ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
คู่มือคดีแพ่ง

บริษัทลูกหนี้เปลี่ยนชื่อ เปลี่ยนกรรมการ หรือเลิกกิจการ เจ้าหนี้ต้องตรวจอะไร

คู่มือเจ้าหนี้แยกห้าสถานการณ์ของบริษัทลูกหนี้ คือเปลี่ยนชื่อ เปลี่ยนกรรมการหรือผู้ถือหุ้น หยุดกิจการแต่ยังจดทะเบียนอยู่ จดเลิกและชำระบัญชี และเข้าสู่ล้มละลายหรือฟื้นฟูกิจการ พร้อมเอกสารที่ควรขอ ผู้ที่ต้องติดต่อ และกำหนดเวลาที่ต้องจับตา

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมคดีแพ่งและบังคับคดี20 พฤศจิกายน 256916 นาที
บริษัทลูกหนี้เปลี่ยนชื่อ เปลี่ยนกรรมการ หรือเลิกกิจการ เจ้าหนี้ต้องตรวจอะไร

คำตอบหลัก

การเปลี่ยนชื่อ เปลี่ยนกรรมการ หรือเปลี่ยนผู้ถือหุ้น ไม่ทำให้หนี้ของบริษัทหาย เพราะบริษัทยังเป็นนิติบุคคลเดิม เลขทะเบียนเดิม การจดเลิกกิจการก็ไม่ได้ทำให้หนี้หายเช่นกัน บริษัทเข้าสู่การชำระบัญชี ซึ่งมีผู้ชำระบัญชีทำหน้าที่ใช้หนี้และแจกจ่ายทรัพย์สิน เจ้าหนี้ต้องรู้ว่าบริษัทอยู่สถานะไหน แล้วส่งเรื่องไปถึงคนที่มีอำนาจรับ เช่น ผู้ชำระบัญชีหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ภายในเวลาที่กำหนด

อีกด้านหนึ่ง การที่บริษัทเงียบหายหรือเลิกกิจการ ก็ไม่ได้แปลว่าเจ้าหนี้ฟ้องกรรมการแทนได้ทันที กรรมการรับผิดส่วนตัวเฉพาะกรณีที่มีฐานเฉพาะ เช่น ค้ำประกันเอง หรือมีการกระทำของเขาเองที่พิสูจน์ได้ (ดู คู่มือเรื่องกรรมการกับทรัพย์ส่วนตัว)

คู่มือนี้แยกห้าสถานการณ์ บอกว่าแต่ละสถานการณ์มีความหมายต่อเจ้าหนี้อย่างไร ควรขอเอกสารอะไร ติดต่อใคร และต้องจับตากำหนดเวลาใด ข้อมูลทะเบียนที่เปิดเผยเป็นภาพ ณ วันที่ตรวจ อาจไม่เป็นปัจจุบัน จึงควรตรวจซ้ำก่อนยื่นหรือฟ้องทุกครั้ง

คุณอยู่ขั้นไหน อ่านส่วนไหนก่อน

สถานะของคุณส่วนที่ควรอ่าน
ยังไม่ฟ้อง (ยังทวงถามอยู่)ส่วนที่ 1 ตรวจสถานะบริษัท และส่วนที่ 2–6 ตามสถานการณ์ของลูกหนี้ ก่อนตัดสินใจว่าจะส่งหนังสือหรือฟ้องใคร
ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา)ส่วนที่ 7 เมื่อสถานะเปลี่ยนกลางคดี และส่วนที่ 5–6 หากมีการจดเลิกหรือมีคำสั่งศาล
ชนะคดีแล้วส่วนที่ 8 ก่อนขอบังคับคดี ตรวจว่าชื่อในคำพิพากษากับสถานะปัจจุบันตรงกันหรือไม่ และส่วนที่ 5–6 หากลูกหนี้จดเลิกหรือล้มละลาย

เรื่องก่อนฟ้องกับหลังคำพิพากษาแยกกัน อำนาจและช่องทางไม่เหมือนกัน เช่น การให้ศาลตรวจสอบทรัพย์ลูกหนี้ตามมาตรา 277 เป็นเรื่องหลังคำพิพากษาเท่านั้น

1. เริ่มจากตรวจอะไรก่อนเมื่อได้ยินว่าลูกหนี้ "เปลี่ยนไป"

ก่อนตัดสินใจอะไร ให้ตอบสามข้อนี้ให้ได้ด้วยเอกสาร ไม่ใช่ด้วยคำบอกเล่า

  1. ยังเป็นนิติบุคคลเดิมหรือไม่ เทียบเลขทะเบียนนิติบุคคลในสัญญา ใบกำกับภาษี หรือใบสั่งซื้อ กับเลขในหนังสือรับรองปัจจุบัน
  2. สถานะตอนนี้คืออะไร ดำเนินกิจการอยู่ จดเลิกแล้ว อยู่ระหว่างชำระบัญชี ชำระบัญชีเสร็จ หรือมีคำสั่งศาลเกี่ยวกับล้มละลายหรือฟื้นฟู
  3. ใครเป็นผู้มีอำนาจรับเรื่องแทนบริษัท กรรมการ ผู้ชำระบัญชี เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ หรือผู้ทำแผน

แหล่งแรกที่คนส่วนใหญ่ใช้คือ DBD DataWarehouse+ ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หน้าค้นหานิติบุคคลระบุว่ามีข้อมูลสถานะ ที่อยู่ ทุนจดทะเบียน ประวัติการเปลี่ยนแปลง ผลการดำเนินงาน และงบการเงิน ข้อจำกัดที่ต้องรู้คือ ข้อมูลที่เผยแพร่ ณ วันที่ตรวจ อาจไม่เป็นปัจจุบัน และงบการเงินคือภาพย้อนหลัง ไม่ใช่เงินที่บริษัทมีอยู่วันนี้ ถ้าต้องใช้เป็นเอกสารในคดี ให้ขอหนังสือรับรองนิติบุคคลที่ออกอย่างเป็นทางการ แล้วลงวันที่ที่ขอไว้ในแฟ้ม

อย่าระบุตัวกรรมการหรือผู้มีอำนาจในคำฟ้องหรือหนังสือทวงถามโดยอาศัยหน้าเว็บอย่างเดียว ให้ใช้เอกสารที่ออกอย่างเป็นทางการ

2. เปลี่ยนชื่อ แต่ยังเป็นนิติบุคคลเดิม

ความหมายต่อเจ้าหนี้ การเปลี่ยนชื่อไม่ได้ตัดสิทธิเรียกร้องที่เกิดก่อนเปลี่ยน สัญญา ใบกำกับภาษี และใบส่งของที่ใช้ชื่อเก่ายังใช้เป็นหลักฐานได้ ถ้าเลขทะเบียนเป็นเลขเดียวกัน ปัญหาที่เจอจริงคือเอกสารต่างชื่อกัน ทำให้ศาลหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีต้องการหลักฐานเชื่อมโยง

เอกสารที่ควรขอ

  • หนังสือรับรองนิติบุคคลฉบับปัจจุบัน ที่แสดงชื่อปัจจุบัน
  • ประวัติการเปลี่ยนชื่อ พร้อมวันที่จดทะเบียนเปลี่ยน
  • สัญญา ใบกำกับภาษี ใบส่งของ ที่ใช้ชื่อเดิม
  • ตารางเทียบเลขทะเบียนและเลขผู้เสียภาษีที่ปรากฏบนเอกสารทุกฉบับ

ติดต่อใคร ติดต่อบริษัทตามที่อยู่ที่จดทะเบียนไว้ ส่งทั้งชื่อใหม่และชื่อเก่า ถ้าไม่มีการตอบรับให้เก็บหลักฐานการส่ง

กำหนดเวลา การเปลี่ยนชื่อไม่เปลี่ยนกำหนดเวลาของหนี้เดิม อย่าถือว่าการเปลี่ยนชื่อทำให้เวลานับใหม่ ให้ตรวจอายุความของหนี้แต่ละรายการตามชนิดของหนี้

ข้อควรระวัง ชื่อบริษัทที่คล้ายกันมีอยู่จริง และบางกรณีเจ้าของเดิมตั้งบริษัทใหม่ชื่อเกือบเหมือนเดิมโดยมีเลขทะเบียนต่างกัน นั่นไม่ใช่การเปลี่ยนชื่อ แต่เป็นนิติบุคคลอีกรายหนึ่ง ต้องดูว่ามีการโอนกิจการหรือทรัพย์สินจริงหรือไม่ (ดู ลูกหนี้โอนทรัพย์หนีหนี้)

3. เปลี่ยนกรรมการหรือผู้ถือหุ้น

ความหมายต่อเจ้าหนี้ บริษัทเป็นลูกหนี้ แม้กรรมการหรือผู้ถือหุ้นจะเปลี่ยนไปทั้งชุด หนี้ที่บริษัทก่อไว้ก็ยังเป็นของบริษัท กรรมการคนใหม่ไม่ได้ "ซื้อ" หนี้เก่าโดยอัตโนมัติ และกรรมการคนเก่าไม่ได้หลุดจากสิ่งที่เขาผูกพันส่วนตัวไว้ เช่น หนังสือค้ำประกันที่ลงชื่อไว้ (ดู ลาออกจากกรรมการหรือขายหุ้นแล้ว ยังต้องรับผิดหนี้ที่ค้ำไว้หรือไม่)

เอกสารที่ควรขอ

  • หนังสือรับรองนิติบุคคลฉบับปัจจุบัน และฉบับที่ใกล้วันทำสัญญา เพื่อดูว่าใครมีอำนาจลงนามในวันที่ทำสัญญา
  • สัญญาและเอกสารที่มีลายมือชื่อ พร้อมตราประทับ ถ้าเงื่อนไขกำหนดไว้
  • หนังสือค้ำประกันส่วนตัว ถ้ามี และหลักฐานว่าส่งหนังสือบอกกล่าวผู้ค้ำประกันไปแล้ว

ติดต่อใคร ติดต่อที่ที่อยู่ของบริษัท ไม่ใช่เฉพาะกรรมการคนใหม่ การเปลี่ยนตัวกรรมการบ่อยในช่วงที่หนี้ค้างเป็นสัญญาณให้ตรวจเพิ่ม แต่ไม่ใช่หลักฐานเรื่องความรับผิดส่วนตัวในตัวเอง

กำหนดเวลา ถ้าเคยมีการค้ำประกัน กำหนดบอกกล่าวผู้ค้ำประกันหลังลูกหนี้ผิดนัดเป็นเรื่องที่ต้องตรวจก่อนเสมอ (มาตรา 686) สัญญาที่ทำก่อนมีการเปลี่ยนกรรมการไม่ได้เปลี่ยนวันครบกำหนดชำระ

4. หยุดประกอบกิจการ แต่ยังมีสถานะจดทะเบียนอยู่

ความหมายต่อเจ้าหนี้ บริษัทที่ปิดหน้าร้านหรือไม่ตอบโทรศัพท์ ยังเป็นนิติบุคคลที่ฟ้องได้ตราบใดที่ยังไม่ได้จดเลิกและไม่มีคำสั่งศาลเกี่ยวกับล้มละลายหรือฟื้นฟู การหยุดกิจการเป็นข้อเท็จจริง ไม่ใช่สถานะทางกฎหมาย ปัญหาเชิงปฏิบัติคือส่งหมายไม่ถึง และอาจไม่มีทรัพย์ให้ยึด

เอกสารที่ควรขอ

  • หนังสือรับรองนิติบุคคลปัจจุบัน ดูว่าที่อยู่จดทะเบียนที่ใด และมีการแจ้งเลิกหรือไม่
  • งบการเงินที่ยื่นล่าสุดตามที่ DBD เผยแพร่ (เป็นภาพย้อนหลัง ไม่ใช่เงินวันนี้)
  • หลักฐานการไปที่อยู่จดทะเบียน เช่น ภาพถ่ายหรือบันทึกวันเวลา ซึ่งอาจมีประโยชน์ในการขอส่งหมายวิธีอื่นภายหลัง

ติดต่อใคร ส่งหนังสือทวงถามลงทะเบียนตอบรับไปที่ที่อยู่จดทะเบียนและที่อยู่ที่ใช้ในสัญญา และเก็บหลักฐานไว้ ไม่ควรติดต่อลูกค้าหรือลูกจ้างของลูกหนี้โดยตรงเพื่อกดดันให้จ่าย

กำหนดเวลา ระหว่างที่ยังไม่ได้จดเลิก เวลายังเดินตามอายุความของหนี้ อย่าปล่อยให้ "รอดูก่อน" นานจนใกล้ครบอายุความ เรื่องการตรวจทรัพย์ของบริษัทที่หยุดกิจการ ดู บริษัทลูกหนี้ไม่มีที่ดินไม่มีรถ ตรวจทรัพย์และสิทธิเรียกร้องอะไรได้บ้าง

5. จดทะเบียนเลิก และอยู่ระหว่างชำระบัญชี

ความหมายต่อเจ้าหนี้ บริษัทที่เลิกกันด้วยเหตุอื่นนอกจากล้มละลาย กรรมการของบริษัทย่อมเข้าเป็นผู้ชำระบัญชี เว้นแต่ข้อบังคับกำหนดเป็นอย่างอื่น และถ้าไม่มีผู้ชำระบัญชีดังกล่าว ผู้มีส่วนได้เสียหรือพนักงานอัยการอาจร้องขอให้ศาลตั้งผู้ชำระบัญชี (มาตรา 1251) หน้าที่ของผู้ชำระบัญชีคือชำระสะสางกิจการ ใช้หนี้เงิน และแจกจ่ายสินทรัพย์ (มาตรา 1250) ทรัพย์สินของบริษัทแบ่งคืนผู้ถือหุ้นได้เพียงเท่าที่ไม่ต้องเก็บไว้ใช้หนี้ (มาตรา 1269)

พูดให้ชัดคือ เลิกแล้วหนี้ไม่หาย เจ้าหนี้มีสิทธิเข้าคิวรับชำระจากทรัพย์ที่เหลือ แต่ได้เท่าใดขึ้นอยู่กับทรัพย์ที่มีจริงและสิทธิของเจ้าหนี้รายอื่น

ขั้นตอนที่ผู้ชำระบัญชีต้องทำ ผู้ชำระบัญชีต้องจดทะเบียนการเลิกพร้อมชื่อผู้ชำระบัญชีภายใน 14 วันนับแต่วันเลิก (มาตรา 1254) และภายใน 14 วันนับแต่วันเลิกหรือวันที่ศาลตั้ง ต้องประกาศในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่อย่างน้อยหนึ่งคราวให้เจ้าหนี้ยื่นคำทวงหนี้ และส่งจดหมายลงทะเบียนถึงเจ้าหนี้ทุกรายที่มีชื่อในสมุดบัญชีหรือเอกสารของบริษัท (มาตรา 1253) เจ้าหนี้ที่ไม่ได้รับจดหมายจึงไม่ควรสรุปว่าไม่มีเรื่อง ให้ตรวจเองและยื่นเอง

เอกสารที่ควรขอและเตรียม

  • หนังสือรับรองนิติบุคคลที่แสดงสถานะ "เลิก/ชำระบัญชี" ชื่อผู้ชำระบัญชี และวันที่จดเลิก
  • ประกาศในหนังสือพิมพ์ (ถ้าหาได้) หรือสำเนาจดหมายบอกกล่าวที่ได้รับ
  • คำทวงหนี้เป็นหนังสือถึงผู้ชำระบัญชี แนบสัญญา ใบกำกับภาษี ใบส่งของ รายการเดินบัญชีหรือหลักฐานการชำระ และการคำนวณยอดหนี้พร้อมดอกเบี้ยและวันที่คำนวณ
  • หลักฐานการส่งคำทวงหนี้ (ลงทะเบียนตอบรับ หรือส่งมอบแล้วมีผู้รับลงชื่อ)
  • หลักประกันที่ถืออยู่ เช่น จำนอง จำนำ หรือหนังสือค้ำประกัน (เพราะสิทธิต่อทรัพย์ที่ประกันไม่เหมือนเจ้าหนี้ธรรมดา)

ติดต่อใคร ผู้ชำระบัญชีตามที่จดทะเบียน ใช้ที่อยู่ที่ปรากฏในหนังสือรับรองหรือในประกาศ ถ้าผู้ชำระบัญชีคือกรรมการเดิม ให้ส่งเป็นลายลักษณ์อักษรเสมอ ถ้าผู้ชำระบัญชีไม่ตอบหรือยอมรับยอดหนี้ไม่ได้ ให้ปรึกษาทนายก่อนถึงการฟ้อง

กำหนดเวลา

  • ให้ยื่นคำทวงหนี้ทันทีที่ทราบว่ามีการเลิก อย่ารอให้ผู้ชำระบัญชีติดต่อก่อน
  • เมื่อชำระบัญชีเสร็จ ผู้ชำระบัญชีต้องทำรายงาน เรียกประชุมใหญ่เสนอรายงาน แล้วจดทะเบียนภายใน 14 วันนับแต่วันประชุม และเมื่อจดทะเบียนแล้วให้ถือว่าเป็นที่สุดแห่งการชำระบัญชี (มาตรา 1270)
  • มาตรา 1272 ในคดีฟ้องเรียกหนี้ที่บริษัท ผู้ถือหุ้น หรือผู้ชำระบัญชีเป็นลูกหนี้ในฐานะนั้น ห้ามฟ้องเมื่อพ้นสองปีนับแต่วันถึงที่สุดแห่งการชำระบัญชี

มาตรา 1272 ไม่ใช่สิทธิที่ให้เจ้าหนี้รอได้สองปีหลังบริษัทเลิก และไม่ใช่อายุความของหนี้ทุกประเภท ตัวเลขสองปีนับจากวันที่การชำระบัญชีสิ้นสุดตามที่จดทะเบียน ไม่ใช่จากวันที่จดเลิก และหนี้แต่ละรายการยังมีอายุความของตัวเองซึ่งอาจหมดก่อน เจ้าหนี้จึงไม่ควรรอ ให้ตรวจวันที่ทั้งสองอย่างคู่กัน และควรให้ทนายยืนยันว่าหนี้ของท่านและผู้ที่จะฟ้องอยู่ในขอบเขตของมาตรานี้อย่างไร

6. เข้าสู่กระบวนการล้มละลายหรือฟื้นฟูกิจการ

สถานการณ์นี้เปลี่ยนเกมมากที่สุด เพราะศาลล้มละลายกลางเป็นผู้ควบคุม และมีผู้ที่ต้องติดต่อคนละคนกับผู้ชำระบัญชี

  • ตรวจชนิดและวันที่ของคำสั่ง เป็นคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ คำสั่งให้ล้มละลาย คำสั่งรับคำร้องขอฟื้นฟู หรือคำสั่งตั้งผู้ทำแผน ผลต่อเจ้าหนี้ไม่เหมือนกัน และต่อคดีหรือการบังคับคดีที่ดำเนินอยู่ก็ไม่เหมือนกัน
  • ติดต่อ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ (กรณีล้มละลาย) หรือผู้ทำแผน/ผู้บริหารแผน (กรณีฟื้นฟู) ตามที่ปรากฏในประกาศและคำสั่งศาล
  • ยื่นคำขอรับชำระหนี้ ตามเงื่อนไขและภายในกำหนดที่ประกาศระบุ ต้องดูจากประกาศและคำสั่งของเรื่องนั้นโดยตรง ไม่ควรอาศัยตัวเลขวันจากคู่มือทั่วไป
  • แม้มีคำพิพากษาแล้วก็ยังต้องใช้กระบวนการเฉพาะ การมีคำพิพากษาไม่ได้ทำให้ละเลยการยื่นคำขอรับชำระหนี้ได้ และการบังคับคดีเดี่ยว ๆ ที่ดำเนินอยู่อาจต้องหยุดหรือปรับตามคำสั่ง ตรวจกับทนายทันทีที่รู้ข่าว

ขั้นตอนเต็มของเจ้าหนี้ รวมลำดับหนี้ น้ำหนักเสียงในการฟื้นฟู และสัญญาณเตือน อยู่ใน คู่มือเจ้าหนี้ล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ และ ข่าวล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ บทความนี้ไม่ลงรายละเอียดซ้ำ

7. ถ้าสถานะเปลี่ยนระหว่างที่คดีดำเนินอยู่

ฟ้องไปแล้ว แต่ลูกหนี้จดเลิกหรือมีคำสั่งศาลระหว่างพิจารณา ให้ทำตามนี้

  • ตรวจหนังสือรับรองใหม่ทุกครั้งก่อนวันนัด และเก็บฉบับที่ออกใกล้วันนัดที่สุด
  • แจ้งทนายทันทีถ้าได้รับจดหมายจากผู้ชำระบัญชีหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์
  • ยื่นคำทวงหนี้หรือคำขอรับชำระหนี้ควบคู่กับคดี ถ้ากระบวนการเฉพาะเปิดแล้ว อย่าถือว่าคดีที่ฟ้องไว้แทนได้
  • ตรวจชื่อและฐานะของจำเลยในคำฟ้อง ว่ายังตรงกับสถานะปัจจุบันหรือไม่ ปรึกษาทนายเรื่องการแก้ไขหรือเพิ่มคู่ความ

8. ชนะคดีแล้ว แต่ลูกหนี้เปลี่ยนสถานะก่อนบังคับคดี

หลังคำพิพากษา ให้ตรวจก่อนขอหมายบังคับคดี

  • ชื่อลูกหนี้ในคำพิพากษากับชื่อและเลขทะเบียนในหนังสือรับรองปัจจุบัน ถ้าต่างกัน ให้เตรียมหลักฐานการเปลี่ยนชื่อไว้แนบ
  • สถานะปัจจุบันของลูกหนี้ ยังดำเนินกิจการ จดเลิก ชำระบัญชี หรือมีคำสั่งล้มละลายหรือฟื้นฟู
  • ระยะเวลาบังคับคดี ถ้าอ้างถึงสิบปี ต้องระวังว่าอายุความบังคับคดีตามมาตรา 274 ไม่ได้ให้ใช้หมายเดียวยึดทรัพย์ใหม่ได้ตลอดไป ทรัพย์หรือสิทธิที่จะบังคับต่อหลังครบสิบปีต้องเป็นสิ่งที่ได้ดำเนินการไปแล้วภายในกำหนด และกรณีหนี้ที่ชำระเป็นงวดหรือหนี้ในอนาคตมีรายละเอียดที่ต้องดูเพิ่ม (ดู ข่าวบังคับคดีสิบปี)
  • ถ้าลูกหนี้อยู่ระหว่างชำระบัญชี ให้ปรึกษาทนายก่อนว่าจะบังคับคดีโดยตรงหรือยื่นทวงหนี้ต่อผู้ชำระบัญชี และมีเจ้าหนี้รายอื่นที่มีสิทธิก่อนหรือไม่ (ดู เจ้าหนี้หลายราย ทรัพย์เดียวกัน ใครได้ก่อน)

ตรวจทรัพย์ที่ยังมีอยู่ของบริษัทที่เปลี่ยนสถานะ ได้แนวทางใน งบการเงินบริษัทลูกหนี้ กับเหตุที่ตามหนี้ยาก ซึ่งเป็นข้อมูลย้อนหลัง ไม่ใช่การรับรองว่ามีเงิน

9. ตารางสรุป: สถานการณ์ เอกสาร ผู้ติดต่อ เวลา

สถานการณ์ความหมายต่อเจ้าหนี้เอกสารหลักติดต่อเวลาที่ต้องจับตา
เปลี่ยนชื่อนิติบุคคลเดิม หนี้เดิมยังอยู่หนังสือรับรอง ประวัติเปลี่ยนชื่อ เอกสารเดิมบริษัท ที่อยู่จดทะเบียนอายุความของหนี้เดิมเดินต่อ
เปลี่ยนกรรมการ/ผู้ถือหุ้นบริษัทยังเป็นลูกหนี้ กรรมการไม่รับผิดโดยอัตโนมัติหนังสือรับรองใกล้วันทำสัญญา หนังสือค้ำประกันบริษัท และผู้ค้ำประกันถ้ามีกำหนดบอกกล่าวผู้ค้ำ (มาตรา 686)
หยุดกิจการ ยังจดทะเบียนฟ้องได้ แต่ส่งหมายและยึดทรัพย์ยากขึ้นหนังสือรับรองปัจจุบัน หลักฐานการไปที่อยู่ที่อยู่จดทะเบียนอายุความของหนี้ อย่ารอนาน
จดเลิก ชำระบัญชีเข้าคิวรับชำระจากทรัพย์ที่เหลือคำทวงหนี้ หลักฐานหนี้ หลักประกันผู้ชำระบัญชียื่นเร็ว มาตรา 1270 และ 1272
ล้มละลาย/ฟื้นฟูต้องใช้กระบวนการเฉพาะคำสั่งศาล หลักฐานหนี้ คำขอรับชำระหนี้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ผู้ทำแผนตามประกาศและคำสั่งของเรื่องนั้น

10. ตัวอย่างสมมติ: ผู้ขายวัสดุก่อสร้างกับบริษัทที่เปลี่ยนชื่อแล้วจดเลิก

ตัวอย่างสมมติ ตัวเลขและเหตุการณ์ด้านล่างสร้างขึ้นเพื่อแสดงวิธีคิด ไม่ใช่เหตุการณ์จริง ไม่ใช่ผลของคดีใด

ผู้ขายวัสดุก่อสร้างรายหนึ่งมีใบกำกับภาษีค้างชำระจาก "บริษัท ก จำกัด" รวมประมาณ 480,000 บาท (ตัวเลขสมมติ) ระหว่างที่ทวงถาม ลูกค้าแจ้งว่าบริษัทเปลี่ยนชื่อเป็น "บริษัท ข จำกัด" และเปลี่ยนกรรมการทั้งชุดแล้ว ผู้ขายขอหนังสือรับรองและพบว่าเลขทะเบียนเป็นเลขเดิม และต่อมามีสถานะอยู่ระหว่างชำระบัญชี

สิ่งที่ผู้ขายควรทำ

  1. ยืนยันว่าเป็นนิติบุคคลเดิมจากเลขทะเบียน และเก็บหนังสือรับรองพร้อมวันที่ออก
  2. ส่งคำทวงหนี้ถึงผู้ชำระบัญชีตามที่จดทะเบียน แนบใบกำกับภาษีและใบส่งของที่ใช้ชื่อ "บริษัท ก จำกัด" กับคำอธิบายการเปลี่ยนชื่อ
  3. ตรวจว่าสัญญามีการค้ำประกันส่วนตัวโดยกรรมการหรือไม่ ถ้ามี ตรวจกำหนดบอกกล่าวผู้ค้ำประกันก่อน
  4. ปรึกษาทนายก่อนเลือกว่าจะฟ้องบริษัทหรือไม่ เพราะผลที่จะได้ขึ้นอยู่กับทรัพย์ที่ผู้ชำระบัญชีมี และสิทธิของเจ้าหนี้รายอื่น ไม่มีทางรู้ล่วงหน้าว่าจะได้เท่าใด

ในตัวอย่างนี้ ผู้ขายไม่ควรสรุปว่า "ปิดบริษัทแล้วเรียกไม่ได้" และไม่ควรสรุปว่า "ไปฟ้องกรรมการได้เลย" ทั้งสองข้อสรุปข้ามขั้นตรวจเอกสาร

11. รายการเอกสารที่ควรรวบรวมไว้ก่อนทุกกรณี

  • สัญญา ใบสั่งซื้อ ใบกำกับภาษี ใบส่งของ ที่มีชื่อและเลขทะเบียนของลูกหนี้
  • หนังสือรับรองนิติบุคคลฉบับปัจจุบัน พร้อมวันที่ออก
  • ประวัติการเปลี่ยนแปลง ชื่อ กรรมการ ที่อยู่ ตามที่เผยแพร่ในทะเบียน
  • หนังสือทวงถามและหลักฐานการส่ง
  • หนังสือค้ำประกันส่วนตัว (ถ้ามี) และหลักฐานการบอกกล่าวผู้ค้ำประกัน
  • คำสั่งศาล ประกาศ หรือจดหมายจากผู้ชำระบัญชีหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ (ถ้ามี)
  • การคำนวณยอดหนี้พร้อมวันที่คำนวณ และตารางชำระที่ได้รับแล้ว

อย่าเข้าใจผิด

ที่มักเข้าใจข้อเท็จจริง
บริษัทเลิกแล้ว หนี้หายไปด้วยไม่หาย การเลิกเป็นจุดเริ่มต้นของการชำระบัญชี ผู้ชำระบัญชีต้องใช้หนี้จากทรัพย์ที่มี เจ้าหนี้ควรยื่นคำทวงหนี้
เปลี่ยนชื่อแล้วต้องเริ่มต้นใหม่ทั้งหมดโดยหลักไม่ต้อง ถ้าเลขทะเบียนเดิม นิติบุคคลเดิมยังอยู่ ใช้เอกสารเดิมได้พร้อมหลักฐานการเปลี่ยนชื่อ
บริษัทเงียบหาย ฟ้องกรรมการแทนได้ทันทีไม่ได้เพียงเพราะเป็นกรรมการ ต้องมีฐานเฉพาะ เช่น ค้ำประกันส่วนตัว หรือการกระทำที่พิสูจน์ได้ว่าเป็นความผิดของเขาเอง
กรรมการคนใหม่ต้องรับหนี้เก่าของบริษัทเองไม่ใช่ หนี้ยังเป็นของบริษัท
ผู้ชำระบัญชีจะติดต่อเจ้าหนี้เองเสมอผู้ชำระบัญชีต้องส่งจดหมายถึงเจ้าหนี้ที่ปรากฏในเอกสารของบริษัท แต่เจ้าหนี้ไม่ควรรอ ให้ยื่นเองและเก็บหลักฐาน
มีคำพิพากษาแล้ว ล้มละลายก็ไม่ต้องยื่นอะไรต้องตรวจคำสั่งและกระบวนการเฉพาะ การมีคำพิพากษาไม่ทำให้ละเลยการยื่นคำขอรับชำระหนี้
มาตรา 1272 ให้เวลาสองปีหลังบริษัทเลิกสองปีนับจากวันที่การชำระบัญชีสิ้นสุด ไม่ใช่จากวันจดเลิก และหนี้แต่ละรายการมีอายุความของตัวเอง ไม่ควรรอ

อ่านเพิ่มเติม

หนี้ไม่หายเพราะบริษัทเปลี่ยนชื่อ เปลี่ยนกรรมการ หรือจดเลิก ให้ตรวจสถานะจากเอกสารที่ออกอย่างเป็นทางการ ส่งเรื่องถึงคนที่มีอำนาจรับ และยื่นให้ทันกำหนด อย่ารอ และอย่าข้ามไปฟ้องกรรมการโดยไม่มีฐานเฉพาะ

เราช่วยตรวจสถานะนิติบุคคลจากเอกสารทางการ ตรวจชื่อและเลขทะเบียนเทียบกับเอกสารหนี้ จัดทำคำทวงหนี้และหลักฐานส่งให้ผู้ชำระบัญชี ติดตามคำสั่งและประกาศ ตรวจว่ามีฐานตามถึงตัวบุคคลหรือไม่ ฟ้องคดี และขอบังคับคดี เราไม่ค้นบัญชีธนาคาร ไม่หาข้อมูลโดยวิธีที่ไม่ชอบ และไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์หรือเจ้าหนี้จะได้รับชำระ ซึ่งขึ้นอยู่กับทรัพย์ สิทธิของเจ้าหนี้รายอื่น และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้นโทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู สืบทรัพย์ และ คดีแพ่ง


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

บริษัทลูกหนี้เปลี่ยนชื่อแล้ว ต้องฟ้องใหม่หรือเปลี่ยนคู่สัญญาหรือไม่+

โดยหลักไม่ต้อง การเปลี่ยนชื่อเป็นการแก้ไขข้อมูลของนิติบุคคลเดิม เลขทะเบียนนิติบุคคลเดิมยังคงอยู่ สิ่งที่ควรทำคือขอหนังสือรับรองที่แสดงชื่อปัจจุบันและประวัติการเปลี่ยนแปลง แล้วระบุทั้งชื่อปัจจุบันและชื่อเดิมในคำฟ้องหรือหนังสือทวงถาม แต่ถ้าที่จริงเป็นการโอนกิจการไปให้บริษัทใหม่ที่มีเลขทะเบียนต่างกัน นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ต้องดูเอกสารการโอนและฐานทางกฎหมายที่ใช้เรียกร้อง

บริษัทจดเลิกและชำระบัญชีแล้ว หนี้ที่ค้างอยู่หายไปหรือไม่+

ไม่หายไปเพียงเพราะจดเลิก การจดเลิกเป็นการเริ่มชำระบัญชี ผู้ชำระบัญชีมีหน้าที่ชำระสะสางกิจการ ใช้หนี้เงิน และแจกจ่ายสินทรัพย์ (มาตรา 1250 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) และทรัพย์สินของบริษัทแบ่งคืนผู้ถือหุ้นได้เพียงเท่าที่ไม่ต้องเก็บไว้ใช้หนี้ (มาตรา 1269) เจ้าหนี้จึงควรยื่นคำทวงหนี้พร้อมเอกสารให้ผู้ชำระบัญชีโดยเร็ว และเก็บหลักฐานการยื่นไว้ ส่วนการได้รับชำระจริงมากน้อยเพียงใดขึ้นอยู่กับทรัพย์สินที่เหลือ

รู้แค่ชื่อบริษัทลูกหนี้ ต้องเตรียมข้อมูลอะไรเพิ่มก่อนตรวจสถานะ+

เตรียมชื่อเต็มตามเอกสารทุกฉบับ ชื่อเก่าหรือชื่อที่เคยใช้ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีหรือเลขทะเบียนนิติบุคคลที่ปรากฏในใบกำกับภาษี ใบสั่งซื้อ หรือสัญญา ที่อยู่ที่เคยส่งของหรือส่งเอกสาร และชื่อผู้ลงนามในสัญญา เลขทะเบียนช่วยให้ตรวจถูกนิติบุคคล เพราะชื่อคล้ายกันมีได้ ผลที่ได้เป็นข้อมูลที่เผยแพร่ ณ วันที่ตรวจ ซึ่งอาจไม่เป็นปัจจุบัน

ฟ้องกรรมการแทนบริษัทที่เลิกกิจการได้ทันทีหรือไม่+

ไม่ได้เพียงเพราะเขาเป็นกรรมการ บริษัทเป็นลูกหนี้แยกจากกรรมการ จะตามถึงตัวกรรมการได้ต้องมีฐานเฉพาะ เช่น กรรมการเซ็นค้ำประกันส่วนตัว เป็นคู่สัญญาเอง หรือมีการกระทำที่เจ้าหนี้พิสูจน์ได้ว่าเป็นความผิดของเขาเอง ควรอ่านคู่มือเรื่องกรรมการกับทรัพย์ส่วนตัวก่อนตัดสินใจ

การชำระบัญชีสิ้นสุดเมื่อใด และมีผลต่อเจ้าหนี้อย่างไร+

เมื่อชำระบัญชีสำเร็จ ผู้ชำระบัญชีต้องทำรายงาน เรียกประชุมใหญ่เสนอรายงาน และจดทะเบียนภายใน 14 วันนับแต่วันประชุม เมื่อจดทะเบียนแล้วถือว่าเป็นที่สุดแห่งการชำระบัญชี (มาตรา 1270) มาตรา 1272 ห้ามฟ้องเรียกหนี้ที่บริษัท ผู้ถือหุ้น หรือผู้ชำระบัญชีเป็นลูกหนี้ในฐานะนั้น เมื่อพ้นสองปีนับแต่วันที่ชำระบัญชีสิ้นสุดนั้น เจ้าหนี้จึงไม่ควรรอจนใกล้วันนั้น และควรให้ทนายตรวจว่าหนี้ของตนเข้าข้อนี้อย่างไร

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา