ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
SUWANVARA LAWFIRM
SUWANVARA LAWFIRM
บริษัท สุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม จำกัด
คู่มือกฎหมายมรดก

ก่อนขอตั้งผู้จัดการมรดก ควรรวบรวมบัญชีทรัพย์ หนี้ และข้อมูลทายาทอย่างไร

วิธีเตรียมข้อมูลก่อนยื่นคำร้อง: ทำรายการทรัพย์สิน หนี้สิน และทายาท แล้วแยกเป็นทรัพย์ที่ยืนยันแล้ว ทรัพย์ที่ยังต้องตรวจ และทรัพย์ที่มีข้อพิพาท พร้อมตารางแบบฟอร์มที่นำไปใช้ได้

สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม— ทีมคดีครอบครัวและมรดก21 พฤศจิกายน 256915 นาที
ก่อนขอตั้งผู้จัดการมรดก ควรรวบรวมบัญชีทรัพย์ หนี้ และข้อมูลทายาทอย่างไร

คำตอบหลัก

ก่อนยื่นขอตั้งผู้จัดการมรดก ให้ทำเอกสารสามชุด คือ รายการทรัพย์สิน รายการหนี้ และรายชื่อทายาทพร้อมหลักฐานความเป็นญาติ แล้วแยกทรัพย์ทุกชิ้นเป็นสามกอง ได้แก่ ยืนยันแล้ว (มีเอกสารในมือ) ยังต้องตรวจ (รู้ว่าน่าจะมี แต่ต้องสอบถามหน่วยงาน) และ มีข้อพิพาท (มีคนโต้แย้งหรือไม่แน่ชัดว่าเป็นของผู้ตาย) การแยกแบบนี้ทำให้ท่านเห็นว่าอะไรพร้อมแล้ว อะไรต้องตามต่อ และอะไรควรปรึกษาก่อน

รายการนี้เป็นจุดเริ่มต้น ไม่ใช่เอกสารทางการ บัญชีทรัพย์มรดกอย่างเป็นทางการเป็นหน้าที่ของผู้จัดการมรดกที่ศาลตั้งแล้ว และกฎหมายกำหนดเวลาทำไว้สั้น ผู้ที่เตรียมข้อมูลมาก่อนจะทำงานนั้นได้เร็วกว่ามาก

บทความนี้ไม่ซ้ำกับคู่มือเรื่องการยื่นคำร้อง ขั้นยื่นศาล เอกสารที่ศาลขอ และวันไต่สวน อยู่ในคู่มือยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก ส่วนภาพรวมว่าใครเป็นทายาทและจำเป็นต้องตั้งผู้จัดการมรดกหรือไม่ อยู่ในคู่มือหลักเรื่องมรดก ที่นี่พูดเฉพาะขั้นเตรียมข้อมูลก่อนไปถึงจุดนั้น

ท่านอยู่ขั้นไหน

ขั้นของท่านส่วนที่ควรอ่าน
ยังมีชีวิตอยู่และวางแผนหัวข้อ 2, 3 และ 6 ใช้ตารางเป็นแบบจดทรัพย์และหนี้ของตนเอง เพื่อให้ครอบครัวหาเอกสารได้ภายหลัง
เพิ่งเสียชีวิต ยังไม่ได้ยื่นอะไรทุกหัวข้อตามลำดับ โดยเฉพาะหัวข้อ 3 ถึง 6 และ 9
มีผู้จัดการมรดกหรือมีข้อพิพาทแล้วหัวข้อ 2, 5 และ 8 เพื่อจัดกองที่ยังไม่ชัดและตรวจว่ารายการเดิมครบหรือไม่

ข้อมูล ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 เอกสารที่ศาลและหน่วยงานแต่ละแห่งขอเปลี่ยนได้ ควรตรวจกับศาลหรือหน่วยงานนั้นก่อนยื่นทุกครั้ง

1. ทำไมต้องรวบรวมก่อนยื่น

มาตรา 1713 ให้ทายาท ผู้มีส่วนได้เสีย หรือพนักงานอัยการ ร้องต่อศาลขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกได้ในกรณีที่กฎหมายระบุ ผู้ร้องมักต้องตอบว่าผู้ตายมีทรัพย์อะไร ทายาทมีใคร และทำไมต้องมีผู้จัดการ การรู้ภาพนี้ก่อนช่วยให้เห็นว่าทรัพย์หลักอยู่ที่ไหน มีหนี้ที่ต้องรีบจัดการหรือไม่ และต้องเตรียมคนลงชื่อกี่คน รายการไม่ต้องสมบูรณ์ 100% ก่อนยื่น ให้ทำเท่าที่มีหลักฐานและบันทึกส่วนที่ยังไม่รู้ไว้ตรง ๆ

2. แยกเป็นสามกอง: ยืนยันแล้ว ยังต้องตรวจ และมีข้อพิพาท

กองความหมายทำอะไรต่อ
ยืนยันแล้วมีเอกสารต้นฉบับหรือสำเนาชัด เช่น โฉนดที่ชื่อผู้ตาย สมุดบัญชี เล่มทะเบียนรถถ่ายสำเนา จดเลขที่และชื่อหน่วยงาน เก็บต้นฉบับไว้ให้ปลอดภัย
ยังต้องตรวจรู้หรือสงสัยว่ามี แต่ยังไม่มีเอกสาร หรือเอกสารไม่ครบจดว่าจะถามใคร ที่ไหน ถามเรื่องอะไร และใครเป็นผู้ไปถาม
มีข้อพิพาทมีคนอ้างว่าเป็นของตน ชื่อในเอกสารไม่ตรง หรือทายาทเห็นไม่ตรงกันว่าเป็นของผู้ตายจดว่าใครอ้างอะไร เก็บหลักฐานทั้งสองฝ่าย อย่าเพิ่งโอน ขาย หรือถอน ปรึกษาทนายความก่อน

ทรัพย์ชิ้นเดียวย้ายกองได้ ตัวอย่างเช่น ที่ดินที่ยังไม่ได้ดูโฉนดอยู่ในกอง "ยังต้องตรวจ" เมื่อได้โฉนดและพบว่าชื่อผู้ตายตรงตามเอกสารก็ย้ายไปกอง "ยืนยันแล้ว" แต่ถ้าพบว่าชื่อในโฉนดเป็นของอีกคน ก็ย้ายไปกอง "มีข้อพิพาท" ให้ใส่วันที่ที่ย้ายและเหตุผลไว้ในช่องหมายเหตุ

3. ทรัพย์สินที่ต้องจด และไปเอาเอกสารจากไหน

ตารางนี้ใช้เป็นแนวทาง หน่วยงานแต่ละแห่งมีขั้นตอนและเอกสารที่ขอต่างกัน ให้สอบถามหน่วยงานนั้นก่อนไป ถ้าต้องขอข้อมูลในนามผู้ตาย หน่วยงานมักขอมรณบัตรและหลักฐานว่าท่านเป็นทายาทหรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง

ประเภทจดอะไรบ้างเอกสารและแหล่งข้อมูล
ที่ดิน บ้านประเภทเอกสารสิทธิ์ (โฉนดที่ดิน น.ส.3 น.ส.3 ก. หนังสือรับรองการทำประโยชน์ หรืออื่น ๆ) เลขที่ ระวาง เลขที่ดิน ตำบล อำเภอ จังหวัด เนื้อที่ ชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ภาระผูกพันโฉนดหรือหนังสือสิทธิ์ฉบับจริง และขอข้อมูลที่สำนักงานที่ดินสาขาที่ที่ดินตั้งอยู่ ดูสถานะจำนอง และภาระอื่น
คอนโดมิเนียมเลขห้อง ชื่ออาคาร เลขที่หนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด ขนาด ยอดค้างค่าส่วนกลางหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด สัญญาจะซื้อจะขาย (ถ้ายังผ่อน) หนังสือจากนิติบุคคลอาคารชุด
บัญชีธนาคารธนาคาร สาขา ประเภท เลขที่บัญชี ยอดโดยประมาณ ผู้ร่วมบัญชีสมุดบัญชี รายการเดินบัญชี จดหมายแจ้งยอด ถามธนาคารเรื่องขั้นตอนของบัญชีผู้เสียชีวิต
หุ้น กองทุนบริษัทหรือกองทุน จำนวนหุ้น เลขที่ใบหุ้น หรือบัญชีผู้ถือหลักทรัพย์ใบหุ้น หนังสือรับรองบริษัท รายงานบัญชีจากบริษัทหลักทรัพย์ ทะเบียนผู้ถือหุ้นของบริษัท
รถยนต์ รถจักรยานยนต์ทะเบียน ยี่ห้อ รุ่น เลขตัวถัง ภาระผ่อนชำระ ชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์เล่มทะเบียน สัญญาเช่าซื้อ ติดต่อกรมการขนส่งทางบกหรือสำนักงานขนส่งในพื้นที่
ประกันชีวิต กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เงินสะสมบริษัท เลขกรมธรรม์ ชื่อผู้รับประโยชน์ กองทุนและนายจ้างกรมธรรม์ จดหมายจากบริษัทประกันหรือกองทุน ดูรายละเอียดในคู่มือเงินประกันและกองทุนสำรองเลี้ยงชีพหลังเสียชีวิต เพราะบางรายการจ่ายตามผู้รับประโยชน์ที่ระบุ
กิจการ ห้างหุ้นส่วน บริษัทชื่อกิจการ เลขทะเบียน สัดส่วนที่ผู้ตายถือ ตำแหน่งกรรมการ สัญญาสำคัญหนังสือรับรองนิติบุคคล บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น ข้อบังคับ สัญญาหุ้นส่วน ถ้ามีข้อตกลงกรณีหุ้นส่วนเสียชีวิต ดูในข้อตกลงซื้อขายส่วนเมื่อหุ้นส่วนเสียชีวิต
ทรัพย์ดิจิทัลชื่อกระเป๋า บัญชีแพลตฟอร์ม อีเมลหรือเบอร์ที่ผูกไว้ ประเภทสินทรัพย์บันทึกของผู้ตาย อุปกรณ์ ข้อความจากแพลตฟอร์ม ดูแนวทางในคู่มือทรัพย์ดิจิทัลกับมรดก
ของมีค่า เงินสด ทองรายการ ที่เก็บ ภาพถ่าย ใครถืออยู่ภาพถ่าย ใบเสร็จ คำให้การของคนที่เห็นของ อย่าแยกกันเก็บโดยไม่บันทึก
สิทธิเรียกร้องใครค้างเงินผู้ตาย ยอด สัญญา หลักฐานการให้ยืมสัญญา ตั๋ว เช็ค ข้อความ รายการโอนเงิน

ทุกแถวควรมีช่อง "ชื่อในเอกสาร" ถ้าชื่อไม่ตรงกับชื่อผู้ตาย (เช่น เปลี่ยนชื่อ สะกดต่างกัน หรือเป็นชื่อคู่สมรส) ให้ย้ายไปกอง "ยังต้องตรวจ" หรือ "มีข้อพิพาท" ตามกรณี

เรื่องที่ดินโดยเฉพาะ การโอนที่ดินมรดกที่สำนักงานที่ดินมีขั้นตอนของตนเอง ดูได้ในคู่มือโอนที่ดินมรดก ขั้นรวบรวมนี้เพียงจดให้ครบพอจะระบุแปลงที่ดินได้ถูกต้อง

4. หนี้และภาระของผู้ตาย

หนี้ไม่หายไปเองเมื่อผู้ตายเสียชีวิต ท่านจึงควรรู้ภาพหนี้ก่อนตัดสินใจเรื่องมรดก ตารางด้านล่างช่วยจัดกลุ่มสิ่งที่ต้องหา

กลุ่มตัวอย่างข้อมูลที่ควรจด
เงินกู้และสินเชื่อกู้ธนาคาร สินเชื่อส่วนบุคคล สินเชื่อบ้าน เช่าซื้อรถเจ้าหนี้ เลขที่สัญญา ยอดค้าง วันที่ชำระล่าสุด หลักประกัน ประกันคุ้มครองสินเชื่อ (ถ้ามี)
บัตรเครดิตและเงินด่วนบัตรหลายใบ สินเชื่อดิจิทัล ผ่อนสินค้าผู้ออกบัตร ยอดค้าง เอกสารเรียกเก็บ
การค้ำประกันผู้ตายค้ำเงินกู้ให้คนอื่นหรือให้บริษัทผู้กู้ เจ้าหนี้ สัญญาค้ำประกัน ยอดคงเหลือของหนี้หลัก
ภาษีและค่าธรรมเนียมค้างจ่ายภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ภาษีป้ายหรือภาษีธุรกิจ ค่าส่วนกลางหน่วยงาน ปีภาษี ยอดค้างตามหนังสือแจ้ง
สัญญาที่ยังดำเนินอยู่เช่าที่ เช่าซื้อ ประกัน บริการรายเดือน สัญญาก่อสร้างคู่สัญญา เงื่อนไขการเลิก วันครบกำหนด เงินมัดจำ
หนี้ค้างจ่ายอื่นค่ารักษาพยาบาล ค่าจัดงานศพที่ยังไม่ชำระ เงินเดือนลูกจ้างผู้รับเงิน ใบเรียกเก็บ ยอด

ข้อแนะนำ เริ่มจากเอกสารในบ้านและรายการเดินบัญชีย้อนหลังเพื่อหารายการหักอัตโนมัติ ถ้าผู้ตายค้ำให้ผู้อื่น ให้ถามเจ้าหนี้ว่าหนี้หลักยังชำระปกติหรือไม่ เรื่องภาษีให้ผู้สอบบัญชีหรือนักบัญชีตรวจตัวเลขและกำหนดเวลา เราไม่ให้ตัวเลขภาษีในคู่มือนี้ และอย่าลงนามรับรองหนี้ใดก่อนตรวจเอกสาร

เรื่องหนี้ของผู้ตายและภาษีรับมรดกโดยภาพรวมอยู่ในส่วน "หนี้ของผู้ตาย และภาษีการรับมรดก" ของคู่มือหลักเรื่องมรดก ที่นี่เน้นการจดและแยกข้อมูล

5. ทายาท: ผังครอบครัวและเอกสารพิสูจน์ความเป็นญาติ

บัญชีเครือญาติที่ศาลขอเป็นเอกสารทางการอีกชุดหนึ่ง วิธีกรอกและเอกสารที่ศาลขออยู่ในคู่มือยื่นคำร้อง หัวข้อ 3 และ 4 สิ่งที่ควรทำก่อนถึงตรงนั้นคือวาดผังครอบครัวเป็นร่างบนกระดาษหนึ่งแผ่น เพื่อหาช่องว่างให้เจอก่อนไปศาล

ขั้นตอนทำผัง

  1. เขียนชื่อผู้ตายตรงกลาง แล้วเพิ่มคู่สมรส บุตร บิดามารดา พี่น้อง และบุตรของพี่น้องเท่าที่ทราบ
  2. ขีดฆ่าหรือทำเครื่องหมายคนที่เสียชีวิตแล้ว พร้อมวันที่และผู้สืบสิทธิ์ของคนนั้น
  3. ทำเครื่องหมายผู้เยาว์ ผู้ที่อยู่ต่างประเทศ และผู้ที่ติดต่อไม่ได้
  4. ระบุเอกสารของแต่ละคนว่ามีหรือยัง เช่น ทะเบียนบ้าน บัตรประชาชน ทะเบียนสมรส ใบสำคัญการหย่า ใบเปลี่ยนชื่อ มรณบัตร
ปัญหาควรทำอย่างไรในขั้นเตรียม
ทายาทอยู่ต่างประเทศติดต่อเร็ว ถามที่อยู่และเอกสารที่มี ถามว่าเซ็นหนังสือยินยอมต่อหน้าเจ้าหน้าที่ได้ที่ไหน เรื่องมอบอำนาจและรับรองเอกสารข้ามประเทศ ดูคู่มือทายาทอยู่ต่างประเทศ
ทายาทเป็นผู้เยาว์จดวันเกิดและผู้แทนโดยชอบธรรมที่ลงชื่อแทน บางเรื่องผู้แทนต้องขออนุญาตศาล ดูคู่มือผู้เยาว์ที่เป็นทายาท
ทายาทที่เสียชีวิตก่อนหรือหลังผู้ตายหามรณบัตรและเอกสารของคนนั้น แล้วจดว่าใครสืบสิทธิ์ต่อ การสืบสิทธิ์ขึ้นกับลำดับทายาทและเวลาตายของแต่ละคน ถ้าไม่แน่ใจให้ปรึกษาก่อนเขียนรายชื่อ
ทายาทติดต่อไม่ได้บันทึกวิธีที่ลองติดต่อและวันที่ อย่าตัดชื่อออกเพื่อความรวดเร็ว
คู่สมรสและบุตรนอกสมรสตรวจทะเบียนสมรส ทะเบียนบุตร และเอกสารรับรองบุตร ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องดูเอกสารจริง ไม่ควรสรุปจากคำบอกเล่า

ผู้ที่ศาลตั้งเป็นผู้จัดการมรดกไม่ได้ตามมาตรา 1718 คือผู้เยาว์ บุคคลวิกลจริตหรือผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นผู้เสมือนไร้ความสามารถ และบุคคลที่ศาลสั่งให้ล้มละลาย ถ้าท่านคิดจะเสนอตัวหรือเสนอคนอื่น ควรตรวจก่อนว่าคนนั้นไม่ติดข้อห้ามนี้

6. แบบตารางที่นำไปใช้ได้

คัดลอกไปใส่ในเอกสารหรือกระดาษของท่าน เพิ่มแถวได้ตามต้องการ

ตารางทรัพย์สิน

ลำดับประเภทรายละเอียด (เลขที่เอกสาร ที่ตั้ง)ชื่อในเอกสารกอง (ยืนยัน/ต้องตรวจ/ข้อพิพาท)เอกสารที่มีต้องทำต่อ / ผู้รับผิดชอบ
1
2

ตารางหนี้

ลำดับเจ้าหนี้ประเภทหนี้เลขที่สัญญายอดโดยประมาณหลักประกัน / ผู้ค้ำสถานะ (ยืนยัน/ต้องตรวจ/ข้อพิพาท)
1

ตารางทายาท

ลำดับชื่อความสัมพันธ์กับผู้ตายมีชีวิตอยู่หรือไม่อายุ / ผู้แทนโดยชอบธรรมที่อยู่ / ประเทศเอกสารที่มีหมายเหตุ
1

7. ตัวอย่างสมมติ: ครอบครัวหนึ่งจัดสามกอง

ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ ไม่ใช่คดีจริง ชื่อ จำนวนเงิน และเลขที่เป็นตัวเลขประกอบเท่านั้น

คุณสุนีย์ (สมมติ) เสียชีวิต ไม่มีพินัยกรรม มีบุตรสามคน คือ ก พี่คนโต ข ที่อยู่ต่างประเทศ และ ค ที่เสียชีวิตไปแล้วโดยมีบุตรหนึ่งคนอายุ 15 ปี บุตร ก เป็นผู้รวบรวมข้อมูลก่อนไปปรึกษาทนายความ

ทรัพย์ / หนี้กองบันทึกของ ก
โฉนดที่ดินแปลงหนึ่ง ชื่อคุณสุนีย์ยืนยันแล้วมีโฉนดตัวจริง จดเลขโฉนดและตำบล รอขอข้อมูลภาระที่สำนักงานที่ดิน
บัญชีออมทรัพย์สองบัญชียืนยันแล้วมีสมุดบัญชีทั้งสองเล่ม ยอดยังไม่ทราบ ต้องถามธนาคาร
ห้องชุดยังต้องตรวจพบสัญญาจะซื้อจะขายแต่ไม่พบหนังสือกรรมสิทธิ์ ต้องถามโครงการและนิติบุคคล
หุ้นบริษัทครอบครัวยังต้องตรวจไม่พบใบหุ้น ต้องขอทะเบียนผู้ถือหุ้นจากบริษัท
รถยนต์ที่ใช้อยู่มีข้อพิพาทชื่อในเล่มเป็นของ ข แต่ ก บอกว่าคุณสุนีย์เป็นผู้ซื้อ ต้องดูหลักฐานการชำระเงิน
เงินกู้ธนาคารยังต้องตรวจพบรายการหักบัญชีรายเดือน ต้องถามธนาคารว่าเหลือยอดเท่าไรและมีประกันคุ้มครองสินเชื่อหรือไม่
ค้ำประกันเงินกู้ของน้องสาวยังต้องตรวจได้ยินแต่คำบอกเล่า ยังไม่เห็นสัญญา ต้องถามน้องสาวและเจ้าหนี้

ส่วนทายาท ก จดไว้ว่า ก ติดต่อได้ ข อยู่ต่างประเทศต้องวางแผนเรื่องเซ็นหนังสือยินยอมและรับรองเอกสาร ส่วนบุตรของ ค (อายุ 15 ปี) ต้องดูว่าสิทธิสืบทอดเป็นอย่างไรและผู้แทนโดยชอบธรรมคือใคร ก่อนไปยื่นคำร้อง ก มีรายการเอกสารที่ครบกว่าเดิม และมีรายการคำถามที่ต้องถามหน่วยงานเรียงไว้แล้ว

ตัวอย่างนี้ไม่ได้บอกว่าข้อพิพาทเรื่องรถจะจบอย่างไร และไม่ได้บอกว่าใครต้องรับผิดชอบหนี้ใด ซึ่งต้องดูเอกสารจริงเป็นรายกรณี

8. ผู้จัดการมรดกจะทำบัญชีทางการภายหลัง

เมื่อศาลตั้งผู้จัดการมรดกแล้ว ผู้จัดการต้องจัดทำบัญชีทรัพย์มรดก ซึ่งกฎหมายกำหนดไว้ดังนี้

  • มาตรา 1728 ผู้จัดการมรดกต้องลงมือจัดทำบัญชีทรัพย์มรดกภายใน 15 วัน นับแต่เจ้ามรดกตาย (ถ้าขณะนั้นผู้จัดการรู้ว่าพินัยกรรมตั้งตนไว้) หรือนับแต่วันที่เริ่มหน้าที่ตามมาตรา 1716 ในกรณีที่ศาลตั้ง หรือนับแต่วันที่รับเป็นผู้จัดการในกรณีอื่น
  • มาตรา 1729 ต้องทำให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งเดือนนับแต่เวลาตามมาตรา 1728 ถ้าผู้จัดการร้องขอก่อนครบกำหนดหนึ่งเดือน ศาลอาจอนุญาตให้ขยายได้ บัญชีต้องทำต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคนซึ่งเป็นผู้มีส่วนได้เสียในกองมรดกด้วย และบุคคลที่เป็นพยานในการทำพินัยกรรมไม่ได้ตามมาตรา 1670 ก็เป็นพยานในการทำบัญชีไม่ได้

ความหมายเชิงปฏิบัติ รายการที่ท่านเตรียมไว้ช่วยให้ผู้จัดการมรดกมีข้อมูลตั้งต้นเมื่อเวลาเริ่มนับ แต่บัญชีตามกฎหมายต้องทำตามรูปแบบและขั้นตอนดังกล่าว ผู้ที่จะเป็นผู้จัดการมรดกควรทราบกำหนดเวลานี้ล่วงหน้า และควรปรึกษาก่อนว่าจะนับเวลาจากวันใดในกรณีของตน

9. รายการตรวจสอบก่อนไปยื่น

  • ถ่ายสำเนาเอกสารทรัพย์สินทุกชิ้นที่มี และเก็บต้นฉบับให้ปลอดภัย
  • จดทรัพย์ทุกชิ้นลงตารางทรัพย์สิน แยกเป็นสามกอง
  • จดหนี้ ภาระค้ำประกัน และสัญญาที่ยังดำเนินอยู่ลงตารางหนี้
  • วาดผังครอบครัวและทำตารางทายาท มีผู้เยาว์ ผู้อยู่ต่างประเทศ และผู้เสียชีวิตแล้วกี่คน
  • ขอมรณบัตรหลายชุด และเอกสารพิสูจน์ความเป็นญาติของแต่ละคนตามที่ศาลที่จะยื่นกำหนด
  • เริ่มสอบถามหน่วยงานสำหรับทรัพย์ที่ยังต้องตรวจ และบันทึกผลลงตารางติดต่อ
  • แยกเรื่องที่มีข้อพิพาทและปรึกษาก่อน อย่าเพิ่งโอนหรือขายทรัพย์เหล่านั้น
  • ตรวจว่าผู้ที่จะเสนอเป็นผู้จัดการมรดกไม่ติดข้อห้ามตามมาตรา 1718
  • ให้นักบัญชีหรือผู้สอบบัญชีตรวจเรื่องภาษีตามเอกสารที่มี
  • สอบถามศาลที่จะยื่นถึงรายการเอกสารล่าสุด แล้วต่อด้วยคู่มือยื่นคำร้อง

อย่าเข้าใจผิด

"ต้องหาทรัพย์ให้ครบทุกชิ้นก่อนจึงยื่นได้" ไม่จำเป็น ท่านทำรายการเท่าที่มีหลักฐาน และบันทึกส่วนที่ยังตรวจไม่ได้ไว้ในกอง "ยังต้องตรวจ" ศาลแต่ละแห่งขอเอกสารทรัพย์มรดกต่างกัน จึงควรถามศาลก่อน

"รายการที่ฉันทำเองคือบัญชีทรัพย์มรดกตามกฎหมายแล้ว" ยังไม่ใช่ บัญชีตามมาตรา 1728 และ 1729 เป็นหน้าที่ของผู้จัดการมรดกและต้องทำตามเวลาและวิธีที่กฎหมายกำหนด รายการของท่านเป็นวัตถุดิบ

"ถ้ามีหนี้มากกว่าทรัพย์ ไม่ต้องรวบรวมอะไร" การรู้ภาพทั้งหมดช่วยให้ตัดสินใจได้ดีกว่าการไม่ดู ผลทางกฎหมายของหนี้ที่มากกว่าทรัพย์ขึ้นกับข้อเท็จจริงและเอกสารของแต่ละกรณี ควรปรึกษาก่อนตัดสินใจ

"ทายาทที่ติดต่อไม่ได้หรืออยู่ไกล ไม่ต้องใส่ชื่อก็ได้" ควรใส่ให้ครบ การตัดชื่อเพื่อให้เร็วเป็นสาเหตุที่พบบ่อยของการถูกโต้แย้งภายหลัง

"ทรัพย์ที่ยังไม่แน่ใจว่าเป็นของใคร ให้ใส่รวมกับทรัพย์ปกติไปก่อน" ควรแยกไว้ในกองมีข้อพิพาทและเก็บหลักฐานของทุกฝ่าย การรวมไว้เหมือนไม่มีปัญหาอาจทำให้ทำเอกสารผิดจากความจริง

"ผู้จัดการมรดกต้องเป็นทายาท" ไม่จำเป็น แต่ผู้เยาว์ ผู้วิกลจริตหรือผู้เสมือนไร้ความสามารถ และบุคคลล้มละลายเป็นผู้จัดการมรดกไม่ได้ตามมาตรา 1718

อ่านเพิ่มเติม

รายการทรัพย์ หนี้ และทายาทที่แยกเป็นสามกองก่อนยื่น ช่วยให้ผู้จัดการมรดกเริ่มทำบัญชีตามกฎหมายได้เร็วและตกหล่นน้อยลง แต่ไม่ได้ใช้แทนบัญชีนั้น

เราช่วยทายาทจัดระเบียบข้อมูลก่อนยื่นคำร้อง ตรวจว่ารายการเอกสารครบพอสำหรับศาลที่จะยื่นหรือไม่ ยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก และให้คำปรึกษาเมื่อมีข้อพิพาทเรื่องทรัพย์หรือทายาท เราไม่ใช่นักบัญชีหรือผู้สอบบัญชีภาษี ไม่ได้ตามหาทรัพย์แทนท่านจากหน่วยงานทุกแห่ง และไม่สามารถรับรองผลของคำร้องหรือเวลาที่ศาลใช้ ค่าบริการขึ้นอยู่กับขั้นของคดีและงานที่ต้องทำ ส่งเอกสารให้เราดูก่อน เราจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน โทร 092-254-2045 หรือ ส่งรายละเอียดให้เรา ดูเพิ่มเติมที่งานมรดก


คู่มือนี้เผยแพร่โดย สำนักงานกฎหมายสุวรรณวรา ลอว์เฟิร์ม — สำนักงานกฎหมายในจังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อปี 1986 เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

ต้องมีรายการทรัพย์ครบทุกชิ้นก่อนจึงจะยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกได้หรือไม่+

ไม่จำเป็นต้องครบทุกชิ้น รายการที่ทำก่อนยื่นเป็นจุดเริ่มต้น ทรัพย์ที่ยังตรวจไม่ได้ให้ขีดไว้ในกอง "ยังต้องตรวจ" แล้วตามต่อ ส่วนบัญชีทรัพย์มรดกอย่างเป็นทางการเป็นหน้าที่ของผู้จัดการมรดกหลังได้รับการตั้ง ศาลแต่ละแห่งอาจขอเอกสารทรัพย์มรดกต่างกัน จึงควรถามศาลที่จะยื่น

ทรัพย์ที่ยังไม่แน่ใจว่าเป็นของผู้ตายจริงหรือไม่ ควรใส่ในรายการไหม+

ควรใส่ แต่แยกไว้ในกอง "มีข้อพิพาทหรือยังไม่แน่ชัด" พร้อมบันทึกว่าใครอ้างอะไร และมีเอกสารใดสนับสนุน การไม่ใส่เลยอาจทำให้ตกหล่น ส่วนการใส่ปนกับทรัพย์ที่ยืนยันแล้วอาจทำให้เอกสารสื่อความผิดจากความจริง

ถ้าไม่รู้ว่าผู้ตายมีหนี้อะไรบ้าง จะตรวจได้อย่างไร+

เริ่มจากเอกสารที่อยู่ในบ้าน จดหมายและใบแจ้งหนี้ที่ส่งมา รายการเดินบัญชี และข้อความในโทรศัพท์ จากนั้นถามธนาคารหรือผู้ให้สินเชื่อที่ทราบอยู่แล้ว การตรวจประวัติสินเชื่อของผู้ตายทำได้เฉพาะตามเงื่อนไขของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ควรสอบถามหน่วยงานนั้นก่อน ถ้าได้ข้อมูลไม่ครบ ให้บันทึกว่ายังตรวจไม่ครบ ไม่ควรเขียนว่าไม่มีหนี้

ทายาทที่ตายไปแล้วหรืออยู่ต่างประเทศ ต้องใส่ในบัญชีเครือญาติหรือไม่+

ควรใส่ให้ครบตามความจริง ทายาทที่ตายไปแล้วอาจมีผู้สืบสิทธิ์ซึ่งต้องบันทึกชื่อและเอกสารของคนเหล่านั้นด้วย ทายาทที่อยู่ต่างประเทศยังเป็นทายาท เพียงแต่การเก็บเอกสารและลายมือชื่ออาจใช้เวลามากขึ้น ดูแนวทางในคู่มือเรื่องทายาทอยู่ต่างประเทศ

บัญชีทรัพย์ที่ทำก่อนยื่น ใช้แทนบัญชีทรัพย์มรดกที่ผู้จัดการมรดกต้องทำได้หรือไม่+

ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1728 และ 1729 กำหนดให้ผู้จัดการมรดกจัดทำบัญชีทรัพย์มรดกภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด และทำต่อหน้าพยานตามที่บัญญัติ รายการที่ท่านทำก่อนยื่นช่วยให้งานนั้นเร็วและตกหล่นน้อยลง แต่ไม่ได้เป็นบัญชีตามกฎหมายโดยอัตโนมัติ

Lawyer-client handshake symbolizing trust at Suwanvara Law Firm

พร้อมรับฟังเรื่องของคุณ

ปรึกษาเบื้องต้นกับทนายความผู้เชี่ยวชาญของเรา