ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
กฎหมายแรงงาน

ใช้ภาพพนักงานหรือลูกค้าในโฆษณา หลังออกจากงานหรือขอให้หยุดใช้ ต้องทำอย่างไร

ภาพหรือวิดีโอของคนที่ระบุตัวได้คือข้อมูลส่วนบุคคล คู่มือสำหรับนายจ้างและฝ่ายการตลาดว่าความยินยอมในช่วงทำงานกับฐานทางกฎหมายต่างกันอย่างไร เมื่อพนักงานลาออกหรือลูกค้าขอให้หยุดใช้ภาพต้องทำอะไร ภาพที่พิมพ์หรือเผยแพร่ไปแล้วจัดการอย่างไร พร้อมแบบฟอร์มยินยอมใช้ภาพและทะเบียนสื่อ

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมกฎหมายแรงงานและกฎหมายองค์กร21 พฤศจิกายน 256915 นาที
ใช้ภาพพนักงานหรือลูกค้าในโฆษณา หลังออกจากงานหรือขอให้หยุดใช้ ต้องทำอย่างไร

คำตอบหลัก

ภาพหรือวิดีโอที่ดูแล้วรู้ว่าเป็นใคร คือข้อมูลส่วนบุคคลตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) การเอาภาพพนักงานหรือลูกค้าไปทำโฆษณาจึงต้องมีฐานทางกฎหมายรองรับและต้องแจ้งวัตถุประสงค์ให้เจ้าของภาพรู้ ในทางปฏิบัติโฆษณาเกือบทุกชิ้นอาศัย ความยินยอม ซึ่งต่างจากการเก็บข้อมูลเพื่อจ่ายเงินเดือนหรือทำตามสัญญา เพราะความยินยอมต้องให้โดยอิสระ แยกเป็นเรื่องเฉพาะ และ ถอนได้

เมื่อพนักงานลาออกหรือลูกค้าขอให้หยุดใช้ภาพ ให้แยกเป็นสองขั้น ขั้นแรก หยุดการใช้ครั้งใหม่ทันที ทั้งการโพสต์ใหม่ การทำสื่อรุ่นใหม่ และการต่ออายุโฆษณา ขั้นสอง จัดการสื่อที่ออกไปแล้ว โดยดูว่าตกลงอะไรไว้ ฐานที่บริษัทอาศัยคืออะไร และทำได้จริงแค่ไหน ของที่อยู่ในมือบริษัท เช่น เว็บไซต์ เพจ โฆษณาออนไลน์ที่ยังวิ่งอยู่ ถอดได้เร็ว ส่วนป้ายที่ติดแล้ว โบรชัวร์ที่พิมพ์แล้ว หรือภาพที่คนอื่นแชร์ต่อ ต้องประเมินเป็นรายการ ไม่มีสูตรเดียวทุกกรณี

บทความนี้ไม่ซ้ำกับคู่มือ PDPA สำหรับงาน HR ซึ่งอธิบายฐานทางกฎหมาย ประกาศความเป็นส่วนตัว และข้อมูลผู้สมัครงาน ที่นี่เจาะเฉพาะ ภาพและวิดีโอที่ใช้โฆษณา ถ้าคำถามคือใช้ข้อมูลลูกค้ากับเครื่องมือ AI ดูนโยบาย AI และข้อมูลลูกค้า

สถานการณ์ของคุณอ่านส่วนไหน
วางนโยบายและแบบฟอร์มก่อนเกิดเรื่องหัวข้อ 1, 2, 5, 6 และรายการตรวจสอบ
พนักงานคนหนึ่งลาออกหรือขอให้หยุดใช้ภาพหัวข้อ 3, 4, 7 และตัวอย่างสมมติ
ลูกค้าหรือพนักงานร้องเรียนหรือทวงแล้วหัวข้อ 4, 7, 8 และหัวข้อ "อย่าเข้าใจผิด"

1. ภาพของพนักงานและลูกค้าเป็นข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่

เป็น ถ้าระบุตัวบุคคลได้ ไม่ต้องเห็นหน้าชัดเสมอไป ป้ายชื่อบนเสื้อ เสียง ลักษณะเฉพาะ หรือคำบรรยายที่ลงคู่กัน ก็ทำให้ระบุตัวได้ การถ่าย เก็บไฟล์ ตัดต่อ และเผยแพร่ ล้วนเป็นการประมวลผล และบริษัทที่ตัดสินใจว่าจะใช้ภาพทำอะไรคือผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล

ประเด็นที่มักพลาดคือ วัตถุประสงค์ ภาพที่ถ่ายเพื่อทำบัตรพนักงานหรือบันทึกกิจกรรมภายในเป็นวัตถุประสงค์หนึ่ง การนำภาพเดียวกันไปขึ้นป้ายหรือยิงโฆษณาเป็นอีกวัตถุประสงค์ ต้องดูว่าตอนถ่ายหรือตอนเก็บ บริษัทแจ้งไว้แล้วหรือไม่ และถ้าไม่ได้แจ้ง การใช้ใหม่ต้องมีฐานของตัวเอง

ลิขสิทธิ์ในตัวภาพเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ผู้ถ่ายหรือผู้ที่ตกลงกันไว้เป็นผู้มีสิทธิในภาพถ่ายนั้น เช่น พนักงานที่ถ่ายตามหน้าที่ ช่างภาพที่จ้าง หรือลูกค้าที่ถ่ายเองแล้วส่งมา ส่วนสิทธิของคนที่อยู่ในภาพเป็นสิทธิตาม PDPA การได้สิทธิในไฟล์ภาพจึงไม่ได้แปลว่าใช้คนในภาพโฆษณาได้ และการได้ความยินยอมจากคนในภาพก็ไม่ได้ทำให้ได้สิทธิในไฟล์ ควรตกลงทั้งสองเรื่องไว้ แต่แยกเป็นข้อ ๆ

2. ตรวจก่อนใช้: สื่อประเภทไหน ตกลงอะไรไว้ ใช้ทำอะไร เผยแพร่ทางไหน

ก่อนตอบว่าใช้ต่อได้หรือไม่ ให้ตรวจสี่เรื่องนี้ต่อภาพแต่ละชิ้น

ตรวจคำถามทำไมสำคัญ
ประเภทสื่อภาพนิ่ง วิดีโอ เสียง รีวิวที่มีรูปโปรไฟล์ ภาพจากกล้องวงจรปิดวิดีโอมีเสียงและชื่อ ระบุตัวง่ายกว่า ภาพจากกล้องวงจรปิดถ่ายเพื่อรักษาความปลอดภัย ไม่ควรเอามาทำโฆษณา
ข้อตกลงมีฟอร์มหรือข้อความที่เซ็นไว้หรือไม่ ระบุสื่อ ระยะเวลา และการถอนไว้หรือไม่กำหนดว่าตกลงกันไว้เท่าไร และมีขั้นตอนถอนอย่างไร
วัตถุประสงค์เพื่อโฆษณาสินค้า รับสมัครงาน รายงานประจำปี หรืองานภายในการใช้เกินวัตถุประสงค์ที่แจ้ง ต้องมีฐานใหม่หรือขอความยินยอมใหม่
ช่องทางเผยแพร่เว็บไซต์ เพจ โฆษณาออนไลน์ ป้าย สิ่งพิมพ์ งานแสดงสินค้า สื่อของพันธมิตรช่องทางที่บริษัทคุมเองถอดได้ง่าย ช่องทางของบุคคลที่สามถอดยาก

ภาพพนักงานที่ใช้ในบริบทงานกับภาพพนักงานที่ถูกใช้เป็น "หน้าตา" ของแบรนด์ต่างกันมาก อย่างหลังเป็นการใช้ลักษณะส่วนตัวของคนเพื่อประโยชน์ทางการค้า จึงควรมีข้อตกลงเฉพาะเรื่องนี้ ไม่ควรหยิบมาจากประโยคกว้าง ๆ ในสัญญาจ้างหรือคู่มือพนักงาน

3. ความยินยอมตอนเป็นพนักงาน กับฐานทางกฎหมายอื่น ต่างกันอย่างไร

PDPA ให้บริษัทเลือกฐานทางกฎหมายได้หลายแบบ (มาตรา 24) เช่น ความยินยอม การปฏิบัติตามสัญญา ผลประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย และการปฏิบัติตามกฎหมาย ซึ่งแต่ละฐานมีเงื่อนไขของตัวเอง ให้ตรวจข้อความกฎหมายฉบับปัจจุบันที่เว็บไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPC) ประกอบ

  • ความยินยอม ต้องให้โดยอิสระ แจ้งวัตถุประสงค์ชัดเจน และแยกจากข้อความอื่น ผู้ให้ถอนได้ และการถอนควรทำได้ง่ายพอ ๆ กับการให้ ตามมาตรา 19 การถอนไม่กระทบการประมวลผลที่ทำไปแล้วโดยชอบก่อนถอน แต่การใช้ครั้งใหม่หลังถอนต้องหยุด
  • ฐานอื่น เช่น ผลประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย ต้องชั่งน้ำหนักกับสิทธิของเจ้าของภาพ และเจ้าของภาพมีสิทธิคัดค้านได้ในบางกรณี การโฆษณาด้วยหน้าคนเป็นเรื่องที่ชั่งแล้วมักเอนไปทางต้องขออนุญาต

ข้อควรระวังกับความยินยอมในช่วงทำงาน พนักงานอยู่ในฐานะที่ตกลงยากเมื่อนายจ้างยื่นฟอร์มให้เซ็นพร้อมเอกสารเข้างาน ถ้าพนักงานรู้สึกว่าไม่เซ็นแล้วมีผลกับงาน ความยินยอมนั้นอาจถูกโต้แย้งว่าไม่ได้ให้โดยอิสระ ดังนั้นฟอร์มใช้ภาพควร แยกออกจากสัญญาจ้าง ให้ปฏิเสธได้โดยไม่กระทบสิทธิในการจ้าง และไม่ใช่เงื่อนไขของการได้งาน ดูหลักเดียวกันที่คู่มือ PDPA สำหรับงาน HR

เมื่อพนักงานลาออก การสิ้นสุดสัญญาจ้างไม่ได้ทำให้ความยินยอมสิ้นสุดเองโดยอัตโนมัติ ถ้าฟอร์มไม่ได้ผูกไว้กับสถานะการเป็นพนักงาน ความยินยอมอาจยังมีอยู่ตามข้อความที่เขียนไว้ แต่พนักงานยังถอนได้ และบริษัทควรถือว่าการลาออกเป็นจังหวะที่ต้องทบทวนภาพทุกชิ้นของคนนั้น ไม่ใช่ปล่อยให้โพสต์ค้างโดยไม่มีใครดู

4. พนักงานลาออกหรือขอให้หยุดใช้ภาพ ต้องทำอะไรบ้าง

ลำดับที่ควรทำเมื่อได้รับคำขอ ไม่ว่าจะจากพนักงานเก่า พนักงานปัจจุบัน หรือลูกค้า

  1. รับเรื่องและลงวันที่ ตอบรับเป็นหนังสือหรืออีเมล ระบุว่าได้รับคำขอวันใด
  2. ตรวจว่าขออะไร ถอนความยินยอม ขอให้ลบ ขอให้หยุดใช้ หรือคัดค้าน ผลต่างกันเล็กน้อยตามถ้อยคำ ถามกลับถ้าไม่ชัด
  3. หยุดใช้ครั้งใหม่ทันที งดโพสต์ใหม่ งดนำไปทำสื่อรุ่นใหม่ งดต่ออายุโฆษณาที่ใช้ภาพนั้น
  4. เปิดทะเบียนสื่อ ดูว่าภาพนั้นอยู่ที่ไหนบ้าง (หัวข้อ 6)
  5. ถอดจากช่องทางที่บริษัทคุมเอง เว็บไซต์ เพจ ช่องวิดีโอ โฆษณาออนไลน์ อีเมลการตลาดที่ยังส่งต่อ
  6. ประเมินสื่อที่ออกไปแล้ว ป้ายและสิ่งพิมพ์ ภาพที่ผู้ร่วมงานหรือพันธมิตรลงต่อ ภาพที่คนอื่นแชร์
  7. แจ้งผลเป็นหนังสือ ว่าทำอะไรไปแล้ว อะไรยังเหลือและเพราะอะไร และจะทำอย่างไรต่อ
  8. เก็บหลักฐาน คำขอ วันที่ ภาพหน้าจอก่อนและหลังถอด

4.1 เรื่องสิทธิขอให้ลบ

PDPA มาตรา 33 ให้สิทธิเจ้าของข้อมูลขอให้ลบหรือทำลายข้อมูลได้ในกรณีที่กฎหมายกำหนด เช่น ข้อมูลไม่จำเป็นต่อวัตถุประสงค์แล้ว หรือเจ้าของถอนความยินยอมและบริษัทไม่มีฐานอื่นรองรับ แต่สิทธินี้ไม่ได้เด็ดขาด กฎหมายมีข้อยกเว้น เช่น การเก็บไว้เพื่อก่อตั้งสิทธิเรียกร้องหรือใช้สิทธิตามกฎหมาย หรือการปฏิบัติตามกฎหมาย จึงอย่าตอบคำขอด้วยประโยคตายตัวว่า "ลบทุกอย่างทันที" หรือ "ลบไม่ได้เพราะลงไปแล้ว" ทั้งสองแบบอาจผิด ให้ดูว่ากรณีนั้นเข้าเหตุหรือข้อยกเว้นข้อใด แล้วอธิบายเหตุผลให้ผู้ขอทราบ ถ้าบริษัทเป็นผู้ทำให้ภาพนั้นเผยแพร่สู่สาธารณะเองแล้วถูกขอให้ลบ มาตราเดียวกันกำหนดให้บริษัทรับผิดชอบดำเนินการทั้งทางเทคโนโลยีและค่าใช้จ่าย และแจ้งผู้ควบคุมข้อมูลรายอื่นเพื่อให้ได้คำตอบในการดำเนินการตามคำขอ (ข้อมูล ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569)

4.2 สื่อที่พิมพ์หรือเผยแพร่ไปแล้ว

ประเภทแนวทางที่มักสมเหตุสมผล
เว็บไซต์ เพจ ช่องโซเชียลของบริษัทถอดหรือซ่อนเร็ว บันทึกวันที่ถอด
โฆษณาออนไลน์ที่ยังวิ่งอยู่หยุดแคมเปญหรือเปลี่ยนภาพ ลบไฟล์ต้นฉบับที่ผูกกับแคมเปญ
ป้ายและแบนเนอร์ที่ติดอยู่ถอดหรือเปลี่ยนเมื่อถึงรอบเปลี่ยนป้ายถัดไป หรือเร็วกว่านั้นถ้าผู้ขอเดือดร้อนมาก
สิ่งพิมพ์ที่แจกไปแล้วเรียกคืนไม่ได้ เลิกแจกของที่เหลือ งดพิมพ์ซ้ำ
ภาพที่คนอื่นแชร์ต่อขอให้ผู้ลงต่อถอด บริษัทคุมไม่ได้ทั้งหมด บันทึกสิ่งที่ขอไป
ไฟล์ต้นฉบับในเครื่องของฝ่ายการตลาดและผู้รับจ้างถ่ายทำย้ายออกจากโฟลเดอร์ใช้งาน เก็บเฉพาะที่จำเป็นต้องเก็บตามเหตุที่บันทึกไว้

หลักคือทำเท่าที่ ทำได้จริง และ อธิบายได้ ข้อตกลงที่เซ็นไว้ก่อนหน้า เช่น "สื่อที่ผลิตก่อนถอนยังใช้ได้จนหมดอายุหรือจนหมดสต็อก" อาจใช้ได้ถ้าเขียนไว้ชัดและเจ้าของภาพรับทราบ แต่ไม่ควรเขียนให้ครอบคลุมจนทำให้การถอนไม่มีความหมาย และข้อตกลงนั้นไม่ได้ตัดสิทธิตามกฎหมายของเจ้าของภาพโดยอัตโนมัติ

5. แบบฟอร์มยินยอมใช้ภาพ (Model Release) ควรมีอะไร

ฟอร์มที่ดีสั้น เฉพาะเรื่อง และอ่านรู้เรื่อง

  • ผู้ให้ความยินยอมและผู้ขอ ชื่อบริษัท และถ้าเป็นผู้รับจ้างถ่ายทำ ให้ระบุชื่อด้วย
  • สื่อที่ถ่าย ภาพนิ่ง วิดีโอ เสียง และใช้ชื่อหรือตำแหน่งประกอบหรือไม่
  • ขอบเขตการใช้ แยกเป็นช่อง ให้เลือกได้ เช่น เว็บไซต์ โซเชียล โฆษณาออนไลน์ ป้ายและสิ่งพิมพ์ การรับสมัครงาน งานแสดงสินค้า
  • ระยะเวลา วันสิ้นสุดที่เจาะจง หรือระบุว่าสิ้นสุดเมื่อใด เช่น เมื่อลาออก หรือเมื่อครบหนึ่งแคมเปญ ไม่ควรเขียนว่า "ตลอดไป"
  • การถอนความยินยอม ส่งให้ใคร ผ่านช่องทางไหน บริษัทตอบภายในกี่วันทำการ และสื่อที่ออกไปแล้วจะจัดการอย่างไร (หัวข้อ 4.2)
  • ไม่เป็นเงื่อนไขของงานหรือบริการ ระบุว่าไม่ให้ก็ไม่กระทบการจ้างหรือการรับบริการ
  • ผลต่อสิทธิในไฟล์ภาพ ถ้าผู้ถ่ายเป็นพนักงานหรือลูกค้า ให้มีข้อความเรื่องการอนุญาตให้บริษัทใช้ไฟล์ แยกจากข้อความเรื่องความยินยอมของคนในภาพ
  • ค่าตอบแทน ถ้ามี ให้เขียนไว้ว่ามีหรือไม่มี และถือว่าจบแล้วหรือไม่เมื่อถอน
  • ลายมือชื่อและวันที่ รวมถึงผู้ปกครองถ้าเป็นผู้เยาว์ ซึ่งต้องพิจารณากฎเกณฑ์เรื่องผู้เยาว์ต่างหาก

ถ้าภาพมีเด็กหรือผู้เยาว์ ให้ถามผู้ที่ดูแลเรื่องนี้ก่อนใช้ ไม่ควรใช้ฟอร์มมาตรฐานของผู้ใหญ่

6. ภาพของลูกค้า: รีวิว คำรับรอง ภาพหน้าร้าน และรูปที่ลูกค้าส่งมา

ลูกค้าอยู่ในฐานะต่างจากพนักงาน ไม่มีสัญญาจ้างเป็นพื้นให้ใช้ภาพ ทุกอย่างจึงเริ่มจากการขออนุญาต

  • รีวิวและคำรับรอง การที่ลูกค้าโพสต์รีวิวในหน้าของร้านเองไม่ได้ทำให้ร้านนำไปใส่โฆษณา ป้าย หรือรวมเป็นภาพชุดได้เสมอไป ควรขอความยินยอมสำหรับการนำไปใช้ต่างหาก ระบุที่ใช้และชื่อที่แสดง (ชื่อเต็ม ชื่อย่อ หรือไม่แสดงชื่อ)
  • ภาพที่ลูกค้าส่งมาทางแชต เพื่อรับบริการหรือสอบถาม ไม่ควรนำไปโฆษณาโดยไม่ถามก่อน
  • ภาพหน้าร้านและงานอีเวนต์ ถ้าคนอยู่ในภาพเป็นตัวหลัก ให้ขออนุญาต ถ้าติดป้ายแจ้งว่ามีการถ่ายภาพ ป้ายนั้นช่วยแจ้งแต่ไม่ได้เท่ากับความยินยอมของทุกคน ภาพที่เห็นลูกค้าจำนวนมากและไม่มีใครเด่นต้องดูเป็นรายภาพ
  • ภาพก่อน-หลังและภาพที่เกี่ยวกับสุขภาพ เช่น คลินิก ร้านเสริมสวย อาจเกี่ยวกับข้อมูลสุขภาพซึ่ง PDPA จัดเป็นข้อมูลอ่อนไหว ต้องมีเกณฑ์ที่เข้มกว่า ให้ปรึกษาก่อนทำ
  • ลูกค้าถอนความยินยอม ใช้ขั้นตอนเดียวกับหัวข้อ 4 และไม่ควรลดคุณภาพบริการหรือเรียกร้องอะไรตอบแทนเพราะลูกค้าขอให้หยุดใช้ภาพ

7. ทะเบียนสื่อ (Content Register): ทำให้ฝ่ายการตลาดหาและถอดภาพได้เร็ว

ปัญหาที่เจอบ่อยคือรับคำขอแล้วไม่มีใครรู้ว่าภาพนั้นอยู่ที่ไหน ทะเบียนที่ใช้งานได้ไม่ต้องซับซ้อน ตารางหรือสเปรดชีตเดียวที่มีคนรับผิดชอบก็พอ

ช่องใส่อะไร
รหัสสื่อเลขหรือชื่อไฟล์
ผู้ปรากฏในภาพชื่อ และเป็นพนักงานหรือลูกค้า
ผู้ถ่ายและสิทธิในไฟล์ใครถ่าย ตกลงสิทธิในไฟล์ไว้อย่างไร
ฐานและเอกสารอนุญาตความยินยอมหรือฐานอื่น ลิงก์ไปที่ฟอร์มที่เซ็นแล้ว
ขอบเขตและวันสิ้นสุดสื่อ ช่องทาง วันที่ต้องทบทวนหรือหยุดใช้
ตำแหน่งที่ใช้URL ป้ายแต่ละที่ แคมเปญโฆษณา สิ่งพิมพ์และจำนวน
สถานะใช้อยู่ หยุดใช้ รอตรวจ
ประวัติคำขอวันที่รับ ผู้ดูแล สิ่งที่ทำ

ผูกทะเบียนนี้กับกระบวนการ ออกจากงาน ของ HR ให้ HR แจ้งฝ่ายการตลาดทุกครั้งที่มีพนักงานลาออก เพื่อให้ฝ่ายการตลาดดูว่าคนนั้นอยู่ในสื่อชิ้นใดบ้าง และกำหนดว่าชิ้นไหนปล่อยต่อตามข้อตกลงที่เขียนไว้ ชิ้นไหนต้องทบทวน การเก็บทะเบียนนี้ก็เป็นข้อมูลส่วนบุคคลเช่นกัน ควรจำกัดผู้เข้าถึงและเก็บเท่าที่จำเป็น ดูแนวทางการเก็บเอกสารที่คู่มือการเก็บรักษาเอกสาร

8. ถ้าพนักงานเก่าโกรธหรือโพสต์ตอบโต้ จะทำอย่างไร

อย่าเอาความขัดแย้งเรื่องอื่นมาปนกับคำขอเรื่องภาพ คำขอหยุดใช้ภาพควรตอบตามขั้นตอนข้างต้นโดยไม่ขึ้นกับว่าการลาออกเป็นอย่างไร เรื่องค่าจ้างค้างหรือการเลิกจ้างไปแยกจัดการต่างหาก ถ้าพนักงานเก่าโพสต์วิพากษ์วิจารณ์บริษัท ดูคู่มือพนักงานวิจารณ์บริษัทในโซเชียล การ "ไม่ถอนภาพเพราะเขาทำให้บริษัทเสียหาย" ไม่ใช่เหตุที่ควรใช้

รายการตรวจสอบก่อนใช้และก่อนถอดภาพ

  • แยกประเภทสื่อที่ใช้อยู่ทั้งหมด (ภาพนิ่ง วิดีโอ รีวิว ป้าย สิ่งพิมพ์)
  • ทุกภาพที่เห็นหน้าคนมีฟอร์มความยินยอมหรือฐานอื่นที่บันทึกเหตุผลไว้
  • ฟอร์มแยกจากสัญญาจ้างและไม่เป็นเงื่อนไขของงานหรือบริการ
  • ฟอร์มระบุสื่อ ช่องทาง ระยะเวลา และวิธีถอน
  • ข้อตกลงเรื่องสิทธิในไฟล์ภาพ (ผู้ถ่ายคือใคร) แยกอยู่ในเอกสาร
  • มีทะเบียนสื่อและมีคนรับผิดชอบ
  • ขั้นตอนลาออกของ HR มีข้อ "แจ้งฝ่ายการตลาดตรวจภาพของพนักงานคนนั้น"
  • มีช่องทางรับคำขอถอนความยินยอมที่ตอบรับเป็นหนังสือ
  • มีตัวอย่างข้อความตอบกลับที่อธิบายสิ่งที่ถอดแล้วและสิ่งที่ยังเหลือ
  • ตกลงกับผู้รับจ้างถ่ายทำและเอเจนซีว่าต้องลบไฟล์เมื่อบริษัทแจ้ง
  • ทบทวนทะเบียนอย่างน้อยปีละครั้ง

ตัวอย่างสมมติ: ร้านเฟอร์นิเจอร์ที่มีพนักงานขายลาออก

ตัวอย่างนี้สมมติขึ้นเพื่ออธิบาย ไม่ใช่คดีจริง และรายละเอียดเป็นเพียงภาพประกอบ

ร้านเฟอร์นิเจอร์แห่งหนึ่งถ่ายภาพพนักงานขายชื่อสมมติว่า "คุณนิดา" ใช้ในสามที่ คือเว็บไซต์ของร้าน วิดีโอแนะนำร้านที่ลงเพจโซเชียลและยิงเป็นโฆษณา และป้ายหน้าร้านที่พิมพ์ไว้ ตอนเข้างานคุณนิดาเซ็นฟอร์มแยกจากสัญญาจ้าง ระบุว่าให้ใช้ภาพในเว็บไซต์และโซเชียล ไม่ได้ติ๊กช่องป้ายและสิ่งพิมพ์ และระบุว่าสิ้นสุดภายในหนึ่งปีหลังออกจากงาน

สามเดือนหลังลาออก คุณนิดาส่งอีเมลขอให้ลบรูปของเธอ ร้านดำเนินการดังนี้

  1. ตอบรับในวันเดียวกัน และหยุดโฆษณาที่ใช้วิดีโอ
  2. เปิดทะเบียนสื่อ พบว่ามีสามจุด
  3. เว็บไซต์และเพจ ถอดภายในสองวัน
  4. ป้ายหน้าร้าน ฟอร์มไม่ได้ครอบคลุมป้าย ร้านจึงถอดและเปลี่ยนป้ายภายในรอบที่ทำได้
  5. ตอบเป็นหนังสือแจ้งสิ่งที่ถอดแล้ว และที่เหลือคือภาพที่คนอื่นแชร์ต่อ ซึ่งร้านขอให้ผู้โพสต์ถอดและบันทึกไว้
  6. เก็บไฟล์ต้นฉบับไว้ในโฟลเดอร์ที่จำกัดสิทธิ์ ไม่ใช้งาน เพื่อไว้อ้างอิงเรื่องที่อาจต้องพิสูจน์ในอนาคต พร้อมบันทึกเหตุผล

ถ้าฟอร์มไม่ได้ระบุสื่อหรือเวลาไว้เลย และร้านเพิ่งเอาภาพไปพิมพ์ป้ายใหม่หลังคุณนิดาออก ความเสี่ยงของร้านจะสูงกว่ามาก ผลจริงขึ้นกับข้อความที่เซ็น วันที่ และสิ่งที่ร้านทำหลังรับคำขอ

อย่าเข้าใจผิด

ที่มักเข้าใจข้อเท็จจริง
พนักงานเซ็นฟอร์มตอนเข้างานแล้ว ใช้ภาพได้ตลอดไปความยินยอมขึ้นกับข้อความที่เซ็นและถอนได้ ฟอร์มที่ไม่ระบุสื่อและเวลาเสี่ยงถูกโต้แย้ง
เป็นภาพที่บริษัทถ่ายเอง บริษัทจึงใช้ได้เสมอสิทธิในไฟล์ภาพไม่ใช่ความยินยอมของคนในภาพ ทั้งสองเรื่องแยกกัน
ลูกค้าโพสต์รีวิวสาธารณะแล้ว ร้านนำไปโฆษณาได้ที่ลูกค้าโพสต์เป็นวัตถุประสงค์หนึ่ง การนำไปโฆษณาควรมีฐานหรือความยินยอมของตัวเอง
มีคนขอให้ลบ ต้องลบทุกอย่างทุกที่ภายในวันเดียวต้องหยุดใช้ใหม่และถอดจากช่องทางของบริษัท ส่วนที่เหลือประเมินตามที่ทำได้จริงและบันทึกเหตุผล
ภาพลงไปแล้ว ลบไม่ได้ จึงไม่ต้องทำอะไรการปฏิเสธโดยไม่พิจารณาเหตุและข้อยกเว้นเป็นความเสี่ยง ให้ทำเท่าที่ทำได้และอธิบายเป็นหนังสือ
ติดป้ายว่า "มีการถ่ายภาพ" แล้วทุกคนถือว่ายินยอมโฆษณาป้ายช่วยแจ้ง แต่ไม่ใช่ความยินยอมสำหรับการนำภาพที่เห็นหน้าไปทำโฆษณา
พนักงานเก่ามีเรื่องขัดแย้งกับบริษัท จึงไม่ต้องตอบคำขอคำขอเรื่องภาพต้องตอบตามขั้นตอนของมัน ไม่ขึ้นกับสาเหตุที่ลาออก

อ่านเพิ่มเติม

การใช้ภาพพนักงานและลูกค้าในโฆษณาปลอดภัยเมื่อมีฟอร์มที่แยกจากสัญญาจ้าง ระบุสื่อ ระยะเวลา และวิธีถอนไว้ชัด มีทะเบียนสื่อให้หาและถอดภาพได้เร็ว และเมื่อมีคำขอให้หยุด ต้องหยุดใช้ใหม่ทันทีและจัดการสื่อเดิมตามที่ทำได้จริงโดยบันทึกเหตุผล

เราช่วยร่างแบบฟอร์มยินยอมใช้ภาพ ประกาศความเป็นส่วนตัวสำหรับการตลาด ตรวจสื่อที่ใช้อยู่ และวางขั้นตอนตอบคำขอถอนความยินยอม แต่ไม่ได้ทำงานผลิตสื่อหรือบริหารการตลาด และไม่อาจรับรองผลของข้อพิพาทที่เกิดแล้ว ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ การปฏิบัติตาม PDPA และ เอกสารด้านทรัพยากรบุคคล


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ภาพถ่ายหรือวิดีโอของพนักงานและลูกค้าเป็นข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่+

เป็น ถ้าดูแล้วระบุตัวบุคคลได้ ไม่ว่าจะเห็นหน้าชัดหรือระบุได้จากชื่อ ป้ายชื่อ เสียง หรือบริบท การถ่าย เก็บ เผยแพร่ในโฆษณาจึงเป็นการประมวลผลข้อมูลที่ต้องมีฐานทางกฎหมายและแจ้งวัตถุประสงค์ให้เจ้าของภาพทราบ ภาพที่เห็นคนในฉากหลังเพียงเลือน ๆ จนระบุตัวไม่ได้ ต้องพิจารณาเป็นรายภาพ

พนักงานเซ็นยินยอมให้ใช้ภาพตอนเข้างานแล้ว ลาออกแล้วบริษัทใช้ต่อได้หรือไม่+

ขึ้นอยู่กับข้อความที่ตกลงกันและฐานที่บริษัทอาศัย ถ้าฟอร์มระบุสื่อ ระยะเวลา และผูกกับการเป็นพนักงานไว้ชัด การใช้หลังออกจากงานต้องดูตามข้อความนั้น ถ้าอาศัยความยินยอม พนักงานมีสิทธิถอนได้ การใช้ครั้งใหม่ต้องหยุด ส่วนสื่อที่ออกไปแล้วต้องจัดการตามความเป็นไปได้จริง จึงควรเขียนขั้นตอนไว้ในฟอร์มตั้งแต่ต้น

พนักงานหรือลูกค้าถอนความยินยอมแล้ว ต้องลบภาพที่โพสต์ไปแล้วทุกที่หรือไม่+

ไม่มีคำตอบเดียวที่ใช้ได้กับทุกกรณี สิ่งที่ควรทำทันทีคือหยุดใช้ใหม่ ถอดจากช่องทางที่บริษัทควบคุมเองได้ เช่น เว็บไซต์ เพจ และโฆษณาที่ยังวิ่งอยู่ ส่วนของที่พิมพ์ไปแล้ว ภาพที่คนอื่นแชร์ต่อ หรือสื่อที่ลงโดยบุคคลที่สาม ต้องดูว่าแจ้งอะไรไว้ ฐานที่ใช้คืออะไร และทำได้จริงแค่ไหน แล้วบันทึกเหตุผลของแต่ละรายการ

ลูกค้าให้รีวิวพร้อมรูปหน้าตัวเองในกลุ่มไลน์ บริษัทนำไปลงโฆษณาได้เลยหรือไม่+

ไม่ควรถือว่าได้เอง การที่ลูกค้าส่งรูปให้ร้านเพื่อรับบริการหรือแสดงความเห็นเป็นวัตถุประสงค์หนึ่ง การนำไปใช้โฆษณาเป็นอีกวัตถุประสงค์หนึ่ง ควรขอความยินยอมแยกต่างหาก ระบุว่าจะใช้ที่ไหน นานเท่าใด และให้ลูกค้าปฏิเสธหรือถอนได้โดยไม่เสียบริการ

ใครเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในภาพที่พนักงานถ่ายให้บริษัท+

เป็นคนละเรื่องกับสิทธิของคนที่อยู่ในภาพ ลิขสิทธิ์ในตัวภาพถ่ายอยู่ที่ผู้ถ่ายหรือผู้ที่ตกลงกันไว้ เช่น ตามสัญญาจ้างหรือสัญญาจ้างช่างภาพ ส่วนสิทธิตาม PDPA เป็นสิทธิของคนที่ปรากฏในภาพ ภาพหนึ่งภาพจึงอาจต้องมีทั้งสัญญาเรื่องลิขสิทธิ์และความยินยอมของคนในภาพ

ควรเก็บอะไรไว้เป็นหลักฐานว่าได้รับอนุญาตให้ใช้ภาพ+

ควรมีฟอร์มที่เซ็นแล้วหรือบันทึกการให้ความยินยอมที่เปิดดูได้ วันที่ ผู้ให้ความยินยอม ขอบเขตสื่อและระยะเวลา และทะเบียนที่บอกว่าภาพแต่ละภาพไปอยู่ที่ไหนบ้าง หากมีคำขอให้หยุดใช้ ให้เก็บหลักฐานวันที่รับเรื่องและสิ่งที่ทำตามคำขอ

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา