ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
กฎหมายธุรกิจ

บริษัทควรมีทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมายอะไรบ้าง: เริ่มจากสัญญา คน เงิน และใบอนุญาต

วิธีทำทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมายของบริษัทแบบใช้งานได้จริง ใครเป็นเจ้าของแต่ละรายการ ตั้งกำหนดจัดการอย่างไร และเรื่องใดต้องรายงานผู้บริหาร พร้อมตารางช่องข้อมูล เกณฑ์ให้คะแนน และเช็กลิสต์ตั้งระบบ

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมกฎหมายธุรกิจ21 พฤศจิกายน 256917 นาที
บริษัทควรมีทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมายอะไรบ้าง: เริ่มจากสัญญา คน เงิน และใบอนุญาต

คำตอบหลัก

ทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมายคือตารางเดียวที่รวมเรื่องซึ่งอาจทำให้บริษัทเสียเงิน เสียสิทธิ หรือถูกหน่วยงานตรวจสอบ ทุกบรรทัดต้องมีสามอย่างครบ คือ เจ้าของ ที่เป็นคนในบริษัท วันที่ต้องจัดการ และ สถานะ ถ้าขาดอย่างใดอย่างหนึ่ง บรรทัดนั้นเป็นเพียงข้อความเตือนความจำ ไม่ใช่เครื่องมือบริหาร

เริ่มจากสี่หมวดที่เจ้าของกิจการเจอบ่อยที่สุด ได้แก่ สัญญา คน เงิน และใบอนุญาต ไม่ต้องคิดหมวดสวยหรู ให้ถามทีละหมวดว่า "ถ้าเรื่องนี้พลาด บริษัทเสียอะไร และใครต้องรู้ก่อนวันไหน" คำตอบคือบรรทัดในทะเบียน ตารางที่ใช้งานได้จริงมักมีสิบถึงยี่สิบบรรทัด ไม่ใช่ร้อยบรรทัด

ทะเบียนนี้ไม่ใช่เอกสารที่กฎหมายบังคับให้บริษัททั่วไปต้องทำ เป็นวิธีบริหารที่บริษัทเลือกใช้ ตัวเลขเกณฑ์และช่วงเวลาเตือนในคู่มือนี้เป็นตัวอย่างให้ปรับ ส่วนกำหนดเวลาตามกฎหมายหรือหน่วยงาน ให้ตรวจกับหน่วยงานนั้นหรือให้ทนายยืนยันเป็นรายเรื่อง ข้อมูลในคู่มือนี้ ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569

ใครควรอ่านส่วนไหน

สถานะของคุณส่วนที่ควรอ่าน
กำลังวางแผน (ยังไม่มีทะเบียน)ข้อ 1 ถึง 4 เลือกหมวดและช่องข้อมูล ข้อ 10 เช็กลิสต์ตั้งระบบ
กำลังเจรจา (กำลังหาที่ปรึกษารายเดือนหรือกำหนดขอบเขตงาน)ข้อ 7 เรื่องที่ต้องรายงาน และข้อ 9 ใช้ร่วมกับที่ปรึกษา
ทำไปแล้ว (มีตารางอยู่แต่ไม่มีใครเปิด)ข้อ 5 เจ้าของ ข้อ 6 กำหนดจัดการ และข้อ 8 ประชุมทบทวน

1. ทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมายต่างจากทะเบียนสัญญาอย่างไร

ทะเบียนสัญญาเก็บข้อมูลของสัญญาแต่ละฉบับ เช่น คู่สัญญา มูลค่า วันสิ้นสุด และวันบอกกล่าว วิธีตั้งระบบตรวจสัญญาและทะเบียนสัญญาอยู่ใน ระบบตรวจสัญญาของบริษัทที่ไม่มีฝ่ายกฎหมาย คู่มือนี้ไม่ทำซ้ำ

ทะเบียนความเสี่ยงมองกว้างกว่านั้น มันถามว่าเรื่องใดอาจเกิดผลเสีย ไม่ว่าจะมาจากสัญญา พนักงาน การเงิน หรือหน่วยงานรัฐ แล้วระบุว่าใครต้องทำอะไรก่อนวันไหน ความสัมพันธ์ระหว่างสองทะเบียนเป็นดังนี้

  • สัญญาที่ไม่มีเรื่องน่ากังวลอยู่แค่ในทะเบียนสัญญา
  • สัญญาที่มีเรื่องน่ากังวล เช่น ใกล้ครบวันบอกกล่าว มีข้อความรับผิดไม่จำกัด หรือคู่สัญญาเริ่มผิดนัด จะถูกยกมาเป็นบรรทัดในทะเบียนความเสี่ยงด้วย
  • เรื่องที่ไม่ใช่สัญญาเลย เช่น ใบอนุญาตใกล้หมดอายุ หรือข้อมูลส่วนบุคคลที่ยังไม่มีเอกสารแจ้ง อยู่ในทะเบียนความเสี่ยงอย่างเดียว

2. ทะเบียนควรแบ่งเป็นหมวดอะไร และแต่ละหมวดมีอะไรบ้าง

สี่หมวดด้านล่างครอบคลุมเรื่องที่ SME ไทยพบบ่อย รายการเป็นตัวอย่างเพื่อเริ่มคิด ไม่ใช่รายการครบถ้วนของทุกธุรกิจ

หมวดตัวอย่างรายการที่ควรมีในทะเบียน
สัญญาสัญญาลูกค้ารายใหญ่ที่ใกล้ครบกำหนดหรือมีเงื่อนไขต่ออายุอัตโนมัติ สัญญาที่ความรับผิดไม่จำกัด สัญญาที่พึ่งผู้ขายหรือผู้ผลิตรายเดียว คู่สัญญาที่ค้างชำระหรือเริ่มผิดนัด เอกสารที่ยังไม่มีผู้ลงนามครบ
คนพนักงานที่ยังไม่มีสัญญาจ้างหรือข้อบังคับล่าสุด ข้อร้องเรียนหรือเรื่องวินัยที่ยังไม่ปิด แรงงานต่างชาติที่ต้องต่ออายุใบอนุญาตทำงาน การเก็บและใช้ข้อมูลส่วนบุคคลของพนักงาน การเลิกจ้างที่กำลังพิจารณา
เงินลูกหนี้ค้างชำระที่ใกล้ขาดอายุความ เงินกู้ยืมระหว่างบริษัทกับกรรมการหรือผู้ถือหุ้น การค้ำประกัน หนี้ที่เจ้าหนี้ทวงถามแล้ว รายการที่ต้องให้นักบัญชีหรือผู้สอบบัญชียืนยันด้านภาษี
ใบอนุญาตและการจดทะเบียนใบอนุญาตประกอบกิจการและวันต่ออายุ การเปลี่ยนแปลงกรรมการหรืออำนาจกรรมการที่ยังไม่จดทะเบียน ข้อมูลที่ต้องยื่นต่อหน่วยงานเป็นประจำ เงื่อนไขของบัตรส่งเสริมการลงทุน (ถ้ามี)

ธุรกิจแต่ละประเภทมีรายการเฉพาะ เช่น โรงงานต้องดูใบอนุญาตตาม ใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน ส่วนบริษัทที่ใช้พนักงานจำนวนมากควรเริ่มจากผลการตรวจตาม การตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมายแรงงาน และเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลดู เช็กลิสต์ PDPA แล้วยกเฉพาะข้อที่ยังไม่เรียบร้อยมาเป็นบรรทัด

3. แต่ละบรรทัดควรมีช่องข้อมูลอะไร

ตารางที่มีช่องมากเกินไปจะไม่มีใครกรอก ช่องขั้นต่ำที่แนะนำมีสิบช่อง

ช่องใส่อะไรหมายเหตุ
รหัสรายการเลขหรืออักษรย่อ เช่น C-01 (สัญญา) P-03 (คน)ใช้อ้างถึงในที่ประชุมและรายงาน
คำอธิบายหนึ่งประโยค บอกเหตุการณ์ที่อาจเกิดเขียนเป็นเหตุการณ์ ไม่ใช่ชื่อกฎหมาย
ที่มาสัญญา พนักงาน หน่วยงาน หรือตัวเลขที่ทำให้เกิดความเสี่ยงช่วยให้คนใหม่ตามเรื่องได้
โอกาสเกิดต่ำ กลาง สูงดูตามข้อ 4
ผลกระทบต่ำ กลาง สูงดูตามข้อ 4
ระดับผลคูณหรือตารางจับคู่ของสองช่องบนใช้จัดลำดับ
เจ้าของชื่อคนในบริษัท หนึ่งคนเท่านั้นดูข้อ 5
ขั้นตอนถัดไปสิ่งที่ต้องทำเป็นกริยา เช่น "ส่งหนังสือบอกกล่าว"ไม่ใช่ "ติดตามเรื่อง"
วันที่ต้องจัดการวันที่ระบุจริง และประเภทของวัน (ตามสัญญา ตามกฎหมายหรือหน่วยงาน หรือกำหนดเอง)ดูข้อ 6
สถานะเปิด รอผู้อื่น ปิด และวันที่อัปเดตล่าสุดบรรทัดที่ไม่อัปเดตเกิน 60 วันควรถูกตรวจ

ควรเพิ่มช่อง "เอกสารอ้างอิง" ที่ชี้ไปยังแฟ้มจริง เช่น สัญญา หนังสือจากหน่วยงาน หรือบันทึกการประชุม โดยไม่ต้องคัดลอกเนื้อหาทั้งหมดมาใส่ตาราง

4. ให้คะแนนความเสี่ยงอย่างไรโดยไม่ซับซ้อน

ใช้สามระดับก็พอ ได้แก่ ต่ำ (1) กลาง (2) สูง (3) ให้คะแนนโอกาสและผลกระทบแยกกัน แล้วคูณกัน เกณฑ์ด้านล่างเป็นตัวอย่าง ปรับตามกำลังการเงินของบริษัทได้

ระดับผลคูณความหมายในทางปฏิบัติ
ต่ำ1 ถึง 2เจ้าของรายการดูแลเอง ทบทวนทุกไตรมาส
กลาง3 ถึง 4ต้องมีขั้นตอนถัดไปและวันที่ชัด ทบทวนทุกเดือน
สูง6 ถึง 9รายงานผู้บริหารทันที ปรึกษาทนายก่อนตัดสินใจ

ตัวอย่างการตัดสินผลกระทบ ใช้คำถามเดียวกันกับทุกรายการ ได้แก่ ถ้าเกิดขึ้นจริง บริษัทเสียเงินมากกว่าที่รับได้ในหนึ่งเดือนหรือไม่ มีผลต่อใบอนุญาตหรือลูกค้ารายใหญ่หรือไม่ มีกำหนดเวลาตายตัวที่ถ้าเลยแล้วแก้ไม่ได้หรือไม่ ถ้าตอบว่าใช่ข้อใดข้อหนึ่ง ให้ผลกระทบเป็น "สูง"

คะแนนต้องเปลี่ยนตามข้อเท็จจริง ตัวอย่างเช่น ลูกหนี้ที่เพิ่งเลยกำหนดชำระหนึ่งสัปดาห์มีระดับต่ำ แต่เมื่อผ่านไปหลายเดือนและใกล้ขาดอายุความ ระดับต้องขึ้นเป็นสูง เพราะสิทธิเรียกร้องอาจหมดไป ทนายยืนยันว่าอายุความของเรื่องนั้นนับอย่างไรและครบวันใด

5. ใครควรเป็นเจ้าของแต่ละรายการ

หลักเดียวที่ควรใช้คือ เจ้าของต้องเป็นคนในบริษัทที่มีอำนาจสั่งงานหรือแก้ปัญหานั้นได้จริง ทนายความไม่ใช่เจ้าของเรื่อง เพราะทนายไม่ได้ควบคุมพนักงาน ลูกค้า หรือเงินของบริษัท ทนายให้ความเห็นและร่างเอกสาร ส่วนบริษัทตัดสินใจและลงมือ

ประเภทรายการเจ้าของที่มักเหมาะสมทนายช่วยอะไร
สัญญาลูกค้าผู้จัดการฝ่ายขายหรือผู้จัดการบัญชีลูกค้าตรวจร่าง ร่างหนังสือบอกกล่าว
สัญญาผู้ขายฝ่ายจัดซื้อตรวจข้อความรับผิดและข้อตกลงเลิกสัญญา
พนักงานและข้อบังคับฝ่ายบุคคลตรวจหนังสือเตือน หนังสือเลิกจ้าง ข้อบังคับ
ข้อมูลส่วนบุคคลผู้ที่เจ้าของกิจการมอบหมาย (อาจเป็นฝ่ายบุคคลหรือไอที)ตรวจเอกสารแจ้งและสัญญาประมวลผลข้อมูล
หนี้และลูกหนี้ฝ่ายบัญชีหรือการเงินร่างหนังสือทวงถาม ประเมินทางเลือกก่อนฟ้อง
ใบอนุญาตและการจดทะเบียนผู้จัดการทั่วไป ฝ่ายธุรการ หรือผู้ที่ดูแลเอกสารกับหน่วยงานจัดเอกสารและจดทะเบียนที่เกี่ยวกับกรรมการหรือผู้ถือหุ้น
ภาษีและบัญชีนักบัญชีหรือผู้สอบบัญชีไม่ใช่งานของเรา ให้นักบัญชีตรวจก่อน

กติกาที่ควรเขียนไว้

  1. หนึ่งรายการมีเจ้าของหนึ่งคน ไม่ใช้ชื่อแผนก เพราะชื่อแผนกไม่มีใครรับผิดชอบเป็นรายบุคคล
  2. ทุกรายการมีคนสำรองหนึ่งคน สำหรับกรณีเจ้าของลา ลาออก หรือย้ายงาน
  3. เมื่อพนักงานลาออกหรือย้ายงาน ต้องโอนรายการที่เขาถือก่อนวันสุดท้าย และเขียนไว้ในเช็กลิสต์ส่งมอบงาน
  4. เจ้าของที่ไม่ตอบหรือไม่อัปเดตตามกำหนด ถูกยกระดับไปที่ผู้บริหารตามข้อ 7 ไม่ใช่รอต่อไปเรื่อยๆ

6. กำหนดจัดการมาจากไหน และตั้งเตือนอย่างไร

วันที่ในทะเบียนมีสามประเภท ควรบันทึกไว้ในช่องเดียวกันเพื่อรู้ว่าวันนั้นขยับได้หรือไม่

ประเภทวันตัวอย่างขยับได้หรือไม่
ตามสัญญาวันสิ้นสุดสัญญา วันบอกกล่าวไม่ต่ออายุ ระยะเวลาแก้ไขการผิดสัญญาขยับได้เมื่อคู่สัญญาตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร
ตามกฎหมายหรือหน่วยงานอายุใบอนุญาต กำหนดยื่นเอกสาร กำหนดตอบหนังสือ อายุความโดยทั่วไปขยับเองไม่ได้ ให้ตรวจกับหน่วยงานหรือให้ทนายยืนยัน
กำหนดเองภายในบริษัทวันส่งร่างให้ผู้อนุมัติ วันประชุมทบทวนปรับได้ตามความเหมาะสม

วันตามสัญญาที่เกี่ยวกับการต่ออายุและบอกกล่าวมีเรื่องละเอียดที่ต้องระวัง ดู ต่ออายุอัตโนมัติและวันบอกกล่าว ส่วนสัญญาที่มีเหตุสุดวิสัยหรือต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ดู เหตุสุดวิสัยกับต้นทุนที่เพิ่มขึ้น คู่มือนี้ไม่ทำซ้ำสองเรื่องนั้น

ลำดับการเตือนที่เป็นตัวอย่าง (ปรับตามประเภทงาน)

  • 90 วันก่อนถึงวัน: เจ้าของรายการตัดสินใจว่าจะทำอะไร (ต่อ เลิก เจรจาใหม่ หรือยื่นเอกสาร)
  • 60 วันก่อน: ถ้าต้องส่งทนายหรือขอข้อมูลจากหน่วยงาน ให้ส่งตอนนี้
  • 30 วันก่อน: เอกสารต้องพร้อมและมีผู้ลงนามที่มีอำนาจ
  • 7 วันก่อน: ถ้ายังไม่เสร็จ ต้องรายงานผู้บริหารและระบุสิ่งที่ติด

ใช้ปฏิทินกลางของบริษัทหรือระบบที่มีการแจ้งเตือนอัตโนมัติ เตือนให้ทั้งเจ้าของและคนสำรอง อย่าพึ่งปฏิทินส่วนตัวของคนคนเดียว เมื่อไม่แน่ใจว่าวันใดเป็นวันตายตัวตามกฎหมาย ให้ใส่ "รอยืนยัน" ในช่องสถานะ แล้วขอให้ทนายหรือหน่วยงานยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร

7. เรื่องใดต้องรายงานผู้บริหาร และรายงานอย่างไร

แยกให้ชัดระหว่างสองแบบ แบบแรกคือรายงานประจำเดือนที่ดูภาพรวม แบบที่สองคือเรื่องที่ต้องแจ้งทันทีโดยไม่รอรอบ

เรื่องที่ควรแจ้งทันที (ตกลงกับผู้บริหารล่วงหน้า ระบุชื่อผู้รับ ช่องทาง และกรอบเวลา เช่น ภายในหนึ่งวันทำการ)

  • หนังสือจากหน่วยงานรัฐ หนังสือทวงถามหรือหนังสือบอกเลิกสัญญาจากทนายหรือคู่สัญญา หรือหมายศาล
  • กำหนดตายตัวที่เหลือไม่ถึงช่วงเตือนสุดท้ายแต่ยังไม่มีใครทำ
  • เหตุข้อมูลส่วนบุคคลรั่วไหลหรือสงสัยว่ารั่วไหล
  • ข้อร้องเรียนร้ายแรง อุบัติเหตุ หรือการเลิกจ้างที่อาจเป็นข้อพิพาท
  • ข้อเสนอที่ต้องตัดสินใจเกินอำนาจของเจ้าของรายการ เช่น ข้อรับผิดไม่จำกัด หรือการค้ำประกัน
  • รายการที่ระดับขึ้นเป็นสูง

รายงานประจำเดือน ควรสั้น หนึ่งหน้า ประกอบด้วยจำนวนรายการเปิดและปิดในเดือน รายการระดับสูงพร้อมเจ้าของและขั้นตอนถัดไป กำหนดเวลาสิบหรือสามสิบวันข้างหน้า รายการที่ล่าช้า และเรื่องที่ต้องการให้ผู้บริหารตัดสินใจ พร้อมวันที่ต้องการคำตอบ รูปแบบรายงานและตัวอย่างอยู่ใน วัดผลที่ปรึกษากฎหมายรายเดือน ซึ่งเป็นแบบรายงานที่สำนักงานกฎหมายส่งให้ผู้บริหาร ส่วนคู่มือนี้เป็นตารางที่บริษัทใช้อยู่ภายใน สองอย่างต่อกันได้ แต่ไม่ใช่เอกสารเดียวกัน

หลักการเขียนถึงผู้บริหารคือ ระบุเรื่อง ผลที่อาจเกิด สิ่งที่ต้องตัดสินใจ และวันที่ต้องตัดสินใจ โดยไม่ต้องอธิบายตัวบทกฎหมาย

8. ประชุมทบทวนควรทำอย่างไร

ทะเบียนที่ไม่มีวาระเปิดดูเป็นประจำจะค้าง ให้กำหนดรอบที่ชัด

รอบใช้เวลาทำอะไร
ทุกเดือนประมาณ 30 นาทีดูรายการระดับกลางและสูง รายการที่ใกล้ครบกำหนด รายการที่ไม่อัปเดต และรายการใหม่
ทุกไตรมาสประมาณ 1 ชั่วโมงดูรายการระดับต่ำ ปิดรายการที่จบแล้ว ตรวจว่าเจ้าของยังอยู่ในบริษัท
ทุกปี หรือเมื่อบริษัทเปลี่ยนใหญ่ครึ่งวันทบทวนทั้งตาราง หมวด เกณฑ์ให้คะแนน เมื่อเปิดสาขา ขายธุรกิจ จ้างพนักงานจำนวนมาก หรือเปลี่ยนผู้ถือหุ้น

เรื่องวาระการประชุมผู้บริหารประจำเดือนและรายงานที่ควรเตรียม ดูเพิ่มที่ วาระประชุมผู้บริหารและรายงานประจำเดือน เพิ่มวาระ "ทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมาย" เป็นหนึ่งหัวข้อ ไม่ต้องจัดประชุมแยกถ้าบริษัทเล็ก

หลังประชุม ให้บันทึกสามอย่างในตาราง คือรายการที่เปลี่ยนระดับ ขั้นตอนถัดไปที่ตกลงใหม่ และใครรับผิดชอบ รายการที่ปิดควรเก็บไว้อย่างน้อยจนผ่านช่วงที่เรื่องนั้นอาจถูกหยิบขึ้นมาอีก ใช้คอลัมน์ "ปิดเมื่อ" และ "เหตุที่ปิด"

9. ใช้ทะเบียนนี้ร่วมกับที่ปรึกษากฎหมายรายเดือนอย่างไร

ที่ปรึกษารายเดือนมีประโยชน์เมื่อมีสิ่งให้ทำงานด้วยทุกเดือน ทะเบียนทำหน้าที่เป็นวาระของเดือนนั้น

  • บริษัทส่งทะเบียนฉบับล่าสุดให้ที่ปรึกษาก่อนรอบประชุม
  • ที่ปรึกษาเลือกรายการที่ต้องใช้ความเห็นทางกฎหมาย เช่น รายการระดับสูง รายการที่มีกำหนดตายตัว และรายการที่เจ้าของไม่แน่ใจ
  • ที่ปรึกษาตอบเป็นลายลักษณ์อักษรว่าต้องทำอะไร ใครทำ และภายในวันไหน แล้วบริษัทอัปเดตตาราง
  • ที่ปรึกษาสรุปเรื่องที่ผู้บริหารต้องตัดสินใจ

สำนักงานทำอะไรได้ และอะไรที่ไม่ใช่งานของสำนักงาน ทนายตรวจและร่างเอกสาร ยืนยันกำหนดเวลาทางกฎหมายของเรื่องที่ส่งมา ร่างหนังสือบอกกล่าวหรือหนังสือตอบ และเข้าร่วมประชุมทบทวนตามที่ตกลง แต่ไม่ได้ดูแลตารางแทนบริษัท ไม่ได้ติดตามพนักงานของบริษัทให้ทำงานตามกำหนด ไม่ตรวจภาษีและบัญชี และไม่ตรวจเรื่องที่ไม่ได้ส่งมา ขอบเขตรายเดือนควรตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรว่าอะไรอยู่ในบริการประจำ และอะไรเป็นงานเฉพาะเรื่องที่คิดแยก

ถ้ากำลังเปรียบเทียบข้อเสนอของที่ปรึกษา ดูปัจจัยที่ทำให้ใบเสนอราคาต่างกันได้ที่ ที่ปรึกษากฎหมายรายเดือนคิดค่าบริการจากอะไร และเรื่องการเลือกที่ปรึกษาที่เหมาะกับบริษัทที่ การเลือกที่ปรึกษากฎหมายองค์กร

10. เช็กลิสต์ตั้งทะเบียนภายในสองสัปดาห์

  • เลือกเครื่องมือที่ทุกคนเข้าถึงได้ เช่น ตารางที่ใช้ร่วมกันและมีสิทธิ์เข้าถึงจำกัด อย่าเก็บในเครื่องของคนเดียว
  • สร้างสิบช่องตามข้อ 3
  • นั่งคุยกับหัวหน้าฝ่ายขาย บุคคล บัญชี และธุรการคนละ 30 นาที ถามว่า "เรื่องกฎหมายอะไรที่ทำให้นอนไม่หลับ"
  • รวบรวมใบอนุญาต หนังสือรับรองบริษัท และสัญญาสำคัญห้าถึงสิบฉบับเพื่อหาวันที่
  • ให้คะแนนทุกรายการตามข้อ 4
  • กำหนดเจ้าของและคนสำรองทุกรายการ
  • ใส่วันที่และประเภทวัน ตั้งเตือน 90 60 30 7 วันในปฏิทินกลาง
  • ตกลงกับผู้บริหารว่าเรื่องใดแจ้งทันที ใครรับ ช่องทางใด
  • กำหนดวันประชุมทบทวนรอบแรก
  • ระบุรายการที่ต้องให้ทนายหรือนักบัญชียืนยัน แล้วส่งเอกสารไปพร้อมกัน

เอกสารที่ควรเตรียมก่อนประชุมรอบแรกกับที่ปรึกษา ได้แก่ หนังสือรับรองบริษัทฉบับล่าสุด รายชื่อสัญญาสำคัญ ใบอนุญาตทั้งหมด โครงสร้างองค์กรหรือรายชื่อหัวหน้าฝ่าย และหนังสือจากหน่วยงานหรือคู่กรณีที่ยังไม่ได้ตอบ

11. ตัวอย่างสมมติ: บริษัทค้าส่งที่มีพนักงาน 40 คนตั้งทะเบียนครั้งแรก

ตัวอย่างนี้ไม่ใช่เรื่องจริง ตัวเลขและชื่อเป็นเพียงภาพประกอบ

บริษัทค้าส่งอุปกรณ์ไฟฟ้า มีพนักงาน 40 คน ผู้จัดการทั่วไปนั่งคุยกับหัวหน้าแต่ละฝ่ายและได้ 12 รายการ ตัวอย่างสี่บรรทัดแรก

รหัสรายการโอกาสผลกระทบระดับเจ้าของขั้นตอนถัดไปวัน
C-01สัญญาลูกค้ารายใหญ่ต่ออายุอัตโนมัติ ถ้าไม่บอกกล่าวก่อนวันที่ระบุกลาง (2)สูง (3)6 สูงผู้จัดการฝ่ายขายตัดสินใจจะต่อหรือเจรจาใหม่ ส่งหนังสือบอกกล่าวถ้าจะไม่ต่อ90 วันก่อนวันบอกกล่าว (ตามสัญญา)
P-02พนักงานขายสามคนทำงานมานาน ยังไม่มีสัญญาจ้างเป็นลายลักษณ์อักษรสูง (3)กลาง (2)6 สูงหัวหน้าฝ่ายบุคคลส่งรายชื่อให้ทนายตรวจแบบสัญญา แล้วให้พนักงานลงนามภายใน 45 วัน (กำหนดเอง)
M-03ลูกหนี้รายหนึ่งค้างชำระหลายเดือนสูง (3)กลาง (2)6 สูงหัวหน้าฝ่ายบัญชีส่งเอกสารให้ทนายยืนยันอายุความและร่างหนังสือทวงถามภายใน 14 วัน (กำหนดเอง)
L-04ใบอนุญาตของคลังสินค้าใกล้หมดอายุกลาง (2)กลาง (2)4 กลางผู้จัดการธุรการตรวจเอกสารกับหน่วยงานที่ออกใบอนุญาต เตรียมยื่นต่ออายุตามที่หน่วยงานกำหนด (ตรวจกับหน่วยงาน)

ในรอบทบทวนเดือนแรก มีสองเรื่องที่ถูกยกขึ้นรายงานผู้บริหาร คือ C-01 เพราะต้องตัดสินใจเรื่องสัญญาที่ใหญ่ที่สุดของบริษัท และ M-03 เพราะผู้บริหารต้องเลือกว่าจะส่งหนังสือทวงถามหรือเจรจาก่อน ส่วน P-02 เป็นเรื่องที่ฝ่ายบุคคลทำเองโดยมีทนายตรวจเอกสาร สามเดือนต่อมา บริษัทปิดได้ 5 รายการและเพิ่ม 3 รายการใหม่ ตารางยังมีไม่ถึง 15 บรรทัด

สิ่งที่ตัวอย่างนี้แสดงคือ ผลลัพธ์มาจากการมีเจ้าของและวันที่ชัด ไม่ใช่จากความยาวของตาราง

อย่าเข้าใจผิด

  • "มีทะเบียนแล้วบริษัทปลอดภัยจากความเสี่ยงทางกฎหมาย" ไม่จริง ทะเบียนช่วยให้เห็นและจัดการเรื่องที่รู้แล้วเท่านั้น เรื่องที่ไม่มีใครรู้ว่ามีอยู่จะไม่อยู่ในตาราง จึงต้องทบทวนและสอบถามหัวหน้าฝ่ายสม่ำเสมอ
  • "ส่งตารางให้ทนาย แปลว่าทนายดูแลแทนบริษัทแล้ว" ไม่จริง ทนายให้ความเห็นเฉพาะเรื่องที่ส่งมา เจ้าของรายการยังต้องลงมือตามขั้นตอนถัดไป
  • "คะแนนความเสี่ยงบอกได้ว่าจะแพ้หรือชนะ" ไม่ใช่ คะแนนมีไว้จัดลำดับความสำคัญ ไม่ได้ทำนายผลของข้อพิพาท และไม่ใช่คำรับรองว่าเรื่องจะจบอย่างไร
  • "ต้องเป็นบริษัทใหญ่หรือมีฝ่ายกฎหมายจึงจะทำได้" ไม่จริง บริษัทเล็กใช้ตารางเดียวและประชุมเดือนละ 30 นาทีได้ สิ่งสำคัญคือมีเจ้าของและมีวัน
  • "ทะเบียนนี้ใช้แทนการตรวจภาษีหรือบัญชีได้" ไม่ได้ เรื่องภาษีและตัวเลขต้องให้นักบัญชีหรือผู้สอบบัญชีตรวจ ทะเบียนเพียงบันทึกว่ามีเรื่องที่ต้องให้เขาตรวจ
  • "กฎหมายบังคับให้ทุกบริษัทต้องมีทะเบียนความเสี่ยง" ไม่มีกฎทั่วไปเช่นนั้น เป็นวิธีบริหารที่บริษัทเลือกใช้ ธุรกิจบางประเภทหรือบัตรส่งเสริมการลงทุนอาจมีเงื่อนไขเฉพาะที่ต้องตรวจกับหน่วยงานของตน

อ่านเพิ่มเติม

ทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมายที่ใช้งานได้คือตารางสั้นที่ทุกบรรทัดมีเจ้าของในบริษัท วันที่ชัด และเรื่องที่ต้องแจ้งผู้บริหารกำหนดไว้ล่วงหน้า

เราช่วยบริษัทออกแบบทะเบียนและเกณฑ์ให้คะแนน ตรวจสัญญาและเอกสารที่ถูกยกมาเป็นรายการ ยืนยันกำหนดเวลาทางกฎหมายของเรื่องที่ส่งมา ร่างหนังสือบอกกล่าวและหนังสือตอบ และใช้ทะเบียนเป็นวาระประจำเดือนในงานที่ปรึกษารายเดือน เราไม่ใช่นักบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษี ไม่ได้ดูแลตารางแทนบริษัท ไม่ตรวจเรื่องที่ไม่ได้ส่งมา และไม่สามารถรับรองผลของเรื่องใด ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ ที่ปรึกษากฎหมายประจำ และ งานเลขานุการบริษัท


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมายคืออะไร และบริษัทเล็กจำเป็นต้องมีหรือไม่+

คือตารางเดียวที่รวมเรื่องที่อาจทำให้บริษัทเสียเงิน เสียสิทธิ หรือถูกหน่วยงานตรวจสอบ โดยแต่ละบรรทัดมีเจ้าของ วันที่ต้องจัดการ และสถานะ กฎหมายไม่ได้บังคับให้บริษัททั่วไปต้องทำ แต่บริษัทเล็กได้ประโยชน์มาก เพราะเรื่องกฎหมายมักหลุดเมื่อคนที่จำได้ลาออกหรือยุ่งอยู่กับงานขาย ตารางสิบถึงยี่สิบบรรทัดที่มีคนดูแลจริงดีกว่าระบบใหญ่ที่ไม่มีใครเปิด

ทะเบียนความเสี่ยงต่างจากทะเบียนสัญญาอย่างไร+

ทะเบียนสัญญาเก็บข้อมูลของสัญญาแต่ละฉบับ เช่น คู่สัญญา วันสิ้นสุด และวันบอกกล่าว ส่วนทะเบียนความเสี่ยงมองกว้างกว่า ครอบคลุมสัญญา คน เงิน และใบอนุญาต และถามว่าเรื่องไหนอาจเกิดผลเสียและใครต้องทำอะไรก่อนวันไหน รายการสำคัญในทะเบียนสัญญาจะถูกยกมาเป็นบรรทัดในทะเบียนความเสี่ยงเมื่อมีความเสี่ยงจริง

ใครควรเป็นเจ้าของแต่ละรายการในทะเบียน+

ควรเป็นคนในบริษัทที่มีอำนาจสั่งงานหรือแก้ปัญหานั้นได้จริง เช่น ฝ่ายบุคคลดูเรื่องพนักงาน ฝ่ายบัญชีดูเรื่องที่เกี่ยวกับตัวเลขและการยื่นต่อหน่วยงาน ผู้จัดการฝ่ายขายดูสัญญาลูกค้า หนึ่งรายการมีเจ้าของคนเดียวและมีคนสำรองหนึ่งคน ทนายความเป็นผู้ให้ความเห็นและร่างเอกสาร ไม่ใช่เจ้าของเรื่องแทนบริษัท

เรื่องใดควรรายงานผู้บริหารทันที ไม่ต้องรอประชุมประจำเดือน+

เรื่องที่มีกำหนดเวลาตายตัวใกล้เข้ามาแต่ยังไม่มีใครทำ เรื่องที่เป็นหนังสือจากหน่วยงานรัฐหรือหนังสือทางทนายความที่ส่งมาถึงบริษัท เหตุข้อมูลส่วนบุคคลรั่วไหล อุบัติเหตุหรือข้อร้องเรียนร้ายแรงเกี่ยวกับพนักงาน และข้อเสนอที่ต้องตัดสินใจเกินอำนาจของเจ้าของรายการ ควรกำหนดรายการเหล่านี้ไว้ล่วงหน้าว่าแจ้งใคร ช่องทางใด ภายในกี่ชั่วโมงทำการ

ควรทบทวนทะเบียนบ่อยแค่ไหน และใช้เวลาเท่าไร+

ทบทวนสั้นเดือนละครั้ง ประมาณ 30 นาที ดูเฉพาะรายการที่ใกล้ครบกำหนด รายการที่คะแนนเปลี่ยน และรายการใหม่ แล้วทบทวนทั้งตารางปีละครั้งหรือเมื่อบริษัทเปลี่ยนใหญ่ เช่น เปิดสาขา ขายธุรกิจใหม่ จ้างพนักงานจำนวนมาก หรือเปลี่ยนผู้ถือหุ้น

ทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมายใช้ร่วมกับที่ปรึกษากฎหมายรายเดือนได้อย่างไร+

ที่ปรึกษาใช้ทะเบียนเป็นวาระประจำเดือน คือดูว่ารายการใดต้องร่างหนังสือ ตรวจสัญญา หรือยืนยันกำหนดเวลา แล้วสรุปส่วนที่ผู้บริหารต้องตัดสินใจ ขอบเขตงานควรตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรว่าอะไรอยู่ในบริการรายเดือนและอะไรคิดแยกเป็นงานเฉพาะเรื่อง

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา