เงื่อนไขการขอวีซ่าและใบอนุญาตทำงานภายใต้การนิคมอุตสาหกรรม: คู่มือโรงงานในนิคม 2569

ทำไมโรงงานในนิคมถึงมีช่องทางของตัวเอง

โรงงานที่ตั้งอยู่ในนิคมอุตสาหกรรมมักได้รับคำแนะนำแบบเดียวกับบริษัททั่วไป คือให้ไปนับทุนจดทะเบียนและจำนวนลูกจ้างคนไทย แล้วคำนวณว่าจ้างต่างชาติได้กี่คน คำแนะนำนั้นไม่ผิดสำหรับบริษัทจำกัดทั่วไป แต่มองข้ามช่องทางที่โรงงานในนิคมมีอยู่แล้ว

การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยมีอำนาจตามกฎหมายจัดตั้งของตนเอง ในการอนุญาตให้ช่างฝีมือ ผู้ชำนาญการต่างชาติ รวมถึงคู่สมรสและผู้อยู่ในอุปการะ เข้ามาอยู่และทำงานในกิจการที่ตั้งอยู่ในนิคม นี่เป็นช่องทางคู่ขนานกับช่องทางปกติของกระทรวงแรงงาน ไม่ใช่ทางลัดของช่องทางเดียวกัน

ผลในทางปฏิบัติคือ ผู้ประกอบกิจการยื่นเรื่องผ่านสำนักงานนิคมที่โรงงานตั้งอยู่ และสิ่งที่ใช้พิจารณาคือสถานะของผู้ประกอบกิจการในนิคมกับตำแหน่งที่ขออนุญาต ไม่ใช่สูตรอัตราส่วนลูกจ้าง

คู่มือนี้เขียนให้โรงงานที่ตั้งอยู่ในนิคมอุตสาหกรรม หากบริษัทของท่านอยู่นอกนิคมและไม่ได้รับการส่งเสริมการลงทุน ให้อ่านคู่มือฝ่ายบุคคลสำหรับการขอและต่อ work permit แทน และหากถือบัตรส่งเสริม ดูคู่มือ work permit สาย BOI ประกอบด้วย เพราะโรงงานในนิคมจำนวนมากถือสิทธิทั้งสองทาง

ข้อจำกัดความรับผิด: เอกสารนี้เป็นข้อมูลทั่วไปสำหรับการวางแผน ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย ขั้นตอนและเอกสารที่ต้องใช้แตกต่างกันตามนิคมและตามประเภทของเขตที่โรงงานตั้งอยู่ โปรดยืนยันกับสำนักงานนิคมที่เกี่ยวข้องหรือที่ปรึกษากฎหมายก่อนดำเนินการ

มีสิทธิสองทาง ไม่ได้แปลว่าใช้สลับกันได้รายคน

โรงงานจำนวนมากในนิคมถือบัตรส่งเสริมการลงทุนอยู่ด้วย จึงมีทั้งช่องทางของกิจการในนิคมและช่องทางของกิจการที่ได้รับการส่งเสริม

ความเข้าใจผิดที่ทำให้เกิดปัญหาคือ การคิดว่ามีสองทางแปลว่าเลือกทางที่สะดวกกว่าเป็นรายคนได้ ในทางปฏิบัติ แต่ละช่องทางมีชุดเงื่อนไข ชุดเอกสาร และหน่วยงานที่ดูแลต่างกัน การมีพนักงานกระจายอยู่สองช่องทางโดยไม่มีการจัดระเบียบ ทำให้เกิดสามปัญหาพร้อมกัน คือไม่มีใครถือปฏิทินรวม เอกสารของแต่ละคนอยู่คนละที่ และเมื่อถูกตรวจสอบก็ไม่มีคำอธิบายว่าทำไมคนสองคนที่ทำงานคล้ายกันถึงอยู่คนละช่องทาง

แนวทางที่ทำงานได้จริงคือกำหนดหลักเกณฑ์ไว้ล่วงหน้าว่า พนักงานที่ทำงานให้กิจกรรมที่ได้รับการส่งเสริมอยู่ช่องทางไหน พนักงานที่ทำงานให้ส่วนอื่นอยู่ช่องทางไหน แล้วบันทึกไว้เป็นเอกสารภายใน ไม่ใช่ให้ขึ้นอยู่กับว่าตอนนั้นใครเป็นคนทำเรื่อง

เขตประกอบการเสรีกับเขตอุตสาหกรรมทั่วไป

ความต่างหลักระหว่างสองเขตอยู่ที่สิทธิด้านภาษีอากรและการควบคุมการเคลื่อนย้ายสินค้า ไม่ใช่ที่ตัวช่องทางขออนุญาตทำงานโดยตรง

แต่มีผลทางอ้อมที่ชัดเจน กิจการในเขตประกอบการเสรีมีภาระด้านศุลกากรและการรายงานที่หนักกว่า และถูกตรวจสอบบ่อยกว่า ในประสบการณ์ของเรา ความไม่เรียบร้อยด้านหนึ่งมักดึงให้ด้านอื่นถูกตรวจตามไปด้วย โรงงานที่มีปัญหาการกระทบยอดวัตถุดิบที่นำเข้าโดยใช้สิทธิ มักถูกตรวจรายการจ้างงานพร้อมกันไปด้วย

นี่เป็นเหตุผลที่เรามักแนะนำให้โรงงานในเขตประกอบการเสรีถือเรื่องเอกสารพนักงานต่างชาติกับเอกสารศุลกากรเป็นชุดเดียวกันในการตรวจภายใน แทนที่จะแยกกันคนละแผนกและตรวจคนละรอบ

จุดที่โรงงานในนิคมพลาดบ่อยที่สุด

ส่งพนักงานไปช่วยงานนอกสถานที่ที่ได้รับอนุญาต — โรงงานในเครือที่อยู่นอกนิคม ไซต์ติดตั้งที่ลูกค้า คลังสินค้าที่เช่าไว้อีกจังหวัด สามอย่างนี้เป็นสถานที่ทำงานที่ต้องอยู่ในขอบเขตที่ได้รับอนุญาต การส่งวิศวกรต่างชาติไปแก้ปัญหาหน้างานที่ลูกค้าสองวัน ดูเป็นเรื่องปกติในการทำงาน แต่เป็นการทำงานนอกเงื่อนไขหากไม่ได้ระบุไว้

ผู้รับเหมาที่นำคนต่างชาติเข้าพื้นที่ — ผู้รับเหมาเป็นนายจ้างของคนของตน แต่เมื่อมีการตรวจในพื้นที่โรงงาน เจ้าของสถานประกอบการถูกดึงเข้ามาชี้แจงเสมอ สิ่งที่ลดความเสี่ยงได้จริงไม่ใช่ข้อความในสัญญา แต่คือการตรวจหลักฐานจริงที่จุดคัดกรองทางเข้าก่อนปล่อยเข้าพื้นที่

เปลี่ยนตำแหน่งภายในโดยไม่ปรับเอกสาร — การเลื่อนตำแหน่ง การย้ายแผนก และการเพิ่มขอบเขตงาน เป็นเรื่องที่ฝ่ายบุคคลจัดการภายในได้ทันที แต่เอกสารการอนุญาตทำงานตามไม่ทัน รูปแบบที่ควรเลี่ยงคือประกาศปรับโครงสร้างก่อน แล้วค่อยตามแก้เอกสาร รายละเอียดอยู่ในคู่มือเปลี่ยนนายจ้าง เปลี่ยนตำแหน่ง และเพิ่มสถานที่ทำงาน

ไม่มีใครถือปฏิทินรวม — วันหมดอายุใบอนุญาตทำงาน วันหมดอายุการอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักร รอบรายงานตัวทุก 90 วัน และกำหนดเวลาตามเงื่อนไขของกิจการในนิคม เป็นสี่ชุดที่ไม่ได้เตือนกันเอง ในโรงงานที่มีพนักงานต่างชาติหลายคน งานนี้มักตกกับพนักงานธุรการคนหนึ่งโดยไม่มีการส่งมอบงานเมื่อเขาลาออก

ลำดับงานที่ใช้ได้จริง

1. ยืนยันสถานะของกิจการในนิคม ทั้งการใช้ที่ดิน การประกอบกิจการ และรายงานที่ต้องนำส่ง ก่อนยื่นเรื่องพนักงานคนใด
2. กำหนดว่าจะใช้ช่องทางไหนกับพนักงานกลุ่มไหน และบันทึกหลักเกณฑ์ไว้เป็นเอกสารภายใน
3. ระบุสถานที่ทำงานให้ครบตั้งแต่แรก รวมไซต์งานลูกค้าและโรงงานในเครือที่พนักงานอาจต้องไป การระบุไว้กว้างตั้งแต่ต้นถูกกว่าการมายื่นเพิ่มทีหลังมาก
4. ผูกเงื่อนไขเรื่องเอกสารแรงงานเข้าไปในสัญญาจ้างเหมา และตรวจจริงที่ทางเข้า
5. ตรวจสถานะกิจการและอัตราการปฏิบัติตามเงื่อนไขทุกครึ่งปี ไม่ใช่ตรวจตอนใกล้ต่ออายุ

บริการที่เกี่ยวข้อง

เรารับงานฝั่งโรงงานในนิคมทั้งเรื่องพนักงานต่างชาติและเรื่องอื่นที่มักมาพร้อมกัน ดูบริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงานสำหรับนายจ้าง สำหรับงานพนักงานต่างชาติโดยตรง ตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมายแรงงาน หากต้องการตรวจทั้งระบบการจ้างงาน และใบอนุญาตโรงงานและใบอนุญาตประกอบธุรกิจ สำหรับงานฝั่งใบอนุญาตของกิจการ

อ่านเรื่องกฎหมายที่ใช้กับโรงงานในนิคมโดยรวมได้ที่คู่มือกฎหมายโรงงานและนิคมอุตสาหกรรม

หากต้องการให้ประเมินสถานะของโรงงานท่านและวางระบบดูแลพนักงานต่างชาติทั้งชุด โทร 092-254-2045