คำตอบหลัก
ทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมายคือตารางเดียวที่รวมเรื่องซึ่งอาจทำให้บริษัทเสียเงิน เสียสิทธิ หรือถูกหน่วยงานตรวจสอบ ทุกบรรทัดต้องมีสามอย่างครบ คือ เจ้าของ ที่เป็นคนในบริษัท วันที่ต้องจัดการ และ สถานะ ถ้าขาดอย่างใดอย่างหนึ่ง บรรทัดนั้นเป็นเพียงข้อความเตือนความจำ ไม่ใช่เครื่องมือบริหาร
เริ่มจากสี่หมวดที่เจ้าของกิจการเจอบ่อยที่สุด ได้แก่ สัญญา คน เงิน และใบอนุญาต ไม่ต้องคิดหมวดสวยหรู ให้ถามทีละหมวดว่า "ถ้าเรื่องนี้พลาด บริษัทเสียอะไร และใครต้องรู้ก่อนวันไหน" คำตอบคือบรรทัดในทะเบียน ตารางที่ใช้งานได้จริงมักมีสิบถึงยี่สิบบรรทัด ไม่ใช่ร้อยบรรทัด
ทะเบียนนี้ไม่ใช่เอกสารที่กฎหมายบังคับให้บริษัททั่วไปต้องทำ เป็นวิธีบริหารที่บริษัทเลือกใช้ ตัวเลขเกณฑ์และช่วงเวลาเตือนในคู่มือนี้เป็นตัวอย่างให้ปรับ ส่วนกำหนดเวลาตามกฎหมายหรือหน่วยงาน ให้ตรวจกับหน่วยงานนั้นหรือให้ทนายยืนยันเป็นรายเรื่อง ข้อมูลในคู่มือนี้ ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569
ใครควรอ่านส่วนไหน
| สถานะของคุณ | ส่วนที่ควรอ่าน |
|---|---|
| กำลังวางแผน (ยังไม่มีทะเบียน) | ข้อ 1 ถึง 4 เลือกหมวดและช่องข้อมูล ข้อ 10 เช็กลิสต์ตั้งระบบ |
| กำลังเจรจา (กำลังหาที่ปรึกษารายเดือนหรือกำหนดขอบเขตงาน) | ข้อ 7 เรื่องที่ต้องรายงาน และข้อ 9 ใช้ร่วมกับที่ปรึกษา |
| ทำไปแล้ว (มีตารางอยู่แต่ไม่มีใครเปิด) | ข้อ 5 เจ้าของ ข้อ 6 กำหนดจัดการ และข้อ 8 ประชุมทบทวน |
1. ทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมายต่างจากทะเบียนสัญญาอย่างไร
ทะเบียนสัญญาเก็บข้อมูลของสัญญาแต่ละฉบับ เช่น คู่สัญญา มูลค่า วันสิ้นสุด และวันบอกกล่าว วิธีตั้งระบบตรวจสัญญาและทะเบียนสัญญาอยู่ใน ระบบตรวจสัญญาของบริษัทที่ไม่มีฝ่ายกฎหมาย คู่มือนี้ไม่ทำซ้ำ
ทะเบียนความเสี่ยงมองกว้างกว่านั้น มันถามว่าเรื่องใดอาจเกิดผลเสีย ไม่ว่าจะมาจากสัญญา พนักงาน การเงิน หรือหน่วยงานรัฐ แล้วระบุว่าใครต้องทำอะไรก่อนวันไหน ความสัมพันธ์ระหว่างสองทะเบียนเป็นดังนี้
- สัญญาที่ไม่มีเรื่องน่ากังวลอยู่แค่ในทะเบียนสัญญา
- สัญญาที่มีเรื่องน่ากังวล เช่น ใกล้ครบวันบอกกล่าว มีข้อความรับผิดไม่จำกัด หรือคู่สัญญาเริ่มผิดนัด จะถูกยกมาเป็นบรรทัดในทะเบียนความเสี่ยงด้วย
- เรื่องที่ไม่ใช่สัญญาเลย เช่น ใบอนุญาตใกล้หมดอายุ หรือข้อมูลส่วนบุคคลที่ยังไม่มีเอกสารแจ้ง อยู่ในทะเบียนความเสี่ยงอย่างเดียว
2. ทะเบียนควรแบ่งเป็นหมวดอะไร และแต่ละหมวดมีอะไรบ้าง
สี่หมวดด้านล่างครอบคลุมเรื่องที่ SME ไทยพบบ่อย รายการเป็นตัวอย่างเพื่อเริ่มคิด ไม่ใช่รายการครบถ้วนของทุกธุรกิจ
| หมวด | ตัวอย่างรายการที่ควรมีในทะเบียน |
|---|---|
| สัญญา | สัญญาลูกค้ารายใหญ่ที่ใกล้ครบกำหนดหรือมีเงื่อนไขต่ออายุอัตโนมัติ สัญญาที่ความรับผิดไม่จำกัด สัญญาที่พึ่งผู้ขายหรือผู้ผลิตรายเดียว คู่สัญญาที่ค้างชำระหรือเริ่มผิดนัด เอกสารที่ยังไม่มีผู้ลงนามครบ |
| คน | พนักงานที่ยังไม่มีสัญญาจ้างหรือข้อบังคับล่าสุด ข้อร้องเรียนหรือเรื่องวินัยที่ยังไม่ปิด แรงงานต่างชาติที่ต้องต่ออายุใบอนุญาตทำงาน การเก็บและใช้ข้อมูลส่วนบุคคลของพนักงาน การเลิกจ้างที่กำลังพิจารณา |
| เงิน | ลูกหนี้ค้างชำระที่ใกล้ขาดอายุความ เงินกู้ยืมระหว่างบริษัทกับกรรมการหรือผู้ถือหุ้น การค้ำประกัน หนี้ที่เจ้าหนี้ทวงถามแล้ว รายการที่ต้องให้นักบัญชีหรือผู้สอบบัญชียืนยันด้านภาษี |
| ใบอนุญาตและการจดทะเบียน | ใบอนุญาตประกอบกิจการและวันต่ออายุ การเปลี่ยนแปลงกรรมการหรืออำนาจกรรมการที่ยังไม่จดทะเบียน ข้อมูลที่ต้องยื่นต่อหน่วยงานเป็นประจำ เงื่อนไขของบัตรส่งเสริมการลงทุน (ถ้ามี) |
ธุรกิจแต่ละประเภทมีรายการเฉพาะ เช่น โรงงานต้องดูใบอนุญาตตาม ใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน ส่วนบริษัทที่ใช้พนักงานจำนวนมากควรเริ่มจากผลการตรวจตาม การตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมายแรงงาน และเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลดู เช็กลิสต์ PDPA แล้วยกเฉพาะข้อที่ยังไม่เรียบร้อยมาเป็นบรรทัด
3. แต่ละบรรทัดควรมีช่องข้อมูลอะไร
ตารางที่มีช่องมากเกินไปจะไม่มีใครกรอก ช่องขั้นต่ำที่แนะนำมีสิบช่อง
| ช่อง | ใส่อะไร | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| รหัสรายการ | เลขหรืออักษรย่อ เช่น C-01 (สัญญา) P-03 (คน) | ใช้อ้างถึงในที่ประชุมและรายงาน |
| คำอธิบาย | หนึ่งประโยค บอกเหตุการณ์ที่อาจเกิด | เขียนเป็นเหตุการณ์ ไม่ใช่ชื่อกฎหมาย |
| ที่มา | สัญญา พนักงาน หน่วยงาน หรือตัวเลขที่ทำให้เกิดความเสี่ยง | ช่วยให้คนใหม่ตามเรื่องได้ |
| โอกาสเกิด | ต่ำ กลาง สูง | ดูตามข้อ 4 |
| ผลกระทบ | ต่ำ กลาง สูง | ดูตามข้อ 4 |
| ระดับ | ผลคูณหรือตารางจับคู่ของสองช่องบน | ใช้จัดลำดับ |
| เจ้าของ | ชื่อคนในบริษัท หนึ่งคนเท่านั้น | ดูข้อ 5 |
| ขั้นตอนถัดไป | สิ่งที่ต้องทำเป็นกริยา เช่น "ส่งหนังสือบอกกล่าว" | ไม่ใช่ "ติดตามเรื่อง" |
| วันที่ต้องจัดการ | วันที่ระบุจริง และประเภทของวัน (ตามสัญญา ตามกฎหมายหรือหน่วยงาน หรือกำหนดเอง) | ดูข้อ 6 |
| สถานะ | เปิด รอผู้อื่น ปิด และวันที่อัปเดตล่าสุด | บรรทัดที่ไม่อัปเดตเกิน 60 วันควรถูกตรวจ |
ควรเพิ่มช่อง "เอกสารอ้างอิง" ที่ชี้ไปยังแฟ้มจริง เช่น สัญญา หนังสือจากหน่วยงาน หรือบันทึกการประชุม โดยไม่ต้องคัดลอกเนื้อหาทั้งหมดมาใส่ตาราง
4. ให้คะแนนความเสี่ยงอย่างไรโดยไม่ซับซ้อน
ใช้สามระดับก็พอ ได้แก่ ต่ำ (1) กลาง (2) สูง (3) ให้คะแนนโอกาสและผลกระทบแยกกัน แล้วคูณกัน เกณฑ์ด้านล่างเป็นตัวอย่าง ปรับตามกำลังการเงินของบริษัทได้
| ระดับ | ผลคูณ | ความหมายในทางปฏิบัติ |
|---|---|---|
| ต่ำ | 1 ถึง 2 | เจ้าของรายการดูแลเอง ทบทวนทุกไตรมาส |
| กลาง | 3 ถึง 4 | ต้องมีขั้นตอนถัดไปและวันที่ชัด ทบทวนทุกเดือน |
| สูง | 6 ถึง 9 | รายงานผู้บริหารทันที ปรึกษาทนายก่อนตัดสินใจ |
ตัวอย่างการตัดสินผลกระทบ ใช้คำถามเดียวกันกับทุกรายการ ได้แก่ ถ้าเกิดขึ้นจริง บริษัทเสียเงินมากกว่าที่รับได้ในหนึ่งเดือนหรือไม่ มีผลต่อใบอนุญาตหรือลูกค้ารายใหญ่หรือไม่ มีกำหนดเวลาตายตัวที่ถ้าเลยแล้วแก้ไม่ได้หรือไม่ ถ้าตอบว่าใช่ข้อใดข้อหนึ่ง ให้ผลกระทบเป็น "สูง"
คะแนนต้องเปลี่ยนตามข้อเท็จจริง ตัวอย่างเช่น ลูกหนี้ที่เพิ่งเลยกำหนดชำระหนึ่งสัปดาห์มีระดับต่ำ แต่เมื่อผ่านไปหลายเดือนและใกล้ขาดอายุความ ระดับต้องขึ้นเป็นสูง เพราะสิทธิเรียกร้องอาจหมดไป ทนายยืนยันว่าอายุความของเรื่องนั้นนับอย่างไรและครบวันใด
5. ใครควรเป็นเจ้าของแต่ละรายการ
หลักเดียวที่ควรใช้คือ เจ้าของต้องเป็นคนในบริษัทที่มีอำนาจสั่งงานหรือแก้ปัญหานั้นได้จริง ทนายความไม่ใช่เจ้าของเรื่อง เพราะทนายไม่ได้ควบคุมพนักงาน ลูกค้า หรือเงินของบริษัท ทนายให้ความเห็นและร่างเอกสาร ส่วนบริษัทตัดสินใจและลงมือ
| ประเภทรายการ | เจ้าของที่มักเหมาะสม | ทนายช่วยอะไร |
|---|---|---|
| สัญญาลูกค้า | ผู้จัดการฝ่ายขายหรือผู้จัดการบัญชีลูกค้า | ตรวจร่าง ร่างหนังสือบอกกล่าว |
| สัญญาผู้ขาย | ฝ่ายจัดซื้อ | ตรวจข้อความรับผิดและข้อตกลงเลิกสัญญา |
| พนักงานและข้อบังคับ | ฝ่ายบุคคล | ตรวจหนังสือเตือน หนังสือเลิกจ้าง ข้อบังคับ |
| ข้อมูลส่วนบุคคล | ผู้ที่เจ้าของกิจการมอบหมาย (อาจเป็นฝ่ายบุคคลหรือไอที) | ตรวจเอกสารแจ้งและสัญญาประมวลผลข้อมูล |
| หนี้และลูกหนี้ | ฝ่ายบัญชีหรือการเงิน | ร่างหนังสือทวงถาม ประเมินทางเลือกก่อนฟ้อง |
| ใบอนุญาตและการจดทะเบียน | ผู้จัดการทั่วไป ฝ่ายธุรการ หรือผู้ที่ดูแลเอกสารกับหน่วยงาน | จัดเอกสารและจดทะเบียนที่เกี่ยวกับกรรมการหรือผู้ถือหุ้น |
| ภาษีและบัญชี | นักบัญชีหรือผู้สอบบัญชี | ไม่ใช่งานของเรา ให้นักบัญชีตรวจก่อน |
กติกาที่ควรเขียนไว้
- หนึ่งรายการมีเจ้าของหนึ่งคน ไม่ใช้ชื่อแผนก เพราะชื่อแผนกไม่มีใครรับผิดชอบเป็นรายบุคคล
- ทุกรายการมีคนสำรองหนึ่งคน สำหรับกรณีเจ้าของลา ลาออก หรือย้ายงาน
- เมื่อพนักงานลาออกหรือย้ายงาน ต้องโอนรายการที่เขาถือก่อนวันสุดท้าย และเขียนไว้ในเช็กลิสต์ส่งมอบงาน
- เจ้าของที่ไม่ตอบหรือไม่อัปเดตตามกำหนด ถูกยกระดับไปที่ผู้บริหารตามข้อ 7 ไม่ใช่รอต่อไปเรื่อยๆ
6. กำหนดจัดการมาจากไหน และตั้งเตือนอย่างไร
วันที่ในทะเบียนมีสามประเภท ควรบันทึกไว้ในช่องเดียวกันเพื่อรู้ว่าวันนั้นขยับได้หรือไม่
| ประเภทวัน | ตัวอย่าง | ขยับได้หรือไม่ |
|---|---|---|
| ตามสัญญา | วันสิ้นสุดสัญญา วันบอกกล่าวไม่ต่ออายุ ระยะเวลาแก้ไขการผิดสัญญา | ขยับได้เมื่อคู่สัญญาตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร |
| ตามกฎหมายหรือหน่วยงาน | อายุใบอนุญาต กำหนดยื่นเอกสาร กำหนดตอบหนังสือ อายุความ | โดยทั่วไปขยับเองไม่ได้ ให้ตรวจกับหน่วยงานหรือให้ทนายยืนยัน |
| กำหนดเองภายในบริษัท | วันส่งร่างให้ผู้อนุมัติ วันประชุมทบทวน | ปรับได้ตามความเหมาะสม |
วันตามสัญญาที่เกี่ยวกับการต่ออายุและบอกกล่าวมีเรื่องละเอียดที่ต้องระวัง ดู ต่ออายุอัตโนมัติและวันบอกกล่าว ส่วนสัญญาที่มีเหตุสุดวิสัยหรือต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ดู เหตุสุดวิสัยกับต้นทุนที่เพิ่มขึ้น คู่มือนี้ไม่ทำซ้ำสองเรื่องนั้น
ลำดับการเตือนที่เป็นตัวอย่าง (ปรับตามประเภทงาน)
- 90 วันก่อนถึงวัน: เจ้าของรายการตัดสินใจว่าจะทำอะไร (ต่อ เลิก เจรจาใหม่ หรือยื่นเอกสาร)
- 60 วันก่อน: ถ้าต้องส่งทนายหรือขอข้อมูลจากหน่วยงาน ให้ส่งตอนนี้
- 30 วันก่อน: เอกสารต้องพร้อมและมีผู้ลงนามที่มีอำนาจ
- 7 วันก่อน: ถ้ายังไม่เสร็จ ต้องรายงานผู้บริหารและระบุสิ่งที่ติด
ใช้ปฏิทินกลางของบริษัทหรือระบบที่มีการแจ้งเตือนอัตโนมัติ เตือนให้ทั้งเจ้าของและคนสำรอง อย่าพึ่งปฏิทินส่วนตัวของคนคนเดียว เมื่อไม่แน่ใจว่าวันใดเป็นวันตายตัวตามกฎหมาย ให้ใส่ "รอยืนยัน" ในช่องสถานะ แล้วขอให้ทนายหรือหน่วยงานยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร
7. เรื่องใดต้องรายงานผู้บริหาร และรายงานอย่างไร
แยกให้ชัดระหว่างสองแบบ แบบแรกคือรายงานประจำเดือนที่ดูภาพรวม แบบที่สองคือเรื่องที่ต้องแจ้งทันทีโดยไม่รอรอบ
เรื่องที่ควรแจ้งทันที (ตกลงกับผู้บริหารล่วงหน้า ระบุชื่อผู้รับ ช่องทาง และกรอบเวลา เช่น ภายในหนึ่งวันทำการ)
- หนังสือจากหน่วยงานรัฐ หนังสือทวงถามหรือหนังสือบอกเลิกสัญญาจากทนายหรือคู่สัญญา หรือหมายศาล
- กำหนดตายตัวที่เหลือไม่ถึงช่วงเตือนสุดท้ายแต่ยังไม่มีใครทำ
- เหตุข้อมูลส่วนบุคคลรั่วไหลหรือสงสัยว่ารั่วไหล
- ข้อร้องเรียนร้ายแรง อุบัติเหตุ หรือการเลิกจ้างที่อาจเป็นข้อพิพาท
- ข้อเสนอที่ต้องตัดสินใจเกินอำนาจของเจ้าของรายการ เช่น ข้อรับผิดไม่จำกัด หรือการค้ำประกัน
- รายการที่ระดับขึ้นเป็นสูง
รายงานประจำเดือน ควรสั้น หนึ่งหน้า ประกอบด้วยจำนวนรายการเปิดและปิดในเดือน รายการระดับสูงพร้อมเจ้าของและขั้นตอนถัดไป กำหนดเวลาสิบหรือสามสิบวันข้างหน้า รายการที่ล่าช้า และเรื่องที่ต้องการให้ผู้บริหารตัดสินใจ พร้อมวันที่ต้องการคำตอบ รูปแบบรายงานและตัวอย่างอยู่ใน วัดผลที่ปรึกษากฎหมายรายเดือน ซึ่งเป็นแบบรายงานที่สำนักงานกฎหมายส่งให้ผู้บริหาร ส่วนคู่มือนี้เป็นตารางที่บริษัทใช้อยู่ภายใน สองอย่างต่อกันได้ แต่ไม่ใช่เอกสารเดียวกัน
หลักการเขียนถึงผู้บริหารคือ ระบุเรื่อง ผลที่อาจเกิด สิ่งที่ต้องตัดสินใจ และวันที่ต้องตัดสินใจ โดยไม่ต้องอธิบายตัวบทกฎหมาย
8. ประชุมทบทวนควรทำอย่างไร
ทะเบียนที่ไม่มีวาระเปิดดูเป็นประจำจะค้าง ให้กำหนดรอบที่ชัด
| รอบ | ใช้เวลา | ทำอะไร |
|---|---|---|
| ทุกเดือน | ประมาณ 30 นาที | ดูรายการระดับกลางและสูง รายการที่ใกล้ครบกำหนด รายการที่ไม่อัปเดต และรายการใหม่ |
| ทุกไตรมาส | ประมาณ 1 ชั่วโมง | ดูรายการระดับต่ำ ปิดรายการที่จบแล้ว ตรวจว่าเจ้าของยังอยู่ในบริษัท |
| ทุกปี หรือเมื่อบริษัทเปลี่ยนใหญ่ | ครึ่งวัน | ทบทวนทั้งตาราง หมวด เกณฑ์ให้คะแนน เมื่อเปิดสาขา ขายธุรกิจ จ้างพนักงานจำนวนมาก หรือเปลี่ยนผู้ถือหุ้น |
เรื่องวาระการประชุมผู้บริหารประจำเดือนและรายงานที่ควรเตรียม ดูเพิ่มที่ วาระประชุมผู้บริหารและรายงานประจำเดือน เพิ่มวาระ "ทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมาย" เป็นหนึ่งหัวข้อ ไม่ต้องจัดประชุมแยกถ้าบริษัทเล็ก
หลังประชุม ให้บันทึกสามอย่างในตาราง คือรายการที่เปลี่ยนระดับ ขั้นตอนถัดไปที่ตกลงใหม่ และใครรับผิดชอบ รายการที่ปิดควรเก็บไว้อย่างน้อยจนผ่านช่วงที่เรื่องนั้นอาจถูกหยิบขึ้นมาอีก ใช้คอลัมน์ "ปิดเมื่อ" และ "เหตุที่ปิด"
9. ใช้ทะเบียนนี้ร่วมกับที่ปรึกษากฎหมายรายเดือนอย่างไร
ที่ปรึกษารายเดือนมีประโยชน์เมื่อมีสิ่งให้ทำงานด้วยทุกเดือน ทะเบียนทำหน้าที่เป็นวาระของเดือนนั้น
- บริษัทส่งทะเบียนฉบับล่าสุดให้ที่ปรึกษาก่อนรอบประชุม
- ที่ปรึกษาเลือกรายการที่ต้องใช้ความเห็นทางกฎหมาย เช่น รายการระดับสูง รายการที่มีกำหนดตายตัว และรายการที่เจ้าของไม่แน่ใจ
- ที่ปรึกษาตอบเป็นลายลักษณ์อักษรว่าต้องทำอะไร ใครทำ และภายในวันไหน แล้วบริษัทอัปเดตตาราง
- ที่ปรึกษาสรุปเรื่องที่ผู้บริหารต้องตัดสินใจ
สำนักงานทำอะไรได้ และอะไรที่ไม่ใช่งานของสำนักงาน ทนายตรวจและร่างเอกสาร ยืนยันกำหนดเวลาทางกฎหมายของเรื่องที่ส่งมา ร่างหนังสือบอกกล่าวหรือหนังสือตอบ และเข้าร่วมประชุมทบทวนตามที่ตกลง แต่ไม่ได้ดูแลตารางแทนบริษัท ไม่ได้ติดตามพนักงานของบริษัทให้ทำงานตามกำหนด ไม่ตรวจภาษีและบัญชี และไม่ตรวจเรื่องที่ไม่ได้ส่งมา ขอบเขตรายเดือนควรตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรว่าอะไรอยู่ในบริการประจำ และอะไรเป็นงานเฉพาะเรื่องที่คิดแยก
ถ้ากำลังเปรียบเทียบข้อเสนอของที่ปรึกษา ดูปัจจัยที่ทำให้ใบเสนอราคาต่างกันได้ที่ ที่ปรึกษากฎหมายรายเดือนคิดค่าบริการจากอะไร และเรื่องการเลือกที่ปรึกษาที่เหมาะกับบริษัทที่ การเลือกที่ปรึกษากฎหมายองค์กร
10. เช็กลิสต์ตั้งทะเบียนภายในสองสัปดาห์
- เลือกเครื่องมือที่ทุกคนเข้าถึงได้ เช่น ตารางที่ใช้ร่วมกันและมีสิทธิ์เข้าถึงจำกัด อย่าเก็บในเครื่องของคนเดียว
- สร้างสิบช่องตามข้อ 3
- นั่งคุยกับหัวหน้าฝ่ายขาย บุคคล บัญชี และธุรการคนละ 30 นาที ถามว่า "เรื่องกฎหมายอะไรที่ทำให้นอนไม่หลับ"
- รวบรวมใบอนุญาต หนังสือรับรองบริษัท และสัญญาสำคัญห้าถึงสิบฉบับเพื่อหาวันที่
- ให้คะแนนทุกรายการตามข้อ 4
- กำหนดเจ้าของและคนสำรองทุกรายการ
- ใส่วันที่และประเภทวัน ตั้งเตือน 90 60 30 7 วันในปฏิทินกลาง
- ตกลงกับผู้บริหารว่าเรื่องใดแจ้งทันที ใครรับ ช่องทางใด
- กำหนดวันประชุมทบทวนรอบแรก
- ระบุรายการที่ต้องให้ทนายหรือนักบัญชียืนยัน แล้วส่งเอกสารไปพร้อมกัน
เอกสารที่ควรเตรียมก่อนประชุมรอบแรกกับที่ปรึกษา ได้แก่ หนังสือรับรองบริษัทฉบับล่าสุด รายชื่อสัญญาสำคัญ ใบอนุญาตทั้งหมด โครงสร้างองค์กรหรือรายชื่อหัวหน้าฝ่าย และหนังสือจากหน่วยงานหรือคู่กรณีที่ยังไม่ได้ตอบ
11. ตัวอย่างสมมติ: บริษัทค้าส่งที่มีพนักงาน 40 คนตั้งทะเบียนครั้งแรก
ตัวอย่างนี้ไม่ใช่เรื่องจริง ตัวเลขและชื่อเป็นเพียงภาพประกอบ
บริษัทค้าส่งอุปกรณ์ไฟฟ้า มีพนักงาน 40 คน ผู้จัดการทั่วไปนั่งคุยกับหัวหน้าแต่ละฝ่ายและได้ 12 รายการ ตัวอย่างสี่บรรทัดแรก
| รหัส | รายการ | โอกาส | ผลกระทบ | ระดับ | เจ้าของ | ขั้นตอนถัดไป | วัน |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| C-01 | สัญญาลูกค้ารายใหญ่ต่ออายุอัตโนมัติ ถ้าไม่บอกกล่าวก่อนวันที่ระบุ | กลาง (2) | สูง (3) | 6 สูง | ผู้จัดการฝ่ายขาย | ตัดสินใจจะต่อหรือเจรจาใหม่ ส่งหนังสือบอกกล่าวถ้าจะไม่ต่อ | 90 วันก่อนวันบอกกล่าว (ตามสัญญา) |
| P-02 | พนักงานขายสามคนทำงานมานาน ยังไม่มีสัญญาจ้างเป็นลายลักษณ์อักษร | สูง (3) | กลาง (2) | 6 สูง | หัวหน้าฝ่ายบุคคล | ส่งรายชื่อให้ทนายตรวจแบบสัญญา แล้วให้พนักงานลงนาม | ภายใน 45 วัน (กำหนดเอง) |
| M-03 | ลูกหนี้รายหนึ่งค้างชำระหลายเดือน | สูง (3) | กลาง (2) | 6 สูง | หัวหน้าฝ่ายบัญชี | ส่งเอกสารให้ทนายยืนยันอายุความและร่างหนังสือทวงถาม | ภายใน 14 วัน (กำหนดเอง) |
| L-04 | ใบอนุญาตของคลังสินค้าใกล้หมดอายุ | กลาง (2) | กลาง (2) | 4 กลาง | ผู้จัดการธุรการ | ตรวจเอกสารกับหน่วยงานที่ออกใบอนุญาต เตรียมยื่นต่ออายุ | ตามที่หน่วยงานกำหนด (ตรวจกับหน่วยงาน) |
ในรอบทบทวนเดือนแรก มีสองเรื่องที่ถูกยกขึ้นรายงานผู้บริหาร คือ C-01 เพราะต้องตัดสินใจเรื่องสัญญาที่ใหญ่ที่สุดของบริษัท และ M-03 เพราะผู้บริหารต้องเลือกว่าจะส่งหนังสือทวงถามหรือเจรจาก่อน ส่วน P-02 เป็นเรื่องที่ฝ่ายบุคคลทำเองโดยมีทนายตรวจเอกสาร สามเดือนต่อมา บริษัทปิดได้ 5 รายการและเพิ่ม 3 รายการใหม่ ตารางยังมีไม่ถึง 15 บรรทัด
สิ่งที่ตัวอย่างนี้แสดงคือ ผลลัพธ์มาจากการมีเจ้าของและวันที่ชัด ไม่ใช่จากความยาวของตาราง
อย่าเข้าใจผิด
- "มีทะเบียนแล้วบริษัทปลอดภัยจากความเสี่ยงทางกฎหมาย" ไม่จริง ทะเบียนช่วยให้เห็นและจัดการเรื่องที่รู้แล้วเท่านั้น เรื่องที่ไม่มีใครรู้ว่ามีอยู่จะไม่อยู่ในตาราง จึงต้องทบทวนและสอบถามหัวหน้าฝ่ายสม่ำเสมอ
- "ส่งตารางให้ทนาย แปลว่าทนายดูแลแทนบริษัทแล้ว" ไม่จริง ทนายให้ความเห็นเฉพาะเรื่องที่ส่งมา เจ้าของรายการยังต้องลงมือตามขั้นตอนถัดไป
- "คะแนนความเสี่ยงบอกได้ว่าจะแพ้หรือชนะ" ไม่ใช่ คะแนนมีไว้จัดลำดับความสำคัญ ไม่ได้ทำนายผลของข้อพิพาท และไม่ใช่คำรับรองว่าเรื่องจะจบอย่างไร
- "ต้องเป็นบริษัทใหญ่หรือมีฝ่ายกฎหมายจึงจะทำได้" ไม่จริง บริษัทเล็กใช้ตารางเดียวและประชุมเดือนละ 30 นาทีได้ สิ่งสำคัญคือมีเจ้าของและมีวัน
- "ทะเบียนนี้ใช้แทนการตรวจภาษีหรือบัญชีได้" ไม่ได้ เรื่องภาษีและตัวเลขต้องให้นักบัญชีหรือผู้สอบบัญชีตรวจ ทะเบียนเพียงบันทึกว่ามีเรื่องที่ต้องให้เขาตรวจ
- "กฎหมายบังคับให้ทุกบริษัทต้องมีทะเบียนความเสี่ยง" ไม่มีกฎทั่วไปเช่นนั้น เป็นวิธีบริหารที่บริษัทเลือกใช้ ธุรกิจบางประเภทหรือบัตรส่งเสริมการลงทุนอาจมีเงื่อนไขเฉพาะที่ต้องตรวจกับหน่วยงานของตน
อ่านเพิ่มเติม
- ระบบตรวจสัญญาของบริษัทที่ไม่มีฝ่ายกฎหมาย
- วัดผลที่ปรึกษากฎหมายรายเดือนและตัวอย่างรายงานผู้บริหาร
- ที่ปรึกษากฎหมายรายเดือนคิดค่าบริการจากอะไร
- ต่ออายุอัตโนมัติและวันบอกกล่าว
- ความรับผิดและการชดใช้ในสัญญา
- การตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมายแรงงาน
ทะเบียนความเสี่ยงทางกฎหมายที่ใช้งานได้คือตารางสั้นที่ทุกบรรทัดมีเจ้าของในบริษัท วันที่ชัด และเรื่องที่ต้องแจ้งผู้บริหารกำหนดไว้ล่วงหน้า
เราช่วยบริษัทออกแบบทะเบียนและเกณฑ์ให้คะแนน ตรวจสัญญาและเอกสารที่ถูกยกมาเป็นรายการ ยืนยันกำหนดเวลาทางกฎหมายของเรื่องที่ส่งมา ร่างหนังสือบอกกล่าวและหนังสือตอบ และใช้ทะเบียนเป็นวาระประจำเดือนในงานที่ปรึกษารายเดือน เราไม่ใช่นักบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษี ไม่ได้ดูแลตารางแทนบริษัท ไม่ตรวจเรื่องที่ไม่ได้ส่งมา และไม่สามารถรับรองผลของเรื่องใด ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ ที่ปรึกษากฎหมายประจำ และ งานเลขานุการบริษัท
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

