คำตอบหลัก
ทายาทที่อยู่ต่างประเทศไม่ต้องบินมาทุกครั้ง หลายขั้นตอนมอบอำนาจให้คนในไทยทำแทนได้ แต่ไม่มีกฎข้อเดียวที่ใช้กับทุกที่ ธนาคาร สำนักงานที่ดิน ศาล และบริษัทที่ถือทรัพย์สินของผู้ตาย ต่างกำหนดเอกสารและวิธีรับรองของตนเอง สิ่งที่ควรทำก่อนเซ็นอะไรก็ตามคือถามหน่วยงานปลายทางว่ารับหนังสือมอบอำนาจแบบไหน เพราะเอกสารที่เซ็นที่ต่างประเทศแล้วถูกปฏิเสธ แปลว่าต้องส่งไปรับรองและเซ็นใหม่ทั้งชุด
หนังสือมอบอำนาจที่ดีต้องเจาะจง ระบุชื่อผู้รับมอบอำนาจ ทรัพย์สินที่เกี่ยวข้อง และการกระทำที่ให้ทำ เช่น รับเงิน ขาย หรือลงชื่อ โดยเฉพาะเรื่องที่กฎหมายไม่ให้ตัวแทนทั่วไปทำเอง เช่น การขายอสังหาริมทรัพย์ ต้องมีข้อความให้อำนาจชัดเจน ส่วนการเซ็นที่ต่างประเทศมักต้องมีการรับรองลายมือชื่อ และบางหน่วยงานต้องการการรับรองจากสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยกับคำแปลเป็นภาษาไทย ขึ้นอยู่กับประเทศและหน่วยงานที่จะรับ
บทความนี้พูดเฉพาะเรื่องทายาทที่อยู่ไกล ถ้าสงสัยว่าทรัพย์สินในไทยเข้ากับกองมรดกข้ามประเทศอย่างไร ดูทรัพย์สินในไทยในกองมรดกระหว่างประเทศ ส่วนกรณีที่ผู้มอบอำนาจเป็นพ่อแม่ที่เริ่มหลงลืม ดูคู่มือเรื่องหนังสือมอบอำนาจและความสามารถของพ่อแม่
ข้อมูล ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 ข้อกำหนดของแต่ละหน่วยงานและสถานทูตเปลี่ยนได้ ควรตรวจกับหน่วยงานนั้นก่อนทุกครั้ง
อ่านตามสถานการณ์ของท่าน
| สถานการณ์ | ส่วนที่ควรอ่าน |
|---|---|
| ยังมีชีวิตอยู่และวางแผน (เจ้าของทรัพย์หรือทายาทที่อยู่ไกลอยากเตรียมเอกสารไว้ก่อน) | ข้อ 2 ข้อ 3 ข้อ 6 |
| เพิ่งเสียชีวิต ทายาทอยู่ต่างประเทศ ยังไม่ได้เริ่มอะไร | ข้อ 1 ข้อ 2 ข้อ 3 ข้อ 4 |
| มีผู้จัดการมรดกหรือข้อพิพาทแล้ว | ข้อ 5 ข้อ 6 ข้อ 7 |
1. ขั้นตอนไหนต้องไปเอง ขั้นตอนไหนมอบอำนาจได้
ตารางนี้เป็นภาพกว้าง ไม่ใช่กฎตายตัว หน่วยงานเดียวกันต่างสาขาหรือต่างจังหวัดอาจปฏิบัติต่างกัน
| ขั้นตอน | มักต้องการตัวทายาทเอง | มักใช้ตัวแทนได้ | ต้องถามอะไรกับหน่วยงาน |
|---|---|---|---|
| เซ็นหนังสือยินยอมหรือหนังสือไม่คัดค้านในคำร้องตั้งผู้จัดการมรดก | เซ็นเอง ที่ใดก็ได้ที่ศาลรับรูปแบบนั้น | ให้ตัวแทนยื่นเอกสารที่เซ็นแล้วได้ | ศาลรับสำเนาหรือต้องต้นฉบับ ต้องรับรองลายมือชื่อหรือไม่ |
| เป็นผู้ร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก | ผู้ร้องมักต้องให้ถ้อยคำต่อศาล | ทนายความยื่นและดำเนินคดีแทนได้ตามที่มอบหมาย | วันไต่สวนผู้ร้องต้องมาเองหรือไม่ มีทางเลือกอื่นหรือไม่ |
| ติดต่อธนาคารเพื่อสอบถามหรือขอรายการเดินบัญชีของผู้ตาย | บางธนาคารขอพบทายาทหรือผู้จัดการมรดก | บางธนาคารรับหนังสือมอบอำนาจ | ธนาคารกำหนดรูปแบบหนังสือมอบอำนาจและการรับรองอย่างไร |
| ถอนหรือโอนเงินในบัญชีผู้ตาย | ขึ้นอยู่กับว่ามีผู้จัดการมรดกแล้วหรือไม่ และนโยบายธนาคาร | ผู้จัดการมรดกอาจมอบให้ตัวแทนทำต่อ ถ้ามีข้อความให้อำนาจ | ธนาคารรับมอบอำนาจช่วงต่อหรือไม่ ต้องเปิดบัญชีรับโอนที่ใด |
| โอนที่ดินหรือห้องชุดที่ได้มา | บางกรณีสำนักงานที่ดินขอให้คู่กรณีมาเอง | บางสำนักงานรับหนังสือมอบอำนาจที่เจาะจงทรัพย์ | ต้องมีข้อความอะไรในหนังสือ รับรองแบบใด ดูการโอนที่ดินมรดกที่สำนักงานที่ดิน |
| ขายทรัพย์สินที่ได้รับมรดก | ผู้ซื้อและสำนักงานที่ดินมักขอเอกสารที่ชัดเจนมาก | ตัวแทนที่ได้รับมอบอำนาจเฉพาะการขายนั้น | ข้อความให้อำนาจขาย ราคา ผู้ซื้อ ต้องระบุเพียงใด |
| รับเงินปันผลหรือเงินจากการแบ่งมรดก | ไม่ต้องมาเองเสมอไป | ตัวแทนรับแทนได้ถ้าหนังสือให้อำนาจรับเงิน | เงินโอนเข้าบัญชีใคร ใบรับเงินใครเซ็น |
| ลงชื่อในสัญญาแบ่งมรดกหรือประนีประนอม | มักควรเซ็นเองเพราะกระทบสิทธิโดยตรง | ตัวแทนที่มีอำนาจเฉพาะเรื่องนี้ | ทายาทอื่นยอมรับหนังสือมอบอำนาจหรือไม่ |
ให้ถามหน่วยงานด้วยคำถามเดียวกันทุกที่ ว่า "ทายาทอยู่ต่างประเทศ ถ้ามอบอำนาจให้ญาติหรือทนายความมาทำแทน ต้องใช้เอกสารอะไร ต้องรับรองอย่างไร ใช้สำเนาหรือต้นฉบับ มีอายุหรือไม่" แล้วจดชื่อผู้ตอบและวันที่ไว้
2. หนังสือมอบอำนาจต้องเขียนอย่างไร
ทำเป็นหนังสือ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 798 กำหนดว่า กิจการใดที่กฎหมายบังคับให้ทำเป็นหนังสือ การตั้งตัวแทนเพื่อกิจการนั้นก็ต้องทำเป็นหนังสือ และกิจการใดที่ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือ การตั้งตัวแทนก็ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือด้วย นอกจากเหตุผลทางกฎหมายแล้ว หน่วยงานทุกแห่งมักรับเฉพาะหนังสือมอบอำนาจที่เป็นลายลักษณ์อักษร
ระบุให้เจาะจง อำนาจกว้างว่า "จัดการทุกอย่างแทนข้าพเจ้า" มักไม่พอ และเสี่ยงสำหรับผู้มอบอำนาจเอง สิ่งที่ควรเขียนมีดังนี้
- ชื่อ ที่อยู่ และเลขบัตรหรือเลขหนังสือเดินทางของผู้มอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจ ให้ตรงกับเอกสารที่หน่วยงานจะดู
- ข้อมูลผู้ตาย ได้แก่ ชื่อ วันที่เสียชีวิต และความสัมพันธ์ของผู้มอบอำนาจกับผู้ตาย
- รายการทรัพย์สินที่เกี่ยวข้อง เช่น บัญชีธนาคารและเลขที่บัญชี โฉนดและเลขที่โฉนด ห้องชุดและเลขที่ห้อง หุ้นและชื่อบริษัท ยิ่งเฉพาะเจาะจงยิ่งหน่วยงานรับง่าย
- การกระทำที่ให้ทำ เช่น ติดต่อสอบถาม ยื่นเอกสาร รับเอกสาร ลงชื่อ รับเงิน แต่ละอย่างเขียนแยกเป็นข้อ
- ขอบเขตเวลา เช่น ใช้ได้ถึงวันที่ใด หรือจนเรื่องที่ระบุเสร็จ
- ว่ามอบอำนาจช่วงต่อได้หรือไม่ ถ้าไม่ต้องการให้ตัวแทนส่งต่อให้คนอื่น ให้เขียนห้ามไว้ชัด
- ที่อยู่หรืออีเมลที่ให้ตัวแทนรายงาน
กิจการที่ต้องมีข้อความให้อำนาจชัดเจน มาตรา 801 ระบุว่า ตัวแทนที่ได้รับมอบอำนาจทั่วไปจะทำกิจการอย่างหนึ่งอย่างใดในทางจัดการแทนตัวการได้ แต่มีบางการที่ทำไม่ได้ เช่น ขายหรือจำนองอสังหาริมทรัพย์ ให้เช่าอสังหาริมทรัพย์เกินสามปี ให้ ประนีประนอมยอมความ ยื่นฟ้องต่อศาล และมอบข้อพิพาทให้อนุญาโตตุลาการ ถ้าต้องการให้ตัวแทนทำสิ่งใดในรายการนี้ ต้องเขียนอำนาจนั้นให้เฉพาะเจาะจงและชัดเจน และอย่าเขียนให้ครอบคลุมกว้างเกินที่ต้องการ
การรับเงิน ถ้าให้ตัวแทนรับเงินแทน ควรเขียนให้ชัดว่ารับอย่างไร จำนวนเท่าใด จากผู้ใดหรือบัญชีใด และให้โอนเข้าบัญชีของผู้มอบอำนาจเองเท่านั้น ไม่ใช่บัญชีของตัวแทน
ลายมือชื่อ เซ็นด้วยลายมือชื่อเดียวกับที่ใช้ในหนังสือเดินทางหรือบัตรประจำตัว เซ็นต่อหน้าผู้รับรองตามที่ข้อ 3 อธิบาย และเซ็นทุกหน้าหากหน่วยงานกำหนด
ภาษา ทำสองภาษาคู่กันถ้าเป็นไปได้ หรือทำฉบับภาษาของประเทศที่เซ็นแล้วแปลเป็นภาษาไทย ดูข้อ 3
3. เซ็นที่ต่างประเทศ ต้องรับรองและแปลอะไร
ขั้นตอนนี้เป็นจุดที่เสียเวลามากที่สุด เพราะข้อกำหนดขึ้นอยู่กับสองอย่างพร้อมกัน คือประเทศที่ทายาทเซ็น และหน่วยงานไทยที่จะรับเอกสาร ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกคน
ลำดับที่พบบ่อย ให้ตรวจแต่ละขั้นกับหน่วยงานปลายทางว่าต้องการหรือไม่
- เซ็นต่อหน้าผู้รับรองในประเทศที่อยู่ เช่น โนตารีปับลิกหรือเจ้าหน้าที่อื่นที่กฎหมายประเทศนั้นให้อำนาจรับรองลายมือชื่อ ผู้รับรองยืนยันว่าผู้ลงชื่อคือบุคคลนั้นจริง ไม่ได้ยืนยันว่าเนื้อหาถูกกฎหมายไทย
- การรับรองต่อจากนั้นตามที่หน่วยงานไทยต้องการ บางหน่วยงานต้องการให้สถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในประเทศนั้นรับรองลายมือชื่อหรือตราของผู้รับรองชั้นแรกอีกที บางหน่วยงานอาจขอการรับรองขั้นกลางจากหน่วยงานของประเทศนั้นก่อน เรียกให้ตรงตัวว่า "การรับรองตามที่หน่วยงานปลายทางกำหนด" แล้วถามเขาว่าต้องการแบบใด
- คำแปลเป็นภาษาไทย ถ้าหนังสือไม่ได้เป็นภาษาไทย หน่วยงานมักต้องการคำแปลที่มีผู้รับรองคำแปล และบางแห่งขอให้ผ่านการรับรองจากหน่วยงานกลางของไทยด้วย
- การส่งต้นฉบับมาไทย ใช้บริการที่ติดตามพัสดุได้ และถ่ายสำเนาทุกหน้าไว้ก่อนส่ง
เรื่องรายละเอียดของการรับรองโดยทนายความ โนตารี สถานทูต และสิ่งที่ปลายทางรับ อธิบายไว้ในคู่มือเอกสารที่ต้องให้ทนายรับรอง บทความนี้ไม่ซ้ำรายละเอียดนั้น
สิ่งที่ไม่ควรสันนิษฐาน ได้แก่ การคิดว่าประเทศที่ทายาทอยู่ใช้วิธีรับรองแบบเดียวกับไทยหรือกับประเทศอื่นที่เคยทำ และการคิดว่าเอกสารที่ธนาคารรับแล้วสำนักงานที่ดินหรือศาลจะรับเหมือนกัน ให้ถามแต่ละแห่ง
เผื่อเวลาไว้พอสมควร การส่งเอกสารไปมา การนัดผู้รับรอง การรับรองเพิ่มที่สถานทูต และการแปล อาจกินเวลาหลายสัปดาห์ และอาจใช้เวลาไม่เท่ากันในแต่ละประเทศ
4. พิสูจน์ตัวตนของทายาทที่อยู่ไกลอย่างไร
หน่วยงานไทยต้องการแน่ใจว่าผู้มอบอำนาจคือทายาทตัวจริง สิ่งที่มักขอมีดังนี้ แต่ละหน่วยงานกำหนดเอง
- สำเนาหนังสือเดินทางหรือบัตรประจำตัวที่ยังไม่หมดอายุ ผู้รับรองในต่างประเทศมักตรวจต้นฉบับเมื่อเซ็นต่อหน้า และรับรองสำเนา
- เอกสารแสดงความเป็นทายาท เช่น สูติบัตร ทะเบียนสมรส หรือเอกสารสถานะครอบครัวที่ผู้ตายกับทายาทเกี่ยวพันกัน หากออกเป็นภาษาอื่น ต้องมีคำแปล
- เอกสารแสดงการเปลี่ยนชื่อ ถ้าชื่อในหนังสือเดินทางต่างจากชื่อในเอกสารความสัมพันธ์ เช่น หลังสมรสหรือเปลี่ยนชื่อ ต้องมีเอกสารเชื่อมโยง ไม่เช่นนั้นหน่วยงานอาจไม่แน่ใจว่าเป็นคนเดียวกัน
- เอกสารของผู้รับมอบอำนาจ เช่น สำเนาบัตรประชาชนไทยพร้อมรับรองสำเนาถูกต้อง
- ข้อมูลติดต่อที่ตรวจสอบได้ ธนาคารบางแห่งขอยืนยันกับผู้มอบอำนาจโดยตรงอีกครั้งก่อนทำรายการสำคัญ
ตรวจชื่อสะกดภาษาอังกฤษทุกที่ให้ตรงกัน ความต่างเพียงตัวอักษรเดียวระหว่างหนังสือเดินทางกับหนังสือมอบอำนาจมักถูกตีกลับ
5. หนังสือยินยอมของทายาทในคำร้องตั้งผู้จัดการมรดก
มาตรา 1713 ให้ทายาท ผู้มีส่วนได้เสีย หรือพนักงานอัยการ ร้องขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดกได้ และเมื่อเจ้ามรดกตาย กรณีที่ทายาทโดยธรรมหรือผู้รับพินัยกรรมอยู่นอกราชอาณาเขต ก็เป็นหนึ่งในกรณีที่กฎหมายระบุไว้ว่าร้องขอได้ ข้อนี้บอกว่าทายาทอยู่ต่างประเทศไม่ใช่อุปสรรคต่อการมีผู้จัดการมรดก แต่ไม่ได้ตอบว่าศาลต้องการเอกสารอะไรจากทายาทที่อยู่ไกล
ในทางปฏิบัติ ผู้ร้องมักแนบหนังสือยินยอมหรือหนังสือไม่คัดค้านของทายาทคนอื่นไปกับคำร้อง เพื่อให้ศาลเห็นว่าทายาทรับทราบและไม่โต้แย้ง ทายาทที่อยู่ต่างประเทศทำหนังสือนี้ได้ด้วยการเซ็นล่วงหน้า แล้วส่งให้ผู้ร้องหรือทนายความยื่นแทน สิ่งที่ควรตรวจกับศาลที่รับคำร้อง
- แบบหรือข้อความของหนังสือยินยอมที่ศาลนั้นรับ ศาลบางแห่งมีแบบให้
- ต้องรับรองลายมือชื่อหรือไม่ ต้องแนบสำเนาหนังสือเดินทางหรือไม่
- ต้องเป็นต้นฉบับหรือใช้สำเนาก่อนได้
- หนังสือยินยอมต้องระบุชื่อผู้ที่จะเป็นผู้จัดการมรดกหรือไม่
- ทายาทที่ไม่ได้ยินยอมหรือติดต่อไม่ได้ ศาลต้องการให้ทำอย่างไร
ถ้าทายาทคนใดไม่ยินยอมหรือติดต่อไม่ได้ ผู้ร้องมักยังยื่นคำร้องได้ แต่ต้องระบุในคำร้องและศาลอาจพิจารณาต่างออกไป ขั้นตอนของคำร้องทั้งหมด อธิบายในคู่มือยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก
6. คุยกับทายาทคนอื่นอย่างไรให้ไม่กลายเป็นข้อพิพาท
ความเงียบเป็นสาเหตุของข้อพิพาทที่พบบ่อยกว่าข้อเท็จจริง ทายาทที่อยู่ไกลมักรู้สึกถูกตัดออก และทายาทที่อยู่ในไทยมักไม่รู้ว่าอีกฝ่ายต้องการอะไร ข้อปฏิบัติที่ช่วยได้
- แจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรเมื่อมอบอำนาจ ส่งสำเนาหนังสือมอบอำนาจให้ทายาทอื่นรู้ว่าใครได้อำนาจอะไร ลดความสงสัยว่าตัวแทนทำเกินที่ตกลง
- ตกลงช่องทางและความถี่ในการรายงาน เช่น สรุปเป็นอีเมลทุกเดือน หรือทุกครั้งที่มีการเคลื่อนไหวสำคัญ
- เก็บทุกอย่างที่ตกลงเป็นหนังสือ แม้เป็นแค่อีเมลยืนยันก็ยังดีกว่าคำพูดทางโทรศัพท์
- ใช้ภาษาเดียวกันกับที่ทุกคนอ่านได้ ถ้าทายาทบางคนไม่ถนัดภาษาไทย ให้ส่งสรุปเป็นภาษาที่เขาอ่านเข้าใจ
- เมื่อมีเรื่องที่กระทบสิทธิ เช่น การขายทรัพย์ การตกลงแบ่ง หรือการยกให้ ให้ทุกคนที่เกี่ยวข้องยืนยันเป็นหนังสือก่อน ไม่ใช่ปล่อยให้ตัวแทนตัดสินใจเอง
- ถ้าผู้จัดการมรดกเงียบหรือไม่ตอบ ดูกรณีผู้จัดการมรดกไม่แบ่งมรดกหรือไม่ตอบทายาท
7. คุมความเสี่ยงจากตัวแทน
ตัวแทนที่ได้รับมอบอำนาจถือเงินและเอกสารสำคัญของท่าน ความไว้ใจเป็นเรื่องดี แต่ควรมีโครงสร้างรองรับด้วย
| ความเสี่ยง | วิธีลดความเสี่ยง |
|---|---|
| ตัวแทนทำเกินขอบเขต | ระบุอำนาจเป็นข้อ ๆ ไม่เขียนกว้าง ห้ามมอบอำนาจช่วงต่อถ้าไม่ต้องการ |
| เงินไปอยู่ในบัญชีตัวแทน | กำหนดให้โอนเข้าบัญชีของทายาทเองเท่านั้น ห้ามตัวแทนรับเป็นเงินสดหรือผ่านบัญชีส่วนตัว |
| ไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น | กำหนดให้รายงานเป็นหนังสือตามช่วงเวลา พร้อมสำเนาใบเสร็จ เอกสารที่ยื่น และรายการเดินบัญชีของบัญชีที่เกี่ยวข้อง |
| ตัวแทนไม่ส่งมอบสิ่งที่รับมา | ให้เก็บสำเนาเอกสารที่ตัวแทนรับไปทุกฉบับ และกำหนดวันส่งมอบเมื่อเรื่องจบ |
| อำนาจค้างอยู่หลังเลิกไว้ใจ | กำหนดอายุของหนังสือมอบอำนาจ และรู้วิธีเพิกถอน ดูด้านล่าง |
| ขายหรือโอนทรัพย์โดยไม่ตกลงกัน | ไม่ให้อำนาจขายหรือโอนในหนังสือเดียวกับอำนาจติดต่อทั่วไป ทำแยกเป็นฉบับเฉพาะเมื่อถึงเวลา |
การเพิกถอน ถ้าต้องการเลิกให้ตัวแทนทำต่อ ให้ทำหนังสือบอกเลิกการมอบอำนาจ ส่งให้ตัวแทน และแจ้งหน่วยงานที่รับหนังสือมอบอำนาจไว้ด้วยเป็นลายลักษณ์อักษร เพราะหน่วยงานที่ไม่รู้ว่าถูกเพิกถอนอาจยังรับตัวแทนอยู่ เก็บหลักฐานการส่งและการรับทราบไว้ ผลทางกฎหมายของการเพิกถอนต่อบุคคลภายนอกขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง ควรปรึกษาทนายความเมื่อต้องเพิกถอนในช่วงที่มีธุรกรรมค้างอยู่
ใช้ทนายความเป็นผู้รับมอบอำนาจ เป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับงานที่เป็นขั้นตอนทางกฎหมาย เช่น การยื่นคำร้อง การติดต่อสำนักงานที่ดิน แต่ไม่ใช่หลักประกันว่าไม่เกิดความผิดพลาด ท่านยังต้องกำหนดขอบเขตและรับรายงานเอง
8. ตัวอย่างสมมติ
ตัวอย่างสมมติ นี่ไม่ใช่คดีจริง ตัวเลขและเหตุการณ์ทั้งหมดเป็นภาพประกอบ
คุณมินตราอาศัยอยู่ต่างประเทศ บิดาที่ขอนแก่นถึงแก่กรรม มีบัญชีเงินฝากสองบัญชีและที่ดินหนึ่งแปลง มีทายาทสามคน คือคุณมินตรา น้องชายในขอนแก่น และน้องสาวในอีกประเทศหนึ่ง น้องชายจะเป็นผู้ร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก
- น้องชายถามศาลว่า หนังสือยินยอมของพี่สาวและน้องสาวต้องรับรองหรือไม่ ศาลตอบว่าให้เซ็นต่อหน้าเจ้าหน้าที่ที่รับรองลายมือชื่อได้ และแนบสำเนาหนังสือเดินทาง คุณมินตราไปเซ็นที่สำนักงานโนตารีในเมืองที่อยู่ และแปลหนังสือเป็นภาษาไทย
- น้องสาวอยู่คนละประเทศ จึงสอบถามสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในประเทศนั้นว่าต้องการอะไรเพิ่ม ก่อนส่งเอกสารกลับ
- หลังศาลตั้งน้องชายเป็นผู้จัดการมรดก ธนาคารแจ้งว่าให้ผู้จัดการมรดกมาทำรายการเอง เรื่องนี้คุณมินตราไม่ต้องทำอะไร
- เมื่อถึงขั้นขายที่ดินร่วมกัน ผู้ซื้อและสำนักงานที่ดินขอให้ทายาททุกคนยืนยัน คุณมินตราทำหนังสือมอบอำนาจเฉพาะการขายที่ดินแปลงนั้น ระบุเลขโฉนด ราคาขั้นต่ำที่ยอมรับ ให้โอนเงินส่วนของตนเข้าบัญชีของตนเอง และให้รายงานเมื่อลงนามเสร็จ เซ็นและรับรองที่ต่างประเทศตามที่สำนักงานที่ดินระบุ
- น้องชายส่งรายงานเดือนละครั้ง พร้อมสำเนารายการเดินบัญชีของบัญชีมรดก คุณมินตราเก็บทุกฉบับไว้
ตัวอย่างนี้ชี้ว่า หนังสือเพียงฉบับเดียวไม่ได้ครอบคลุมทุกเรื่อง ทายาทต่างประเทศมักต้องทำหลายฉบับ ฉบับละวัตถุประสงค์ และแต่ละฉบับอาจมีวิธีรับรองต่างกันตามหน่วยงาน
9. เอกสารและรายการตรวจสอบ
| เอกสาร | จัดเตรียมโดย | ข้อควรตรวจ |
|---|---|---|
| หนังสือมอบอำนาจ (แยกตามวัตถุประสงค์) | ทายาทที่อยู่ต่างประเทศ | ระบุอำนาจเป็นข้อ ๆ ทรัพย์สินเฉพาะ เซ็นต่อหน้าผู้รับรอง |
| หนังสือยินยอมหรือไม่คัดค้านในคำร้องตั้งผู้จัดการมรดก | ทายาทแต่ละคน | ตรงตามแบบของศาลที่ยื่น |
| สำเนาหนังสือเดินทางหรือบัตรประจำตัว | ทายาท | ยังไม่หมดอายุ ชื่อสะกดตรงกับเอกสารอื่น |
| เอกสารแสดงความเป็นทายาท พร้อมคำแปล | ทายาท | แปลโดยผู้ที่หน่วยงานรับ |
| การรับรองลายมือชื่อและการรับรองต่อจากนั้นตามหน่วยงานปลายทาง | ทายาท | ถามหน่วยงานก่อนว่าต้องใช้ขั้นใดบ้าง |
| เอกสารของผู้รับมอบอำนาจ | ผู้รับมอบอำนาจ | สำเนาบัตรประชาชนพร้อมรับรองสำเนา |
| รายการทรัพย์สินพร้อมเลขที่บัญชี โฉนด | ผู้ติดต่อในไทย | ให้ตรงกับที่ใส่ในหนังสือมอบอำนาจ |
| บันทึกรายงานจากตัวแทน | ตัวแทน | ส่งตามกำหนด พร้อมสำเนาใบเสร็จและรายการเดินบัญชี |
- ถามหน่วยงานปลายทางทุกแห่งว่าต้องการหนังสือมอบอำนาจและการรับรองแบบใด และจดวันที่กับชื่อผู้ตอบ
- ร่างหนังสือมอบอำนาจแยกตามวัตถุประสงค์ ระบุอำนาจเป็นข้อ ๆ และทรัพย์สินเฉพาะ
- ระบุอำนาจพิเศษ เช่น ขายอสังหาริมทรัพย์ หรือรับเงิน ให้ชัดเจน หรือตัดออกถ้าไม่ต้องการให้
- กำหนดวิธีรับเงิน ให้เข้าบัญชีของทายาทเอง
- เซ็นต่อหน้าผู้รับรองในประเทศที่อยู่ พร้อมแสดงหนังสือเดินทางต้นฉบับ
- ทำการรับรองต่อที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทย ถ้าหน่วยงานปลายทางต้องการ
- แปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปลตามที่หน่วยงานรับ
- ส่งต้นฉบับมาไทยแบบติดตามพัสดุได้ เก็บสำเนาทุกหน้าไว้
- แจ้งทายาทคนอื่นเป็นหนังสือว่าใครได้รับมอบอำนาจอะไร
- ตั้งช่องทางและความถี่ในการรายงาน และตกลงว่าจะรับสำเนารายการเดินบัญชีด้วย
- จดอายุของหนังสือมอบอำนาจและวิธีเพิกถอนไว้ล่วงหน้า
อย่าเข้าใจผิด
- "ทายาทอยู่ต่างประเทศ ต้องบินมาเซ็นเองทุกอย่าง" ไม่เสมอไป หลายขั้นตอนใช้หนังสือมอบอำนาจหรือเอกสารที่เซ็นล่วงหน้าได้ แต่บางขั้นตอนหรือบางหน่วยงานอาจยังขอตัวทายาท ต้องถามหน่วยงานนั้น
- "หนังสือมอบอำนาจฉบับเดียวใช้ได้ทุกเรื่อง ทุกหน่วยงาน" ไม่จริง หน่วยงานต่างกันมักต้องการข้อความและการรับรองต่างกัน การเขียนกว้างเกินไปก็เสี่ยงต่อผู้มอบอำนาจเอง
- "ถ้ามอบอำนาจทั่วไปแล้ว ตัวแทนขายที่ดินได้เลย" มาตรา 801 ระบุว่าตัวแทนที่ได้รับมอบอำนาจทั่วไปขายหรือจำนองอสังหาริมทรัพย์ไม่ได้ ต้องมีข้อความให้อำนาจนั้นโดยเฉพาะ
- "โนตารีรับรองแล้ว ใช้ได้ทุกที่ในไทย" การรับรองในต่างประเทศอาจต้องมีการรับรองต่อและคำแปลตามที่หน่วยงานไทยกำหนด และผู้รับรองไม่ได้ยืนยันว่าเนื้อหาถูกต้องตามกฎหมายไทย
- "ตั้งทนายหรือญาติเป็นตัวแทนแล้ว ไม่ต้องตามเรื่องอีก" ท่านยังต้องกำหนดขอบเขต รับรายงาน และตรวจรายการเดินบัญชี ตัวแทนไม่ได้ทำให้ความรับผิดชอบของท่านในฐานะทายาทหายไป
- "ทายาทที่ไม่ลงชื่อยินยอม ทำให้ตั้งผู้จัดการมรดกไม่ได้" ไม่เสมอไป ศาลพิจารณาตามข้อเท็จจริงและคำคัดค้าน หนังสือยินยอมช่วยให้เรื่องเดินเร็วขึ้น แต่ไม่ใช่เงื่อนไขเด็ดขาดในทุกกรณี
- "เพิกถอนหนังสือมอบอำนาจแค่บอกตัวแทนก็พอ" ควรแจ้งหน่วยงานที่รับหนังสือไว้ด้วย เป็นลายลักษณ์อักษร
อ่านเพิ่มเติม
- ทรัพย์สินในไทยในกองมรดกระหว่างประเทศ: การทำงานร่วมกับที่ปรึกษาด้านมรดกในต่างประเทศ
- พ่อแม่เริ่มหลงลืม จัดการทรัพย์สิน หนังสือมอบอำนาจ และพินัยกรรมอย่างไร
- เอกสารแบบไหนต้องให้ทนายรับรอง และรับรองแล้วปลายทางถึงจะรับ
- ยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก ใช้เอกสารอะไร บัญชีเครือญาติ วันไต่สวนทำอย่างไร
- การโอนที่ดินมรดกที่สำนักงานที่ดิน
- ผู้จัดการมรดกไม่แบ่งมรดกหรือไม่ตอบทายาท
ทายาทที่อยู่ไกลจัดการมรดกในไทยได้โดยไม่ต้องมาทุกครั้ง ถ้าถามหน่วยงานปลายทางก่อนเซ็น เขียนหนังสือมอบอำนาจให้เจาะจง รับรองตามที่หน่วยงานนั้นต้องการ และมีระบบรายงานกับวิธีเพิกถอนไว้ตั้งแต่ต้น
เราช่วยทายาทที่อยู่ต่างประเทศตรวจร่างหนังสือมอบอำนาจและหนังสือยินยอม ประสานการรับรองและคำแปลเอกสาร และดำเนินการในไทยแทนตามที่ท่านมอบหมาย เราไม่รับรองผลลัพธ์ และไม่สามารถกำหนดว่าหน่วยงานใดจะรับเอกสารแบบไหน ต้องให้หน่วยงานนั้นยืนยันเอง ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของเรื่องและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ปรึกษาเบื้องต้น โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่งานมรดกและบริการรับรองเอกสารและแปล
คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

