คำตอบหลัก
การเปลี่ยนชื่อ เปลี่ยนกรรมการ หรือเปลี่ยนผู้ถือหุ้น ไม่ทำให้หนี้ของบริษัทหาย เพราะบริษัทยังเป็นนิติบุคคลเดิม เลขทะเบียนเดิม การจดเลิกกิจการก็ไม่ได้ทำให้หนี้หายเช่นกัน บริษัทเข้าสู่การชำระบัญชี ซึ่งมีผู้ชำระบัญชีทำหน้าที่ใช้หนี้และแจกจ่ายทรัพย์สิน เจ้าหนี้ต้องรู้ว่าบริษัทอยู่สถานะไหน แล้วส่งเรื่องไปถึงคนที่มีอำนาจรับ เช่น ผู้ชำระบัญชีหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ภายในเวลาที่กำหนด
อีกด้านหนึ่ง การที่บริษัทเงียบหายหรือเลิกกิจการ ก็ไม่ได้แปลว่าเจ้าหนี้ฟ้องกรรมการแทนได้ทันที กรรมการรับผิดส่วนตัวเฉพาะกรณีที่มีฐานเฉพาะ เช่น ค้ำประกันเอง หรือมีการกระทำของเขาเองที่พิสูจน์ได้ (ดู คู่มือเรื่องกรรมการกับทรัพย์ส่วนตัว)
คู่มือนี้แยกห้าสถานการณ์ บอกว่าแต่ละสถานการณ์มีความหมายต่อเจ้าหนี้อย่างไร ควรขอเอกสารอะไร ติดต่อใคร และต้องจับตากำหนดเวลาใด ข้อมูลทะเบียนที่เปิดเผยเป็นภาพ ณ วันที่ตรวจ อาจไม่เป็นปัจจุบัน จึงควรตรวจซ้ำก่อนยื่นหรือฟ้องทุกครั้ง
คุณอยู่ขั้นไหน อ่านส่วนไหนก่อน
| สถานะของคุณ | ส่วนที่ควรอ่าน |
|---|---|
| ยังไม่ฟ้อง (ยังทวงถามอยู่) | ส่วนที่ 1 ตรวจสถานะบริษัท และส่วนที่ 2–6 ตามสถานการณ์ของลูกหนี้ ก่อนตัดสินใจว่าจะส่งหนังสือหรือฟ้องใคร |
| ฟ้องแล้ว (ระหว่างพิจารณา) | ส่วนที่ 7 เมื่อสถานะเปลี่ยนกลางคดี และส่วนที่ 5–6 หากมีการจดเลิกหรือมีคำสั่งศาล |
| ชนะคดีแล้ว | ส่วนที่ 8 ก่อนขอบังคับคดี ตรวจว่าชื่อในคำพิพากษากับสถานะปัจจุบันตรงกันหรือไม่ และส่วนที่ 5–6 หากลูกหนี้จดเลิกหรือล้มละลาย |
เรื่องก่อนฟ้องกับหลังคำพิพากษาแยกกัน อำนาจและช่องทางไม่เหมือนกัน เช่น การให้ศาลตรวจสอบทรัพย์ลูกหนี้ตามมาตรา 277 เป็นเรื่องหลังคำพิพากษาเท่านั้น
1. เริ่มจากตรวจอะไรก่อนเมื่อได้ยินว่าลูกหนี้ "เปลี่ยนไป"
ก่อนตัดสินใจอะไร ให้ตอบสามข้อนี้ให้ได้ด้วยเอกสาร ไม่ใช่ด้วยคำบอกเล่า
- ยังเป็นนิติบุคคลเดิมหรือไม่ เทียบเลขทะเบียนนิติบุคคลในสัญญา ใบกำกับภาษี หรือใบสั่งซื้อ กับเลขในหนังสือรับรองปัจจุบัน
- สถานะตอนนี้คืออะไร ดำเนินกิจการอยู่ จดเลิกแล้ว อยู่ระหว่างชำระบัญชี ชำระบัญชีเสร็จ หรือมีคำสั่งศาลเกี่ยวกับล้มละลายหรือฟื้นฟู
- ใครเป็นผู้มีอำนาจรับเรื่องแทนบริษัท กรรมการ ผู้ชำระบัญชี เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ หรือผู้ทำแผน
แหล่งแรกที่คนส่วนใหญ่ใช้คือ DBD DataWarehouse+ ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หน้าค้นหานิติบุคคลระบุว่ามีข้อมูลสถานะ ที่อยู่ ทุนจดทะเบียน ประวัติการเปลี่ยนแปลง ผลการดำเนินงาน และงบการเงิน ข้อจำกัดที่ต้องรู้คือ ข้อมูลที่เผยแพร่ ณ วันที่ตรวจ อาจไม่เป็นปัจจุบัน และงบการเงินคือภาพย้อนหลัง ไม่ใช่เงินที่บริษัทมีอยู่วันนี้ ถ้าต้องใช้เป็นเอกสารในคดี ให้ขอหนังสือรับรองนิติบุคคลที่ออกอย่างเป็นทางการ แล้วลงวันที่ที่ขอไว้ในแฟ้ม
อย่าระบุตัวกรรมการหรือผู้มีอำนาจในคำฟ้องหรือหนังสือทวงถามโดยอาศัยหน้าเว็บอย่างเดียว ให้ใช้เอกสารที่ออกอย่างเป็นทางการ
2. เปลี่ยนชื่อ แต่ยังเป็นนิติบุคคลเดิม
ความหมายต่อเจ้าหนี้ การเปลี่ยนชื่อไม่ได้ตัดสิทธิเรียกร้องที่เกิดก่อนเปลี่ยน สัญญา ใบกำกับภาษี และใบส่งของที่ใช้ชื่อเก่ายังใช้เป็นหลักฐานได้ ถ้าเลขทะเบียนเป็นเลขเดียวกัน ปัญหาที่เจอจริงคือเอกสารต่างชื่อกัน ทำให้ศาลหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีต้องการหลักฐานเชื่อมโยง
เอกสารที่ควรขอ
- หนังสือรับรองนิติบุคคลฉบับปัจจุบัน ที่แสดงชื่อปัจจุบัน
- ประวัติการเปลี่ยนชื่อ พร้อมวันที่จดทะเบียนเปลี่ยน
- สัญญา ใบกำกับภาษี ใบส่งของ ที่ใช้ชื่อเดิม
- ตารางเทียบเลขทะเบียนและเลขผู้เสียภาษีที่ปรากฏบนเอกสารทุกฉบับ
ติดต่อใคร ติดต่อบริษัทตามที่อยู่ที่จดทะเบียนไว้ ส่งทั้งชื่อใหม่และชื่อเก่า ถ้าไม่มีการตอบรับให้เก็บหลักฐานการส่ง
กำหนดเวลา การเปลี่ยนชื่อไม่เปลี่ยนกำหนดเวลาของหนี้เดิม อย่าถือว่าการเปลี่ยนชื่อทำให้เวลานับใหม่ ให้ตรวจอายุความของหนี้แต่ละรายการตามชนิดของหนี้
ข้อควรระวัง ชื่อบริษัทที่คล้ายกันมีอยู่จริง และบางกรณีเจ้าของเดิมตั้งบริษัทใหม่ชื่อเกือบเหมือนเดิมโดยมีเลขทะเบียนต่างกัน นั่นไม่ใช่การเปลี่ยนชื่อ แต่เป็นนิติบุคคลอีกรายหนึ่ง ต้องดูว่ามีการโอนกิจการหรือทรัพย์สินจริงหรือไม่ (ดู ลูกหนี้โอนทรัพย์หนีหนี้)
3. เปลี่ยนกรรมการหรือผู้ถือหุ้น
ความหมายต่อเจ้าหนี้ บริษัทเป็นลูกหนี้ แม้กรรมการหรือผู้ถือหุ้นจะเปลี่ยนไปทั้งชุด หนี้ที่บริษัทก่อไว้ก็ยังเป็นของบริษัท กรรมการคนใหม่ไม่ได้ "ซื้อ" หนี้เก่าโดยอัตโนมัติ และกรรมการคนเก่าไม่ได้หลุดจากสิ่งที่เขาผูกพันส่วนตัวไว้ เช่น หนังสือค้ำประกันที่ลงชื่อไว้ (ดู ลาออกจากกรรมการหรือขายหุ้นแล้ว ยังต้องรับผิดหนี้ที่ค้ำไว้หรือไม่)
เอกสารที่ควรขอ
- หนังสือรับรองนิติบุคคลฉบับปัจจุบัน และฉบับที่ใกล้วันทำสัญญา เพื่อดูว่าใครมีอำนาจลงนามในวันที่ทำสัญญา
- สัญญาและเอกสารที่มีลายมือชื่อ พร้อมตราประทับ ถ้าเงื่อนไขกำหนดไว้
- หนังสือค้ำประกันส่วนตัว ถ้ามี และหลักฐานว่าส่งหนังสือบอกกล่าวผู้ค้ำประกันไปแล้ว
ติดต่อใคร ติดต่อที่ที่อยู่ของบริษัท ไม่ใช่เฉพาะกรรมการคนใหม่ การเปลี่ยนตัวกรรมการบ่อยในช่วงที่หนี้ค้างเป็นสัญญาณให้ตรวจเพิ่ม แต่ไม่ใช่หลักฐานเรื่องความรับผิดส่วนตัวในตัวเอง
กำหนดเวลา ถ้าเคยมีการค้ำประกัน กำหนดบอกกล่าวผู้ค้ำประกันหลังลูกหนี้ผิดนัดเป็นเรื่องที่ต้องตรวจก่อนเสมอ (มาตรา 686) สัญญาที่ทำก่อนมีการเปลี่ยนกรรมการไม่ได้เปลี่ยนวันครบกำหนดชำระ
4. หยุดประกอบกิจการ แต่ยังมีสถานะจดทะเบียนอยู่
ความหมายต่อเจ้าหนี้ บริษัทที่ปิดหน้าร้านหรือไม่ตอบโทรศัพท์ ยังเป็นนิติบุคคลที่ฟ้องได้ตราบใดที่ยังไม่ได้จดเลิกและไม่มีคำสั่งศาลเกี่ยวกับล้มละลายหรือฟื้นฟู การหยุดกิจการเป็นข้อเท็จจริง ไม่ใช่สถานะทางกฎหมาย ปัญหาเชิงปฏิบัติคือส่งหมายไม่ถึง และอาจไม่มีทรัพย์ให้ยึด
เอกสารที่ควรขอ
- หนังสือรับรองนิติบุคคลปัจจุบัน ดูว่าที่อยู่จดทะเบียนที่ใด และมีการแจ้งเลิกหรือไม่
- งบการเงินที่ยื่นล่าสุดตามที่ DBD เผยแพร่ (เป็นภาพย้อนหลัง ไม่ใช่เงินวันนี้)
- หลักฐานการไปที่อยู่จดทะเบียน เช่น ภาพถ่ายหรือบันทึกวันเวลา ซึ่งอาจมีประโยชน์ในการขอส่งหมายวิธีอื่นภายหลัง
ติดต่อใคร ส่งหนังสือทวงถามลงทะเบียนตอบรับไปที่ที่อยู่จดทะเบียนและที่อยู่ที่ใช้ในสัญญา และเก็บหลักฐานไว้ ไม่ควรติดต่อลูกค้าหรือลูกจ้างของลูกหนี้โดยตรงเพื่อกดดันให้จ่าย
กำหนดเวลา ระหว่างที่ยังไม่ได้จดเลิก เวลายังเดินตามอายุความของหนี้ อย่าปล่อยให้ "รอดูก่อน" นานจนใกล้ครบอายุความ เรื่องการตรวจทรัพย์ของบริษัทที่หยุดกิจการ ดู บริษัทลูกหนี้ไม่มีที่ดินไม่มีรถ ตรวจทรัพย์และสิทธิเรียกร้องอะไรได้บ้าง
5. จดทะเบียนเลิก และอยู่ระหว่างชำระบัญชี
ความหมายต่อเจ้าหนี้ บริษัทที่เลิกกันด้วยเหตุอื่นนอกจากล้มละลาย กรรมการของบริษัทย่อมเข้าเป็นผู้ชำระบัญชี เว้นแต่ข้อบังคับกำหนดเป็นอย่างอื่น และถ้าไม่มีผู้ชำระบัญชีดังกล่าว ผู้มีส่วนได้เสียหรือพนักงานอัยการอาจร้องขอให้ศาลตั้งผู้ชำระบัญชี (มาตรา 1251) หน้าที่ของผู้ชำระบัญชีคือชำระสะสางกิจการ ใช้หนี้เงิน และแจกจ่ายสินทรัพย์ (มาตรา 1250) ทรัพย์สินของบริษัทแบ่งคืนผู้ถือหุ้นได้เพียงเท่าที่ไม่ต้องเก็บไว้ใช้หนี้ (มาตรา 1269)
พูดให้ชัดคือ เลิกแล้วหนี้ไม่หาย เจ้าหนี้มีสิทธิเข้าคิวรับชำระจากทรัพย์ที่เหลือ แต่ได้เท่าใดขึ้นอยู่กับทรัพย์ที่มีจริงและสิทธิของเจ้าหนี้รายอื่น
ขั้นตอนที่ผู้ชำระบัญชีต้องทำ ผู้ชำระบัญชีต้องจดทะเบียนการเลิกพร้อมชื่อผู้ชำระบัญชีภายใน 14 วันนับแต่วันเลิก (มาตรา 1254) และภายใน 14 วันนับแต่วันเลิกหรือวันที่ศาลตั้ง ต้องประกาศในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่อย่างน้อยหนึ่งคราวให้เจ้าหนี้ยื่นคำทวงหนี้ และส่งจดหมายลงทะเบียนถึงเจ้าหนี้ทุกรายที่มีชื่อในสมุดบัญชีหรือเอกสารของบริษัท (มาตรา 1253) เจ้าหนี้ที่ไม่ได้รับจดหมายจึงไม่ควรสรุปว่าไม่มีเรื่อง ให้ตรวจเองและยื่นเอง
เอกสารที่ควรขอและเตรียม
- หนังสือรับรองนิติบุคคลที่แสดงสถานะ "เลิก/ชำระบัญชี" ชื่อผู้ชำระบัญชี และวันที่จดเลิก
- ประกาศในหนังสือพิมพ์ (ถ้าหาได้) หรือสำเนาจดหมายบอกกล่าวที่ได้รับ
- คำทวงหนี้เป็นหนังสือถึงผู้ชำระบัญชี แนบสัญญา ใบกำกับภาษี ใบส่งของ รายการเดินบัญชีหรือหลักฐานการชำระ และการคำนวณยอดหนี้พร้อมดอกเบี้ยและวันที่คำนวณ
- หลักฐานการส่งคำทวงหนี้ (ลงทะเบียนตอบรับ หรือส่งมอบแล้วมีผู้รับลงชื่อ)
- หลักประกันที่ถืออยู่ เช่น จำนอง จำนำ หรือหนังสือค้ำประกัน (เพราะสิทธิต่อทรัพย์ที่ประกันไม่เหมือนเจ้าหนี้ธรรมดา)
ติดต่อใคร ผู้ชำระบัญชีตามที่จดทะเบียน ใช้ที่อยู่ที่ปรากฏในหนังสือรับรองหรือในประกาศ ถ้าผู้ชำระบัญชีคือกรรมการเดิม ให้ส่งเป็นลายลักษณ์อักษรเสมอ ถ้าผู้ชำระบัญชีไม่ตอบหรือยอมรับยอดหนี้ไม่ได้ ให้ปรึกษาทนายก่อนถึงการฟ้อง
กำหนดเวลา
- ให้ยื่นคำทวงหนี้ทันทีที่ทราบว่ามีการเลิก อย่ารอให้ผู้ชำระบัญชีติดต่อก่อน
- เมื่อชำระบัญชีเสร็จ ผู้ชำระบัญชีต้องทำรายงาน เรียกประชุมใหญ่เสนอรายงาน แล้วจดทะเบียนภายใน 14 วันนับแต่วันประชุม และเมื่อจดทะเบียนแล้วให้ถือว่าเป็นที่สุดแห่งการชำระบัญชี (มาตรา 1270)
- มาตรา 1272 ในคดีฟ้องเรียกหนี้ที่บริษัท ผู้ถือหุ้น หรือผู้ชำระบัญชีเป็นลูกหนี้ในฐานะนั้น ห้ามฟ้องเมื่อพ้นสองปีนับแต่วันถึงที่สุดแห่งการชำระบัญชี
มาตรา 1272 ไม่ใช่สิทธิที่ให้เจ้าหนี้รอได้สองปีหลังบริษัทเลิก และไม่ใช่อายุความของหนี้ทุกประเภท ตัวเลขสองปีนับจากวันที่การชำระบัญชีสิ้นสุดตามที่จดทะเบียน ไม่ใช่จากวันที่จดเลิก และหนี้แต่ละรายการยังมีอายุความของตัวเองซึ่งอาจหมดก่อน เจ้าหนี้จึงไม่ควรรอ ให้ตรวจวันที่ทั้งสองอย่างคู่กัน และควรให้ทนายยืนยันว่าหนี้ของท่านและผู้ที่จะฟ้องอยู่ในขอบเขตของมาตรานี้อย่างไร
6. เข้าสู่กระบวนการล้มละลายหรือฟื้นฟูกิจการ
สถานการณ์นี้เปลี่ยนเกมมากที่สุด เพราะศาลล้มละลายกลางเป็นผู้ควบคุม และมีผู้ที่ต้องติดต่อคนละคนกับผู้ชำระบัญชี
- ตรวจชนิดและวันที่ของคำสั่ง เป็นคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ คำสั่งให้ล้มละลาย คำสั่งรับคำร้องขอฟื้นฟู หรือคำสั่งตั้งผู้ทำแผน ผลต่อเจ้าหนี้ไม่เหมือนกัน และต่อคดีหรือการบังคับคดีที่ดำเนินอยู่ก็ไม่เหมือนกัน
- ติดต่อ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ (กรณีล้มละลาย) หรือผู้ทำแผน/ผู้บริหารแผน (กรณีฟื้นฟู) ตามที่ปรากฏในประกาศและคำสั่งศาล
- ยื่นคำขอรับชำระหนี้ ตามเงื่อนไขและภายในกำหนดที่ประกาศระบุ ต้องดูจากประกาศและคำสั่งของเรื่องนั้นโดยตรง ไม่ควรอาศัยตัวเลขวันจากคู่มือทั่วไป
- แม้มีคำพิพากษาแล้วก็ยังต้องใช้กระบวนการเฉพาะ การมีคำพิพากษาไม่ได้ทำให้ละเลยการยื่นคำขอรับชำระหนี้ได้ และการบังคับคดีเดี่ยว ๆ ที่ดำเนินอยู่อาจต้องหยุดหรือปรับตามคำสั่ง ตรวจกับทนายทันทีที่รู้ข่าว
ขั้นตอนเต็มของเจ้าหนี้ รวมลำดับหนี้ น้ำหนักเสียงในการฟื้นฟู และสัญญาณเตือน อยู่ใน คู่มือเจ้าหนี้ล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ และ ข่าวล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ บทความนี้ไม่ลงรายละเอียดซ้ำ
7. ถ้าสถานะเปลี่ยนระหว่างที่คดีดำเนินอยู่
ฟ้องไปแล้ว แต่ลูกหนี้จดเลิกหรือมีคำสั่งศาลระหว่างพิจารณา ให้ทำตามนี้
- ตรวจหนังสือรับรองใหม่ทุกครั้งก่อนวันนัด และเก็บฉบับที่ออกใกล้วันนัดที่สุด
- แจ้งทนายทันทีถ้าได้รับจดหมายจากผู้ชำระบัญชีหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์
- ยื่นคำทวงหนี้หรือคำขอรับชำระหนี้ควบคู่กับคดี ถ้ากระบวนการเฉพาะเปิดแล้ว อย่าถือว่าคดีที่ฟ้องไว้แทนได้
- ตรวจชื่อและฐานะของจำเลยในคำฟ้อง ว่ายังตรงกับสถานะปัจจุบันหรือไม่ ปรึกษาทนายเรื่องการแก้ไขหรือเพิ่มคู่ความ
8. ชนะคดีแล้ว แต่ลูกหนี้เปลี่ยนสถานะก่อนบังคับคดี
หลังคำพิพากษา ให้ตรวจก่อนขอหมายบังคับคดี
- ชื่อลูกหนี้ในคำพิพากษากับชื่อและเลขทะเบียนในหนังสือรับรองปัจจุบัน ถ้าต่างกัน ให้เตรียมหลักฐานการเปลี่ยนชื่อไว้แนบ
- สถานะปัจจุบันของลูกหนี้ ยังดำเนินกิจการ จดเลิก ชำระบัญชี หรือมีคำสั่งล้มละลายหรือฟื้นฟู
- ระยะเวลาบังคับคดี ถ้าอ้างถึงสิบปี ต้องระวังว่าอายุความบังคับคดีตามมาตรา 274 ไม่ได้ให้ใช้หมายเดียวยึดทรัพย์ใหม่ได้ตลอดไป ทรัพย์หรือสิทธิที่จะบังคับต่อหลังครบสิบปีต้องเป็นสิ่งที่ได้ดำเนินการไปแล้วภายในกำหนด และกรณีหนี้ที่ชำระเป็นงวดหรือหนี้ในอนาคตมีรายละเอียดที่ต้องดูเพิ่ม (ดู ข่าวบังคับคดีสิบปี)
- ถ้าลูกหนี้อยู่ระหว่างชำระบัญชี ให้ปรึกษาทนายก่อนว่าจะบังคับคดีโดยตรงหรือยื่นทวงหนี้ต่อผู้ชำระบัญชี และมีเจ้าหนี้รายอื่นที่มีสิทธิก่อนหรือไม่ (ดู เจ้าหนี้หลายราย ทรัพย์เดียวกัน ใครได้ก่อน)
ตรวจทรัพย์ที่ยังมีอยู่ของบริษัทที่เปลี่ยนสถานะ ได้แนวทางใน งบการเงินบริษัทลูกหนี้ กับเหตุที่ตามหนี้ยาก ซึ่งเป็นข้อมูลย้อนหลัง ไม่ใช่การรับรองว่ามีเงิน
9. ตารางสรุป: สถานการณ์ เอกสาร ผู้ติดต่อ เวลา
| สถานการณ์ | ความหมายต่อเจ้าหนี้ | เอกสารหลัก | ติดต่อ | เวลาที่ต้องจับตา |
|---|---|---|---|---|
| เปลี่ยนชื่อ | นิติบุคคลเดิม หนี้เดิมยังอยู่ | หนังสือรับรอง ประวัติเปลี่ยนชื่อ เอกสารเดิม | บริษัท ที่อยู่จดทะเบียน | อายุความของหนี้เดิมเดินต่อ |
| เปลี่ยนกรรมการ/ผู้ถือหุ้น | บริษัทยังเป็นลูกหนี้ กรรมการไม่รับผิดโดยอัตโนมัติ | หนังสือรับรองใกล้วันทำสัญญา หนังสือค้ำประกัน | บริษัท และผู้ค้ำประกันถ้ามี | กำหนดบอกกล่าวผู้ค้ำ (มาตรา 686) |
| หยุดกิจการ ยังจดทะเบียน | ฟ้องได้ แต่ส่งหมายและยึดทรัพย์ยากขึ้น | หนังสือรับรองปัจจุบัน หลักฐานการไปที่อยู่ | ที่อยู่จดทะเบียน | อายุความของหนี้ อย่ารอนาน |
| จดเลิก ชำระบัญชี | เข้าคิวรับชำระจากทรัพย์ที่เหลือ | คำทวงหนี้ หลักฐานหนี้ หลักประกัน | ผู้ชำระบัญชี | ยื่นเร็ว มาตรา 1270 และ 1272 |
| ล้มละลาย/ฟื้นฟู | ต้องใช้กระบวนการเฉพาะ | คำสั่งศาล หลักฐานหนี้ คำขอรับชำระหนี้ | เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ผู้ทำแผน | ตามประกาศและคำสั่งของเรื่องนั้น |
10. ตัวอย่างสมมติ: ผู้ขายวัสดุก่อสร้างกับบริษัทที่เปลี่ยนชื่อแล้วจดเลิก
ตัวอย่างสมมติ ตัวเลขและเหตุการณ์ด้านล่างสร้างขึ้นเพื่อแสดงวิธีคิด ไม่ใช่เหตุการณ์จริง ไม่ใช่ผลของคดีใด
ผู้ขายวัสดุก่อสร้างรายหนึ่งมีใบกำกับภาษีค้างชำระจาก "บริษัท ก จำกัด" รวมประมาณ 480,000 บาท (ตัวเลขสมมติ) ระหว่างที่ทวงถาม ลูกค้าแจ้งว่าบริษัทเปลี่ยนชื่อเป็น "บริษัท ข จำกัด" และเปลี่ยนกรรมการทั้งชุดแล้ว ผู้ขายขอหนังสือรับรองและพบว่าเลขทะเบียนเป็นเลขเดิม และต่อมามีสถานะอยู่ระหว่างชำระบัญชี
สิ่งที่ผู้ขายควรทำ
- ยืนยันว่าเป็นนิติบุคคลเดิมจากเลขทะเบียน และเก็บหนังสือรับรองพร้อมวันที่ออก
- ส่งคำทวงหนี้ถึงผู้ชำระบัญชีตามที่จดทะเบียน แนบใบกำกับภาษีและใบส่งของที่ใช้ชื่อ "บริษัท ก จำกัด" กับคำอธิบายการเปลี่ยนชื่อ
- ตรวจว่าสัญญามีการค้ำประกันส่วนตัวโดยกรรมการหรือไม่ ถ้ามี ตรวจกำหนดบอกกล่าวผู้ค้ำประกันก่อน
- ปรึกษาทนายก่อนเลือกว่าจะฟ้องบริษัทหรือไม่ เพราะผลที่จะได้ขึ้นอยู่กับทรัพย์ที่ผู้ชำระบัญชีมี และสิทธิของเจ้าหนี้รายอื่น ไม่มีทางรู้ล่วงหน้าว่าจะได้เท่าใด
ในตัวอย่างนี้ ผู้ขายไม่ควรสรุปว่า "ปิดบริษัทแล้วเรียกไม่ได้" และไม่ควรสรุปว่า "ไปฟ้องกรรมการได้เลย" ทั้งสองข้อสรุปข้ามขั้นตรวจเอกสาร
11. รายการเอกสารที่ควรรวบรวมไว้ก่อนทุกกรณี
- สัญญา ใบสั่งซื้อ ใบกำกับภาษี ใบส่งของ ที่มีชื่อและเลขทะเบียนของลูกหนี้
- หนังสือรับรองนิติบุคคลฉบับปัจจุบัน พร้อมวันที่ออก
- ประวัติการเปลี่ยนแปลง ชื่อ กรรมการ ที่อยู่ ตามที่เผยแพร่ในทะเบียน
- หนังสือทวงถามและหลักฐานการส่ง
- หนังสือค้ำประกันส่วนตัว (ถ้ามี) และหลักฐานการบอกกล่าวผู้ค้ำประกัน
- คำสั่งศาล ประกาศ หรือจดหมายจากผู้ชำระบัญชีหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ (ถ้ามี)
- การคำนวณยอดหนี้พร้อมวันที่คำนวณ และตารางชำระที่ได้รับแล้ว
อย่าเข้าใจผิด
| ที่มักเข้าใจ | ข้อเท็จจริง |
|---|---|
| บริษัทเลิกแล้ว หนี้หายไปด้วย | ไม่หาย การเลิกเป็นจุดเริ่มต้นของการชำระบัญชี ผู้ชำระบัญชีต้องใช้หนี้จากทรัพย์ที่มี เจ้าหนี้ควรยื่นคำทวงหนี้ |
| เปลี่ยนชื่อแล้วต้องเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด | โดยหลักไม่ต้อง ถ้าเลขทะเบียนเดิม นิติบุคคลเดิมยังอยู่ ใช้เอกสารเดิมได้พร้อมหลักฐานการเปลี่ยนชื่อ |
| บริษัทเงียบหาย ฟ้องกรรมการแทนได้ทันที | ไม่ได้เพียงเพราะเป็นกรรมการ ต้องมีฐานเฉพาะ เช่น ค้ำประกันส่วนตัว หรือการกระทำที่พิสูจน์ได้ว่าเป็นความผิดของเขาเอง |
| กรรมการคนใหม่ต้องรับหนี้เก่าของบริษัทเอง | ไม่ใช่ หนี้ยังเป็นของบริษัท |
| ผู้ชำระบัญชีจะติดต่อเจ้าหนี้เองเสมอ | ผู้ชำระบัญชีต้องส่งจดหมายถึงเจ้าหนี้ที่ปรากฏในเอกสารของบริษัท แต่เจ้าหนี้ไม่ควรรอ ให้ยื่นเองและเก็บหลักฐาน |
| มีคำพิพากษาแล้ว ล้มละลายก็ไม่ต้องยื่นอะไร | ต้องตรวจคำสั่งและกระบวนการเฉพาะ การมีคำพิพากษาไม่ทำให้ละเลยการยื่นคำขอรับชำระหนี้ |
| มาตรา 1272 ให้เวลาสองปีหลังบริษัทเลิก | สองปีนับจากวันที่การชำระบัญชีสิ้นสุด ไม่ใช่จากวันจดเลิก และหนี้แต่ละรายการมีอายุความของตัวเอง ไม่ควรรอ |
อ่านเพิ่มเติม
- บริษัทไม่จ่ายหนี้ แต่กรรมการมีทรัพย์ส่วนตัว เจ้าหนี้ตามจากกรรมการได้หรือไม่ — ฐานที่ตามถึงตัวกรรมการได้จริง
- ลาออกจากกรรมการหรือขายหุ้นแล้ว ยังต้องรับผิดหนี้ที่ค้ำไว้หรือไม่ — ผู้ค้ำที่ลาออกแล้ว
- คู่มือเจ้าหนี้ล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ — ขั้นตอนเต็มเมื่อมีคำสั่งศาล
- บริษัทลูกหนี้ไม่มีที่ดินไม่มีรถ ตรวจทรัพย์และสิทธิเรียกร้องอะไรได้บ้าง — ตรวจทรัพย์ที่เหลือ
- เจ้าหนี้หลายราย ทรัพย์เดียวกัน ใครได้ก่อน — ลำดับการรับชำระ
- ทวงหนี้ ฟ้องลูกหนี้ และบังคับคดี — ภาพรวมก่อนฟ้องถึงบังคับคดี
หนี้ไม่หายเพราะบริษัทเปลี่ยนชื่อ เปลี่ยนกรรมการ หรือจดเลิก ให้ตรวจสถานะจากเอกสารที่ออกอย่างเป็นทางการ ส่งเรื่องถึงคนที่มีอำนาจรับ และยื่นให้ทันกำหนด อย่ารอ และอย่าข้ามไปฟ้องกรรมการโดยไม่มีฐานเฉพาะ
เราช่วยตรวจสถานะนิติบุคคลจากเอกสารทางการ ตรวจชื่อและเลขทะเบียนเทียบกับเอกสารหนี้ จัดทำคำทวงหนี้และหลักฐานส่งให้ผู้ชำระบัญชี ติดตามคำสั่งและประกาศ ตรวจว่ามีฐานตามถึงตัวบุคคลหรือไม่ ฟ้องคดี และขอบังคับคดี เราไม่ค้นบัญชีธนาคาร ไม่หาข้อมูลโดยวิธีที่ไม่ชอบ และไม่รับรองว่าจะพบทรัพย์หรือเจ้าหนี้จะได้รับชำระ ซึ่งขึ้นอยู่กับทรัพย์ สิทธิของเจ้าหนี้รายอื่น และข้อเท็จจริงของคดี ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้นโทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดู สืบทรัพย์ และ คดีแพ่ง
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

