คำตอบหลัก
ลูกหนี้ยื่นอุทธรณ์ ไม่ได้แปลว่าเจ้าหนี้ต้องรอ มาตรา 231 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งบัญญัติว่าการยื่นอุทธรณ์ไม่เป็นการทุเลาการบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้น เจ้าหนี้ที่ชนะคดีชั้นต้นจึงไม่ต้องรอคดีถึงที่สุดเสมอไป แต่ลูกหนี้ที่อุทธรณ์ขอให้ศาลทุเลาการบังคับไว้ได้ และถ้าศาลสั่งทุเลา การบังคับคดีต้องเดินตามคำสั่งนั้น
จึงมีสองเรื่องที่ต้องแยกกัน เรื่องแรกคือ "ลูกหนี้ยื่นอุทธรณ์แล้ว" เรื่องที่สองคือ "ลูกหนี้ขอทุเลาการบังคับ และศาลสั่งแล้วหรือยัง" ก่อนทำขั้นตอนสำคัญ เช่น ขอหมายบังคับคดี นำยึดทรัพย์ หรือขอรับเงิน ให้ตรวจสำนวนว่ามีคำขอทุเลาหรือคำสั่งของศาลหรือไม่ และคำสั่งนั้นมีเงื่อนไขอย่างไร
ข้อมูลในคู่มือนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ผลของแต่ละคดีขึ้นอยู่กับถ้อยคำในคำพิพากษา คำสั่งของศาล และข้อเท็จจริงในสำนวนจริง
คู่มือนี้ตรงกับสถานการณ์ไหน
| สถานการณ์ของคุณ | ควรอ่านอย่างไร |
|---|---|
| ยังไม่ฟ้อง ยังไม่มีคดีหรือคำพิพากษา | หัวข้อนี้ยังไม่เกิดขึ้นจริง ให้อ่านเรื่องมาตรการคุ้มครองก่อนพิพากษาและการสืบทรัพย์ก่อนฟ้องที่ลิงก์ท้ายคู่มือ แล้วกลับมาอ่านหัวข้อ 1 ถึง 3 เพื่อรู้ว่าถ้าชนะแล้วลูกหนี้อุทธรณ์จะเกิดอะไรขึ้น |
| ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา) ศาลชั้นต้นยังไม่พิพากษา | ยังไม่มีคำพิพากษาให้บังคับ การขอคุ้มครองก่อนพิพากษาเป็นเรื่องแยก ต้องมีพยานหลักฐานและศาลเป็นผู้สั่ง ดูหัวข้อ 9 เพื่อเตรียมตัวไว้ล่วงหน้า |
| ชนะคดีแล้ว ศาลชั้นต้นพิพากษาแล้ว และลูกหนี้ยื่นหรืออาจยื่นอุทธรณ์ | ตรงกับคู่มือนี้มากที่สุด อ่านหัวข้อ 1 ถึง 8 และใช้รายการตรวจสำนวนในหัวข้อ 5 |
1. ยื่นอุทธรณ์กับขอทุเลาการบังคับ ต่างกันอย่างไร
หลายคนมองว่าสองอย่างนี้เป็นเรื่องเดียวกัน แต่ในทางกฎหมายเป็นคนละคำขอ
| ยื่นอุทธรณ์ | ขอทุเลาการบังคับ | |
|---|---|---|
| คืออะไร | ขอให้ศาลสูงพิจารณาคำพิพากษาของศาลชั้นต้นใหม่ | ขอให้หยุดการบังคับตามคำพิพากษาไว้ระหว่างรอผลอุทธรณ์ |
| หยุดการบังคับคดีเองหรือไม่ | ไม่หยุด (มาตรา 231) | ไม่หยุดจนกว่าศาลจะมีคำสั่ง |
| ใครเป็นผู้ตัดสิน | ศาลอุทธรณ์พิจารณาคำพิพากษา | ศาลมีคำสั่งตามเหตุที่ผู้อุทธรณ์ชี้แจง |
| เจ้าหนี้เห็นได้จากอะไร | อุทธรณ์และสำนวนคดีของศาล | คำร้องขอทุเลาและคำสั่งศาลในสำนวน |
ลูกหนี้ที่ยื่นอุทธรณ์อย่างเดียว ไม่ได้ยื่นคำขอทุเลา การบังคับคดีเดินต่อได้ตามปกติ และลูกหนี้ที่ยื่นคำขอทุเลาแล้ว ก็ยังไม่ได้ผลจนกว่าศาลจะมีคำสั่ง ดังนั้น "ลูกหนี้บอกว่าอุทธรณ์แล้วบังคับไม่ได้" จึงเป็นคำกล่าวที่ต้องตรวจกับสำนวนเสมอ
2. ใครยื่นคำขอทุเลาได้ ยื่นที่ศาลไหน และเมื่อไร
ตามมาตรา 231 ผู้ที่ขอทุเลาคือคู่ความที่ยื่นอุทธรณ์ ซึ่งในคู่มือนี้คือลูกหนี้ที่แพ้คดี คำขอทำเป็นคำร้องชี้แจงเหตุผลอันสมควรให้ศาลอุทธรณ์ทุเลาการบังคับ และยื่นได้ไม่ว่าเวลาใดก่อนศาลอุทธรณ์พิพากษา
ศาลที่รับคำขอแบ่งตามช่วงเวลา
- ก่อนศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้อุทธรณ์ ผู้อุทธรณ์ยื่นคำขอต่อศาลชั้นต้นได้ และศาลชั้นต้นต้องรีบส่งคำขอไปยังศาลอุทธรณ์
- หลังศาลมีคำสั่งอนุญาตให้อุทธรณ์แล้ว ให้ยื่นตรงต่อศาลอุทธรณ์
เจ้าหนี้จึงเห็นคำขอได้ทั้งในสำนวนที่ศาลชั้นต้นและที่ศาลอุทธรณ์ ตามช่วงเวลาที่ยื่น การดูแค่ศาลชั้นต้นครั้งเดียวอาจไม่พอ
ถ้าคดีไปถึงศาลฎีกา ให้ตรวจสำนวนและถามทนายแยกต่างหาก คู่มือนี้อธิบายชั้นอุทธรณ์ตามมาตรา 231 เท่านั้น
3. คำขอที่ยังค้างอยู่ กับคำสั่งที่ศาลออกแล้ว ต่างกันอย่างไร
นี่คือจุดที่เจ้าหนี้มักสับสนที่สุด
คำขอที่ยังค้างอยู่ คือลูกหนี้ยื่นแล้ว แต่ศาลยังไม่มีคำสั่ง คำขอเฉยๆ ไม่ได้ทำให้การบังคับคดีหยุด แต่อาจมีคำสั่งออกมาเมื่อใดก็ได้ และมีกรณีพิเศษที่คำสั่งออกเร็วโดยเจ้าหนี้ยังไม่ได้ชี้แจง
- ในกรณีมีเหตุฉุกเฉินอย่างยิ่ง ศาลชั้นต้นที่รับคำขอไว้มีอำนาจสั่งทุเลาการบังคับไว้ก่อนเพื่อรอคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ได้
- ศาลอุทธรณ์อาจอนุญาตให้ทุเลาในกรณีฉุกเฉินโดยไม่ต้องฟังคู่ความอีกฝ่ายก่อนก็ได้ แต่ให้ถือเป็นคำสั่งชั่วคราวจนกว่าจะฟังอีกฝ่าย
คำสั่งที่ศาลออกแล้ว คือศาลอนุญาตให้ทุเลา ผลคือการบังคับคดีต้องเป็นไปตามคำสั่งนั้น ขอบเขตและเงื่อนไขอยู่ในตัวคำสั่ง ไม่ใช่ในคำพูดของลูกหนี้หรือทนายฝ่ายลูกหนี้
| สถานะ | ผลต่อการบังคับคดี | เจ้าหนี้ควรทำ |
|---|---|---|
| ลูกหนี้ยื่นอุทธรณ์ ไม่มีคำขอทุเลา | การบังคับคดีไม่หยุดเอง | ตรวจสำนวนเป็นระยะ ดำเนินการตามขั้นตอน |
| มีคำขอทุเลา ศาลยังไม่สั่ง | ยังไม่หยุดเอง แต่อาจมีคำสั่งชั่วคราวในกรณีฉุกเฉิน | ตรวจสำนวนก่อนทุกขั้นสำคัญ ปรึกษาทนายเรื่องคำชี้แจงหรือคำคัดค้าน |
| ศาลอนุญาตทุเลาแล้ว | ต้องทำตามขอบเขตและเงื่อนไขในคำสั่ง | อ่านคำสั่งฉบับจริงทั้งฉบับ ตรวจว่ามีเงื่อนไขหรือไม่ และใครต้องทำอะไร |
| ศาลปฏิเสธคำขอทุเลา | การบังคับเดินต่อได้ | ตรวจว่าคำสั่งถึงที่สุดหรือลูกหนี้ยื่นคำขอใหม่หรือไม่ |
4. คำสั่งทุเลาอาจมีขอบเขตและเงื่อนไขอะไร
มาตรา 231 ให้อำนาจศาลกำหนดเงื่อนไขได้ ไม่ได้บอกว่าทุเลาแล้วต้องหยุดทั้งหมดเสมอไป คำสั่งอาจอยู่ภายใต้เงื่อนไขใดหรือไม่มีเงื่อนไขก็ได้ ตัวอย่างเงื่อนไขที่มาตรานี้เขียนไว้
- ให้ผู้อุทธรณ์ทำทัณฑ์บนว่าจะไม่ยักย้ายจำหน่ายทรัพย์สินของตนระหว่างอุทธรณ์
- ให้หาประกันมาให้ศาลพอกับเงินที่ต้องใช้ตามคำพิพากษา
- ให้วางเงินจำนวนนั้นต่อศาล
ถ้าผู้อุทธรณ์ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเหล่านี้ ศาลจะสั่งให้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินของผู้อุทธรณ์ก็ได้ และถ้าเป็นสังหาริมทรัพย์ ศาลอาจสั่งให้เอาออกขายทอดตลาดได้ ถ้าเห็นว่าจำเป็นและสมควร เพราะทรัพย์เสียง่ายหรือการเก็บรักษาระหว่างอุทธรณ์น่าจะยุ่งยากหรือเสียค่าใช้จ่ายมาก
มีอีกกรณีที่ต่างออกไป คือถ้าผู้อุทธรณ์วางเงินต่อศาลชั้นต้นพอชำระหนี้ตามคำพิพากษารวมค่าฤชาธรรมเนียมในการฟ้องร้องและบังคับคดี หรือหาประกันมาให้จนเป็นที่พอใจของศาล ศาลต้องงดการบังคับคดีไว้ตามมาตรา 292 (1) ซึ่งเป็นกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องถอนการบังคับคดีตามคำสั่งศาล
สิ่งที่เจ้าหนี้ควรดูในคำสั่งจริงมีสี่จุด
| จุดที่ต้องดู | คำถาม |
|---|---|
| ขอบเขต | หยุดการบังคับทั้งหมดหรือเฉพาะบางส่วน หยุดทรัพย์ชิ้นไหน |
| เงื่อนไข | ลูกหนี้ต้องวางเงิน หาประกัน หรือทำทัณฑ์บนไหม ภายในเมื่อไร |
| สถานะชั่วคราวหรือถาวร | เป็นคำสั่งชั่วคราวที่ออกโดยไม่ฟังเจ้าหนี้หรือไม่ ยังเปิดให้ชี้แจงได้ไหม |
| ผลต่อการยึดที่ทำไว้แล้ว | การยึดหรืออายัดที่ทำไว้แล้วยังอยู่หรือถูกถอน |
ถ้าคำสั่งไม่ชัดเจน อย่าตีความเอง ให้ทนายตรวจหรือสอบถามเจ้าพนักงานบังคับคดีเป็นลายลักษณ์อักษร
5. สิ่งที่ต้องตรวจในสำนวนและกับทนายก่อนดำเนินการ
ตรวจก่อนทุกขั้นตอนสำคัญ ไม่ใช่ตรวจครั้งเดียวแล้วจบ เพราะคำขอทุเลายื่นได้ทุกเวลาก่อนศาลอุทธรณ์พิพากษา
- ลูกหนี้ยื่นอุทธรณ์จริงหรือไม่ ยื่นเมื่อใด และศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้อุทธรณ์แล้วหรือยัง
- มีคำร้องขอทุเลาการบังคับในสำนวนชั้นต้นหรือที่ศาลอุทธรณ์หรือไม่ ยื่นเมื่อใด
- ศาลมีคำสั่งหรือยัง ถ้ามีเป็นคำสั่งอนุญาต ปฏิเสธ หรือชั่วคราว
- คำสั่งมีเงื่อนไขอะไร ลูกหนี้วางเงินหรือหาประกันแล้วหรือยัง
- ขอบเขตของคำสั่ง ทรัพย์หรือวิธีบังคับคดีใดที่ถูกหยุด
- คำบังคับออกแล้วหรือยัง และครบระยะเวลาที่ให้ลูกหนี้ปฏิบัติแล้วหรือยัง
- ยื่นคำขอบังคับคดีแล้วหรือยัง และศาลออกหมายบังคับคดีแล้วหรือยัง
- ศาลที่มีอำนาจบังคับคดีคือศาลใด (ปกติคือศาลชั้นต้นที่พิจารณาคดี มาตรา 271) และมีการส่งให้ศาลอื่นบังคับแทนหรือไม่
- ยอดตามคำพิพากษา ดอกเบี้ย ค่าฤชาธรรมเนียม และยอดที่ลูกหนี้ชำระไปแล้ว
- ทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องที่ยึดหรืออายัดไว้แล้ว และผู้อื่นที่ร้องหรือขอเฉลี่ยแล้วหรือยัง
- อุทธรณ์ของลูกหนี้โต้แย้งทั้งฉบับหรือบางส่วน เช่น เฉพาะดอกเบี้ย เฉพาะบางรายการ
6. ระหว่างลูกหนี้อุทธรณ์ เจ้าหนี้ทำอะไรได้บ้าง
ถ้ายังไม่มีคำสั่งทุเลา เจ้าหนี้เดินหน้าบังคับคดีได้ตามขั้นตอนปกติ แต่ต้องรู้ว่ายังมีขั้นก่อนยึด เพราะมีคำถามที่ลูกค้ามักถามว่า "พบทรัพย์แล้ว ยึดได้ทันทีไหม" คำตอบคือไม่ทันที ลำดับโดยย่อมีดังนี้
- ศาลออกคำบังคับเมื่ออ่านคำพิพากษา (มาตรา 272) กำหนดเวลาและเงื่อนไขให้ลูกหนี้ปฏิบัติ
- เจ้าหนี้ยื่นคำขอบังคับคดีฝ่ายเดียว ระบุหนี้ที่ยังไม่ชำระและวิธีที่ขอ (มาตรา 275)
- เมื่อลูกหนี้ถือว่ารู้คำบังคับและพ้นเวลาที่กำหนด ศาลออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงาน (มาตรา 276)
- เจ้าพนักงานบังคับคดียึดหรืออายัดทรัพย์ตามที่เจ้าหนี้ชี้และตามกฎหมาย
และเมื่อมีหมายบังคับคดีแล้ว งานยังไม่จบ ต้องติดตามต่อ
- นำชี้ทรัพย์ให้เจ้าพนักงาน และให้ข้อมูลที่ตรวจสอบได้
- ติดตามสำนวนกับเจ้าพนักงาน และตรวจว่ามีเจ้าหนี้รายอื่นหรือผู้ร้องเข้ามาหรือไม่
- ตรวจสำนวนเป็นระยะ ตลอดช่วงอุทธรณ์ ว่ามีคำขอหรือคำสั่งทุเลาเข้ามาหรือไม่
- เก็บหลักฐานทุกฉบับที่ได้รับจากศาลและเจ้าพนักงาน
ยึดแล้วก็ยังไม่ได้เงินทันที ความเสี่ยงสำคัญของช่วงอุทธรณ์อยู่ที่ขั้นรับเงินหรือขายทรัพย์ ซึ่งคำพิพากษาที่ถูกแก้หรือกลับจะกระทบโดยตรง (หัวข้อ 8) หลายเจ้าหนี้จึงยึดหรืออายัดไว้ก่อนเพื่อรักษาทรัพย์ แล้วค่อยพิจารณาขั้นต่อไปเมื่อเห็นสถานะอุทธรณ์ชัดขึ้น
ถ้าในระหว่างนี้ลูกหนี้ขอผ่อน ดูแนวทางในคู่มือ ลูกหนี้เสนอผ่อนหลังถูกยึดหรืออายัด เรื่องการงดกับการถอนการบังคับคดี
7. ลูกหนี้ขอทุเลา เจ้าหนี้ควรตอบอย่างไร
มาตรา 231 ไม่ได้ให้เจ้าหนี้ต้องยื่นอะไรเอง แต่ศาลอุทธรณ์ฟังคู่ความอีกฝ่ายได้ และในกรณีที่ศาลสั่งชั่วคราวโดยไม่ฟังเจ้าหนี้ ก็ให้ถือเป็นคำสั่งชั่วคราวจนกว่าจะฟังเจ้าหนี้ ดังนั้นเจ้าหนี้ควรเตรียมข้อมูลไว้ล่วงหน้า ไม่ต้องรอให้ถูกถาม
สิ่งที่เจ้าหนี้และทนายควรพิจารณาเตรียมในคำชี้แจงหรือคำคัดค้าน
- ความเสี่ยงที่ลูกหนี้จะยักย้ายหรือจำหน่ายทรัพย์ระหว่างอุทธรณ์ (หลักฐาน เช่น การโอนทรัพย์ที่เคยเกิดขึ้น)
- ทรัพย์ที่ลูกหนี้มีอยู่จริงกับยอดหนี้ตามคำพิพากษา
- หากศาลจะทุเลา ขอให้กำหนดเงื่อนไขที่มาตรา 231 เปิดไว้ เช่น วางเงิน หาประกันให้พอกับยอดตามคำพิพากษา หรือทัณฑ์บนไม่ยักย้ายทรัพย์
- ถ้าอุทธรณ์ต่อสู้เฉพาะส่วน ขอให้การทุเลากระทบเฉพาะส่วนนั้น
การเลือกว่าจะยื่นหรือคัดค้านด้วยวิธีใดขึ้นกับขั้นตอนและสถานะของสำนวน ให้ทนายตรวจก่อนยื่น และไม่มีทางรับประกันว่าศาลจะไม่ทุเลาหรือจะกำหนดเงื่อนไขตามที่ขอ
8. ถ้าคำพิพากษาถูกแก้หรือกลับ ความเสี่ยงของเจ้าหนี้คืออะไร
การบังคับคดีก่อนคดีถึงที่สุดมีความเสี่ยงที่คำพิพากษาอาจถูกแก้ กลับ หรือยกในชั้นอุทธรณ์ มาตรา 292 (2) กำหนดว่า
- ถ้าศาลมีคำสั่งให้ถอนการบังคับคดีเพราะคำพิพากษาระหว่างบังคับคดีถูกกลับหรือถูกยก เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องถอนการบังคับคดี
- ถ้าคำพิพากษาถูกกลับเพียงบางส่วน การบังคับคดีอาจเดินต่อไปจนกว่าเงินที่รวบรวมได้จะพอชำระเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา
ในทางปฏิบัติ ควรประเมินก่อนขั้นที่ย้อนยากสามอย่าง
| ขั้นตอน | ควรถามทนายก่อน |
|---|---|
| ยึดหรืออายัดทรัพย์ | ทำเพื่อรักษาทรัพย์ได้ แต่ถ้าคำพิพากษาถูกกลับ การยึดต้องถูกถอน |
| ขายทอดตลาดทรัพย์ | ถ้าขายแล้วแล้วคำพิพากษาถูกกลับ ผลต่อผู้ซื้อและเจ้าหนี้เป็นอย่างไร ให้ประเมินก่อนขาย |
| รับเงินจากการบังคับคดี | หากคำพิพากษาถูกแก้ภายหลัง จะมีเรื่องคืนเงินหรือไม่ ต้องดูถ้อยคำในคำพิพากษาชั้นอุทธรณ์ และให้ทนายประเมิน |
ข้อมูลที่เราตรวจจากตัวบทที่อ้างในคู่มือนี้ไม่ได้ระบุกลไกคืนเงินหรือทรัพย์ในกรณีกลับคำพิพากษา จึงไม่ขอตอบแทนว่า "ไม่ต้องคืน" หรือ "ต้องคืนแน่นอน" ผลขึ้นกับถ้อยคำในคำพิพากษาชั้นอุทธรณ์ และข้อเท็จจริงของคดี
ความเสี่ยงนี้เป็นเหตุผลที่ควรดูทั้งน้ำหนักของอุทธรณ์ ทรัพย์ที่มีอยู่ และโอกาสที่ลูกหนี้จะโอนทรัพย์หนีถ้ารอ แล้วตัดสินใจเป็นขั้นๆ ไม่ใช่ตัดสินว่า "บังคับเลย" หรือ "รอให้ถึงที่สุด" ครั้งเดียว
9. ก่อนฟ้องและระหว่างพิจารณา เรื่องนี้เกี่ยวข้องอย่างไร
ก่อนฟ้อง ยังไม่มีคำพิพากษาให้อุทธรณ์ เรื่องที่ควรทำคือสืบทรัพย์ผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมายและประเมินว่าคุ้มฟ้องหรือไม่ ดู สืบทรัพย์ก่อนฟ้อง คุ้มหรือไม่
ระหว่างพิจารณา ศาลชั้นต้นยังไม่พิพากษา ถ้ากังวลว่าลูกหนี้จะโอนทรัพย์ระหว่างรอคำพิพากษา มีมาตรการคุ้มครองก่อนพิพากษาที่ศาลเป็นผู้สั่งตามพยานหลักฐาน ดู มาตรการคุ้มครองก่อนพิพากษา อย่าสับสนกับการทุเลาการบังคับ ซึ่งเป็นเรื่องหลังมีคำพิพากษาและมีการอุทธรณ์
ชนะคดีแล้ว ตรงกับหัวข้อ 1 ถึง 8 ข้างต้น
ตัวอย่างสมมติ: บริษัทผู้ขายวัสดุชนะคดีชั้นต้น แล้วลูกหนี้ยื่นอุทธรณ์
ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติเพื่อให้เห็นลำดับความคิด ไม่ใช่คดีจริงและไม่ใช่ผลของสำนักงาน ตัวเลขและช่วงเวลาไม่ใช่ข้อมูลจริง
บริษัท ก. ผู้ขายวัสดุก่อสร้าง ชนะคดีเรียกค่าสินค้า 1,000,000 บาทที่ศาลชั้นต้น ลูกหนี้ซึ่งเป็นบริษัท ข. ยื่นอุทธรณ์เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว เจ้าหน้าที่ฝ่ายบัญชีของบริษัท ก. ถามว่าต้องรอศาลอุทธรณ์ก่อนหรือไม่
ทนายแนะให้ทำตามลำดับนี้
- ตรวจสำนวน พบว่าลูกหนี้ยื่นอุทธรณ์แล้ว แต่ยังไม่มีคำร้องขอทุเลาและไม่มีคำสั่งศาล
- ตรวจขั้นการบังคับคดี คำบังคับออกแล้วและพ้นระยะเวลาให้ปฏิบัติ จึงยื่นคำขอบังคับคดีและขอหมายบังคับคดี
- ตรวจทรัพย์ พบรายการที่ดินของบริษัท ข. จึงชี้ทรัพย์ให้เจ้าพนักงานยึด เพื่อรักษาทรัพย์ไว้ก่อน
- เตรียมคำชี้แจง เผื่อลูกหนี้ยื่นขอทุเลา โดยรวบรวมหลักฐานการโอนทรัพย์ที่เคยมีของบริษัท ข. ไว้
- ตรวจสำนวนซ้ำ ก่อนก้าวสำคัญถัดไป เช่น ขอให้ขายทอดตลาด เพราะคำขอทุเลายื่นได้ทุกเวลาก่อนศาลอุทธรณ์พิพากษา
ถ้าต่อมาลูกหนี้ขอทุเลาและศาลสั่งให้วางเงินหรือหาประกันให้พอกับยอดตามคำพิพากษา เจ้าหนี้ต้องดูว่าลูกหนี้ปฏิบัติตามหรือไม่ ถ้าไม่ปฏิบัติ ศาลอาจสั่งให้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินของลูกหนี้ได้ ถ้าลูกหนี้ปฏิบัติตามแล้ว การบังคับที่เจ้าพนักงานทำอยู่อาจต้องหยุดหรือถอนตามคำสั่ง ผลจริงอยู่ที่ถ้อยคำในคำสั่งของศาล
เอกสารที่ควรเตรียมเมื่อลูกหนี้อุทธรณ์
- คำพิพากษาศาลชั้นต้นและคำบังคับ พร้อมใบรับรองการส่งหรือหลักฐานว่าลูกหนี้ทราบแล้ว
- สำเนาอุทธรณ์ของลูกหนี้ และหลักฐานวันยื่น
- คำร้องขอทุเลาการบังคับ (ถ้ามี) และคำสั่งศาลทุกฉบับในเรื่องนี้
- คำขอบังคับคดีและหมายบังคับคดี ถ้ามีการยื่นไว้แล้ว
- บัญชียอดหนี้ตามคำพิพากษา ดอกเบี้ย ค่าฤชาธรรมเนียม และรายการที่ลูกหนี้ชำระมาแล้ว
- รายการทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องที่ตรวจพบ พร้อมวันที่ตรวจและแหล่งข้อมูล
- เอกสารหรือหลักฐานที่แสดงว่าลูกหนี้โอนหรือจำหน่ายทรัพย์ ถ้ามี
- หนังสือหรือบันทึกที่ติดต่อกับเจ้าพนักงานบังคับคดี
อย่าเข้าใจผิด
| ที่มักได้ยิน | ที่ถูกต้อง |
|---|---|
| "ลูกหนี้อุทธรณ์แล้ว เจ้าหนี้ต้องรอถึงที่สุดก่อนเสมอ" | การอุทธรณ์ไม่ทุเลาการบังคับเอง (มาตรา 231) เจ้าหนี้ไม่ต้องรอเสมอไป แต่ต้องตรวจว่ามีคำขอหรือคำสั่งทุเลาหรือไม่ |
| "ยื่นอุทธรณ์กับขอทุเลาคือเรื่องเดียวกัน" | เป็นคนละคำขอ ลูกหนี้อาจยื่นอุทธรณ์โดยไม่ขอทุเลา หรือขอทุเลาแต่ศาลยังไม่สั่ง |
| "ลูกหนี้ยื่นคำขอทุเลาแล้ว การบังคับหยุดทันที" | คำขอที่ยังไม่มีคำสั่งไม่ใช่คำสั่งทุเลา แต่ในกรณีฉุกเฉินศาลอาจสั่งชั่วคราวได้ จึงต้องตรวจสำนวนเป็นระยะ |
| "ศาลสั่งทุเลาแล้วหยุดทุกอย่าง" | คำสั่งอาจมีเงื่อนไขและมีขอบเขต เช่น ให้วางเงิน หาประกัน หรือทำทัณฑ์บน ต้องอ่านคำสั่งจริง |
| "ยึดทรัพย์แล้วขายได้ทันที" | ต้องผ่านขั้นตอนตามกฎหมาย และช่วงอุทธรณ์มีความเสี่ยงที่คำพิพากษาจะถูกแก้หรือกลับ ควรประเมินก่อนขายหรือรับเงิน |
| "บังคับคดีเร็วที่สุดคือทางที่ดีที่สุดเสมอ" | ควรพิจารณาทรัพย์ น้ำหนักอุทธรณ์ ความเสี่ยงที่ลูกหนี้จะโอนทรัพย์ และผลถ้าคำพิพากษากลับ แล้วเลือกเป็นขั้นๆ |
อ่านเพิ่มเติม
- ทวงหนี้ ฟ้องลูกหนี้ และบังคับคดี — ภาพรวมตั้งแต่ทวงถามถึงบังคับคดี
- บังคับคดีภายในกี่ปีหลังชนะคดี — ลำดับบังคับคดีหลังชนะคดี
- ลูกหนี้ถูกบังคับคดี สิทธิและการต่อสู้ของลูกหนี้ — มุมของลูกหนี้
- ลูกหนี้เสนอผ่อนหลังถูกยึดหรืออายัด — เมื่อลูกหนี้ขอผ่อนระหว่างบังคับคดี
- เจ้าหนี้หลายรายในทรัพย์เดียวกัน ใครได้เงินก่อน — เมื่อมีผู้ร้องหรือผู้ขอเฉลี่ย
- มาตรการคุ้มครองก่อนพิพากษา — ก่อนมีคำพิพากษา
ลูกหนี้ยื่นอุทธรณ์ไม่ได้ทำให้การบังคับคดีหยุดเอง แต่ก่อนทุกขั้นสำคัญ ให้ตรวจสำนวนว่ามีคำขอหรือคำสั่งทุเลาหรือไม่ อ่านขอบเขตและเงื่อนไขของคำสั่งจริง และประเมินความเสี่ยงถ้าคำพิพากษาถูกแก้หรือกลับก่อนขายทรัพย์หรือรับเงิน
เราช่วยสืบทรัพย์ลูกหนี้ผ่านช่องทางที่ชอบด้วยกฎหมาย ตรวจเอกสารและหลักฐาน ประเมินว่าควรฟ้องหรือบังคับคดีต่อหรือไม่ ยื่นฟ้อง ขอบังคับคดี ติดตามเรื่องกับเจ้าพนักงานบังคับคดี จัดการคำคัดค้านและการเฉลี่ยทรัพย์ และเจรจางวดผ่อนหลังการยึด เราไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์หรือว่าเจ้าหนี้จะได้รับชำระ ไม่ค้นบัญชีธนาคารของลูกหนี้ และไม่ใช้วิธีที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย การได้รับชำระขึ้นอยู่กับทรัพย์ สิทธิของเจ้าหนี้รายอื่นที่มีสิทธิก่อน และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู สืบทรัพย์ลูกหนี้ และ คดีแพ่ง
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

