ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
กฎหมายธุรกิจ

คู่สัญญาขอให้รับผิดไม่จำกัด บริษัทควรต่อรองข้อจำกัดความรับผิด ค่าเสียหายทางอ้อม และการชดใช้อย่างไร

วิธีต่อรองเพดานความรับผิด ข้อยกเว้นค่าเสียหายทางอ้อม ข้อชดใช้ให้บุคคลภายนอก และการเทียบเพดานกับวงเงินประกันภัยก่อนเซ็นสัญญาธุรกิจ พร้อมขอบเขตที่กฎหมายไทยไม่ให้ตกลงกัน

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมกฎหมายธุรกิจ21 พฤศจิกายน 256915 นาที
คู่สัญญาขอให้รับผิดไม่จำกัด บริษัทควรต่อรองข้อจำกัดความรับผิด ค่าเสียหายทางอ้อม และการชดใช้อย่างไร

คำตอบหลัก

เมื่อลูกค้ารายใหญ่ยื่นสัญญาที่เขียนว่าผู้รับจ้างรับผิดไม่จำกัด อย่าตอบแค่ว่ารับหรือไม่รับ ให้ถามสามเรื่องก่อน คือ ความรับผิดไม่จำกัดนี้ครอบคลุมความเสียหายประเภทใด ข้อชดใช้บุคคลภายนอกอยู่ใต้เพดานหรือพ้นเพดาน และบริษัทมีประกันภัยที่คุ้มครองเรื่องนี้จริงเท่าไร เมื่อได้คำตอบสามข้อนี้ ท่านจะเสนอเพดาน รายการค่าเสียหายที่ยกเว้น และขอบเขตข้อชดใช้เป็นลายลักษณ์อักษรได้ตรงจุด

ถ้าสัญญาเงียบ กฎหมายไม่ได้ตั้งเพดานให้ ผู้ผิดสัญญาต้องชดใช้ตามความเสียหายที่เกิดจริงในขอบเขตที่มาตรา 222 กำหนด ซึ่งอาจสูงกว่าค่าตอบแทนตามสัญญาหลายเท่า เพดานจึงเป็นสิ่งที่ต้องตกลงและเขียนไว้ ไม่ใช่สิ่งที่กฎหมายให้โดยอัตโนมัติ และเพดานที่เขียนก็มีขีดจำกัด เช่น ยกเว้นกลฉ้อฉลหรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงไม่ได้ (มาตรา 373)

ความเห็นเชิงปฏิบัติของเรา อย่าเริ่มด้วยการลบคำว่าไม่จำกัด ให้เริ่มด้วยการเสนอโครงสร้างทั้งชุด คือเพดานรวมที่เชื่อมกับค่าตอบแทน เพดานพิเศษสำหรับความเสี่ยงที่ลูกค้าเป็นห่วงจริง รายการยกเว้นที่สั้นและชัด และข้อชดใช้ที่จำกัดเฉพาะความผิดของท่าน คู่สัญญามักยอมรับชุดที่มีเหตุผลมากกว่าการแก้ทีละคำ

คู่มือนี้เจาะเฉพาะข้อจำกัดความรับผิด ค่าเสียหายทางอ้อม ข้อชดใช้ และประกันภัย ภาพรวมของสัญญาสำเร็จรูปจากลูกค้ารายใหญ่ ดูตรวจสัญญาลูกค้ารายใหญ่ก่อนเซ็น ส่วนเพดานในสัญญาบริการรายเดือนและเครดิตบริการ ดูMSA และ SLA

ใครควรอ่านส่วนไหน

สถานะของคุณส่วนที่ควรอ่าน
ยังไม่เซ็นข้อ 2 ถึง 7 ใช้ต่อรอง และข้อ 8 เตรียมเอกสารก่อนส่งร่างกลับ
เซ็นแล้วกำลังใช้ข้อ 1 และข้อ 6 ตรวจว่าความเสี่ยงที่รับอยู่ตรงกับกรมธรรม์ที่มี และข้อ 8 เก็บหลักฐานการแจ้งข้อเรียกร้อง
มีข้อพิพาทแล้วข้อ 1 ถึง 5 ดูว่าข้อสัญญาที่ถูกยกขึ้นอ้างมีผลได้เพียงใด ข้อ 6 แจ้งผู้รับประกันภัยให้ทันเวลา แล้วส่งสัญญาและเอกสารให้ทนายตามข้อ 8

