ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
คู่มือกฎหมายมรดก

ทายาทอยู่ต่างประเทศ จัดการมรดกในไทยโดยไม่ต้องบินมาทุกครั้งได้หรือไม่ ใช้หนังสือมอบอำนาจอย่างไร

ทายาทที่อยู่ต่างประเทศมอบอำนาจให้คนในไทยจัดการมรดกแทนได้แค่ไหน ต้องเขียนหนังสือมอบอำนาจอย่างไร เซ็นที่ต่างประเทศต้องรับรองอะไร พิสูจน์ตัวตนอย่างไร และคุมความเสี่ยงจากตัวแทนอย่างไร

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมคดีครอบครัวและมรดก21 พฤศจิกายน 256917 นาที
ทายาทอยู่ต่างประเทศ จัดการมรดกในไทยโดยไม่ต้องบินมาทุกครั้งได้หรือไม่ ใช้หนังสือมอบอำนาจอย่างไร

คำตอบหลัก

ทายาทที่อยู่ต่างประเทศไม่ต้องบินมาทุกครั้ง หลายขั้นตอนมอบอำนาจให้คนในไทยทำแทนได้ แต่ไม่มีกฎข้อเดียวที่ใช้กับทุกที่ ธนาคาร สำนักงานที่ดิน ศาล และบริษัทที่ถือทรัพย์สินของผู้ตาย ต่างกำหนดเอกสารและวิธีรับรองของตนเอง สิ่งที่ควรทำก่อนเซ็นอะไรก็ตามคือถามหน่วยงานปลายทางว่ารับหนังสือมอบอำนาจแบบไหน เพราะเอกสารที่เซ็นที่ต่างประเทศแล้วถูกปฏิเสธ แปลว่าต้องส่งไปรับรองและเซ็นใหม่ทั้งชุด

หนังสือมอบอำนาจที่ดีต้องเจาะจง ระบุชื่อผู้รับมอบอำนาจ ทรัพย์สินที่เกี่ยวข้อง และการกระทำที่ให้ทำ เช่น รับเงิน ขาย หรือลงชื่อ โดยเฉพาะเรื่องที่กฎหมายไม่ให้ตัวแทนทั่วไปทำเอง เช่น การขายอสังหาริมทรัพย์ ต้องมีข้อความให้อำนาจชัดเจน ส่วนการเซ็นที่ต่างประเทศมักต้องมีการรับรองลายมือชื่อ และบางหน่วยงานต้องการการรับรองจากสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยกับคำแปลเป็นภาษาไทย ขึ้นอยู่กับประเทศและหน่วยงานที่จะรับ

บทความนี้พูดเฉพาะเรื่องทายาทที่อยู่ไกล ถ้าสงสัยว่าทรัพย์สินในไทยเข้ากับกองมรดกข้ามประเทศอย่างไร ดูทรัพย์สินในไทยในกองมรดกระหว่างประเทศ ส่วนกรณีที่ผู้มอบอำนาจเป็นพ่อแม่ที่เริ่มหลงลืม ดูคู่มือเรื่องหนังสือมอบอำนาจและความสามารถของพ่อแม่

ข้อมูล ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 ข้อกำหนดของแต่ละหน่วยงานและสถานทูตเปลี่ยนได้ ควรตรวจกับหน่วยงานนั้นก่อนทุกครั้ง

อ่านตามสถานการณ์ของท่าน

สถานการณ์ส่วนที่ควรอ่าน
ยังมีชีวิตอยู่และวางแผน (เจ้าของทรัพย์หรือทายาทที่อยู่ไกลอยากเตรียมเอกสารไว้ก่อน)ข้อ 2 ข้อ 3 ข้อ 6
เพิ่งเสียชีวิต ทายาทอยู่ต่างประเทศ ยังไม่ได้เริ่มอะไรข้อ 1 ข้อ 2 ข้อ 3 ข้อ 4
มีผู้จัดการมรดกหรือข้อพิพาทแล้วข้อ 5 ข้อ 6 ข้อ 7

1. ขั้นตอนไหนต้องไปเอง ขั้นตอนไหนมอบอำนาจได้

ตารางนี้เป็นภาพกว้าง ไม่ใช่กฎตายตัว หน่วยงานเดียวกันต่างสาขาหรือต่างจังหวัดอาจปฏิบัติต่างกัน

ขั้นตอนมักต้องการตัวทายาทเองมักใช้ตัวแทนได้ต้องถามอะไรกับหน่วยงาน
เซ็นหนังสือยินยอมหรือหนังสือไม่คัดค้านในคำร้องตั้งผู้จัดการมรดกเซ็นเอง ที่ใดก็ได้ที่ศาลรับรูปแบบนั้นให้ตัวแทนยื่นเอกสารที่เซ็นแล้วได้ศาลรับสำเนาหรือต้องต้นฉบับ ต้องรับรองลายมือชื่อหรือไม่
เป็นผู้ร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกผู้ร้องมักต้องให้ถ้อยคำต่อศาลทนายความยื่นและดำเนินคดีแทนได้ตามที่มอบหมายวันไต่สวนผู้ร้องต้องมาเองหรือไม่ มีทางเลือกอื่นหรือไม่
ติดต่อธนาคารเพื่อสอบถามหรือขอรายการเดินบัญชีของผู้ตายบางธนาคารขอพบทายาทหรือผู้จัดการมรดกบางธนาคารรับหนังสือมอบอำนาจธนาคารกำหนดรูปแบบหนังสือมอบอำนาจและการรับรองอย่างไร
ถอนหรือโอนเงินในบัญชีผู้ตายขึ้นอยู่กับว่ามีผู้จัดการมรดกแล้วหรือไม่ และนโยบายธนาคารผู้จัดการมรดกอาจมอบให้ตัวแทนทำต่อ ถ้ามีข้อความให้อำนาจธนาคารรับมอบอำนาจช่วงต่อหรือไม่ ต้องเปิดบัญชีรับโอนที่ใด
โอนที่ดินหรือห้องชุดที่ได้มาบางกรณีสำนักงานที่ดินขอให้คู่กรณีมาเองบางสำนักงานรับหนังสือมอบอำนาจที่เจาะจงทรัพย์ต้องมีข้อความอะไรในหนังสือ รับรองแบบใด ดูการโอนที่ดินมรดกที่สำนักงานที่ดิน
ขายทรัพย์สินที่ได้รับมรดกผู้ซื้อและสำนักงานที่ดินมักขอเอกสารที่ชัดเจนมากตัวแทนที่ได้รับมอบอำนาจเฉพาะการขายนั้นข้อความให้อำนาจขาย ราคา ผู้ซื้อ ต้องระบุเพียงใด
รับเงินปันผลหรือเงินจากการแบ่งมรดกไม่ต้องมาเองเสมอไปตัวแทนรับแทนได้ถ้าหนังสือให้อำนาจรับเงินเงินโอนเข้าบัญชีใคร ใบรับเงินใครเซ็น
ลงชื่อในสัญญาแบ่งมรดกหรือประนีประนอมมักควรเซ็นเองเพราะกระทบสิทธิโดยตรงตัวแทนที่มีอำนาจเฉพาะเรื่องนี้ทายาทอื่นยอมรับหนังสือมอบอำนาจหรือไม่

ให้ถามหน่วยงานด้วยคำถามเดียวกันทุกที่ ว่า "ทายาทอยู่ต่างประเทศ ถ้ามอบอำนาจให้ญาติหรือทนายความมาทำแทน ต้องใช้เอกสารอะไร ต้องรับรองอย่างไร ใช้สำเนาหรือต้นฉบับ มีอายุหรือไม่" แล้วจดชื่อผู้ตอบและวันที่ไว้

2. หนังสือมอบอำนาจต้องเขียนอย่างไร

ทำเป็นหนังสือ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 798 กำหนดว่า กิจการใดที่กฎหมายบังคับให้ทำเป็นหนังสือ การตั้งตัวแทนเพื่อกิจการนั้นก็ต้องทำเป็นหนังสือ และกิจการใดที่ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือ การตั้งตัวแทนก็ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือด้วย นอกจากเหตุผลทางกฎหมายแล้ว หน่วยงานทุกแห่งมักรับเฉพาะหนังสือมอบอำนาจที่เป็นลายลักษณ์อักษร

ระบุให้เจาะจง อำนาจกว้างว่า "จัดการทุกอย่างแทนข้าพเจ้า" มักไม่พอ และเสี่ยงสำหรับผู้มอบอำนาจเอง สิ่งที่ควรเขียนมีดังนี้

  • ชื่อ ที่อยู่ และเลขบัตรหรือเลขหนังสือเดินทางของผู้มอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจ ให้ตรงกับเอกสารที่หน่วยงานจะดู
  • ข้อมูลผู้ตาย ได้แก่ ชื่อ วันที่เสียชีวิต และความสัมพันธ์ของผู้มอบอำนาจกับผู้ตาย
  • รายการทรัพย์สินที่เกี่ยวข้อง เช่น บัญชีธนาคารและเลขที่บัญชี โฉนดและเลขที่โฉนด ห้องชุดและเลขที่ห้อง หุ้นและชื่อบริษัท ยิ่งเฉพาะเจาะจงยิ่งหน่วยงานรับง่าย
  • การกระทำที่ให้ทำ เช่น ติดต่อสอบถาม ยื่นเอกสาร รับเอกสาร ลงชื่อ รับเงิน แต่ละอย่างเขียนแยกเป็นข้อ
  • ขอบเขตเวลา เช่น ใช้ได้ถึงวันที่ใด หรือจนเรื่องที่ระบุเสร็จ
  • ว่ามอบอำนาจช่วงต่อได้หรือไม่ ถ้าไม่ต้องการให้ตัวแทนส่งต่อให้คนอื่น ให้เขียนห้ามไว้ชัด
  • ที่อยู่หรืออีเมลที่ให้ตัวแทนรายงาน

กิจการที่ต้องมีข้อความให้อำนาจชัดเจน มาตรา 801 ระบุว่า ตัวแทนที่ได้รับมอบอำนาจทั่วไปจะทำกิจการอย่างหนึ่งอย่างใดในทางจัดการแทนตัวการได้ แต่มีบางการที่ทำไม่ได้ เช่น ขายหรือจำนองอสังหาริมทรัพย์ ให้เช่าอสังหาริมทรัพย์เกินสามปี ให้ ประนีประนอมยอมความ ยื่นฟ้องต่อศาล และมอบข้อพิพาทให้อนุญาโตตุลาการ ถ้าต้องการให้ตัวแทนทำสิ่งใดในรายการนี้ ต้องเขียนอำนาจนั้นให้เฉพาะเจาะจงและชัดเจน และอย่าเขียนให้ครอบคลุมกว้างเกินที่ต้องการ

การรับเงิน ถ้าให้ตัวแทนรับเงินแทน ควรเขียนให้ชัดว่ารับอย่างไร จำนวนเท่าใด จากผู้ใดหรือบัญชีใด และให้โอนเข้าบัญชีของผู้มอบอำนาจเองเท่านั้น ไม่ใช่บัญชีของตัวแทน

ลายมือชื่อ เซ็นด้วยลายมือชื่อเดียวกับที่ใช้ในหนังสือเดินทางหรือบัตรประจำตัว เซ็นต่อหน้าผู้รับรองตามที่ข้อ 3 อธิบาย และเซ็นทุกหน้าหากหน่วยงานกำหนด

ภาษา ทำสองภาษาคู่กันถ้าเป็นไปได้ หรือทำฉบับภาษาของประเทศที่เซ็นแล้วแปลเป็นภาษาไทย ดูข้อ 3

3. เซ็นที่ต่างประเทศ ต้องรับรองและแปลอะไร

ขั้นตอนนี้เป็นจุดที่เสียเวลามากที่สุด เพราะข้อกำหนดขึ้นอยู่กับสองอย่างพร้อมกัน คือประเทศที่ทายาทเซ็น และหน่วยงานไทยที่จะรับเอกสาร ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกคน

ลำดับที่พบบ่อย ให้ตรวจแต่ละขั้นกับหน่วยงานปลายทางว่าต้องการหรือไม่

  1. เซ็นต่อหน้าผู้รับรองในประเทศที่อยู่ เช่น โนตารีปับลิกหรือเจ้าหน้าที่อื่นที่กฎหมายประเทศนั้นให้อำนาจรับรองลายมือชื่อ ผู้รับรองยืนยันว่าผู้ลงชื่อคือบุคคลนั้นจริง ไม่ได้ยืนยันว่าเนื้อหาถูกกฎหมายไทย
  2. การรับรองต่อจากนั้นตามที่หน่วยงานไทยต้องการ บางหน่วยงานต้องการให้สถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในประเทศนั้นรับรองลายมือชื่อหรือตราของผู้รับรองชั้นแรกอีกที บางหน่วยงานอาจขอการรับรองขั้นกลางจากหน่วยงานของประเทศนั้นก่อน เรียกให้ตรงตัวว่า "การรับรองตามที่หน่วยงานปลายทางกำหนด" แล้วถามเขาว่าต้องการแบบใด
  3. คำแปลเป็นภาษาไทย ถ้าหนังสือไม่ได้เป็นภาษาไทย หน่วยงานมักต้องการคำแปลที่มีผู้รับรองคำแปล และบางแห่งขอให้ผ่านการรับรองจากหน่วยงานกลางของไทยด้วย
  4. การส่งต้นฉบับมาไทย ใช้บริการที่ติดตามพัสดุได้ และถ่ายสำเนาทุกหน้าไว้ก่อนส่ง

เรื่องรายละเอียดของการรับรองโดยทนายความ โนตารี สถานทูต และสิ่งที่ปลายทางรับ อธิบายไว้ในคู่มือเอกสารที่ต้องให้ทนายรับรอง บทความนี้ไม่ซ้ำรายละเอียดนั้น

สิ่งที่ไม่ควรสันนิษฐาน ได้แก่ การคิดว่าประเทศที่ทายาทอยู่ใช้วิธีรับรองแบบเดียวกับไทยหรือกับประเทศอื่นที่เคยทำ และการคิดว่าเอกสารที่ธนาคารรับแล้วสำนักงานที่ดินหรือศาลจะรับเหมือนกัน ให้ถามแต่ละแห่ง

เผื่อเวลาไว้พอสมควร การส่งเอกสารไปมา การนัดผู้รับรอง การรับรองเพิ่มที่สถานทูต และการแปล อาจกินเวลาหลายสัปดาห์ และอาจใช้เวลาไม่เท่ากันในแต่ละประเทศ

4. พิสูจน์ตัวตนของทายาทที่อยู่ไกลอย่างไร

หน่วยงานไทยต้องการแน่ใจว่าผู้มอบอำนาจคือทายาทตัวจริง สิ่งที่มักขอมีดังนี้ แต่ละหน่วยงานกำหนดเอง

  • สำเนาหนังสือเดินทางหรือบัตรประจำตัวที่ยังไม่หมดอายุ ผู้รับรองในต่างประเทศมักตรวจต้นฉบับเมื่อเซ็นต่อหน้า และรับรองสำเนา
  • เอกสารแสดงความเป็นทายาท เช่น สูติบัตร ทะเบียนสมรส หรือเอกสารสถานะครอบครัวที่ผู้ตายกับทายาทเกี่ยวพันกัน หากออกเป็นภาษาอื่น ต้องมีคำแปล
  • เอกสารแสดงการเปลี่ยนชื่อ ถ้าชื่อในหนังสือเดินทางต่างจากชื่อในเอกสารความสัมพันธ์ เช่น หลังสมรสหรือเปลี่ยนชื่อ ต้องมีเอกสารเชื่อมโยง ไม่เช่นนั้นหน่วยงานอาจไม่แน่ใจว่าเป็นคนเดียวกัน
  • เอกสารของผู้รับมอบอำนาจ เช่น สำเนาบัตรประชาชนไทยพร้อมรับรองสำเนาถูกต้อง
  • ข้อมูลติดต่อที่ตรวจสอบได้ ธนาคารบางแห่งขอยืนยันกับผู้มอบอำนาจโดยตรงอีกครั้งก่อนทำรายการสำคัญ

ตรวจชื่อสะกดภาษาอังกฤษทุกที่ให้ตรงกัน ความต่างเพียงตัวอักษรเดียวระหว่างหนังสือเดินทางกับหนังสือมอบอำนาจมักถูกตีกลับ

5. หนังสือยินยอมของทายาทในคำร้องตั้งผู้จัดการมรดก

มาตรา 1713 ให้ทายาท ผู้มีส่วนได้เสีย หรือพนักงานอัยการ ร้องขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดกได้ และเมื่อเจ้ามรดกตาย กรณีที่ทายาทโดยธรรมหรือผู้รับพินัยกรรมอยู่นอกราชอาณาเขต ก็เป็นหนึ่งในกรณีที่กฎหมายระบุไว้ว่าร้องขอได้ ข้อนี้บอกว่าทายาทอยู่ต่างประเทศไม่ใช่อุปสรรคต่อการมีผู้จัดการมรดก แต่ไม่ได้ตอบว่าศาลต้องการเอกสารอะไรจากทายาทที่อยู่ไกล

ในทางปฏิบัติ ผู้ร้องมักแนบหนังสือยินยอมหรือหนังสือไม่คัดค้านของทายาทคนอื่นไปกับคำร้อง เพื่อให้ศาลเห็นว่าทายาทรับทราบและไม่โต้แย้ง ทายาทที่อยู่ต่างประเทศทำหนังสือนี้ได้ด้วยการเซ็นล่วงหน้า แล้วส่งให้ผู้ร้องหรือทนายความยื่นแทน สิ่งที่ควรตรวจกับศาลที่รับคำร้อง

  • แบบหรือข้อความของหนังสือยินยอมที่ศาลนั้นรับ ศาลบางแห่งมีแบบให้
  • ต้องรับรองลายมือชื่อหรือไม่ ต้องแนบสำเนาหนังสือเดินทางหรือไม่
  • ต้องเป็นต้นฉบับหรือใช้สำเนาก่อนได้
  • หนังสือยินยอมต้องระบุชื่อผู้ที่จะเป็นผู้จัดการมรดกหรือไม่
  • ทายาทที่ไม่ได้ยินยอมหรือติดต่อไม่ได้ ศาลต้องการให้ทำอย่างไร

ถ้าทายาทคนใดไม่ยินยอมหรือติดต่อไม่ได้ ผู้ร้องมักยังยื่นคำร้องได้ แต่ต้องระบุในคำร้องและศาลอาจพิจารณาต่างออกไป ขั้นตอนของคำร้องทั้งหมด อธิบายในคู่มือยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก

6. คุยกับทายาทคนอื่นอย่างไรให้ไม่กลายเป็นข้อพิพาท

ความเงียบเป็นสาเหตุของข้อพิพาทที่พบบ่อยกว่าข้อเท็จจริง ทายาทที่อยู่ไกลมักรู้สึกถูกตัดออก และทายาทที่อยู่ในไทยมักไม่รู้ว่าอีกฝ่ายต้องการอะไร ข้อปฏิบัติที่ช่วยได้

  • แจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรเมื่อมอบอำนาจ ส่งสำเนาหนังสือมอบอำนาจให้ทายาทอื่นรู้ว่าใครได้อำนาจอะไร ลดความสงสัยว่าตัวแทนทำเกินที่ตกลง
  • ตกลงช่องทางและความถี่ในการรายงาน เช่น สรุปเป็นอีเมลทุกเดือน หรือทุกครั้งที่มีการเคลื่อนไหวสำคัญ
  • เก็บทุกอย่างที่ตกลงเป็นหนังสือ แม้เป็นแค่อีเมลยืนยันก็ยังดีกว่าคำพูดทางโทรศัพท์
  • ใช้ภาษาเดียวกันกับที่ทุกคนอ่านได้ ถ้าทายาทบางคนไม่ถนัดภาษาไทย ให้ส่งสรุปเป็นภาษาที่เขาอ่านเข้าใจ
  • เมื่อมีเรื่องที่กระทบสิทธิ เช่น การขายทรัพย์ การตกลงแบ่ง หรือการยกให้ ให้ทุกคนที่เกี่ยวข้องยืนยันเป็นหนังสือก่อน ไม่ใช่ปล่อยให้ตัวแทนตัดสินใจเอง
  • ถ้าผู้จัดการมรดกเงียบหรือไม่ตอบ ดูกรณีผู้จัดการมรดกไม่แบ่งมรดกหรือไม่ตอบทายาท

7. คุมความเสี่ยงจากตัวแทน

ตัวแทนที่ได้รับมอบอำนาจถือเงินและเอกสารสำคัญของท่าน ความไว้ใจเป็นเรื่องดี แต่ควรมีโครงสร้างรองรับด้วย

ความเสี่ยงวิธีลดความเสี่ยง
ตัวแทนทำเกินขอบเขตระบุอำนาจเป็นข้อ ๆ ไม่เขียนกว้าง ห้ามมอบอำนาจช่วงต่อถ้าไม่ต้องการ
เงินไปอยู่ในบัญชีตัวแทนกำหนดให้โอนเข้าบัญชีของทายาทเองเท่านั้น ห้ามตัวแทนรับเป็นเงินสดหรือผ่านบัญชีส่วนตัว
ไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้นกำหนดให้รายงานเป็นหนังสือตามช่วงเวลา พร้อมสำเนาใบเสร็จ เอกสารที่ยื่น และรายการเดินบัญชีของบัญชีที่เกี่ยวข้อง
ตัวแทนไม่ส่งมอบสิ่งที่รับมาให้เก็บสำเนาเอกสารที่ตัวแทนรับไปทุกฉบับ และกำหนดวันส่งมอบเมื่อเรื่องจบ
อำนาจค้างอยู่หลังเลิกไว้ใจกำหนดอายุของหนังสือมอบอำนาจ และรู้วิธีเพิกถอน ดูด้านล่าง
ขายหรือโอนทรัพย์โดยไม่ตกลงกันไม่ให้อำนาจขายหรือโอนในหนังสือเดียวกับอำนาจติดต่อทั่วไป ทำแยกเป็นฉบับเฉพาะเมื่อถึงเวลา

การเพิกถอน ถ้าต้องการเลิกให้ตัวแทนทำต่อ ให้ทำหนังสือบอกเลิกการมอบอำนาจ ส่งให้ตัวแทน และแจ้งหน่วยงานที่รับหนังสือมอบอำนาจไว้ด้วยเป็นลายลักษณ์อักษร เพราะหน่วยงานที่ไม่รู้ว่าถูกเพิกถอนอาจยังรับตัวแทนอยู่ เก็บหลักฐานการส่งและการรับทราบไว้ ผลทางกฎหมายของการเพิกถอนต่อบุคคลภายนอกขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง ควรปรึกษาทนายความเมื่อต้องเพิกถอนในช่วงที่มีธุรกรรมค้างอยู่

ใช้ทนายความเป็นผู้รับมอบอำนาจ เป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับงานที่เป็นขั้นตอนทางกฎหมาย เช่น การยื่นคำร้อง การติดต่อสำนักงานที่ดิน แต่ไม่ใช่หลักประกันว่าไม่เกิดความผิดพลาด ท่านยังต้องกำหนดขอบเขตและรับรายงานเอง

8. ตัวอย่างสมมติ

ตัวอย่างสมมติ นี่ไม่ใช่คดีจริง ตัวเลขและเหตุการณ์ทั้งหมดเป็นภาพประกอบ

คุณมินตราอาศัยอยู่ต่างประเทศ บิดาที่ขอนแก่นถึงแก่กรรม มีบัญชีเงินฝากสองบัญชีและที่ดินหนึ่งแปลง มีทายาทสามคน คือคุณมินตรา น้องชายในขอนแก่น และน้องสาวในอีกประเทศหนึ่ง น้องชายจะเป็นผู้ร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก

  1. น้องชายถามศาลว่า หนังสือยินยอมของพี่สาวและน้องสาวต้องรับรองหรือไม่ ศาลตอบว่าให้เซ็นต่อหน้าเจ้าหน้าที่ที่รับรองลายมือชื่อได้ และแนบสำเนาหนังสือเดินทาง คุณมินตราไปเซ็นที่สำนักงานโนตารีในเมืองที่อยู่ และแปลหนังสือเป็นภาษาไทย
  2. น้องสาวอยู่คนละประเทศ จึงสอบถามสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในประเทศนั้นว่าต้องการอะไรเพิ่ม ก่อนส่งเอกสารกลับ
  3. หลังศาลตั้งน้องชายเป็นผู้จัดการมรดก ธนาคารแจ้งว่าให้ผู้จัดการมรดกมาทำรายการเอง เรื่องนี้คุณมินตราไม่ต้องทำอะไร
  4. เมื่อถึงขั้นขายที่ดินร่วมกัน ผู้ซื้อและสำนักงานที่ดินขอให้ทายาททุกคนยืนยัน คุณมินตราทำหนังสือมอบอำนาจเฉพาะการขายที่ดินแปลงนั้น ระบุเลขโฉนด ราคาขั้นต่ำที่ยอมรับ ให้โอนเงินส่วนของตนเข้าบัญชีของตนเอง และให้รายงานเมื่อลงนามเสร็จ เซ็นและรับรองที่ต่างประเทศตามที่สำนักงานที่ดินระบุ
  5. น้องชายส่งรายงานเดือนละครั้ง พร้อมสำเนารายการเดินบัญชีของบัญชีมรดก คุณมินตราเก็บทุกฉบับไว้

ตัวอย่างนี้ชี้ว่า หนังสือเพียงฉบับเดียวไม่ได้ครอบคลุมทุกเรื่อง ทายาทต่างประเทศมักต้องทำหลายฉบับ ฉบับละวัตถุประสงค์ และแต่ละฉบับอาจมีวิธีรับรองต่างกันตามหน่วยงาน

9. เอกสารและรายการตรวจสอบ

เอกสารจัดเตรียมโดยข้อควรตรวจ
หนังสือมอบอำนาจ (แยกตามวัตถุประสงค์)ทายาทที่อยู่ต่างประเทศระบุอำนาจเป็นข้อ ๆ ทรัพย์สินเฉพาะ เซ็นต่อหน้าผู้รับรอง
หนังสือยินยอมหรือไม่คัดค้านในคำร้องตั้งผู้จัดการมรดกทายาทแต่ละคนตรงตามแบบของศาลที่ยื่น
สำเนาหนังสือเดินทางหรือบัตรประจำตัวทายาทยังไม่หมดอายุ ชื่อสะกดตรงกับเอกสารอื่น
เอกสารแสดงความเป็นทายาท พร้อมคำแปลทายาทแปลโดยผู้ที่หน่วยงานรับ
การรับรองลายมือชื่อและการรับรองต่อจากนั้นตามหน่วยงานปลายทางทายาทถามหน่วยงานก่อนว่าต้องใช้ขั้นใดบ้าง
เอกสารของผู้รับมอบอำนาจผู้รับมอบอำนาจสำเนาบัตรประชาชนพร้อมรับรองสำเนา
รายการทรัพย์สินพร้อมเลขที่บัญชี โฉนดผู้ติดต่อในไทยให้ตรงกับที่ใส่ในหนังสือมอบอำนาจ
บันทึกรายงานจากตัวแทนตัวแทนส่งตามกำหนด พร้อมสำเนาใบเสร็จและรายการเดินบัญชี
  • ถามหน่วยงานปลายทางทุกแห่งว่าต้องการหนังสือมอบอำนาจและการรับรองแบบใด และจดวันที่กับชื่อผู้ตอบ
  • ร่างหนังสือมอบอำนาจแยกตามวัตถุประสงค์ ระบุอำนาจเป็นข้อ ๆ และทรัพย์สินเฉพาะ
  • ระบุอำนาจพิเศษ เช่น ขายอสังหาริมทรัพย์ หรือรับเงิน ให้ชัดเจน หรือตัดออกถ้าไม่ต้องการให้
  • กำหนดวิธีรับเงิน ให้เข้าบัญชีของทายาทเอง
  • เซ็นต่อหน้าผู้รับรองในประเทศที่อยู่ พร้อมแสดงหนังสือเดินทางต้นฉบับ
  • ทำการรับรองต่อที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทย ถ้าหน่วยงานปลายทางต้องการ
  • แปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปลตามที่หน่วยงานรับ
  • ส่งต้นฉบับมาไทยแบบติดตามพัสดุได้ เก็บสำเนาทุกหน้าไว้
  • แจ้งทายาทคนอื่นเป็นหนังสือว่าใครได้รับมอบอำนาจอะไร
  • ตั้งช่องทางและความถี่ในการรายงาน และตกลงว่าจะรับสำเนารายการเดินบัญชีด้วย
  • จดอายุของหนังสือมอบอำนาจและวิธีเพิกถอนไว้ล่วงหน้า

อย่าเข้าใจผิด

  • "ทายาทอยู่ต่างประเทศ ต้องบินมาเซ็นเองทุกอย่าง" ไม่เสมอไป หลายขั้นตอนใช้หนังสือมอบอำนาจหรือเอกสารที่เซ็นล่วงหน้าได้ แต่บางขั้นตอนหรือบางหน่วยงานอาจยังขอตัวทายาท ต้องถามหน่วยงานนั้น
  • "หนังสือมอบอำนาจฉบับเดียวใช้ได้ทุกเรื่อง ทุกหน่วยงาน" ไม่จริง หน่วยงานต่างกันมักต้องการข้อความและการรับรองต่างกัน การเขียนกว้างเกินไปก็เสี่ยงต่อผู้มอบอำนาจเอง
  • "ถ้ามอบอำนาจทั่วไปแล้ว ตัวแทนขายที่ดินได้เลย" มาตรา 801 ระบุว่าตัวแทนที่ได้รับมอบอำนาจทั่วไปขายหรือจำนองอสังหาริมทรัพย์ไม่ได้ ต้องมีข้อความให้อำนาจนั้นโดยเฉพาะ
  • "โนตารีรับรองแล้ว ใช้ได้ทุกที่ในไทย" การรับรองในต่างประเทศอาจต้องมีการรับรองต่อและคำแปลตามที่หน่วยงานไทยกำหนด และผู้รับรองไม่ได้ยืนยันว่าเนื้อหาถูกต้องตามกฎหมายไทย
  • "ตั้งทนายหรือญาติเป็นตัวแทนแล้ว ไม่ต้องตามเรื่องอีก" ท่านยังต้องกำหนดขอบเขต รับรายงาน และตรวจรายการเดินบัญชี ตัวแทนไม่ได้ทำให้ความรับผิดชอบของท่านในฐานะทายาทหายไป
  • "ทายาทที่ไม่ลงชื่อยินยอม ทำให้ตั้งผู้จัดการมรดกไม่ได้" ไม่เสมอไป ศาลพิจารณาตามข้อเท็จจริงและคำคัดค้าน หนังสือยินยอมช่วยให้เรื่องเดินเร็วขึ้น แต่ไม่ใช่เงื่อนไขเด็ดขาดในทุกกรณี
  • "เพิกถอนหนังสือมอบอำนาจแค่บอกตัวแทนก็พอ" ควรแจ้งหน่วยงานที่รับหนังสือไว้ด้วย เป็นลายลักษณ์อักษร

อ่านเพิ่มเติม

ทายาทที่อยู่ไกลจัดการมรดกในไทยได้โดยไม่ต้องมาทุกครั้ง ถ้าถามหน่วยงานปลายทางก่อนเซ็น เขียนหนังสือมอบอำนาจให้เจาะจง รับรองตามที่หน่วยงานนั้นต้องการ และมีระบบรายงานกับวิธีเพิกถอนไว้ตั้งแต่ต้น

เราช่วยทายาทที่อยู่ต่างประเทศตรวจร่างหนังสือมอบอำนาจและหนังสือยินยอม ประสานการรับรองและคำแปลเอกสาร และดำเนินการในไทยแทนตามที่ท่านมอบหมาย เราไม่รับรองผลลัพธ์ และไม่สามารถกำหนดว่าหน่วยงานใดจะรับเอกสารแบบไหน ต้องให้หน่วยงานนั้นยืนยันเอง ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้น โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่งานมรดกและบริการรับรองเอกสารและแปล


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ทายาทอยู่ต่างประเทศ มอบอำนาจให้ญาติในไทยจัดการมรดกแทนทั้งหมดได้หรือไม่+

หลายขั้นตอนมอบอำนาจได้ แต่ไม่ใช่ทุกขั้นและไม่ใช่ทุกหน่วยงาน ธนาคาร สำนักงานที่ดิน และศาลแต่ละแห่งกำหนดเงื่อนไขของตนเอง ควรสอบถามหน่วยงานปลายทางก่อนทำหนังสือมอบอำนาจ เพราะหากเขียนไม่ตรงกับที่หน่วยงานรับ ต้องทำใหม่และเสียเวลาข้ามประเทศอีกรอบ

หนังสือมอบอำนาจที่เซ็นในต่างประเทศต้องรับรองอย่างไรจึงจะใช้ในไทยได้+

ขึ้นอยู่กับประเทศที่เซ็นและหน่วยงานไทยที่จะรับ โดยทั่วไปมักมีการรับรองลายมือชื่อโดยผู้มีอำนาจในประเทศนั้น และบางหน่วยงานต้องการการรับรองเพิ่มจากสถานทูตหรือสถานกงสุลไทย รวมทั้งคำแปลเป็นภาษาไทย ควรถามหน่วยงานปลายทางก่อนว่าต้องการการรับรองแบบใด

หนังสือมอบอำนาจต้องทำเป็นหนังสือหรือไม่+

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 798 กำหนดว่า หากกิจการใดกฎหมายบังคับให้ทำเป็นหนังสือ การตั้งตัวแทนเพื่อกิจการนั้นก็ต้องทำเป็นหนังสือด้วย และหากกิจการใดต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือ การตั้งตัวแทนก็ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือเช่นกัน ในทางปฏิบัติหน่วยงานต่าง ๆ จะรับเฉพาะหนังสือมอบอำนาจที่เป็นลายลักษณ์อักษรเสมอ

ทายาทที่อยู่ต่างประเทศต้องมาศาลเองในคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกหรือไม่+

ไม่เสมอไป ทายาทที่ไม่ได้เป็นผู้ร้องมักแสดงความเห็นผ่านหนังสือยินยอมหรือหนังสือไม่คัดค้านที่เซ็นไว้ล่วงหน้า แต่ผู้ร้องเองและพยานบางปากอาจต้องมาศาล และศาลอาจเรียกทายาทมาให้ถ้อยคำเมื่อมีการคัดค้าน ควรถามศาลที่รับคำร้องว่าต้องการอะไรจากทายาทที่อยู่ต่างประเทศ

ให้ตัวแทนรับเงินมรดกแทน ควรคุมความเสี่ยงอย่างไร+

ระบุทรัพย์สินและอำนาจให้ชัด จำกัดว่าเงินต้องโอนเข้าบัญชีของทายาทเอง ไม่ใช่บัญชีของตัวแทน ให้ตัวแทนส่งสำเนาใบเสร็จและรายการเดินบัญชีให้ทุกครั้ง และกำหนดอายุหรือวิธีเพิกถอนหนังสือมอบอำนาจไว้ตั้งแต่ต้น

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา