากเกิดเรื่องจริงควรปรึกษาทนายความก่อนเปิดเผยเอกสาร
5. ข้อห้ามที่กว้างเกินจำเป็น และทำไมจึงก่อข้อพิพาท
ข้อสัญญาต่อไปนี้พบบ่อยและมักเป็นปัญหา
| ข้อสัญญา | ทำไมมีปัญหา |
|---|---|
| ห้ามเปิดเผย "ตลอดชีวิต" โดยไม่แยกประเภทข้อมูล | ข้อมูลหลายอย่างล้าสมัยหรือเปิดเผยไปแล้ว ข้อห้ามที่ไม่มีเหตุผลรองรับว่าทำไมต้องยาวขนาดนั้นเสี่ยงถูกมองว่าเกินจำเป็น ความลับทางการค้าที่ยังคงลับจริงอาจกำหนดให้คุ้มครองต่อเนื่องได้ ควรแยกจากข้อมูลทั่วไป |
| ห้ามพูดหรือร้องเรียนเรื่องค่าจ้าง ความปลอดภัยในที่ทำงาน การคุกคามหรือการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม | เป็นเรื่องที่กฎหมายแรงงานและกฎหมายอื่นให้ทางร้องเรียนไว้ ข้อห้ามลักษณะนี้มีความเสี่ยงจะถูกมองว่าขัดต่อกฎหมายและอาจเป็นโมฆะ |
| ให้ถือว่าข้อมูลที่พนักงานรู้ทั้งหมดเป็นของบริษัท รวมถึงความรู้และทักษะทั่วไป | ทำให้พนักงานไม่สามารถทำงานต่อในสายอาชีพได้ และใกล้เคียงข้อห้ามแข่งขันโดยไม่ผ่านเกณฑ์ที่ใช้กับข้อห้ามแข่งขัน |
| ค่าปรับสูงมากโดยไม่เกี่ยวกับความเสียหายจริง | เป็นเบี้ยปรับที่ศาลอาจใช้ดุลพินิจลดได้ และทำให้ข้อพิพาทต้องเถียงเรื่องจำนวนเงินยาวขึ้น |
| ให้พนักงานสละสิทธิร้องเรียนหรือฟ้องบริษัททุกกรณี | ข้อสละสิทธิกว้างเกินมีความเสี่ยงโมฆะ และทำให้ทั้งฉบับถูกโจมตี |
| ไม่มีที่ไหนบอกว่าข้อมูลเมื่อใดพ้นจากความลับ | ทำให้พนักงานไม่รู้ว่าพ้นพันธะเมื่อใด |
ข้อสัญญาที่กว้างเกินยังมีผลข้างเคียงสำหรับนายจ้างเอง คือเมื่อต้องบังคับใช้จริง ฝ่ายตรงข้ามจะอ้างว่าทั้งข้อกว้างและข้อชอบธรรมในฉบับเดียวกันไม่ควรบังคับ การเขียนให้แคบตั้งแต่ต้นทำให้ข้อที่ต้องการคุ้มครองจริงแข็งแรงขึ้น
6. สัญญารักษาความลับต่างจากสัญญาห้ามแข่งขันอย่างไร
สองเรื่องนี้มักถูกเขียนปนกันในสัญญาจ้างฉบับเดียว แต่ห้ามคนละอย่าง
| สัญญารักษาความลับ | สัญญาห้ามแข่งขัน | |
|---|---|---|
| ห้ามอะไร | เปิดเผยหรือนำข้อมูลที่ระบุไว้ไปใช้ | ไปทำงานหรือทำธุรกิจแข่งขัน |
| ผลต่อการหางานใหม่ | ไม่ห้ามทำงานที่อื่น ห้ามเฉพาะการเอาข้อมูลลับไปใช้ | อาจจำกัดการเลือกงานโดยตรง |
| สิ่งที่ศาลดู | ข้อมูลนั้นลับจริงหรือไม่ พนักงานเปิดเผยหรือใช้จริงหรือไม่ | ระยะเวลา พื้นที่ ประเภทงาน และความเหมาะสมต่อผลประโยชน์ที่นายจ้างมีสิทธิปกป้อง |
| ความเสี่ยงเมื่อเขียนกว้าง | ข้อห้ามถูกตีความแคบหรือใช้ไม่ได้ | อาจบังคับไม่ได้ทั้งข้อ |
อย่าใช้ข้อความรักษาความลับกว้าง ๆ เพื่อห้ามไม่ให้พนักงานไปทำงานที่อื่นโดยอ้อม หากต้องการข้อห้ามแข่งขัน ให้เขียนแยกเป็นอีกข้อและให้เหตุผลรองรับ รายละเอียดอยู่ในคู่มือสัญญาห้ามแข่งขันหลังลาออก
เมื่อข้อมูลของบริษัทถูกพนักงานเก่านำไปใช้แล้ว ดูคู่มืออดีตพนักงานนำรายชื่อลูกค้าและความลับทางการค้าไปใช้ ส่วนการทำข้อตกลงรักษาความลับกับคู่ค้าก่อนเจรจาธุรกิจ ดูบทความ NDA ก่อนเจรจาธุรกิจ ซึ่งเป็นคนละสถานการณ์กับคู่มือนี้
7. ความลับทางการค้าตามกฎหมายคือแค่ไหน
กฎหมายความลับทางการค้าของไทย (พระราชบัญญัติความลับทางการค้า) ใช้แนวคิดสามข้อเมื่อดูว่าข้อมูลใดเป็นความลับทางการค้า คือ ข้อมูลนั้นไม่เป็นที่รู้กันโดยทั่วไป ข้อมูลนั้นมีมูลค่าทางการค้าเพราะเป็นความลับ และเจ้าของได้ใช้มาตรการที่เหมาะสมเพื่อรักษาความลับไว้ ข้อสุดท้ายนี้เองที่ทำให้สัญญารักษาความลับ การจำกัดสิทธิเข้าถึง และการติดป้ายหรือแจ้งพนักงานมีความสำคัญ เพราะเป็นหลักฐานว่าบริษัทดูแลข้อมูลนั้นจริง
กฎหมายนี้ไม่ได้ทำให้ทุกข้อมูลของบริษัทเป็นความลับทางการค้าโดยอัตโนมัติ และไม่ได้ตัดสิทธิของพนักงานที่จะใช้ทักษะ ความรู้ทั่วไป และประสบการณ์ที่สะสมมา การเขียนสัญญาให้ตรงกับแนวคิดข้างต้น คือระบุข้อมูล ระบุมาตรการ และไม่อ้างเกินกว่าที่เป็นความลับจริง จะช่วยให้บังคับได้มากขึ้น รายละเอียดของมาตราและบทลงโทษควรตรวจจากฉบับทางการ เช่น ระบบสืบค้นกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ก่อนอ้างในเอกสารจริง
8. คืนและลบข้อมูลเมื่อออกจากงาน และการเก็บหลักฐาน
คืนและลบข้อมูล
สัญญาและแบบฟอร์มออกจากงานควรกำหนดขั้นตอนที่ทำได้จริง
- ส่งคืนเอกสาร อุปกรณ์ และสื่อบันทึกข้อมูลของบริษัท
- ลบข้อมูลของบริษัทออกจากเครื่องส่วนตัว อีเมลส่วนตัว และพื้นที่เก็บข้อมูลออนไลน์ส่วนตัว โดยให้พนักงานยืนยันเป็นหนังสือ
- ปิดสิทธิเข้าระบบและบัญชีของบริษัทในวันที่ออกจากงาน
- ระบุว่าพนักงานเก็บสำเนาอะไรได้ เช่น สัญญาจ้างและเอกสารเกี่ยวกับค่าจ้างของตนเอง
- ระบุระยะเวลาที่ทำได้จริง ไม่ใช่สั่งให้ลบภายในชั่วโมงเดียวโดยไม่มีช่องทางตรวจสอบ
เรื่องข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าและพนักงานคนอื่นที่อยู่ในเครื่อง เกี่ยวข้องกับ PDPA ด้วย ดูคู่มือ PDPA กับข้อมูลลูกจ้างและงาน HR
เก็บหลักฐานว่าเปิดเผยอะไรให้ใคร
ทั้งนายจ้างและพนักงานควรมีบันทึกที่ตรวจสอบได้
- ฝ่ายนายจ้าง เก็บสัญญาที่ลงชื่อ รายการข้อมูลลับที่ส่งมอบให้พนักงาน ประวัติการให้สิทธิเข้าถึง และบันทึกการคืนหรือลบเมื่อออกจากงาน
- ฝ่ายพนักงาน เก็บสำเนาสัญญาที่เซ็น และเมื่อต้องเปิดเผยข้อมูลต่อหน่วยงานหรือทนายความ ควรจดว่าเปิดเผยอะไร ให้ใคร วันไหน ด้วยช่องทางใด และเก็บเฉพาะเอกสารที่เกี่ยวกับเรื่องของตนเอง ไม่ควรรวบรวมไฟล์ลับของบริษัทเกินจำเป็น
- ทั้งสองฝ่ายเก็บหนังสือแจ้ง อีเมล และบันทึกการประชุมที่เกี่ยวกับเรื่องนี้ไว้ในที่เดียวกัน
ตัวอย่างสมมติ: ข้อสัญญาเดิมกว้างเกิน เมื่อพนักงานจะร้องเรียนเรื่องค่าล่วงเวลา
ตัวอย่างนี้สมมติขึ้นเพื่ออธิบาย ไม่ใช่คดีจริง ตัวเลขเป็นเพียงภาพประกอบ
บริษัทผลิตชิ้นส่วนแห่งหนึ่งใช้สัญญารักษาความลับที่เขียนว่า "พนักงานต้องไม่เปิดเผยข้อมูลใดของบริษัทแก่บุคคลภายนอกตลอดไป และต้องชดใช้เบี้ยปรับตามที่บริษัทกำหนด" พนักงานคนหนึ่งเชื่อว่าตนได้ค่าล่วงเวลาไม่ครบ จึงอยากยื่นเรื่องต่อพนักงานตรวจแรงงานพร้อมสำเนาตารางเวลาทำงานของตนเอง แต่กังวลว่าจะผิดสัญญา
| ประเด็น | แนวคิดการตรวจ |
|---|---|
| ตารางเวลาทำงานและสลิปของตนเอง | เป็นข้อมูลเกี่ยวกับค่าจ้างและการทำงานของตนเอง ไม่ควรถูกนับเป็นความลับของบริษัท |
| ข้อห้ามเปิดเผย "ข้อมูลใดก็ตาม" ตลอดไป | กว้างเกินจนคุ้มครองความลับจริงได้ไม่ชัด และเสี่ยงถูกมองว่าขัดสิทธิร้องเรียนตามกฎหมาย |
| เบี้ยปรับ "ตามที่บริษัทกำหนด" | ไม่มีกรอบที่คาดการณ์ได้ ศาลมีดุลพินิจพิจารณาความเหมาะสม |
| ไฟล์ราคาและสูตรลูกค้าที่ไม่เกี่ยวกับเรื่องค่าล่วงเวลา | ไม่ควรแนบไปกับเรื่องร้องเรียน เพราะเป็นความลับที่ยังต้องคุ้มครอง |
แนวทางที่เป็นไปได้ในตัวอย่างนี้คือ พนักงานยื่นเรื่องพร้อมเอกสารที่เกี่ยวกับตนเองเท่านั้น และบันทึกว่ายื่นอะไรเมื่อใด ส่วนบริษัทควรแก้สัญญาให้มีรายการข้อมูลลับที่แคบ มีข้อยกเว้นสำหรับการเปิดเผยตามกฎหมาย ตัดเบี้ยปรับที่ไม่มีกรอบ และเลิกใช้ถ้อยคำที่ทำให้พนักงานเข้าใจว่าห้ามร้องเรียน
เอกสารและรายการตรวจสอบ
ก่อนเซ็น หรือก่อนใช้สัญญาฉบับใหม่
- นิยามข้อมูลลับเขียนเป็นประเภทที่ระบุได้ ไม่ใช่ "ทุกอย่างที่รู้จากการทำงาน"
- มีข้อยกเว้น 4 ข้อ (ข้อมูลสาธารณะ รู้ก่อนเข้าทำงาน พัฒนาเอง กฎหมายหรือศาลสั่ง)
- มีข้อความว่าข้อห้ามไม่ใช้กับการร้องเรียน ให้ข้อมูล หรือให้ถ้อยคำต่อหน่วยงานรัฐ ศาล ตำรวจ และการปรึกษาทนายความของตนเอง
- ไม่มีข้อห้ามพูดถึงค่าจ้างของตนเอง ความปลอดภัย การคุกคาม หรือการปฏิบัติต่อพนักงาน
- ระยะเวลาของข้อห้ามมีเหตุผลรองรับและแยกตามประเภทข้อมูล
- เบี้ยปรับ (ถ้ามี) มีกรอบและสมเหตุสมผล
- ข้อห้ามแข่งขัน (ถ้ามี) เขียนแยกจากข้อรักษาความลับ
- ข้อมูลส่วนบุคคลที่พนักงานเข้าถึงตรงกับประกาศความเป็นส่วนตัวของบริษัท
ระหว่างการจ้างงาน
- เก็บสัญญาที่ลงนามและรายการข้อมูลลับที่ให้สิทธิเข้าถึง
- จำกัดสิทธิเข้าถึงตามหน้าที่
- ทบทวนสัญญาเมื่อพนักงานย้ายตำแหน่งที่เข้าถึงข้อมูลใหม่
เมื่อออกจากงาน
- แบบฟอร์มคืนเอกสารและอุปกรณ์
- หนังสือยืนยันการลบข้อมูลบริษัทจากเครื่องและบัญชีส่วนตัว
- บันทึกการปิดสิทธิเข้าระบบ
- ระบุสิ่งที่พนักงานเก็บสำเนาได้
เมื่อมีข้อพิพาท
- รวบรวมสัญญาฉบับที่เซ็นและฉบับแก้ไข
- อีเมลและหนังสือแจ้งที่เกี่ยวข้อง
- บันทึกว่าเปิดเผยอะไรให้ใคร เมื่อไร
- หยุดส่งเอกสารเพิ่มเติมจนกว่าจะได้คำปรึกษา
อย่าเข้าใจผิด
| ความเข้าใจผิด | ที่ถูกต้อง |
|---|---|
| เซ็นสัญญารักษาความลับแล้ว ร้องเรียนใครไม่ได้ | โดยทั่วไปสัญญาเอกชนทำให้บุคคลหมดสิทธิตามกฎหมายไม่ได้ ข้อสัญญาที่ขัดกฎหมายหรือความสงบเรียบร้อยเป็นโมฆะ แต่ผลขึ้นกับถ้อยคำและข้อเท็จจริง |
| เขียนให้กว้างที่สุดไว้ก่อน ปลอดภัยกว่า | ข้อห้ามที่กว้างเกินทำให้บังคับยากและเปิดช่องให้โจมตีทั้งฉบับ |
| ข้อมูลลับต้องห้ามตลอดชีวิตเสมอ | ข้อมูลบางอย่างล้าสมัยหรือเปิดเผยแล้ว ควรกำหนดตามประเภทและเหตุผล |
| สัญญารักษาความลับใช้แทนสัญญาห้ามแข่งขันได้ | สองเรื่องมีเกณฑ์ต่างกัน การใช้ข้อความรักษาความลับเพื่อห้ามไปทำงานที่อื่นโดยอ้อมมีความเสี่ยง |
| พนักงานส่งเอกสารลับทั้งหมดไปกับเรื่องร้องเรียนได้ | ควรเปิดเผยเท่าที่จำเป็นต่อเรื่องนั้น ไม่ควรเอาไฟล์ลับที่ไม่เกี่ยวข้องไปด้วย |
| ร้องเรียนแล้วจะได้รับความคุ้มครองแน่นอน | คู่มือนี้ไม่รับรองผลหรือการคุ้มครองใด ขึ้นกับกฎหมายที่เกี่ยวข้องและข้อเท็จจริงของเรื่อง |
ขอบเขตของคู่มือนี้
คู่มือนี้ไม่ครอบคลุมการเจรจาข้อตกลงรักษาความลับระหว่างบริษัท ข้อห้ามแข่งขันในรายละเอียด การฟ้องร้องเรื่องความลับทางการค้า หรือการคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแสตามกฎหมายเฉพาะของแต่ละภาคธุรกิจ คำตอบเปลี่ยนได้ตามถ้อยคำของสัญญา ตำแหน่งงาน ประเภทข้อมูล และหน่วยงานที่รับเรื่อง ข้อมูล ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 ควรตรวจกฎหมายฉบับทางการจากเว็บไซต์ทางการของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ก่อนนำไปใช้
อ่านเพิ่มเติม
- ลาออกแล้วไปทำงานกับคู่แข่งได้ไหม: สัญญาห้ามแข่งขัน ข้อห้ามแข่งขันและความต่างจากข้อรักษาความลับ
- พนักงานเก่าเอารายชื่อลูกค้าไปใช้: ความลับทางการค้า เมื่อความลับถูกนำไปใช้แล้ว
- PDPA กับข้อมูลลูกจ้างและงาน HR ข้อมูลส่วนบุคคลที่พนักงานเข้าถึง
- NDA ก่อนเจรจาธุรกิจ ข้อตกลงรักษาความลับระหว่างคู่ค้า
สัญญารักษาความลับที่ดีคุ้มครองข้อมูลที่เป็นความลับจริงด้วยนิยามที่แคบและชัด มีข้อยกเว้นมาตรฐาน และเขียนแยกสิทธิตามกฎหมายของพนักงานไว้ต่างหาก ไม่ใช้เป็นเครื่องปิดกั้นการร้องเรียน
เราช่วยปรับสัญญาจ้างและนโยบายความลับให้คุ้มครองธุรกิจโดยไม่ปิดกั้นการใช้สิทธิโดยชอบ ตรวจข้อสัญญาที่กว้างเกิน จัดทำแบบฟอร์มคืนข้อมูลเมื่อออกจากงาน และให้คำปรึกษานายจ้างหรือพนักงานที่ได้รับสัญญามาให้เซ็นหรือมีข้อพิพาทแล้ว เราไม่รับประกันผลของการร้องเรียนหรือคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้น โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ เอกสารด้านทรัพยากรบุคคล และ การปฏิบัติตามกฎหมาย PDPA
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