1. ถ้าสัญญาไม่เขียนเพดาน ผู้ผิดสัญญาต้องรับผิดแค่ไหน

หลักกฎหมาย เมื่อลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ตามความประสงค์อันแท้จริงแห่งมูลหนี้ เจ้าหนี้เรียกค่าสินไหมทดแทนได้ (มาตรา 215) การเรียกค่าเสียหายได้แก่ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายเช่นที่ตามปกติย่อมเกิดขึ้นจากการไม่ชำระหนี้นั้น และเจ้าหนี้เรียกได้แม้ความเสียหายจากพฤติการณ์พิเศษ หากคู่กรณีที่เกี่ยวข้องคาดเห็นหรือควรคาดเห็นพฤติการณ์นั้นล่วงหน้า (มาตรา 222) ถ้าผู้เสียหายมีส่วนผิดก่อให้เกิดความเสียหายด้วย จำนวนที่ต้องชดใช้ขึ้นอยู่กับพฤติการณ์และว่าฝ่ายใดก่อความเสียหายยิ่งหย่อนกว่ากัน (มาตรา 223)

สิ่งที่อ่านออกจากถ้อยคำนี้มีสามข้อ

  1. ไม่มีเพดานเป็นตัวเลข ความรับผิดวัดจากความเสียหายจริง
  2. กำไรที่ขาดหายและความเสียหายสืบเนื่องอาจเข้ามาตรา 222 ได้ ถ้าเป็นผลที่ตามปกติย่อมเกิดหรือเป็นสิ่งที่คู่สัญญาควรคาดเห็นไว้ การที่ลูกค้าบอกสถานการณ์พิเศษของตนไว้ในสัญญาหรือใบสั่งซื้อ อาจทำให้ความเสียหายนั้นกลายเป็นสิ่งที่ท่านควรคาดเห็น
  3. ถ้าลูกค้าไม่บรรเทาความเสียหายหรือมีส่วนทำให้เกิดเรื่อง ยอดอาจลดลงตามมาตรา 223 แต่ท่านต้องมีหลักฐานแสดง

ข้อที่สองในรายการนี้สำคัญที่สุดในทางปฏิบัติ ความเสียหายที่เกินกว่าค่าตอบแทนตามสัญญามักมาจากธุรกิจของลูกค้าที่ต้องหยุด ไม่ใช่จากตัวสินค้าหรืองานที่บกพร่อง เพดานคือเครื่องมือที่ตัดช่องว่างนั้น

2. เพดานความรับผิดควรตั้งอย่างไร

เพดานคือตัวเลขสูงสุดที่คู่สัญญาแต่ละฝ่ายต้องจ่ายอีกฝ่ายสำหรับการผิดสัญญา ไม่มีเลขสากลที่ใช้ได้ทุกสัญญา แต่มีโครงสร้างที่พบบ่อยและพอเจรจาได้

โครงสร้างเพดานเขียนอย่างไรข้อสังเกต
ผูกกับค่าตอบแทนไม่เกินค่าตอบแทนที่ชำระหรือค้างชำระภายใต้สัญญาในช่วง 12 เดือนก่อนเกิดเหตุเหตุผลอธิบายง่ายที่สุด เหมาะกับบริการต่อเนื่อง
ผูกกับมูลค่างานไม่เกินราคางานหรือคำสั่งซื้อที่เกี่ยวข้องกับความบกพร่องนั้นเหมาะกับงานครั้งเดียวหรือซื้อขาย ระวังเมื่อมีหลายงานซ้อนกัน
เพดานคงที่ระบุจำนวนเงินเป็นบาทหรืออัตราคูณของค่าตอบแทนใช้เมื่อค่าตอบแทนต่ำแต่ความเสี่ยงสูง ต้องมีเหตุผลรองรับ
เพดานพิเศษ (super-cap)เพดานที่สูงกว่าทั่วไปเฉพาะเรื่อง เช่น การรั่วไหลของข้อมูลหรือการละเมิดความลับช่วยให้ลูกค้ายอมรับเพดานหลักได้ง่ายขึ้น
ไม่มีเพดานไม่ระบุหรือเขียนว่าไม่จำกัดควรยอมเฉพาะเรื่องที่กฎหมายไม่ให้จำกัดอยู่แล้ว

ประเด็นที่ควรตกลงให้ชัดทุกครั้ง

  • เพดานต่อเหตุหรือรวมทั้งสัญญา เพดานต่อเหตุเปิดให้ความรับผิดสะสมได้หลายเท่า เพดานรวมต่อสัญญาหรือต่อปีสัญญาควบคุมได้ดีกว่า
  • สองฝ่ายหรือฝั่งเดียว ขอให้เพดานใช้กับทั้งสองฝ่าย ถ้าลูกค้าจำกัดความรับผิดของตนแต่ไม่จำกัดของท่าน ให้ถือเป็นข้อที่ต้องต่อรองก่อน
  • เพดานรวมค่าปรับและเครดิตบริการหรือไม่ ถ้าสัญญามีค่าปรับ ค่าเสียหายที่กำหนดไว้ล่วงหน้า หรือเครดิตบริการ ให้เขียนว่านับรวมอยู่ใต้เพดานเดียวกัน ไม่ใช่ทับซ้อนกัน
  • สิ่งที่อยู่นอกเพดาน ควรเป็นรายการสั้น เช่น กลฉ้อฉล ความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง การกระทำโดยเจตนา และหนี้ชำระค่าตอบแทนที่ถึงกำหนดอยู่แล้ว ยิ่งรายการยาว เพดานยิ่งมีความหมายน้อย
  • ระยะเวลาแจ้งข้อเรียกร้อง กำหนดว่าต้องแจ้งภายในกี่วันนับแต่รู้เหตุ มิฉะนั้นเรียกไม่ได้ ระยะสั้นเกินไปเสี่ยงถูกมองว่าไม่เป็นธรรม

ตารางจุดที่ต่อรองได้และจุดที่ต้องส่งทนายในภาพรวมของบริษัท ดูระบบตรวจสัญญาของบริษัทที่ไม่มีฝ่ายกฎหมาย ในคู่มือนี้ให้ใช้ถือเป็นหลักว่า เพดานที่ท่านเสนอเองพร้อมเหตุผล ได้รับการพิจารณาง่ายกว่าการขอลบข้อของลูกค้าโดยไม่มีตัวเลขแทน

3. ค่าเสียหายทางอ้อมคืออะไร และควรเขียนข้อยกเว้นอย่างไร

กฎหมายไทยไม่มีหมวดค่าเสียหายทางอ้อมที่นิยามไว้ มาตรา 222 ใช้เกณฑ์ว่าความเสียหายเป็นผลปกติหรือเป็นสิ่งที่คาดเห็นได้ ดังนั้นสัญญาที่เขียนเพียงว่าไม่รับผิดต่อความเสียหายทางอ้อม ทิ้งให้ฝ่ายหนึ่งโต้ว่ากำไรที่ขาดเป็นความเสียหายโดยตรง และอีกฝ่ายโต้ว่าเป็นทางอ้อม วิธีที่ลดข้อพิพาทคือเขียนรายการ

ประเภทความเสียหายควรเขียนอย่างไร
กำไรที่ขาดหาย รายได้ที่เสียไประบุชื่อในรายการยกเว้นโดยตรง ไม่ปล่อยให้อยู่ใต้คำว่า ทางอ้อม
ความเสียหายสืบเนื่อง (เช่น ธุรกิจของลูกค้าหยุด)ระบุว่ายกเว้นแม้ได้รับแจ้งไว้ก่อนว่าอาจเกิด
ชื่อเสียงและโอกาสทางธุรกิจที่เสียไประบุชื่อเช่นกัน เพราะพิสูจน์และประเมินค่ายาก
ต้นทุนหาผู้รับจ้างรายใหม่ตกลงให้ชัดว่านับเป็นความเสียหายโดยตรงหรือไม่ ลูกค้ามักขอให้นับ ท่านอาจรับได้ภายใต้เพดาน
ค่าแก้ไขหรือทำซ้ำงานที่บกพร่องโดยทั่วไปควรนับเป็นความเสียหายโดยตรงที่ท่านรับผิด ถ้าต้องการให้ท่านแก้เองก่อน ให้เขียนสิทธิแก้ไขภายในเวลาที่กำหนด
ค่าปรับที่ลูกค้าต้องจ่ายต่อลูกค้าของเขาตกลงว่ารับหรือไม่รับ ถ้ารับให้อยู่ใต้เพดาน

ข้อควรระวัง การยกเว้นทั้งสองฝ่ายต้องเขียนเป็นสองฝ่ายจริง และถ้าลูกค้าขอรับเฉพาะความเสียหายโดยตรง ให้ถามว่าเขาจะนิยามอะไรเป็นโดยตรง การตกลงนิยามก่อนเซ็นถูกกว่าการพิสูจน์ในศาลหลังเกิดเรื่อง

4. ข้อยกเว้นอะไรที่เพดานกันไม่ได้

มีสองชั้นที่ต้องดูพร้อมกัน

กลฉ้อฉลและความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง (มาตรา 373) ความตกลงที่ทำไว้ล่วงหน้าเป็นข้อความยกเว้นมิให้ลูกหนี้ต้องรับผิดเพื่อกลฉ้อฉลหรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของตน เป็นโมฆะ มาตรานี้ไม่ได้พูดถึงการกระทำโดยเจตนาตรง ๆ ในทางปฏิบัติจึงมักเขียนรายการนอกเพดานให้ครอบคลุมทั้งสามอย่างเพื่อตัดข้อถกเถียง ข้อสัญญาของลูกค้าที่ให้ท่านรับผิดไม่จำกัดในเรื่องเหล่านี้จึงไม่ใช่ข้อที่ท่านต้องสู้ เพราะเพดานกันเรื่องเหล่านี้ไม่ได้อยู่แล้ว

ข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม (พ.ร.บ. ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540) มาตรา 4 ครอบคลุมสัญญาหลายประเภทรวมถึงสัญญาสำเร็จรูป ข้อตกลงที่ทำให้ผู้กำหนดสัญญาได้เปรียบเกินสมควรมีผลเพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณี และตัวอย่างในมาตรานั้นรวมข้อตกลงยกเว้นหรือจำกัดความรับผิดจากการผิดสัญญา มาตรา 8 ห้ามอ้างข้อตกลงล่วงหน้าที่ยกเว้นหรือจำกัดความรับผิดในความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย หรืออนามัยของผู้อื่นอันเกิดจากการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อ

ความเห็นเชิงปฏิบัติของเรา ถือเรื่องนี้เป็นตาข่ายรองรับ ไม่ใช่แผนหลัก สัญญาของท่านเป็นสัญญาสำเร็จรูปหรือไม่ และข้อใดเกินสมควรหรือไม่ ต้องดูข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี และการต่อสู้ในศาลใช้เวลาและไม่แน่นอน เวลาป้องกันตัวที่ดีที่สุดคือก่อนเซ็น

5. ข้อสัญญาชดใช้บุคคลภายนอก (indemnity) ควรจำกัดอย่างไร

ข้อชดใช้คือคำมั่นของฝ่ายหนึ่งว่าจะรับภาระเมื่อบุคคลภายนอกเรียกร้องอีกฝ่าย ต่างจากเพดานตรงที่เกี่ยวกับ คนนอกสัญญา เช่น เจ้าของลิขสิทธิ์ที่อ้างว่างานของท่านละเมิด ผู้ใช้ที่ได้รับบาดเจ็บ หรือผู้ที่ข้อมูลถูกใช้ผิดวัตถุประสงค์ ปัญหาที่พบคือร่างของลูกค้าเขียนกว้างว่า ชดใช้ทุกข้อเรียกร้องที่เกี่ยวกับสินค้าหรือบริการ ทำให้ความผิดของลูกค้าเองตกมาอยู่ที่ท่าน

จุดที่ควรแก้

  • ตัวกระตุ้น ให้ชดใช้เฉพาะข้อเรียกร้องที่เกิดจากการผิดสัญญาหรือความผิดของท่าน ไม่ใช่ทุกข้อเรียกร้องที่ผ่านมาถึงลูกค้า
  • ขอบเขตเรื่อง จำกัดเป็นรายการ เช่น การละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาจากงานที่ท่านส่งมอบ หรือความเสียหายต่อชีวิตและร่างกายที่เกิดจากความผิดของท่าน ไม่ครอบคลุมทุกเรื่อง
  • ข้อยกเว้นฝั่งลูกค้า ถ้าข้อเรียกร้องเกิดจากสิ่งที่ลูกค้าสั่ง ให้ แก้ไข หรือใช้ผิดวัตถุประสงค์ ท่านไม่ต้องชดใช้ ลูกค้าอาจต้องชดใช้ท่านในทางกลับกัน
  • ขั้นตอน ลูกค้าแจ้งข้อเรียกร้องโดยพลัน ให้ท่านเป็นผู้ควบคุมการต่อสู้หรือเจรจา และไม่ประนีประนอมโดยไม่ได้รับความเห็นชอบ
  • อยู่ใต้เพดานหรือพ้นเพดาน ข้อนี้สำคัญที่สุด ถ้าข้อชดใช้พ้นเพดาน ท่านกลับไปมีความรับผิดไม่จำกัดทางหลังบ้าน ควรขอให้อยู่ใต้เพดานหรือมีเพดานพิเศษของตัวเอง
  • ประเภทเงินที่ชดใช้ ตกลงให้ชัดว่ารวมค่าทนาย ค่าธรรมเนียมศาล และค่าสินไหมที่จ่ายจริงหรือไม่ และรวมค่าปรับที่หน่วยงานรัฐกำหนดหรือไม่ ซึ่งข้อหลังต้องตรวจเป็นรายกรณีกับทนาย

ข้อชดใช้ไม่ได้ตัดสิทธิท่านในการต่อสู้ข้อเรียกร้องของบุคคลภายนอก เมื่อได้รับแจ้งแล้ว ให้เก็บเอกสารและตอบสนองตามกำหนดในสัญญา

6. เพดานกับวงเงินประกันภัยเกี่ยวกันอย่างไร

ประกันภัยค้ำจุนเป็นสัญญาประกันภัยที่ผู้รับประกันภัยตกลงจะใช้ค่าสินไหมทดแทนในนามของผู้เอาประกันภัย เพื่อความวินาศภัยที่เกิดแก่บุคคลอีกคนหนึ่ง ซึ่งผู้เอาประกันภัยต้องรับผิด ผู้ที่เสียหายชอบที่จะได้รับค่าสินไหมจากผู้รับประกันภัยโดยตรง แต่ไม่เกินจำนวนที่ผู้รับประกันภัยต้องใช้ตามสัญญา และต้องเรียกผู้เอาประกันภัยเข้ามาในคดีด้วย (มาตรา 887)

ในทางสัญญา ให้ตรวจสิ่งต่อไปนี้ก่อนตกลงตัวเลข

  1. วงเงินกรมธรรม์ที่มีอยู่จริง เทียบกับเพดานที่ลูกค้าขอ ถ้าลูกค้าขอเพดานสูงกว่าวงเงิน ส่วนที่เกินเป็นความเสี่ยงที่บริษัทแบกเอง
  2. กรมธรรม์คุ้มครองความรับผิดตามสัญญาหรือไม่ กรมธรรม์บางฉบับคุ้มครองเฉพาะความรับผิดตามกฎหมาย ไม่รวมความรับผิดที่รับเพิ่มโดยสัญญา และอาจมีข้อยกเว้นเรื่องข้อมูล ทรัพย์สินทางปัญญา หรือค่าปรับ
  3. เงื่อนไขการแจ้งเหตุและวันคุ้มครอง บางกรมธรรม์ต้องแจ้งภายในเวลาที่กำหนด หรือคุ้มครองเฉพาะข้อเรียกร้องที่เกิดและแจ้งในระยะเวลาประกัน
  4. ส่วนที่ผู้เอาประกันภัยรับเอง ค่าเสียหายส่วนแรก (deductible) และข้อยกเว้นเรื่องที่รู้อยู่แล้ว
  5. ข้อสัญญาที่บังคับให้ซื้อประกัน อย่ารับว่าจะมีประกันประเภทหรือวงเงินที่ท่านไม่มี ให้เขียนว่ารักษาประกันตามที่มีอยู่และแจ้งอีกฝ่ายเมื่อเปลี่ยนแปลงสาระสำคัญ ถ้าลูกค้าต้องการคุ้มครองเพิ่ม ให้คำนวณเบี้ยก่อนตกลง

เราไม่ใช่ผู้รับประกันภัยหรือนายหน้าประกันภัย และไม่ประเมินว่ากรมธรรม์ของท่านคุ้มครองหรือไม่ ให้ตัวแทนหรือนายหน้าประกันภัยตรวจกรมธรรม์ แล้วนำผลมาให้ทนายร่างข้อสัญญาให้ตรงกัน

7. ลูกค้ายืนยันให้รับผิดไม่จำกัด ต่อรองตามลำดับอย่างไร

ลำดับที่ใช้ได้กับสัญญาส่วนใหญ่ เรียงจากสิ่งที่เปลี่ยนเงื่อนไขน้อยไปมาก

  1. ถามเหตุผล ลูกค้ากังวลเรื่องใดจริง ข้อมูลรั่ว การละเมิดสิทธิ หรืองานล่าช้า คำตอบบอกว่าควรให้เพดานพิเศษเรื่องใด
  2. เสนอเพดานรวมและเพดานพิเศษ ตามตารางข้อ 2 พร้อมรายการนอกเพดานที่สั้น
  3. เสนอรายการค่าเสียหายที่ยกเว้น ตามข้อ 3 ให้ใช้กับทั้งสองฝ่าย
  4. จำกัดข้อชดใช้ ตามข้อ 5 และให้อยู่ใต้เพดานหรือมีเพดานพิเศษ
  5. เสนอประกันภัยเป็นสะพาน ถ้าลูกค้าต้องการความมั่นใจ เสนอรักษาประกันภัยตามวงเงินที่บริษัทมี และอาจเพิ่มวงเงินหากสัญญามีมูลค่าพอ
  6. ถ้ายังไม่ได้ ให้ยกระดับ ส่งให้ผู้บริหารตัดสินว่าความเสี่ยงนี้คุ้มกับรายได้หรือไม่ ไม่ใช่ให้พนักงานขายตัดสินเอง

ถ้าสุดท้ายลูกค้าไม่ยอมลดเลย บางครั้งทางออกคือไม่เซ็นสัญญานั้น หรือปรับราคาให้สะท้อนความเสี่ยง ทั้งสองทางเป็นการตัดสินใจทางธุรกิจ ไม่ใช่เรื่องที่กฎหมายตัดสินแทนได้

8. เช็กลิสต์เอกสารและการตรวจก่อนส่งร่างกลับ

  • สัญญาฉบับเต็มและภาคผนวก รวมใบสั่งซื้อ เงื่อนไขทั่วไป และนโยบายที่สัญญาอ้างถึง
  • ข้อที่เกี่ยวกับความรับผิด ค่าเสียหาย ค่าปรับ และข้อชดใช้ ทำเครื่องหมายไว้ครบทุกข้อ
  • ค่าตอบแทนรวมต่อปีหรือต่อสัญญา เพื่อใช้ตั้งเพดานที่ผูกกับค่าตอบแทน
  • กรมธรรม์ประกันภัยที่มี พร้อมวงเงิน ข้อยกเว้น และวันหมดอายุ
  • รายการความเสียหายที่ลูกค้ากังวลจริง เพื่อกำหนดเพดานพิเศษ
  • ตารางเทียบข้อสัญญาเดิมกับที่เสนอ เก็บไว้ในแฟ้มสัญญา
  • ผู้อนุมัติภายในที่ลงชื่อรับความเสี่ยงส่วนที่เหลือ
  • วันที่ต้องแจ้งข้อเรียกร้องหรือแจ้งผู้รับประกันภัย ลงในทะเบียนสัญญา

9. ตัวอย่างสมมติ: ลูกค้าส่งร่างให้รับผิดไม่จำกัดและชดใช้ทุกข้อเรียกร้อง

ตัวอย่างนี้ไม่ใช่คดีจริง ตัวเลขทั้งหมดเป็นเพียงตัวอย่างเพื่อประกอบการอธิบาย

บริษัทพัฒนาซอฟต์แวร์แห่งหนึ่งรับงานดูแลระบบให้ผู้ผลิตรายใหญ่ มูลค่าสัญญา 1,200,000 บาทต่อปี ร่างของลูกค้ามีข้อสัญญาว่า ผู้รับจ้างรับผิดต่อความเสียหายทุกประเภทโดยไม่จำกัด ชดใช้ทุกข้อเรียกร้องที่เกี่ยวกับบริการ และต้องมีประกันภัยวงเงิน 10,000,000 บาท ผู้รับจ้างมีกรมธรรม์วงเงิน 5,000,000 บาท

ประเด็นร่างของลูกค้าที่ผู้รับจ้างเสนอกลับ
เพดานทั่วไปไม่จำกัดไม่เกินเงินที่ชำระตามสัญญาในช่วง 12 เดือนก่อนเกิดเหตุ (1,200,000 บาท)
เรื่องข้อมูลรั่วไหลรวมในไม่จำกัดเพดานพิเศษ 3,000,000 บาท
นอกเพดานไม่ระบุ เพราะไม่มีเพดานกลฉ้อฉล ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง การกระทำโดยเจตนา
ค่าเสียหายทางอ้อมไม่ได้ยกเว้นยกเว้นกำไรที่ขาด รายได้ที่เสีย และความเสียหายสืบเนื่อง ทั้งสองฝ่าย
ข้อชดใช้ทุกข้อเรียกร้องเกี่ยวกับบริการเฉพาะข้อเรียกร้องของบุคคลภายนอกว่าละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาจากงานที่ส่งมอบ และการบาดเจ็บจากความผิดของผู้รับจ้าง อยู่ใต้เพดานพิเศษ
ประกันภัยต้องมี 10,000,000 บาทรักษากรมธรรม์ที่มี (5,000,000 บาท) และแจ้งเมื่อเปลี่ยนสาระสำคัญ

ผู้รับจ้างก่อนส่งกลับให้นายหน้าประกันภัยตรวจว่ากรมธรรม์คุ้มครองความรับผิดตามสัญญาเรื่องข้อมูลหรือไม่ และพบว่าไม่รวม จึงตั้งเพดานพิเศษไว้ที่ระดับที่บริษัทแบกเองได้ ไม่ใช่ระดับเดียวกับวงเงินกรมธรรม์ ผลอาจต่างออกไปตามสัญญาและข้อเท็จจริงจริง

อย่าเข้าใจผิด

  • "ถ้าไม่เขียนเพดาน กฎหมายก็จำกัดให้เอง" ไม่จริง เมื่อสัญญาเงียบ ผู้ผิดสัญญาต้องรับผิดตามความเสียหายที่เกิดในขอบเขตมาตรา 222 ซึ่งไม่มีเพดานเป็นตัวเลข
  • "เขียนว่าไม่รับผิดทางอ้อม ก็ปลอดภัยแล้ว" ไม่เสมอไป กฎหมายไทยไม่มีนิยามกลางของคำนี้ ควรระบุกำไรที่ขาดและความเสียหายสืบเนื่องเป็นรายการ
  • "เพดานป้องกันได้ทุกเรื่อง" ไม่ได้ ข้อตกลงล่วงหน้ายกเว้นความรับผิดเพราะกลฉ้อฉลหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงเป็นโมฆะตามมาตรา 373
  • "ข้อชดใช้เป็นเรื่องเดียวกับเพดาน" คนละเรื่อง ข้อชดใช้เกี่ยวกับข้อเรียกร้องของบุคคลภายนอก และถ้าอยู่นอกเพดาน ความรับผิดไม่จำกัดกลับเข้ามาทางนี้ได้
  • "มีประกันภัยแล้ว จะเซ็นเพดานเท่าไรก็ได้" ไม่ใช่ ประกันภัยจ่ายตามกรมธรรม์ ซึ่งมีวงเงินและข้อยกเว้น และอาจไม่ครอบคลุมความรับผิดที่รับเพิ่มโดยสัญญา
  • "ถ้าไม่เป็นธรรม ศาลจะแก้ให้ภายหลัง" พ.ร.บ. ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรมช่วยได้เฉพาะบางประเภทสัญญา ต้องพิสูจน์ข้อเท็จจริง และไม่แน่นอน ควรต่อรองก่อนเซ็น
  • "ทนายรับรองได้ว่าลูกค้าจะยอมรับเพดาน" ไม่ได้ ผลการเจรจาขึ้นกับอำนาจต่อรองของทั้งสองฝ่าย

อ่านเพิ่มเติม

ความรับผิดไม่จำกัดเป็นจุดเริ่มต้นของการเจรจา ไม่ใช่คำตอบสุดท้าย เสนอโครงสร้างทั้งชุดพร้อมเหตุผล และตรวจกรมธรรม์ก่อนตกลงตัวเลข

เราช่วยตรวจและร่างข้อจำกัดความรับผิด รายการค่าเสียหายที่ยกเว้น และข้อชดใช้ในสัญญาของบริษัท ทำตารางเทียบร่างของลูกค้ากับข้อเสนอกลับ และประสานกับตัวแทนหรือนายหน้าประกันภัยของท่านให้ข้อสัญญาตรงกับกรมธรรม์ เราไม่ใช่ผู้รับประกันภัยหรือนายหน้าประกันภัย ไม่ประเมินว่ากรมธรรม์คุ้มครองเรื่องใด และไม่สามารถรับรองผลการเจรจากับคู่สัญญา ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ สัญญาและเอกสาร


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

สัญญาที่ไม่มีเพดานความรับผิด ผู้ผิดสัญญาต้องจ่ายแค่ไหน+

เมื่อสัญญาเงียบ ผู้ผิดสัญญาต้องชดใช้ความเสียหายตามที่เกิดขึ้นจริงตามหลักประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 215 และ 222 คือความเสียหายที่ตามปกติย่อมเกิดจากการไม่ชำระหนี้ และความเสียหายจากพฤติการณ์พิเศษหากคู่กรณีคาดเห็นหรือควรคาดเห็นไว้ก่อน จึงไม่มีเพดานตัวเลขตายตัว และอาจสูงกว่าค่าตอบแทนตามสัญญามาก

กฎหมายไทยแยก ค่าเสียหายทางอ้อม ออกจากค่าเสียหายโดยตรงไหม+

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไม่ได้ใช้คำว่า ค่าเสียหายทางอ้อม เป็นประเภทของกฎหมาย มาตรา 222 ใช้ความคาดเห็นได้เป็นเกณฑ์ ดังนั้นถ้าจะยกเว้นกำไรที่ขาดหรือความเสียหายสืบเนื่อง ควรเขียนรายการลงในสัญญาให้ชัด ไม่ควรพึ่งว่าศาลจะตีความคำว่า ทางอ้อม อย่างไร

ตกลงจำกัดความรับผิดไว้ล่วงหน้าได้ทุกกรณีหรือไม่+

ไม่ได้ทุกกรณี มาตรา 373 ทำให้ข้อตกลงล่วงหน้าที่ยกเว้นความรับผิดเพราะกลฉ้อฉลหรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของลูกหนี้เป็นโมฆะ และถ้าเป็นสัญญาสำเร็จรูป พ.ร.บ. ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 อาจทำให้ข้อจำกัดที่เอาเปรียบเกินสมควรมีผลเพียงเท่าที่เป็นธรรม

ข้อสัญญาชดใช้ (indemnity) ต่างจากข้อจำกัดความรับผิดอย่างไร+

ข้อจำกัดความรับผิดกำหนดว่าถ้าคุณผิดสัญญา คุณต้องจ่ายต่อคู่สัญญาไม่เกินเท่าไร ส่วนข้อชดใช้เป็นคำมั่นว่าจะรับภาระเมื่อบุคคลภายนอกเรียกร้องคู่สัญญา เช่น เจ้าของลิขสิทธิ์หรือผู้ได้รับบาดเจ็บ ต้องดูว่าข้อชดใช้อยู่ใต้เพดานหรือพ้นเพดาน เพราะถ้าพ้นเพดาน เพดานที่เจรจามาอาจไม่มีความหมาย

ประกันภัยความรับผิดทำให้ไม่ต้องกังวลเรื่องเพดานใช่หรือไม่+

ไม่ใช่ ประกันภัยจ่ายตามกรมธรรม์ ซึ่งมีวงเงิน ข้อยกเว้น และเงื่อนไขการแจ้งเหตุของตัวเอง ตัวเลขเพดานในสัญญาควรสอดคล้องกับวงเงินที่ซื้อไว้จริง และควรให้ตัวแทนหรือนายหน้าประกันภัยยืนยันว่ากรมธรรม์คุ้มครองความรับผิดตามสัญญาประเภทนั้นหรือไม่

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา