ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
กฎหมายธุรกิจ

ได้รับหนังสือบอกเลิกสัญญาจากลูกค้ารายใหญ่ บริษัทควรตรวจอะไรก่อนตอบ: เหตุเลิก ระยะแก้ไข การส่งมอบงาน และเงินค้าง

ลูกค้ารายใหญ่ส่งหนังสือบอกเลิกสัญญามา ให้ตรวจข้อสัญญาเรื่องการเลิก วันที่หนังสือมีผล ระยะเวลาแก้ไข การส่งมอบงาน เงินค้างและหลักฐาน ก่อนตอบรับหรือปฏิเสธ

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมกฎหมายธุรกิจ21 พฤศจิกายน 256916 นาที
ได้รับหนังสือบอกเลิกสัญญาจากลูกค้ารายใหญ่ บริษัทควรตรวจอะไรก่อนตอบ: เหตุเลิก ระยะแก้ไข การส่งมอบงาน และเงินค้าง

คำตอบหลัก

เมื่อลูกค้ารายใหญ่ส่งหนังสือบอกเลิกสัญญา อย่าเพิ่งตอบรับหรือปฏิเสธ ให้ตรวจสัญญาก่อนว่าลูกค้าอ้างสิทธิเลิกจากข้อไหน หนังสือส่งถูกวิธีตามที่สัญญากำหนดหรือไม่ มีระยะเวลาแก้ไขหรือไม่ และนับจากวันใด จากนั้นจึงดูเรื่องการส่งมอบงาน เงินค้าง และหลักฐาน ลำดับนี้สำคัญ เพราะคำตอบที่รีบเกินไปอาจกลายเป็นการยอมรับเหตุที่ลูกค้าอ้าง หรือเป็นการปฏิเสธที่ทำให้บริษัทเสียสิทธิที่ควรใช้

เรายังบอกไม่ได้ว่าการบอกเลิกฉบับหนึ่งชอบหรือไม่ชอบ เพราะขึ้นอยู่กับข้อสัญญาเรื่องการเลิก ถ้อยคำและวิธีส่งของหนังสือ ระยะเวลาแก้ไข และข้อเท็จจริงว่าเกิดอะไรขึ้นจริง คู่มือนี้บอกว่าต้องตรวจอะไรและตามลำดับใด

หลักกฎหมาย (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) มาตรา 386 ถ้าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งมีสิทธิเลิกสัญญาโดยข้อสัญญาหรือโดยบทบัญญัติแห่งกฎหมาย การเลิกทำโดยแสดงเจตนาแก่อีกฝ่ายหนึ่ง และเมื่อแสดงเจตนาแล้วจะถอนไม่ได้ มาตรา 387 ถ้าอีกฝ่ายไม่ชำระหนี้ คู่สัญญาอาจกำหนดระยะเวลาพอสมควรแล้วบอกกล่าวให้ชำระ และเลิกสัญญาได้หากไม่ชำระภายในเวลานั้น มาตรา 391 เมื่อใช้สิทธิเลิกสัญญาแล้ว คู่สัญญาต้องให้อีกฝ่ายกลับคืนสู่ฐานะเดิม และการเลิกไม่กระทบสิทธิเรียกค่าเสียหาย

ความเห็นเชิงปฏิบัติของเรา ใน 3 วันแรก ให้ทำสามอย่าง คือ ล็อกเอกสารและหลักฐาน ส่งหนังสือรับทราบที่สงวนสิทธิ และให้คนที่อ่านสัญญาเป็นเขียนตารางเหตุเลิก ระยะแก้ไข และภาระที่ค้างอยู่ ก่อนมีใครตัดสินใจว่าจะสู้ ต่อรอง หรือยอมรับ

คู่มือนี้พูดถึงหนังสือ บอกเลิก จากลูกค้า ถ้าหนังสือเป็นการกล่าวหาว่าบริษัทผิดสัญญาและเรียกค่าเสียหาย ดู หนังสือกล่าวหาว่าผิดสัญญา ถ้ากังวลว่ารายได้พึ่งลูกค้ารายนี้มากเกินไป ดู พึ่งลูกค้ารายใหญ่รายเดียว ถ้าลูกค้ายังค้างชำระเงิน ดู ลูกค้าค้างชำระค่าสินค้าและบริการ

ใครควรอ่านส่วนไหน

สถานะของคุณส่วนที่ควรอ่าน
ยังไม่เซ็น (กำลังจะทำสัญญากับลูกค้ารายใหญ่)ข้อ 1 ดูว่าลูกค้าเลิกได้ด้วยเหตุใด ข้อ 3 ระยะแก้ไข ข้อ 5 ส่งมอบงาน และข้อ 6 เงินที่ต้องจ่ายเมื่อเลิก เพื่อต่อรองก่อนลงนาม
เซ็นแล้วกำลังใช้ (ได้รับหนังสือบอกเลิกหรือบอกว่าจะไม่ต่อสัญญา)ข้อ 1 ถึง 4 ตรวจหนังสือกับสัญญา แล้วข้อ 7 ถึง 8 รวบรวมหลักฐานและร่างหนังสือตอบ
มีข้อพิพาทแล้ว (ลูกค้าอ้างว่าผิดสัญญา ค้างจ่าย หรือเรียกค่าเสียหาย)ข้อ 3 ถึง 4 ว่าอีกฝ่ายทำตามขั้นตอนหรือไม่ ข้อ 6 เงินค้างและการคืนฐานะเดิม แล้วส่งเอกสารให้ทนายตามข้อ 8

1. สัญญาให้สิทธิลูกค้าเลิกด้วยเหตุอะไรได้บ้าง

เริ่มจากสัญญา ไม่ใช่จากเนื้อหาในหนังสือ หนังสือบอกเลิกมักเขียนว่า "ตามสัญญาข้อ..." ให้เปิดข้อนั้นและข้อใกล้เคียงอ่านเอง แล้วจัดว่าลูกค้าอ้างสิทธิประเภทใด

ประเภทสิทธิเลิกลักษณะต้องตรวจอะไร
เลิกเพราะผิดสัญญาฝ่ายหนึ่งผิดข้อใดข้อหนึ่ง อีกฝ่ายบอกเลิกได้ มักมีระยะแก้ไขข้อที่อ้างว่าผิดคืออะไร สัญญาถือว่าเป็นการผิดที่ร้ายแรงหรือไม่ แก้ไขได้หรือไม่ ลูกค้าให้โอกาสแก้ไขตามสัญญาแล้วหรือยัง
เลิกโดยไม่ต้องมีเหตุ (เลิกเมื่อใดก็ได้โดยบอกล่วงหน้า)สัญญาบางฉบับให้ลูกค้าเลิกได้ถ้าบอกล่วงหน้าตามกำหนดระยะบอกล่วงหน้า ค่าชดเชยหรือค่าเลิกก่อนกำหนด ข้อห้ามเลิกในช่วงแรก
เลิกเพราะสถานะของคู่สัญญาเช่น ล้มละลาย เปลี่ยนผู้ถือหุ้นใหญ่ ใบอนุญาตหมดเหตุเกิดขึ้นจริงหรือไม่ ถ้อยคำของข้อกำหนดกว้างหรือแคบแค่ไหน
สัญญาสิ้นสุดเพราะครบกำหนด หรือไม่ต่ออายุไม่ใช่การเลิก แต่เป็นการไม่ต่อสัญญาวันครบกำหนด ข้อต่ออายุอัตโนมัติ และวันสุดท้ายที่ต้องบอกกล่าว ดูต่ออายุอัตโนมัติและวันบอกกล่าว
เลิกตามกฎหมายสัญญาไม่มีข้อกำหนด แต่กฎหมายให้สิทธิเลิก เช่น มาตรา 387 เมื่ออีกฝ่ายไม่ชำระหนี้ได้กำหนดระยะเวลาพอสมควรและบอกกล่าวก่อนแล้วหรือไม่

หนังสือฉบับเดียวอาจอ้างหลายเหตุพร้อมกัน หรืออ้างเหตุที่ไม่ตรงกับข้อสัญญา ให้จดทุกเหตุที่อ้าง แล้วตรวจแต่ละเหตุแยกกัน และดูด้วยว่าสัญญามีข้อ "ผู้ซื้อ/ลูกค้าไม่ต้องรับผิดต่อการเลิก" หรือ "ผู้ขายเรียกค่าเสียหายไม่ได้" ซึ่งมักซ่อนอยู่ในส่วนท้ายสัญญา

2. หนังสือฉบับนี้เป็นการบอกเลิกจริงหรือไม่ และมีผลเมื่อใด

อ่านตัวหนังสือแบบเดียวกับที่ศาลหรือคู่กรณีจะอ่าน มีสี่จุดที่ควรตรวจ

  1. ถ้อยคำ หนังสือบอกว่า "เลิกสัญญา" "ขอยุติสัญญา" "ไม่ต่อสัญญา" หรือเพียง "ขอให้แก้ไข" และ "อาจพิจารณาเลิกสัญญา" สามกรณีหลังอาจยังไม่ใช่การเลิก ซึ่งต่างจากหนังสือที่แสดงเจตนาเลิกชัดเจน
  2. ผู้ลงนาม ผู้ลงนามมีอำนาจแทนลูกค้าหรือไม่ ตรวจจากหนังสือรับรองบริษัทหรือหนังสือมอบอำนาจ ประเด็นนี้ต้องดูข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี และไม่ควรสรุปจากชื่อตำแหน่งอย่างเดียว
  3. วิธีส่ง สัญญามักกำหนดที่อยู่ วิธี (ลงทะเบียน มือ อีเมล) และใครเป็นผู้รับ ดูว่าหนังสือส่งตามนั้นหรือไม่ และบริษัทได้รับเมื่อใดจริง
  4. วันที่มีผล หนังสือบอกว่าเลิกทันที เลิกเมื่อพ้นกำหนดแก้ไข หรือเลิกเมื่อครบระยะบอกล่วงหน้า

มาตรา 386 ระบุว่าการเลิกสัญญาทำโดยแสดงเจตนาแก่อีกฝ่าย และเมื่อแสดงเจตนาแล้วจะถอนไม่ได้ ผลในทางปฏิบัติคือ ถ้าหนังสือเป็นการเลิกที่มีผลแล้ว ลูกค้าอาจถอนไม่ได้ง่าย ๆ แต่ถ้าหนังสือไม่เข้าเงื่อนไข จะมีผลอย่างไรต้องดูข้อสัญญาและข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี อย่าตีความเองจากข้อความเพียงบรรทัดเดียว

เขียนวันที่ได้รับหนังสือไว้ทันที พร้อมเก็บซองหรืออีเมลต้นฉบับ เพราะวันนี้มักเป็นวันเริ่มนับระยะเวลาต่าง ๆ ในข้อถัดไป

3. ระยะเวลาแก้ไข (cure period) นับจากเมื่อไร และแก้ได้หรือไม่

สัญญาธุรกิจจำนวนมากให้ฝ่ายที่ถูกกล่าวหาว่าผิดสัญญามีเวลาแก้ไข เช่น 15 หรือ 30 วัน ก่อนอีกฝ่ายเลิกได้ ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่าง ของจริงอยู่ในสัญญาของคุณ ต้องตรวจให้ครบดังนี้

คำถามทำไมสำคัญ
สัญญามีข้อระยะเวลาแก้ไขหรือไม่ กี่วันถ้ามี และลูกค้าไม่ได้ให้โอกาสตามนั้น การบอกเลิกอาจมีปัญหา ถ้าไม่มี ให้ดูกฎหมายตามด้านล่าง
นับจากวันที่ส่ง วันที่ได้รับ หรือวันที่ลูกค้ากำหนดเองอาจต่างกันหลายวัน และวันสุดท้ายตกวันหยุดหรือไม่
ข้อผิดสัญญาที่อ้างแก้ไขได้หรือไม่บางกรณีสัญญาถือว่าแก้ไม่ได้ เช่น ละเมิดความลับ หรือปฏิเสธการส่งมอบ ซึ่งอาจเลิกได้เลย
"แก้ไข" หมายถึงอะไรแก้งาน ชำระเงิน ส่งรายงาน หรือส่งแผนแก้ไข ถ้อยคำในสัญญากำหนดว่าอย่างไร
ต้องแจ้งลูกค้าว่าแก้ไขแล้วอย่างไรบางสัญญาต้องแจ้งเป็นหนังสือ บางสัญญาต้องให้ลูกค้ายอมรับ

หลักกฎหมายเมื่อสัญญาไม่มีข้อกำหนด มาตรา 387 ให้คู่สัญญาที่อีกฝ่ายไม่ชำระหนี้ กำหนดระยะเวลาพอสมควรแล้วบอกกล่าวให้ชำระ และเลิกสัญญาได้หากอีกฝ่ายไม่ชำระภายในเวลานั้น ส่วนปัญหาว่าเรื่องใดถือเป็นการ "ไม่ชำระหนี้" ตามมาตรานี้ ระยะเวลาเท่าใดจึงพอสมควร และมาตรานี้ยังใช้ได้หรือไม่เมื่อสัญญามีข้อตกลงเรื่องการเลิกไว้เป็นอย่างอื่น ขึ้นอยู่กับสัญญาและข้อเท็จจริงแต่ละเรื่อง

สิ่งที่ควรทำในช่วงแก้ไข

  • ถ้าข้อกล่าวหามีมูลและแก้ได้ ให้แก้และเก็บหลักฐานว่าแก้เมื่อใด แก้อย่างไร และแจ้งลูกค้าเมื่อใด
  • ถ้าข้อกล่าวหาไม่ตรงข้อเท็จจริง ให้ส่งหนังสือโต้แย้งพร้อมหลักฐานภายในช่วงนั้น และสงวนสิทธิว่าการแก้ไขที่ทำไปไม่ใช่การยอมรับว่าผิด
  • ถ้าต้องการเวลามากกว่าที่ให้ ให้ขอขยายเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนครบกำหนด และเก็บคำตอบของลูกค้า
  • อย่านิ่งเงียบแล้วหวังว่าลูกค้าจะลืม

4. ช่วงที่หนังสือยังไม่มีผล ต้องทำงานต่อหรือไม่

ข้อนี้พลาดบ่อย บริษัทโกรธ หยุดส่งของหรือหยุดให้บริการเพื่อตอบโต้ ทั้งที่สัญญายังไม่สิ้นสุด ผลคือลูกค้าได้เหตุใหม่ที่จะอ้างว่าบริษัทผิดสัญญา

  • ตราบที่สัญญายังไม่สิ้นสุดตามข้อสัญญาและวันที่มีผลในข้อ 2 ให้ทำงานต่อตามปกติ เว้นแต่สัญญาให้สิทธิหยุดไว้ เช่น หยุดเมื่อค้างชำระเกินกำหนด ซึ่งต้องใช้ตามเงื่อนไขนั้น
  • ส่งหนังสือสงวนสิทธิว่าบริษัทพร้อมปฏิบัติตามสัญญาและไม่ยอมรับว่าสัญญาสิ้นสุดโดยชอบ ถ้ายังไม่มั่นใจว่ามีสิทธิ
  • ถ้าลูกค้าสั่งให้หยุดงานเอง ให้ขอคำสั่งเป็นหนังสือและบันทึกว่าหยุดตามคำสั่ง
  • ใบแจ้งหนี้ของงานที่ทำไปแล้วต้องออกตามปกติ ไม่ควรหยุดวางบิลเพราะมีหนังสือบอกเลิก

ถ้าลูกค้ายังเดินสัญญาตามปกติหลังหนังสือ เช่น ยังสั่งซื้อต่อ ให้เก็บใบสั่งซื้อไว้ทุกฉบับ เพราะอาจเป็นหลักฐานว่าฝ่ายลูกค้าเองก็ยังถือว่าสัญญาดำเนินอยู่ ว่าจะมีผลต่อการตีความหนังสือหรือไม่ ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง

5. การส่งมอบงานและเปลี่ยนผ่านหลังสัญญาสิ้นสุด ต้องทำอะไรบ้าง

ถ้าสัญญาสิ้นสุดแล้ว ไม่ว่าจะด้วยเหตุใด บริษัทต้องรู้ว่าสัญญากำหนดอะไรไว้ และสิ่งที่ไม่ได้กำหนดไว้ต้องตกลงกันใหม่ อย่าส่งมอบสิ่งใดเพียงเพราะลูกค้าขอทางโทรศัพท์

เรื่องต้องตรวจ
งานที่ทำค้างอยู่ส่งมอบงานที่ทำแล้วบางส่วนหรือไม่ คิดค่าตอบแทนอย่างไร (ดูข้อ 6)
ข้อมูลของลูกค้าส่งคืนหรือลบ ในรูปแบบใด เมื่อใด และต้องเก็บสำเนาไว้ตามกฎหมายหรือไม่ ดูการเก็บเอกสารสัญญา อีเมล แชต
ทรัพย์สินทางปัญญางานที่ส่งมอบเป็นของใคร ใช้ต่อได้หรือไม่ สัญญามีข้อโอนหรืออนุญาตให้ใช้เมื่อชำระเงินครบเท่านั้นหรือไม่
ข้อมูลเข้าระบบ รหัสผ่านและสิทธิเข้าถึงยกเลิกหรือส่งต่อเมื่อใด และใครตรวจรับ
สต็อกและวัสดุสินค้าที่สั่งผลิตเฉพาะลูกค้ารายนี้ แม่พิมพ์ และวัตถุดิบคงเหลือ ใครรับภาระ
ช่วงเปลี่ยนผ่านให้ผู้รับจ้างรายใหม่ (transition assistance)สัญญากำหนดให้บริษัทช่วยหรือไม่ นานเท่าใด คิดค่าบริการหรือไม่
ความลับและข้อห้ามแข่งขันข้อกำหนดที่ยังมีผลหลังสัญญาสิ้นสุดและระยะเวลา
ผู้ประกันและหลักประกันหนังสือค้ำประกัน เงินประกัน หรือเงินค้ำประกันผลงานที่ลูกค้าถืออยู่ คืนเมื่อใด

หลักการที่ควรถือ คือ ส่งมอบตามที่สัญญากำหนด เป็นลายลักษณ์อักษร มีรายการและวันที่ และให้ลูกค้าลงนามรับ ส่วนที่นอกเหนือสัญญา ให้ตกลงเงื่อนไขและค่าตอบแทนก่อนทำ อย่าส่งมอบของที่ยังไม่ได้ชำระเงินโดยไม่ตรวจก่อนว่าสัญญากำหนดให้ส่งมอบเมื่อใด

6. เงินค้างและการคืนฐานะเดิมเมื่อเลิกสัญญา คิดอย่างไร

ให้ทำตารางเงินสองฝั่งก่อนตอบหนังสือ เพื่อรู้ว่าบริษัทเป็นเจ้าหนี้หรือลูกหนี้ของลูกค้าเท่าใด และมีข้อใดที่ต้องใช้สิทธิทันที

  • ใบแจ้งหนี้ที่ถึงกำหนดแล้วและยังค้าง ติดตามตามปกติ ดูคู่มือทวงหนี้การค้า ซึ่งเป็นที่รวมเรื่องหลักฐานและอายุความของหนี้ค้าง
  • งานที่ทำแล้วแต่ยังไม่ได้วางบิล รวบรวมและออกใบแจ้งหนี้ตามที่สัญญากำหนด
  • ค่าเลิกก่อนกำหนด ปริมาณขั้นต่ำ หรือค่าชดเชยตามสัญญา ตรวจว่าสัญญามีหรือไม่ และเข้าเงื่อนไขหรือไม่
  • เงินมัดจำ เงินประกัน หรือเงินที่บริษัทรับล่วงหน้า ต้องคืนหรือหักได้เท่าใดตามสัญญา
  • ภาระที่บริษัทผูกไว้เพราะสัญญานี้ ใบสั่งซื้อวัตถุดิบ สัญญาเช่า สัญญาจ้างพนักงานเฉพาะโครงการ และสัญญากับซัพพลายเออร์ที่ผูกกับลูกค้ารายนี้

หลักกฎหมาย มาตรา 391 เมื่อใช้สิทธิเลิกสัญญาแล้ว คู่สัญญาแต่ละฝ่ายต้องให้อีกฝ่ายกลับคืนสู่ฐานะเดิม แต่ไม่ให้เสื่อมเสียสิทธิของบุคคลภายนอก เงินที่ต้องคืนให้บวกดอกเบี้ยตั้งแต่เวลาที่รับไว้ ส่วนงานที่ทำให้และการให้ใช้ทรัพย์ ให้ชดใช้ด้วยเงินตามควรค่า หรือตามที่สัญญากำหนดไว้ และการเลิกสัญญาไม่กระทบสิทธิเรียกค่าเสียหาย

ข้อควรระวังคือ มาตรานี้เป็นหลักทั่วไป สัญญาธุรกิจมักเขียนผลของการเลิกไว้เอง ทั้งเรื่องคืนเงิน ค่าตอบแทนสำหรับงานที่ทำแล้ว และเพดานความรับผิด ดูข้อสัญญาก่อน และดูความรับผิดและการชดใช้ในสัญญา เมื่อลูกค้าเรียกค่าเสียหายกลับ เราจึงไม่ควรคำนวณตัวเลขจากมาตรา 391 อย่างเดียว

7. หลักฐานอะไรที่ต้องเก็บทันที

เก็บก่อนที่ใครจะลบอีเมล เปลี่ยนรหัสผ่าน หรือย้ายคนออกจากโครงการ

  • ตัวหนังสือบอกเลิก พร้อมซองหรืออีเมลที่ส่งมา และบันทึกวันและวิธีที่ได้รับ
  • สัญญาฉบับเต็ม ภาคผนวก ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ และเอกสารแก้ไขทุกครั้ง
  • หนังสือหรืออีเมลเตือนก่อนหน้านี้ จากลูกค้าและจากบริษัท
  • รายงานผลงาน ตัวชี้วัดที่ตกลงกัน และบันทึกการประชุม
  • อีเมล แชต และ LINE ที่ลูกค้าเคยชมงาน ขอแก้ หรือยอมรับงาน
  • บันทึกการส่งมอบและใบตรวจรับ
  • ใบแจ้งหนี้ ใบวางบิล และบันทึกการชำระเงินทั้งหมด
  • รายการภาระที่ผูกอยู่กับสัญญานี้ (ใบสั่งซื้อวัตถุดิบ แม่พิมพ์ สัญญาเช่า)
  • สั่งให้ IT และผู้ดูแลระบบหยุดลบข้อมูลเกี่ยวกับลูกค้ารายนี้ตามปกติ

เก็บไฟล์ต้นฉบับ อย่าแก้ไขหรือเปลี่ยนชื่อไฟล์ที่เป็นหลักฐาน

8. ตอบหนังสืออย่างไร และใครควรรู้ในบริษัท

หนังสือตอบฉบับแรกควรสั้น ทำได้โดยไม่ต้องตัดสินใจเรื่องใหญ่

  1. แจ้งว่าได้รับหนังสือเมื่อวันใด โดยไม่ยอมรับข้อเท็จจริงที่ลูกค้าอ้าง
  2. แจ้งว่ากำลังตรวจสอบกับที่ปรึกษา และจะตอบภายในวันที่ระบุ
  3. สงวนสิทธิทั้งหมดตามสัญญาและกฎหมาย
  4. ขอให้ลูกค้าระบุข้อสัญญาที่ใช้เป็นฐานเลิก ข้อเท็จจริงที่ถือว่าเป็นการผิดสัญญา และวันที่ต้องการให้มีผล ถ้าหนังสือไม่ชัดเจน
  5. ยืนยันว่าบริษัทพร้อมปฏิบัติตามสัญญาต่อไปตามที่ยังมีผล ถ้าเป็นกรณีนั้น

เนื้อหาของหนังสือตอบฉบับเต็มเรื่องการกล่าวหาผิดสัญญา ดูหนังสือกล่าวหาว่าผิดสัญญา ซึ่งอธิบายว่าควรมีและไม่ควรมีอะไรในหนังสือตอบ

เมื่อตรวจสัญญาเสร็จ ทางเลือกมีสี่ทาง คือ แก้ไขตามที่ลูกค้าอ้างและให้ลูกค้ายืนยันว่าสัญญายังอยู่ ต่อรองเงื่อนไขใหม่ เช่น ราคา ปริมาณ หรือระยะเวลา ยอมรับการเลิกพร้อมเจรจาการส่งมอบและเงินค้าง หรือโต้แย้งการเลิก ซึ่งต้องมีเอกสารรองรับ เราไม่ควรเลือกทางใดทางหนึ่งจนกว่าจะตรวจสัญญาและเอกสารเสร็จ

ภายในบริษัท ให้แจ้งกรรมการหรือผู้บริหารที่มีอำนาจ ฝ่ายการเงิน (กระแสเงินสดและลูกหนี้) ฝ่ายผลิตหรือฝ่ายบริการ (ภาระผูกพันกับซัพพลายเออร์) และตรวจว่าสัญญากู้หรือเอกสารกับสถาบันการเงินมีเงื่อนไขเรื่องรายได้จากลูกค้ารายใหญ่หรือไม่ เรื่องภาษีและบัญชีที่เกี่ยวกับรายได้ที่หายไป ให้นักบัญชีหรือผู้สอบบัญชีเป็นผู้ตรวจ

เช็กลิสต์ใน 72 ชั่วโมงแรก

  • จดวันและวิธีที่ได้รับหนังสือ เก็บต้นฉบับ
  • ล็อกอีเมล แชต และเอกสารที่เกี่ยวกับลูกค้ารายนี้
  • หาข้อสัญญาเรื่องการเลิก ระยะแก้ไข การส่งหนังสือ และผลของการเลิก
  • จัดหมวดว่าลูกค้าอ้างสิทธิเลิกประเภทใด (ข้อ 1)
  • ตรวจผู้ลงนาม ถ้อยคำ วิธีส่ง และวันที่มีผลของหนังสือ (ข้อ 2)
  • ลงวันสุดท้ายของระยะแก้ไขในปฏิทิน (ข้อ 3)
  • ยืนยันว่ายังส่งงานและออกใบแจ้งหนี้ตามปกติ (ข้อ 4)
  • ทำตารางงานค้างส่งมอบและข้อมูลที่ต้องคืน (ข้อ 5)
  • ทำตารางเงินสองฝั่งและภาระที่ผูกอยู่ (ข้อ 6)
  • ส่งหนังสือรับทราบที่สงวนสิทธิภายในวันที่ตั้งไว้ (ข้อ 8)
  • นัดผู้บริหาร การเงิน และทนาย ก่อนตัดสินใจว่าจะสู้ ต่อรอง หรือยอมรับ

ตัวอย่างสมมติ: ลูกค้าหลักส่งหนังสือเลิกสัญญาบริการรายเดือน

ตัวอย่างนี้ไม่ใช่เรื่องจริง ตัวเลขเป็นเพียงภาพประกอบ

บริษัทรับดูแลระบบสินค้าคงคลังให้ลูกค้ารายใหญ่รายหนึ่งตามสัญญาบริการรายเดือน วันที่ 10 ลูกค้าส่งอีเมลหนังสือบอกเลิกสัญญา อ้างว่าบริษัทส่งรายงานล่าช้าสามเดือนติดต่อกัน และให้สัญญาสิ้นสุดภายใน 15 วัน

บริษัทไม่ตอบทันที แต่ทำตามลำดับนี้

  • ข้อ 1 ตรวจสัญญา พบว่าข้อสัญญาให้เลิกได้เมื่อผิดสัญญาและไม่แก้ไขภายใน 30 วันนับจากวันที่ได้รับหนังสือแจ้ง ลูกค้าให้เวลา 15 วัน สั้นกว่าที่สัญญากำหนด
  • ข้อ 2 ตรวจหนังสือ สัญญากำหนดให้ส่งหนังสือแจ้งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนไปยังที่อยู่ที่ระบุ แต่ลูกค้าส่งทางอีเมลอย่างเดียว ผู้ลงนามเป็นผู้จัดการฝ่าย ยังไม่ตรวจว่ามีอำนาจหรือไม่
  • ข้อ 3 ระยะแก้ไข ดูว่ารายงานล่าช้าจริงหรือไม่ และสัญญากำหนดเวลาส่งรายงานอย่างไร
  • ข้อ 4 ทำงานต่อตามปกติ และออกใบแจ้งหนี้งวดเดือนนี้
  • ข้อ 8 หนังสือตอบ ส่งหนังสือรับทราบวันที่ 12 สงวนสิทธิ ขอให้ลูกค้าระบุข้อสัญญาและเหตุผล และแจ้งว่าจะตอบเนื้อหาภายใน 7 วัน

ผลที่ได้คือบริษัทได้เวลาตรวจ ไม่เสียสิทธิ และไม่ได้ยอมรับหรือปฏิเสธเหตุที่ลูกค้าอ้าง จะสู้ ต่อรอง หรือยอมรับการเลิกพร้อมเจรจาส่งมอบงานนั้น ขึ้นอยู่กับสัญญา ข้อเท็จจริงเรื่องรายงาน และสิ่งที่ลูกค้าตอบกลับ

อย่าเข้าใจผิด

ความเข้าใจผิดที่ถูกต้อง
"ลูกค้าส่งหนังสือเลิกมาแล้ว สัญญาจบแน่นอน"ไม่เสมอไป ต้องดูข้อสัญญาเรื่องการเลิก ถ้อยคำและวิธีส่งของหนังสือ ระยะแก้ไข และข้อเท็จจริง ก่อนสรุปว่าเลิกมีผลหรือไม่
"หนังสือไม่ถูกแบบ ถือว่าเลิกไม่ได้ ไม่ต้องทำอะไร"อย่านิ่งเฉย การไม่ตอบอาจถูกใช้ต่อต้านบริษัทได้ ควรส่งหนังสือรับทราบที่สงวนสิทธิ และให้ทนายตรวจประเด็นนั้นก่อน
"ต้องรีบตอบรับหรือปฏิเสธภายในวันนี้"ไม่จำเป็น ควรรอตรวจสัญญาก่อน หนังสือรับทราบสั้น ๆ ที่แจ้งว่ากำลังตรวจสอบก็เพียงพอสำหรับช่วงแรก เว้นแต่สัญญากำหนดเวลาตอบไว้ ซึ่งต้องปฏิบัติตาม
"ลูกค้าเลิกแล้ว บริษัทหยุดงานและหยุดส่งข้อมูลได้เลย"ถ้าสัญญายังไม่สิ้นสุด การหยุดงานอาจเป็นการผิดสัญญาเอง และหลังสิ้นสุด สัญญาอาจกำหนดให้ช่วยส่งมอบหรือคืนข้อมูล ต้องตรวจก่อนทุกครั้ง
"เลิกสัญญาแล้ว ไม่ต้องจ่ายและไม่ต้องรับเงินอะไรอีก"มาตรา 391 วางหลักให้คืนฐานะเดิม และไม่กระทบสิทธิเรียกค่าเสียหาย งานที่ทำแล้วและเงินที่รับไว้ต้องจัดการ ผลจริงขึ้นอยู่กับสัญญาและสาเหตุของการเลิก
"ถ้าแก้ไขตามที่ลูกค้าขอ แปลว่าเรายอมรับว่าผิด"ไม่เสมอไป ควรเขียนสงวนสิทธิให้ชัดว่าการแก้ไขเป็นไปเพื่อรักษาความสัมพันธ์ ไม่ใช่การยอมรับ และเก็บหลักฐานการแก้ไขไว้
"หนังสือไม่ต่อสัญญาคือการเลิกสัญญา"สองเรื่องนี้ต่างกัน การไม่ต่อสัญญาเมื่อครบกำหนดอาจไม่ต้องมีเหตุ ส่วนการเลิกต้องมีสิทธิตามสัญญาหรือกฎหมาย ตรวจวันครบกำหนดและข้อต่ออายุ

อ่านเพิ่มเติม

ก่อนตอบหนังสือบอกเลิกจากลูกค้ารายใหญ่ ให้ตรวจข้อสัญญาเรื่องการเลิก วิธีส่งและวันที่มีผลของหนังสือ ระยะแก้ไข การส่งมอบงาน และเงินค้าง แล้วจึงตัดสินใจ ส่วนวันนี้ให้ส่งหนังสือรับทราบที่สงวนสิทธิและเก็บหลักฐานให้ครบ

เราช่วยบริษัทอ่านสัญญาและหนังสือบอกเลิก จัดตารางเหตุเลิก ระยะแก้ไข การส่งมอบ และเงินค้าง ร่างหนังสือรับทราบและหนังสือตอบ ช่วยเจรจาเงื่อนไขส่งมอบงานและเงินที่ต้องชำระ และดำเนินการทางกฎหมายเมื่อจำเป็น เราไม่ใช่นักบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษี และไม่สามารถรับรองผลของการเจรจาหรือผลของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่ สัญญาและเอกสาร และ บริการกฎหมายธุรกิจ


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ได้รับหนังสือบอกเลิกสัญญาจากลูกค้ารายใหญ่ ควรตอบรับหรือปฏิเสธทันทีหรือไม่+

ยังไม่ควร ให้ตรวจข้อสัญญาเรื่องการเลิก วิธีส่งหนังสือ ระยะเวลาแก้ไข และข้อเท็จจริงก่อน หนังสือตอบฉบับแรกควรเป็นหนังสือรับทราบที่สงวนสิทธิ แจ้งว่ากำลังตรวจสอบและจะตอบภายในวันที่ระบุ โดยไม่ยอมรับหรือปฏิเสธเหตุที่ลูกค้าอ้าง

ระยะเวลาแก้ไขในสัญญา (cure period) คืออะไร และนับจากวันไหน+

คือเวลาที่สัญญาให้ฝ่ายที่ถูกกล่าวหาว่าผิดสัญญาแก้ไขข้อบกพร่องก่อนอีกฝ่ายจะเลิกสัญญาได้ จะนับจากวันที่ส่งหนังสือ วันที่ได้รับ หรือวันอื่น ขึ้นอยู่กับถ้อยคำในข้อสัญญาและข้อกำหนดเรื่องการส่งหนังสือ ต้องอ่านทั้งสองข้อประกอบกัน

ถ้าสัญญาไม่มีข้อกำหนดระยะเวลาแก้ไข กฎหมายให้โอกาสแก้ไขหรือไม่+

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 387 ให้คู่สัญญาที่อีกฝ่ายไม่ชำระหนี้กำหนดระยะเวลาพอสมควรแล้วบอกกล่าวให้ชำระ และเลิกสัญญาได้หากไม่ชำระภายในเวลานั้น แต่จะใช้ได้หรือไม่ ขึ้นอยู่กับว่ากรณีนี้เป็นการไม่ชำระหนี้หรือไม่ สัญญามีข้อตกลงเรื่องการเลิกไว้เป็นอย่างอื่นหรือไม่ และข้อเท็จจริงเป็นอย่างไร

ถ้าลูกค้าเลิกสัญญา บริษัทยังต้องส่งมอบงานต่อหรือไม่+

ขึ้นอยู่กับสัญญา บางฉบับกำหนดให้ช่วยส่งมอบงาน ข้อมูล และเอกสารในช่วงเปลี่ยนผ่าน บางฉบับไม่มีข้อนี้ ควรตรวจข้อสัญญาเรื่องผลของการเลิก การส่งคืนข้อมูล ความลับ และทรัพย์สินทางปัญญา ก่อนส่งมอบสิ่งใดและก่อนหยุดงาน

เมื่อสัญญาเลิกแล้ว ค่างานที่ทำไปแล้วและเงินที่รับมาแล้วจัดการอย่างไร+

มาตรา 391 กำหนดหลักให้คู่สัญญาแต่ละฝ่ายต้องให้อีกฝ่ายกลับคืนสู่ฐานะเดิม เงินที่ต้องคืนให้บวกดอกเบี้ยตั้งแต่เวลาที่รับไว้ ส่วนงานที่ทำให้แล้วชดใช้ตามควรค่าของงานหรือตามที่สัญญากำหนด และการเลิกสัญญาไม่กระทบสิทธิเรียกค่าเสียหาย ผลจริงขึ้นอยู่กับสัญญา สิ่งที่ส่งมอบไปแล้ว และสาเหตุของการเลิก

ควรเก็บหลักฐานอะไรเมื่อลูกค้าส่งหนังสือบอกเลิก+

เก็บตัวหนังสือพร้อมซองหรืออีเมลที่ส่งมา วันและวิธีที่ได้รับ สัญญาฉบับเต็มรวมภาคผนวก ใบสั่งซื้อ รายงานผลงาน อีเมลและแชตที่ลูกค้าเคยติชมหรือยอมรับงาน ใบแจ้งหนี้ที่ค้าง และบันทึกการส่งมอบ โดยเก็บต้นฉบับไว้และไม่แก้ไขไฟล์

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา